Mateus 26

Señor Jesucristopa alli willacuynin (QXNNT) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Tsaypitanam Señor Jesucristo yachatsicuyta ushasquir discïpuluncunata nirgan:
1 E aconteceu que, quando Jesus concluiu todos esses discursos, disse aos seus discípulos:
2 “Musyayangayquinöpis Pascua fiestapag ishcay junagllanam faltaycan. Tsaychömi prësurnin cruzchö wañutsiyämanga Diospita Shamushga Runa captï.”
2 Bem sabeis que, daqui a dois dias, é a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Tsaypitanam mandacug sacerdöticunawan israelcunapa autoridänincuna, mas mandacug sacerdöti Caifaspa jatun palacionman goricäyargan.
3 Depois, os príncipes dos sacerdotes, e os escribas, e os anciãos do povo reuniram-se na sala do sumo sacerdote, o qual se chamava Caifás,
4 Tsaychömi willanacuyargan Señor Jesucristota pacayllapa achcusquir wañutsiyänanpag.
4 e consultaram-se mutuamente para prenderem Jesus com dolo e o matarem.
5 Tsaymi caynö willanacur niyargan: “Ama Pascua fiestachöga achcushuntsu. Tsaychö achcusquishgaga maytsicag goricashga caycag runacunam piñacur, imayca mana allicunatapis rurascamashwan.”
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja alvoroço entre o povo.
6 Tsaypitanam Señor Jesucristo Betania marcachö “wicupita cuticashga” niyangan Simónpa wajinchö caycargan.
6 E, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Señor Jesucristo mësachö jamaycaptinmi juc warmi “alabastro” niyangan frascuchö, alläpa chaniyog mushcug perfümita apamur shamurgan. Chaycamurmi Señor Jesucristopa umanman tsay warmi perfümita wiñargan.
7 aproximou-se dele uma mulher com um vaso de alabastro, com unguento de grande valor, e derramou-lho sobre a cabeça, quando ele estava assentado à mesa.
8 Discïpuluncunam tsayta ricaycur piñacurnin niyargan: “¡Imapagrag tsaynö jicharnin perdetsin!
8 E os seus discípulos, vendo isso, indignaram-se, dizendo: Por que este desperdício?
9 Tsay perfümita alläpa chaninchö ranticusquir wactsacunata aypurllapis mas yanapashwan cargan.”
9 Pois este unguento podia vender-se por grande preço e dar-se o dinheiro aos pobres.
10 Tsaynö parlaycäyanganta Señor Jesucristo musyarmi nirgan: “¿Imanirtan cay warmita piñapäyanqui? Payga shumag allitam nogapag rurashga.
10 Jesus, porém, conhecendo isso, disse-lhes: Por que afligis esta mulher? Pois praticou
11 Wactsacunaga gamcunawanmi imayyagpis caycäyanga. Pero nogaga mananam gamcunawan pagta caycäshagnatsu.
11 Porquanto sempre tendes convosco os pobres, mas a mim não me haveis de ter sempre.
12 Caynö perfümita cuerpüman wiñämurmi pampayämänanpag alistaycämanna.
12 Ora, derramando ela este unguento sobre o meu corpo, fê-lo preparando-me para o meu sepultamento.
13 Rasuntam niyag: Maytsay marcacunachöpis Alli Willacuyta willacuyanganchömi, cay warmi umäman perfümita wiñämunganta llapan musyayänanpag willacur payta yarpäyanga.”
13 Em verdade vos digo que, onde quer que este evangelho for pregado, em todo o mundo, também será referido o que ela fez para memória sua.
14 Tsaypitanam Señor Jesucristopa chunca ishcay discïpuluncunapita Judás Iscariote mandacug sacerdöticunaman aywargan.
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi ter com os príncipes dos sacerdotes
15 Tsaymi nirgan: “Señor Jesucristota prësu achcuyänayquipag entregayaptigga, ¿Aycatatan pägayämanquiman?” Tsaynö niptinmi quimsa chunca yurag gellaycunata pägayargan.
15 e disse: Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E eles lhe pesaram trinta moedas de prata.
16 Tsay örapitam Judásga juc tiemputa ashirnin yarpachacur nirgan: “¿Imanöllaparag o imay örarag entregaycüman?”
16 E, desde então, buscava oportunidade para o entregar.
17 Pascua semäna fiestachöga levadürannag tantata micuyänan puntacag junagmi cargan. Señor Jesucristoman discïpuluncuna witiycurmi tapur niyargan: “¿Maychötan Pascua meriendata micunapag alistayäshag?”
17 E, no primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, chegaram os discípulos junto de Jesus, dizendo: Onde queres que preparemos a comida da Páscoa?
18 Señor Jesucristonam nirgan: “Jerusalénman aywar, tsaychö juc runapa wajinman chaycur niyanqui: ‘Maestrum nin: Öra chaycämunnam. Tsaymi wajiquichö Pascua meriendata discïpulücunawan celebrarnin micushag.’ ”
18 E ele disse: Ide à cidade a
19 Mandangannöllam discïpuluncuna tsay wajichö alistayargan Pascua meriendata micuyänanpag.
19 E os discípulos fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Rupay jegay öram alistayangan mësachö Señor Jesucristo chunca ishcay discïpuluncunawan caycargan.
20 E, chegada a tarde, assentou-se à mesa com os doze.
21 Tsaychö micuycäyaptinmi Señor Jesucristo nirgan: “Rasuntam niyag: Gamcunapita jucniquim maygayqui carpis traicionamarnï chiquignïcunapa maquinman entregayämanqui.”
21 E, enquanto eles comiam, disse: Em verdade vos digo que um de vós me há de trair.
22 Señor Jesucristo tsaynö niptinmi llaquishga jucnin jucnin tapuyargan: “Señor, ¿Manam nogallätsu cä?”
22 E eles, entristecendo-se muito, começaram um por um a dizer-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Tsaymi Señor Jesucristo nirgan: “Nogawan pagta juc matillachö tantanta tullpuycagmi, traicionamarnï chiquignïcunapa maquinman ranticamar entregamanga.
23 E ele, respondendo, disse: O que mete comigo a mão no prato, esse me há de trair.
24 Tsaynöpam nogawan cumplinga ‘Dios Yayapa Tsurinta caynömi wañutsiyanga’ nir, Diospa Palabran gellgatsinganchö ningannö. ¡Pero allau tsay ranticamagnï runa, llaquiypagmi ñacarnin sufringa! Tsay runapag mas allim canman cargan mana yuriptin.”
24 Em verdade o Filho do Homem vai, como acerca dele está escrito, mas ai daquele homem por quem o Filho do Homem é traído! Bom seria para esse homem se não houvera nascido.
25 Tsaymi traicionar ranticugnnin Judás: “Maestru, manam nogatsu cä ¿Au?” nirgan. Tsaynö niptinmi Señor Jesucristo nirgan: “Aumi. Quiquiquim tsayta nicanqui.”
25 E, respondendo Judas, o que o traía, disse: Porventura, sou eu, Rabi? Ele disse: Tu o disseste.
26 Tsaychö micuycäyaptin sharcurmi Señor Jesucristo tantata aptarcur, Dios Yayata agradëcicurnin bendisarnin mañacurgan. Tsaypitanam discïpuluncunata paquin paquin aypurgan: “Cayta tanta micuyay. Cayga nogapa cuerpümi” nirnincuna.
26 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão, e, abençoando- o, o partiu, e o deu aos discípulos, e disse: Tomai, comei, isto é o meu corpo.
27 Tsaynöllam cöpaman vïnota wiñarcur yapay maquinwan aptarcur Dios Yayata agradëcicur mañacusquir discïpuluncunata gararnin nirgan: “Cayta llapayqui upyayay.
27 E, tomando o cálice e dando graças, deu-lho, dizendo: Bebei dele todos.
28 Cayga nogapa yawarnïmi. Yawarnïta jichangäpitam Dios Yaya äningan imayagpis canga, llapanta perdonaptin salvacashga cayänanpag.
28 Porque isto é o meu sangue, o Novo Testamento, que é derramado por muitos, para remissão dos pecados.
29 Rasuntam niyag: Cay vïnota yapayga mananam upyashagnatsu, Taytä Dios Yayapa Mandacuy Reynonchö gamcunawan pagta mushogcag jucläya vïnota upyangantsicyag.”
29 E digo-vos que, desde agora, não beberei deste fruto da vide até àquele Dia em que o beba de novo convosco no Reino de meu Pai.
30 Tsaypitanam Dios Yayaman mañacuna cantuta cantasquir, Olïvos niyangan jircaman aywayargan.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Tsaypitanam Señor Jesucristo nirgan: “Canan pagasmi nogapita pengacur llapayqui dëjascayämar aywacuyanqui. Tsaynö cananpagmi Diospa Palabran gellgashgachö nirgan: ‘Mitsicugta wañuscatsiyaptinmi, üshancuna witsicar aywacuyanga.’
31 Então, Jesus lhes disse: Todos vós esta noite vos escandalizareis em mim, porque está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas do rebanho se dispersarão.
32 Pero wañuscatsiyämaptin cawascamurmi gamcunapita mas puntata Galileaman aywashag.”
32 Mas, depois de eu ressuscitar, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Tsaynö niptinmi Pedro nirgan: “Waquincagcuna gampita pengacurnin geshpir aywacuyaptinpis, nogaga manam ni imay dëjashayquitsu.”
33 Mas Pedro, respondendo, disse-lhe: Ainda que todos se escandalizem em ti, eu nunca me escandalizarei.
34 Señor Jesucristonam Pedrota nirgan: “Pedro, rasuntam nig: Canan pagasmi manarag gallu cantaptin, quimsa cuti mana regegtucamar nëgamanqui.”
34 Disse-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
35 Pedronam yapay nirgan: “¡Gamtawan wañutsiyämaptinpis, nogaga manam ni imay nëgashayquitsu!” Waquincag discïpuluncunapis Pedro ningannöllam niyargan.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, não te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Tsaypitanam Señor Jesucristo discïpuluncunawan Getsemani niyangan wertaman aywargan. Tsaychömi nirgan: “Gamcuna cayllachö jamaycäyay. Mas washaläpa aywashag Dios Yayäman mañacunäpag.”
36 Então, chegou Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto vou além orar.
37 Tsaypitam Pedrota, Zebedeopa ishcan tsurincuna Santiagotawan Juanta washaläman pushargan. Tsaychömi alläpa llaquicur, yarpachacurgan.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se muito.
38 Tsaymi nirgan: “Wañunaypanömi alläpa yarpachacur llaquicü. Cayllachö nogawan pagta ricchar caycäyanqui.”
38 Então, lhes disse: A minha alma está cheia de tristeza até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Tsaypita mas washaläman witisquirmi patsaman umpuycur mañacurnin nirgan: “Taytallä, imayca juc cöpachö alläpa ayag träguta upyanä canganpita salvaycamay. Si jucnöpa puedicaptinga, mana alläpa ñacarnin sufrinäpag tsapaycallämay. Pero ama noga munangänöga catsuntsu. Sinöga gam munangayquinö catsun.”
39 E, indo um pouco adiante, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se é possível, passa de mim este cálice; todavia, não seja como eu quero, mas como tu
40 Tsaypita cutimurmi discïpulucuna puñucashgata tarirgan. Tsaymi Pedrota nirgan: “¿Manacu ni juc örallapis nogawan pagta awantar ricchayta puediyanqui?
40 E, voltando para os seus discípulos, achou-os adormecidos; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudeste vigiar comigo?
41 Canan riccharnin Dios Yayata mañacuyay, Supay jutsata ruratsiyta munayäshuptiquipis mana shicwayänayquipag. Dios Yaya munanganta rurayänayquipag voluntäniquicuna captinpis, mana callpannagnö dëbilmi cayanqui.”
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; na verdade, o espírito
42 Tsaynö nisquirmi yapay witisquir mañacurnin nirgan: “Taytallä, jucnöpa mana puedicar, cay cöpachö alläpa ayag träguta upyar ñacarnin sufrinäta munaptiquiga, munangayquinö callätsun” nir.
42 E, indo segunda vez, orou, dizendo: Meu Pai, se este cálice não pode passar de mim sem eu o beber, faça-se a tua vontade.
43 Yapay cutiscamurmi discïpuluncuna puñucashgata tarirgan. Puñuy alläpa venceptinmi puñucäyashga cayargan.
43 E, voltando, achou-os outra vez adormecidos, porque os seus olhos estavam carregados.
44 Tsaymi yapay quimsa cutina Dios Yayata mañacug aywargan puntata mañacur ningannölla.
44 E, deixando-os de novo, foi orar pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Tsaypita yapay cutiscamurmi discïpuluncunata nirgan: “¿Jinallacu puñuycäyanqui pishipashganö shütarnin? ¡Ricäyay! Öra chämushganam Diospita Shamushga Runa captï, traicionamarnï chiquignïcunapa maquinman entregayämaptin, prësu achcuyämänanpag.
45 Então, chegou junto dos seus discípulos e disse-lhes: Dormi, agora, e repousai; eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem será entregue nas mãos dos pecadores.
46 Shäriyämuy. Acuna. Traicionamar entregamagnï tsiytanam shamuycan.”
46 Levantai-vos, partamos; eis que é chegado o que me trai.
47 Tsaynö Señor Jesucristo parlaycaptinmi, espädancunawan geruncunawan atscag runancuna pushashga discïpulun Judás chämurgan. Tsaymi mandagcag sacerdöticunawan israelcunapa autoridänincuna runacunata cachayämurgan Señor Jesucristota achcusquir prësur apayänanpag.
47 E, estando ele ainda a falar, eis que chegou Judas, um dos doze, e com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos príncipes dos sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Tsay traicionagnin Judásmi mas puntatana autoridäcunata yachatsirnin nirgan: “Maygantapis alabarnin mutsangämi, Señor Jesucristo canga. Tsay runata achcusquir prësu apayämunqui.”
48 E o traidor tinha-lhes dado um sinal, dizendo: O que eu beijar é esse; prendei-o.
49 Tsaymi Judásga shumaglla Señor Jesucristoman witiycur: “Tsayragmi nogalläga chaycällämü, maestru” nir, mutsaycurgan.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, disse: Eu te saúdo, Rabi. E beijou-o.
50 Señor Jesucristonam nirgan: “Amïgo, ¿Imag shamungayquitapis rurarnin cumpliy?” Tsay Judás pushamungan runacunam Señor Jesucristota achcusquir prësu apayargan.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, a que vieste? Então, aproximando-se eles, lançaram mão de Jesus e o prenderam.
51 Tsaypitanam juccag discïpulun espädanta jipisquir, mas mandacug sacerdötipa servigninpa rinrinta rogosquirgan.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, puxou da espada e, ferindo o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe uma orelha.
52 Tsaymi Señor Jesucristo discïpulunta nirgan: “Espädayquita sitiunman churay. Pipis espädawan pelearga, tsaynö espädallawanmi wañungapis.
52 Então, Jesus disse-lhe: Mete no seu lugar a tua espada, porque todos os que lançarem mão da espada à espada morrerão.
53 ¿Manacu tantiyacuyanqui? Salvamänanpag Dios Yayata mañacuptïga, Pay cachamunmanmi maytsicag (72,000) ganchis ishcay waranga batallun angelnincunata.
53 Ou pensas tu que eu não poderia, agora, orar a meu Pai e que ele não me daria mais de doze legiões de anjos?
54 Pero tsaynö mañacuptï salvamaptinga, manam Dios Yaya Palabranchö gellgatsingannö wañümantsu.”
54 Como,
55 Tsaymi autoridäcuna cachayämungan atscag runacunata Señor Jesucristo nirgan: “¿Nogaga suwacu cä? ¿Imanirtan espädayquicunawan y geruyquicunawan pacayllapa tutapaychö shayämurgoyqui? Waran waran templuchö yachatsicurnin jamaycaptïga, manam achcuyämagnï shayämurgayquitsu.
55 Então, disse Jesus à multidão: Saístes, como para um salteador, com espadas e porretes, para me prender? Todos os dias me assentava junto de vós, ensinando no templo, e não me prendestes.
56 Pero cananmi sïga Dios Yaya unay profëtancunawan gellgatsingan cumplinanpag achcuyämanqui.” Tsaynö niptinmi llapan discïpuluncuna Señor Jesucristota dëjasquir, geshpirnin witsicar aywayargan.
56 Mas tudo isso aconteceu para que se cumpram as Escrituras dos profetas. Então, todos os discípulos, deixando-o, fugiram.
57 Tsaynö Señor Jesucristota prësu achcusquirmi mas mandacug sacerdöti Caifaspa palacionman apayargan. Tsay palaciomanmi ley yachatsicugcunawan templuchö mandacug llapan autoridäcuna goricäyargan.
57 E os que prenderam Jesus o conduziram à casa do sumo sacerdote Caifás, onde os escribas e os anciãos estavam reunidos.
58 Pero Pedronam Señor Jesucristopa caru gepallanta gatirnin, mas mandacug sacerdöte Caifaspa ruri patiuyag yaycurgan. Tsaychömi wardiacunawan pagta jamargan Señor Jesucristota ima päsanganta ricänanpag.
58 E Pedro o seguiu de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, entrando, assentou-se entre os criados, para ver o fim.
59 Tsaychömi llapan goricashga mas mandacug sacerdöticunawan israelcunapa autoridänincuna, Señor Jesucristopa contran maygallanpis parlananpag ashiyargan, tsaywan acusarnin wañutsiyänanpag.
59 Ora, os príncipes dos sacerdotes, e os anciãos, e todo o conselho buscavam falso testemunho contra Jesus, para poderem dar-lhe a morte,
60 Pero atscag llullacurnin acusar wañutsiyänanpag parlayaptinpis, manam ni maygan acuerdutsu cayargan. Tsaypita unay rätu päsasquiptinnam ishcay llullacug testïgucuna witiycur,
60 e não o achavam, apesar de se apresentarem muitas testemunhas falsas, mas, por fim, chegaram duas
61 declararnin niyargan: “Cay runaga caynömi nirgan: ‘Nogaga Dios Yayapa jatun templunta juchuscatsir, quimsa junagllachömi sharcatsiyta puedï’ ” nir.
61 e disseram: Este disse: Eu posso derribar o templo de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Tsaynö niptinmi mas mandacug sacerdöti ichircur, Señor Jesucristota tapur nirgan: “¿Imatan cay contrayqui parlayangan? ¿Manacu ni imapis ninqui?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, disse-lhe: Não respondes coisa alguma ao que estes depõem contra ti?
63 Tsaynö niptinpis Señor Jesucristoga manam ni ima nirgantsu. Tsaynam mas mandacug sacerdöti nirgan: “Cawaycag Dios Yayapa puntanchö llapantsic caycangantsicta musyaycarga, rasumpacagta jurarnin nimay: ¿Gamga rasumpacu Dios Yayapa Tsurin Cristo canqui?”
63 E Jesus, porém, guardava silêncio. E, insistindo o sumo sacerdote, disse-lhe: Conjuro-te pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Tsaymi Señor Jesucristo nirgan: “Aumi. Gam ningayquinöllam noga cä. Tsaynö captinmi llapayquita niyag: ‘Diospita Shamushga Runa captïmi’, Dios Yayapa derëchucag lädunchö jamaycagtawan pucutay jananchö cielupita shamuycagta ricäyämanqui.”
64 Disse-lhes Jesus: Tu em breve o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Tsaynö niptinmi mas mandacug sacerdöti alläpa piñacurnin, sotänantapis rachisquir nirgan: “¡Cay runaga Diospa Tsurintucurmi, Diosnintsicta pengacuyman churaycan! ¿Imapagnatan mas testïgucunatapis wanantsic? Wiyayargoyquinam Dios Yayapa contran mana allita parlanganta.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou; para que precisamos ainda de testemunhas? Eis que bem ouvistes, agora, a sua blasfêmia.
66 Cananga ¿Imatatan gamcuna paypag niyanqui?” Tsaymi llapan gayaycachar niyargan: “¡Rasumpa culpayogmi! ¡Payga wañutsun!”
66 Que vos parece? E eles, respondendo, disseram: É réu de morte.
67 Tsaynö nirmi, Señor Jesucristopa gagllanman togapurnin cutar magayargan. Waquincagcunanam lagyarnin niyargan:
67 Então, cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam,
68 “Rasumpa Cristo carga mä ¡Adevinay pï lagyashungayquitapis!”
68 dizendo: Profetiza-nos, Cristo, quem é o que te bateu?
69 Tsay öranam discïpulun Pedro patiuchö jamaycargan. Tsaymanmi juc servicug jipash witiycur nirgan: “Gamga Jesúswan puriga Galilea marca runam canqui, ¿Au?”
69 Ora, Pedro estava assentado fora, no pátio; e, aproximando-se dele uma criada, disse: Tu também estavas com Jesus, o galileu.
70 Tsaymi Pedro llapanpa puntanchö nëgarnin nirgan: “Manam musyatsu imatarag parlacunquipis.”
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Tsaypitanam puncuman yargosquiptin, juccag servicug warmi ricaycurnin nirgan: “Cay runaga Nazaret marcapita Jesúswanmi purishga.”
71 E, saindo para o vestíbulo, outra criada o viu e disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Tsaynö niyaptinnam Pedro yapay jurarnin nëgar nirgan: “Tsay runata manam regëtsu.”
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Tsaypita mas unay rätunllatanam tsaychö ichiraycag runacuna Pedroman witiycur niyargan: “Rasumpam gampis tagay runapa gatiragnin canqui; asta parlayniquipis Galilea runacunapanömi.”
73 E, logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, também tu és deles, pois a tua fala te denuncia.
74 Tsaymi Pedro juracurnin quiquinpa contran maldiciunäcur nirgan: “Dios Yayapa puntanchömi juracurnin nï: Tsay runataga manam rasumpa regëtsu.” Tsaynö parlar ushaycaptinmi, gällu cantasquirgan.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar, dizendo: Não conheço esse homem. E imediatamente o galo cantou.
75 Tsaypitam Pedro yarpasquirgan Señor Jesucristo “Canan pagasmi quimsa cuti nëgamanqui manarag gallu cantaptin ninganta.” Tsayta yarpasquirmi wagtaman yargosquir, alläpa llaquicur wagargan.
75 E lembrou-se Pedro das palavras de Jesus, que lhe dissera: Antes que o galo cante, três vezes me negarás. E, saindo dali, chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.