Lucas 12
Señor Jesucristopa alli willacuynin (QXNNT) vs ARIB
1 Tsaypitanam alläpa maytsicag runacuna waranga warangapayag goricar, quiquincuna pura cunjanacur jarunacuyargan. Tsaychönam discïpuluncunallata puntata yachatsirnin, Señor Jesucristo nirgan: “Tsay allishtucug fariseocunapita cuidacuyay. Paycunaga rasumpacagta musyaycarpis manam cumpliyantsu.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Tsaymi canan pacayllapanö imapis rurayangan jancat ricacashga canga. Tsaynöllam canan mana regeshga caycagcunapis, jancat musyacanga.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Tutapaychö pacayllapa parlayangayquitam, junagpa llapan wiyayanga. Tsaynö pacayllapa waji rurinchö parlayangayquitapis, wagtachömi gayacur mas jinchi willacuyanga llapan runacuna musyayänanpag.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Amïgocuna, gamcunatam niyag: Ama wañutsicugcunata mantsayanquitsu. Tsaynö wañushgatanaga mananam ni imanaytapis puediyäshunquinatsu.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Pero nogam rasumpa yachatsiyashayqui pipita mantsacuyänayquipag canganta. Rasumpaga mantsacuyanqui, wañuscatsiyäshurniqui poderöso cayninwan infiernuman garpur ushacätsiyäshugniqui Dios Yayapita. Tsaymi canan willayag paypita rasumpa mantsacuyänayquipagga.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Tsay ichishag pitsga pishgopa chaninga, ¿manacu ishcay gellaylla? Tsaynö alläpa ichiclla chanin caycaptinpis, Dios Yayaga paycunapag siemprim imaypis yarparaycan.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Pero gamcunaga tsay atsca ichishag pishgocunapitapis masmi väleyanqui. Ama ni imapitapis mantsacuyaytsu, Dios Yayaga asta umayquicunachö ayca agtsayquicuna cangantapis musyanmi.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Tsaymi niyag: Pipis runacunapa puntanchö fabornï parlaptinga, Diospita Shamushga Runa cayninwanmi angelcunapa puntanchöpis tsay runapa fabornin parlashag.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero pipis runacunapa puntanchö mana regemagtucur nëgamaptinga, nogapis Dios Yayapawan angelnincunapa puntanchö mana regegtucurmi nëgashag.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Si pipis Diospita Shamushga Runapa contran parlaptinga, Dios Yaya perdonangam. Pero pipis Espïritu Santopa contran parlaptinmi sïga, Dios Yaya manana ni imaypis perdonangatsu.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Si Dios Yayaman mañacuyänanpag goricayänan wajimanwan juezcunaman o maygan autoridäcunamanpis demandayäshuptiqui, ama llaquicuyanquitsu: ‘¿Imanörag parlashag? O ¿Imanörag defendicushag?’ nirga.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Tsaycunachö parlayänayqui öram, Espïritu Santo imatapis allillata parlayänayquipag yachatsiyäshunqui.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Tsaypitanam atscag runacunapa rurinpita, Señor Jesucristota juc runa nirgan: “Maestru, waugëta niycuy töcamangan erenciäta raquipamänanpag.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Señor Jesucristonam nirgan: “Amïgo, nogaga manam jueztsu cä, tsay erenciayquicunata raquipuyänagpag.”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Tsaypitanam llapan runacunata nirgan: “Cuidädu cayay, alläpa ambriento mallagashga codiciösutag cayanquiman. Juc runa shumag alli cawananpagga, manam imayca riquësayog rïcu caytaragtsu wanan.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Tsaynö parlarmi, juc capugyog rïcu runawan iwalatsicuypa yachatsicur nirgan: “Unaymi juc capugyog rïcu runapam chacranchö alläpa atsca cosëchan cargan.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Tsaymi yarpachacur nirgan: ‘¿Caytsica cosëchäwanga imatarag rurashag? ¿Maymanrag churashagpis? Mananam wajïpis cay llapanpagga pagtantsu.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 “Tsaynö yarpachacusquirmi, ‘Caynömi rurashag’ nirgan: ‘Gollgäcunata pascasquirninmi mas jatusagta ruratsishag, tsayman llapan cosëchäcunatawan llapan capamagnïcunata churanäpag.’
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Tsaypitanam shongöllachö nishag: ‘Atsca watapagmi imaycäpis capaman. Cananga mananam arur afanacushagnatsu. Micucur, upyacur, cushishgallanam imaypis cawacushag.’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Pero Dios Yayanam nirgan: ‘¡Gamga alläpa upa runam canqui! ¡Canan pagasmi wañunqui! ¿Tsay afanacur llapan churangayquicunapis pipagrag quëdanga?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Tsaynömi päsan cay patsallachö imayca riquesacunata gorig runataga. Tsaymi Dios Yayapa puntanchö mana ni imayog wactsapitapis mas peor llaquipaypag canga.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 “Tsaypitanam Señor Jesucristo discïpuluncunata nirgan: Ama yarpachacuyaytsu. ‘¿Imanörag cawashag? o ¿Imatarag micushag? ¿Imatarag upyashag? ¿Imatarag cuerpüman shucucushag?’ nirga.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Tsay micuypitaga caway vïdayquicunam mas välen y llatapayquicunapitapis gamcunam mas väleyanqui.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Canan shumag entendir tantiyacuyay. Pishgocunaga manam murucuyantsu ni micuynincuna goriyantsu ni churacuyänanpis cayäpuntsu. Pero tsaynö cayaptinpis, quiquin Dios Yayam pachancuna junta wätan. ¿Acäsu gamcunaga manacu tsay pishgocunapitapis mas väleyanqui?
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Mayjina yarpachacurpis, ¿maygayquitan tsay yarpachacuycunawan juc öra masllapis cawayanqui?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Tsaynö mana ni ima ichicllatapis rurayta puediycarga, ¿imapagtan cay vïdachöcagcunallapag yarpachacuyanqui?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Masqui jircacunachö waytacuna wiñagta ricäyay. Paycunaga manam arucuyantsu ni putscacuyantsu. Tsaymi niyag: Waytacunapa alläpa shumag tuctuyninwanga, manam unay rïcu rey Salomónpa chipacyag llatapanllapis waytacuna alläpa cuyacuypag canganwanga iwalargantsu.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Tsaynömi canan shumag jircacunachö gewacuna wiñayan. Pero warayga ninawan ruparmi jancat ushacasquiyanga. Dios Yayaga tsaynö ichishag goracunata llatapatsinganpitapis, mas shumagmi gamcunataga llatapatsiyäshunqui, ¡Diosman mana criyig runacuna!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Tsaynö caycaptinga ama yarpachacur, llaquishga puriyanquitsu: ‘¡Imatarag upyashun o micushun!’ nirga.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Tsaynö yarpachacurmi Dios Yayaman mana criyicugcunaga cawayan. Pero gamcunataga cieluchö caycag Taytayquicunam imayquicuna faltangantapis musyarnin yanapayäshunqui.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Tsaymi gamcunaga Dios Yayapa Mandacuy Reynonta ashiyay, Pay munanganllata rurarnin. Tsaynö cawayaptiquim, Dios Yaya garayäshunqui llapan wanayangayquicunatapis.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Gatirämagnïcuna wallcaglla carpis, ama mantsacuyanquitsu. Quiquin Taytayqui Dios Yayam Mandacuy Reynonman gamcunataga cushishga churayäshunqui paywan pagta mandacuyänayquipag.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Imayquicunatapis ranticusquir, wactsacunata gellaynincuna raquipuyay. Tsaynö wactsacunata imaypis mana ajayaypa generöso cayniquiwan yanapar, cieluchö mana ushacag fortünayquicuna ashiyay. Tsaymanga manam suwapis chantsu ni puyupis manam ushangatsu.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Tsaymi maychö fortünayqui canganchö shongoyquipa yarpayninpis caycanga.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Gamcunaga imayca shumag llatapayquicunawan listo wiyag wiyag, actsiquicunapis sendicushganö caycäyanqui.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Imayca servicug runacuna patronnin casaray fiestapita cutinanta shuyarar cayanganö caycäyanqui. Tsay runacunagam patronnin chärir tacacusquiptin, jina öra puncuta quichayanga.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Tsaynö listo prevenicushga shuyaycag wätaycuna alläpa cushishga cayätsun, patronnin chärir shuyaycagta taringanpita. Rasuncagtam niyag: Tsaynöta tarirga quiquin patronmi alläpa cushishga mandilnin churacurcur, tsay servignincunata jamaycätsir micuynincuna garanga.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Pullan pagastsurag o madrugädutsur patronninga chärir wiyag wiyag caycagta taringa. Tsaynö shuyaycag servicugcuna alläpa cushishga cayätsun.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Masqui cayta shumag entendiyay: Si juc wajiyog runa imay öra suwa shamunanta musyarga, manam imantapis suwananta dëjanmantsu.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Tsaynölla gamcunapis wiyag wiyag shuyäyämanqui, mana musyayangayqui öram cay patsaman Diospita Shamushga Runa caynïwan cutimushag.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Tsaynö Señor Jesucristo niptinnam, Pedro tapurgan: “Señor, ¿tsay iwalatsicuywan yachatsicungayquiga nogacunallapagcu o llapan runacunapagpiscu?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Señor Jesucristonam nirgan: “¿Pim tsay alcäbu alli confiacuypag servicug? Tsaycagtam patronnin confiacur wajinman churanga, tsaychö servignincunata alli örachö micuynincuna garananpag.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Tsay confiädu servicugga alläpa cushicutsun, patronnin char imaycatapis allillata ruraycagta tariptin.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Rasuncagtam niyag: Tsay confiädu servignintam, llapan imaycanmanpis patronnin confiacur mandacunanpag churanga.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Pero si tsay servignin quiquinllanchö yarpar ‘Patronnï cutimunanpag unayragmi demoramunga’ nir, servicugmajincunata warmitapis ollgotapis magarnin allgotsacur micucur y upyacur machashga cacunga,
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 tsaynö mana allicunata rurar shuyänanpag manarag alistacugta tarisquirmi, patronnin mana musyangan öra illagpita chaycur, tsay mana alli rurag servigninta mana criyicug runacunatawan iwal alläpa mantsacaypag castiganga.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Si maygan servicugpis patronnin munanganta musyaycar, mana cäsucurnin mana wiyag wiyag captinga, tsay wätaynintaga alläpa magarmi mantsacaypag castiganga.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Pero mandacungancunata mana musyar, mana allicunata ruraptinmi sïga llaquipaycarlla castigarnin magangapis. Tsaymi pitapis atscata entregarga, tsaynö atscata cutitsinanta munanga. Tsaynöllam pitapis mas confiacurga, tsay confiacungan runapita mas confiansan cananta mañanga.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Nogagam cay munduman shamushcä, imayca nina rupaycagnö llapan mana allicagcunata ushacätsinäpag. ¡Tsaymi nogaga imanö munaycü, mayna lunyar ruparnin ushacaycäyänanta!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Pero nogaga obligädum alläpa sufrïrnin wañunä. ¡Tsaytam alläpa llaquicur, asta cumplinganyag shuyaraycä!
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 ¿Gamcunaga cay patsaman alli päsacuyta apamur shamungätacu yarpäyanqui? Manam tsayga tsaynötsu. Nogaraycum runacuna quiquincunapura raquicäyanga.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Cananpitagam juc wajichö pitsgag caycar raquicäyanga. Quimsagcagmi, ishcagpa contran y ishcagcannam quimsanpa contran cayanga.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Tsurinpa contranmi taytan, taytanpa contranmi tsurin, wawanpa contranmi maman, mamanpa contranmi wawan, llumtsuyninpa contranmi suegran y suegranpa contranmi llumtsuynin nogaraycu piñanacur raquicäyanga.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Caytapis Señor Jesucristo maytsicag runacunata nirganmi: “Rupay jeganan lädunchö pucutay shärigta ricarmi ‘Tamyamunganam’ niyanqui. Tsay niyangayquinöllam rasumpa tamyan.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Uraypa wayrämuptinnam ‘Usyar achämunganam’ niyanqui. Tsay niyangayquinöllam rasumpa usyar achämun.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Tsaytaga rasumpa allishmi musyayanqui ¡alläpa yachagtucugcuna! Pero manam tantiyar musyayanquitsu canan tiempu caychö ima päsaycangantaga.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “¿Imanirtan mana tantiyacuyanquitsu allita o mana allita ruraycäyangayquitapis?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Si pipis demandar juezman apatsiyäshuptiquiga, nänita aywaycarlla manarag juezpa puncunman char, demandashugniquiwan amistayta ashiyanqui. Tsaynö mana amistayta ashiptiquiga, juezman chaycatsishuptiquim wardiacunaman päsatsishunqui. Wardiacunanam carcelman apar gaycuyäshunqui.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Nogam niyag: Tsay carcelpitaga llapan dëbecungayquita manarag pägacurga, manam ni imanöpa yargamunquitsu.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.