Atos 7
Señor Jesucristopa alli willacuynin (QXNNT) vs NAA
1 Mas mandacug sacerdötinam Estebanta tapurnin nirgan: “Tsay llapan imayca niyäshungayqui ¿rasumpacu o manacu?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Tsaynam Esteban contestargan: “Waugecuna y respetashga taytacuna wiyaycayämay: Alläpa cushicuypag poderöso Dios Yayam unay awiluntsic Abraham manarag Haranman täcug aywaptin, Mesopotamiachö yuripusquir,
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 nirgan: ‘Täcungayqui marcayquita aylluyquicunata dëjapusquir, noga ricätsinagpagcag marcaman aywacuy.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Tsaypitanam Abrahamga Caldea marcapita yargosquir, Haran marcaman täcug aywacurgan. Tsay marcachö taytan wañusquiptinnam Dios Yaya Abrahamta apamurgan, cay gamcuna canan caycäyangayqui Israel marcaman.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Pero tsay Israel marcachöga Dios Yaya manam ni juc erenciallatapis entregargantsu, ni juc pedäsuman chaquinta churaycunanllapagpis. Pero quiquin Dios Yayam änirgan Abraham wañusquiptin paypita shamug aylluncunapa tsay marcan cananpag. Tsay tiempuchöga manaragmi Abrahampaga ni juc tsurinpis carganragtsu.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Tsaynöllam Dios Yayaga nirgan: ‘Aylluyquicuna imayca jucläpita mana regeshga runacunanö mana regeyangan marcachö täcuyaptinmi, chuscu pachac wata cumplimunganyag esclävu cayaptin ultrajarnin dembalde arutsir catsiyanga.’
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Pero tsaynöllam Dios Yaya nirgan: ‘Nogam esclävunpag churayäshugniqui naciunta castigarnin, libri cayänayquipag jipiyämushayqui. Tsaynö jipiscayämuptigmi cay naciunchö nogata servirnin adorayämanqui.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Tsaypitanam Abrahamwan conträtuta rurayanganchö Dios Yaya mandacurgan, ollgocunapa pengaynincunachö señalashga cayänanpag. Tsaymi Abrahamga tsurin Isaac yuringanpita pusag junagta pengayninchö señalargan. Abrahamnöllam tsurin Isaacpis tsurin Jacobta rurargan. Tsaynöllam Jacobpis tsurincunata señalargan. Tsay tsurincunam Israel naciunchö chunca ishcay marcapa mandagnincuna cayargan.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Tsay Jacobpa tsurincunam nogantsicpapis unaycag aylluntsiccuna cayargan. Paycunam waugencuna Joséta chiquirnin, Egiptoman juc esclävutanö apayänanpag ranticuyargan. Pero Dios Yaya Joséwan caycarnam,
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 imayca desgraciacunapita librargan. Tsaynöllam Dios Yaya alläpa allish yachaynin garaptin, Egiptopa reynin faraonpis cuyar quiquinnö Egiptochö llapan runacunapa mandagnin y palacionchö mayordömun cananpag churargan.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Tsay tiempum Egipto naciunchöwan Canaán marcachö alläpa mallagäcuy muchuywan sufrimientu wata captin, unaycag aylluntsiccunapa ni imancuna micuyänanpag cargantsu.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Pero Jacob Egiptochö trïgu canganta musyasquirnam, unay aylluntsic tsurincunata Egiptoman mandargan. Tsay aywayanganmi punta gallarinancag viäjincuna cargan.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Tsay viäjipita yapay ishcay cuti aywayaptinnam, Joséga waugencunata pay pï canganta willargan. Tsaynöpam rey faraon José pï familia canganta musyargan.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Tsaypitanam Joséga taytan Jacobtawan ganchis chunca pitsga aylluncunata, Egiptoman apayämunanpag mandargan.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Tsaynöpam Jacobga Egiptochö täcunanpag llapan aylluncunawan aywacurgan. Tsaychömi unay aylluntsic Jacob wañucusquiptin, unaycag aylluntsiccunapis wañucuyargan.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Jacobpa aylluncunam Egiptopita paypa ayanta Siquem niyangan marcaman aparnin pampayargan. Tsay Siquemchömi Hamor runapa tsurincunapita unay aylluntsic Abraham chacrata rantirgan, tsayman aylluncunata pampayänanpag.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Abrahamta Dios Yaya äningan tiempu chämunanpag ichicllana faltaycaptinmi, Israel runacuna Egiptocachö maytsicagna mirayashga cayargan.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Tsay witsanmi Joséta mana regeg juc rey Egiptochö mandacur gallaycurgan.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Tsay reymi marcantsicta llullatsirnin engañar, unaycag aylluntsiccunata alläpa maltratar, tsayrag yurig ollgo wamrancuna wañuyänanpag obligarnin mandacur nirgan: ‘Llullu wamrayquicunata jitariyay wañuyänanpag.’
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Tsay tiempuchömi Moisés yurisquir Dios Yayata cushitsirgan. Taytancunanam quimsa quilla wajincunachö pacayllapa catsiyargan.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Taytanwan maman wajipita jucläman pacarnin dëjasquiyaptinam, faraonpa warmi tsurin taricusquirnin gorisquir quiquinpa wawantanö geshpitsicurgan.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Tsaynöpam Moisésga Egiptocunapa yachaynincunawan yachatsishga car, parlayninchöwan imayca rurayninchöpis cumplïdu poderöso cargan.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Chuscu chunca watayogna caycarmi, Moisésga quiquinpa marcanchö israelmajincunata watucagnin aywayta yarparnin aywargan.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Tsaynö watucagnin aywashga caycaptinmi, Egipto runa juccag marcamajinta maltratagta ricaycur, Moisésga janan shärir vengarnin Egipto runata wañuscatsirgan.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Tsaynöpam Moisésga yarpargan, Israel waugencuna tantiyayänanta paywan Dios Yaya llapan marcamajincunata libratsinanpag canganta. Pero marcamajincunaga manam ni jucta tantiyacuyargantsu.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Waränin allegnam Moisésga ishcag Israel runacuna maganacuycäyagta tarisquir, washarnincuna amistatsiyta munar nirgan: ‘Gamcunaga juc casta waugenölla caycar, ¿imanirtan quiquiquicunapura maganacur caycäyanqui?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Pero tsay marcamajinta magaycag runam, Moisésta läduman cunjasquirnin nirgan: ‘¿Pitan gamta churashushcanqui, nogacunachö imayca mandayämagnï jueznö canayquipag?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 ¿Gamga wañutsimaytacu munanqui, ganyan Egipto runata wañutsingayquinö?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Tsayta wiyaycurnam Moisésga Madian niyangan marcaman mantsacashga geshpirnin aywacurgan. Tsay marcachö imayca jucläpita mana regeshga forastërunö täcuycaptinmi, ishcay tsurincuna yuriyargan.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Tsaypita chunca chuscu watana Madian marcachö caycarmi, juc junag mana ni imacag tsunyag Sinaí jircaman Moisés aywargan. Tsaychönam shiraca cashachö nina lunyaycagnö juc angel yuripurgan.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Tsaynö nina lunyaycagta ricaycurnam, Moisés alläpa mantsacargan. Tsaypita mas shumag ricänapag witiycarnam, Dios parlamugta wiyargan:
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Nogam unaycag aylluyquicunapa Diosnin cä. Tsaynöllam Diosnin cä, unay aylluyquicuna Abrahampa, Isaacpa y Jacobpa.’ Tsaynö niptinnam, Moisésga mantsacaywan carcariarrag, ricaytapis valorargantsu.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Tsaymi Dios Yaya nirgan: ‘Llangequita llushtiy. Tsay jaruycangayqui patsaga alläpa sagrädu.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Rasumpam noga Dios Yaya ricaycä servimagnï Israel runacunata alläpa ultrajar, Egipto runacuna maltratayanganta. Tsaynöpam paycuna nogaman llaquishga mañacayämunganta wiyashcä. Tsaymi paycunata libranäpag cielupita shamushcä. Tsaymi cananga shamuy Egiptoman aywanayquipag. Tsaypita Israel aylluyquicunata librarnin jorgamunayquipag.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Israel runacunam puntatana Moisésta niyargan: ‘¿Pitan gamta churashushcanqui, nogacunachö imayca mandayämagnï jueznö canayquipag?’ nir. Tsaynö despreciaycayaptinpis, quiquin Dios Yayam shiraca casha lunyaycagchö yuripugnin, angelwan mandargan, Egiptopita jorgamur israelcunapa libertadornin y mandacugnin cananpag.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Tsaynö Egiptoman aywar unay aylluntsic israelcunata jorgamunanraycum, Dios Yayapa poderninwan mantsacaypag tucuyläya milagrucunata Moisés rurargan. Egiptopita Israel runacuna päsayänanpagmi, lamar Rojo niyanganpa nänita quichargan. Tsaypitanam israelcuna chuscu chunca wata mana ni imacag tsunyachö caycäyaptin, milagrucunata rurargan llapan micuyänanpag.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Tsay quiquin Moisésmi Israel runacunata nirgan: ‘Quiquin Dios Yayam gamcunapita juc Profëtata churanga noganö cananpag.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Quiquin Moisésmi tsay mana ni imacag tsunyagchö llapan Israel runacunawan goricashga, Sinaí jircachö parlapagnin angelwanpis caycargan. Unay awiluntsic Moisésmi Dios Yayapa cawatsicug Palabranta Sinaí jircachö chasquisquir, nogantsicta dëjapamashcantsic.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Pero unaycag aylluntsiccunaga mana cäsurnin despreciarmi, llapan shongoncunawan Egipto marcaman cuticuyta munayargan.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Tsaynam Aaronta niyargan: ‘¡Juc diosnintsic ruramuy pushamänanpag, manam musyantsictsu tsay Egiptopita jipimagnintsic Moisésta ni ima päsangantapis!’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Tsaypitanam goripita juc ïdolota imayca becerroricugllata quiquincuna rurasquir, wätacunata wañutsirnin sacrificiuta rurar tsay ïdolopag fiesta rurayargan.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Tsaynö cayanganpitam Dios Yaya paycunapita raquicasquir dëjasquirgan, altu cieluchö rupaytawan quillata y lucërocunata adorarnin cayänanpag. Tsaynö cananpagmi Dios Yayapa willacugnin unay profëtancuna gellgayangan libruchö nirgan:
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 ¡Manam! Tsaynö ofreceyämangayquipa rantinmi,
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Mana ni imacag tsunyachömi unay aylluntsiccunapa tabernäculo niyangan iglesian cargan. Tsay iglesiatam Moisés ruratsirgan, Dios Yaya ricätsingan plänowan iwalllata.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Unaycag aylluntsiccunam chasquiyargan cay tabernäculo niyan iglesiata, imayca juc erenciatanö. Josuéwan shamugcunam pagtan apayämurgan, juclä marca runacunata guerrachö vencesquirnin. Tsay juclä marca runacunatam quiquin Dios Yaya cay marcancunachö täcugcunata gargorgan, unay aylluntsiccuna duëño cayänanpag. Cay Israelchömi rey Davidpa tiempunyag tsay tabernäculo iglesiatapis catsiyargan.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Rey Davidmi Dios Yayapa ricänanchö alli rurag cayninwan, Jacobpa Diosnin täcunanpag juc templuta ruratsirgan.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Pero Salomónmi Dios Yayapa templuntaga ruratsirgan,
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 aunqui alläpa poderöso Dios Yaya runacuna maquincunawan rurayangan templuchö mana täcuycaptinpis, Dios Yayapa unay willacug profëtan ningannö:
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Cielu jamacunä captinmi,
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 si nogalla cay llapan imaycacunata rurashga caycaptïga?’ ”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Pero Estebannam parla sïgirgan: “¡Gamcunaga mana ni ima entendig mana ricag alläpa chucru shongo mana wiyacugmi cayanqui! ¡Tsaynö carmi gamcunaga imaypis Espïritu Santopa contranlla caycäyanqui, unay aylluyquicunawan iwallla!
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 ¿Maygancag profëtatatan unaycag aylluyquicuna maltratarnin mana gaticachäyargantsu? Tsay unaycag aylluyquicunam Diospa jutsannag Tsurin shamunanpag willacug profëtacunata wañutsiyargan. Tsaymi canan gamcunaga cay patsaman shamushga caycaptin, traicionarnin wañutsiyashcanqui.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Gamcunaga Dios Yayapa angelnincunapita leycunata chasquishga caycarpis, manam ni juc cäsucuyanquitsu.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Tsay llapan ningancunata wiyaycurnam, autoridäcuna rabiarnin quiruncunatapis regochyätsirrag Estebanta alläpa chiquiyargan.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Pero Estabannam Espïritu Santowan junta car, altu cieluman ricarcurnin chipacyarrag poderöso Dios Yayatawan derëchucag lädunchö Señor Jesucristo ichiraycagta ricasquirgan.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Tsaynam nirgan: “¡Ricäyay! Cielu quicharaycagchömi ricaycä Dios Yayapa derëchucag lädunchö Señor Jesucristo ichiraycagta.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Pero tsay runacunaga rinrincunata tsapasquirmi, alläpa jinchi gayaycachar Estebanta magayänanpag llapan achcusquiyargan.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Tsay marcapita jucläman garacharnin jipisquirmi, tsaychö alli sagmayargan. Tsaynö acusagnin runacunam, Estebanpa llatapancunatapis juc jöven Saulo niyanganpa chaquin puntanman cuidananpag dëjapuyargan.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Tsaychö sagmaycäyaptinmi, Esteban mañacur nirgan: “Señor Jesucristo, almalläta chasquiycullay.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Tsaynö mañacusquirnam gongoricuycur jinchi gayarargan: “¡Señor, jutsata rurar cay wañutsiyämag runacunata ama culpatsaytsu!” Tsaynö nisquirmi wañusquirgan.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.