Lucas 12
Northern Conchucos Ancash Quechua NT (QXN_WBT) vs ARA
1 Tsaypitanam alläpa maytsicag runacuna waranga warangapayag goricar, quiquincuna pura cunjanacur jarunacuyargan. Tsaychönam discïpuluncunallata puntata yachatsirnin, Señor Jesucristo nirgan: “Tsay allishtucug fariseocunapita cuidacuyay. Paycunaga rasumpacagta musyaycarpis manam cumpliyantsu.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Tsaymi canan pacayllapanö imapis rurayangan jancat ricacashga canga. Tsaynöllam canan mana regeshga caycagcunapis, jancat musyacanga.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Tutapaychö pacayllapa parlayangayquitam, junagpa llapan wiyayanga. Tsaynö pacayllapa waji rurinchö parlayangayquitapis, wagtachömi gayacur mas jinchi willacuyanga llapan runacuna musyayänanpag.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Amïgocuna, gamcunatam niyag: Ama wañutsicugcunata mantsayanquitsu. Tsaynö wañushgatanaga mananam ni imanaytapis puediyäshunquinatsu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Pero nogam rasumpa yachatsiyashayqui pipita mantsacuyänayquipag canganta. Rasumpaga mantsacuyanqui, wañuscatsiyäshurniqui poderöso cayninwan infiernuman garpur ushacätsiyäshugniqui Dios Yayapita. Tsaymi canan willayag paypita rasumpa mantsacuyänayquipagga.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Tsay ichishag pitsga pishgopa chaninga, ¿manacu ishcay gellaylla? Tsaynö alläpa ichiclla chanin caycaptinpis, Dios Yayaga paycunapag siemprim imaypis yarparaycan.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Pero gamcunaga tsay atsca ichishag pishgocunapitapis masmi väleyanqui. Ama ni imapitapis mantsacuyaytsu, Dios Yayaga asta umayquicunachö ayca agtsayquicuna cangantapis musyanmi.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Tsaymi niyag: Pipis runacunapa puntanchö fabornï parlaptinga, Diospita Shamushga Runa cayninwanmi angelcunapa puntanchöpis tsay runapa fabornin parlashag.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero pipis runacunapa puntanchö mana regemagtucur nëgamaptinga, nogapis Dios Yayapawan angelnincunapa puntanchö mana regegtucurmi nëgashag.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Si pipis Diospita Shamushga Runapa contran parlaptinga, Dios Yaya perdonangam. Pero pipis Espïritu Santopa contran parlaptinmi sïga, Dios Yaya manana ni imaypis perdonangatsu.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Si Dios Yayaman mañacuyänanpag goricayänan wajimanwan juezcunaman o maygan autoridäcunamanpis demandayäshuptiqui, ama llaquicuyanquitsu: ‘¿Imanörag parlashag? O ¿Imanörag defendicushag?’ nirga.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Tsaycunachö parlayänayqui öram, Espïritu Santo imatapis allillata parlayänayquipag yachatsiyäshunqui.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Tsaypitanam atscag runacunapa rurinpita, Señor Jesucristota juc runa nirgan: “Maestru, waugëta niycuy töcamangan erenciäta raquipamänanpag.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Señor Jesucristonam nirgan: “Amïgo, nogaga manam jueztsu cä, tsay erenciayquicunata raquipuyänagpag.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Tsaypitanam llapan runacunata nirgan: “Cuidädu cayay, alläpa ambriento mallagashga codiciösutag cayanquiman. Juc runa shumag alli cawananpagga, manam imayca riquësayog rïcu caytaragtsu wanan.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Tsaynö parlarmi, juc capugyog rïcu runawan iwalatsicuypa yachatsicur nirgan: “Unaymi juc capugyog rïcu runapam chacranchö alläpa atsca cosëchan cargan.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Tsaymi yarpachacur nirgan: ‘¿Caytsica cosëchäwanga imatarag rurashag? ¿Maymanrag churashagpis? Mananam wajïpis cay llapanpagga pagtantsu.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Tsaynö yarpachacusquirmi, ‘Caynömi rurashag’ nirgan: ‘Gollgäcunata pascasquirninmi mas jatusagta ruratsishag, tsayman llapan cosëchäcunatawan llapan capamagnïcunata churanäpag.’
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Tsaypitanam shongöllachö nishag: ‘Atsca watapagmi imaycäpis capaman. Cananga mananam arur afanacushagnatsu. Micucur, upyacur, cushishgallanam imaypis cawacushag.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Pero Dios Yayanam nirgan: ‘¡Gamga alläpa upa runam canqui! ¡Canan pagasmi wañunqui! ¿Tsay afanacur llapan churangayquicunapis pipagrag quëdanga?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Tsaynömi päsan cay patsallachö imayca riquesacunata gorig runataga. Tsaymi Dios Yayapa puntanchö mana ni imayog wactsapitapis mas peor llaquipaypag canga.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 “Tsaypitanam Señor Jesucristo discïpuluncunata nirgan: Ama yarpachacuyaytsu. ‘¿Imanörag cawashag? o ¿Imatarag micushag? ¿Imatarag upyashag? ¿Imatarag cuerpüman shucucushag?’ nirga.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Tsay micuypitaga caway vïdayquicunam mas välen y llatapayquicunapitapis gamcunam mas väleyanqui.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Canan shumag entendir tantiyacuyay. Pishgocunaga manam murucuyantsu ni micuynincuna goriyantsu ni churacuyänanpis cayäpuntsu. Pero tsaynö cayaptinpis, quiquin Dios Yayam pachancuna junta wätan. ¿Acäsu gamcunaga manacu tsay pishgocunapitapis mas väleyanqui?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Mayjina yarpachacurpis, ¿maygayquitan tsay yarpachacuycunawan juc öra masllapis cawayanqui?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Tsaynö mana ni ima ichicllatapis rurayta puediycarga, ¿imapagtan cay vïdachöcagcunallapag yarpachacuyanqui?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Masqui jircacunachö waytacuna wiñagta ricäyay. Paycunaga manam arucuyantsu ni putscacuyantsu. Tsaymi niyag: Waytacunapa alläpa shumag tuctuyninwanga, manam unay rïcu rey Salomónpa chipacyag llatapanllapis waytacuna alläpa cuyacuypag canganwanga iwalargantsu.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Tsaynömi canan shumag jircacunachö gewacuna wiñayan. Pero warayga ninawan ruparmi jancat ushacasquiyanga. Dios Yayaga tsaynö ichishag goracunata llatapatsinganpitapis, mas shumagmi gamcunataga llatapatsiyäshunqui, ¡Diosman mana criyig runacuna!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Tsaynö caycaptinga ama yarpachacur, llaquishga puriyanquitsu: ‘¡Imatarag upyashun o micushun!’ nirga.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Tsaynö yarpachacurmi Dios Yayaman mana criyicugcunaga cawayan. Pero gamcunataga cieluchö caycag Taytayquicunam imayquicuna faltangantapis musyarnin yanapayäshunqui.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Tsaymi gamcunaga Dios Yayapa Mandacuy Reynonta ashiyay, Pay munanganllata rurarnin. Tsaynö cawayaptiquim, Dios Yaya garayäshunqui llapan wanayangayquicunatapis.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Gatirämagnïcuna wallcaglla carpis, ama mantsacuyanquitsu. Quiquin Taytayqui Dios Yayam Mandacuy Reynonman gamcunataga cushishga churayäshunqui paywan pagta mandacuyänayquipag.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Imayquicunatapis ranticusquir, wactsacunata gellaynincuna raquipuyay. Tsaynö wactsacunata imaypis mana ajayaypa generöso cayniquiwan yanapar, cieluchö mana ushacag fortünayquicuna ashiyay. Tsaymanga manam suwapis chantsu ni puyupis manam ushangatsu.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Tsaymi maychö fortünayqui canganchö shongoyquipa yarpayninpis caycanga.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Gamcunaga imayca shumag llatapayquicunawan listo wiyag wiyag, actsiquicunapis sendicushganö caycäyanqui.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Imayca servicug runacuna patronnin casaray fiestapita cutinanta shuyarar cayanganö caycäyanqui. Tsay runacunagam patronnin chärir tacacusquiptin, jina öra puncuta quichayanga.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tsaynö listo prevenicushga shuyaycag wätaycuna alläpa cushishga cayätsun, patronnin chärir shuyaycagta taringanpita. Rasuncagtam niyag: Tsaynöta tarirga quiquin patronmi alläpa cushishga mandilnin churacurcur, tsay servignincunata jamaycätsir micuynincuna garanga.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Pullan pagastsurag o madrugädutsur patronninga chärir wiyag wiyag caycagta taringa. Tsaynö shuyaycag servicugcuna alläpa cushishga cayätsun.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Masqui cayta shumag entendiyay: Si juc wajiyog runa imay öra suwa shamunanta musyarga, manam imantapis suwananta dëjanmantsu.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Tsaynölla gamcunapis wiyag wiyag shuyäyämanqui, mana musyayangayqui öram cay patsaman Diospita Shamushga Runa caynïwan cutimushag.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Tsaynö Señor Jesucristo niptinnam, Pedro tapurgan: “Señor, ¿tsay iwalatsicuywan yachatsicungayquiga nogacunallapagcu o llapan runacunapagpiscu?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Señor Jesucristonam nirgan: “¿Pim tsay alcäbu alli confiacuypag servicug? Tsaycagtam patronnin confiacur wajinman churanga, tsaychö servignincunata alli örachö micuynincuna garananpag.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Tsay confiädu servicugga alläpa cushicutsun, patronnin char imaycatapis allillata ruraycagta tariptin.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Rasuncagtam niyag: Tsay confiädu servignintam, llapan imaycanmanpis patronnin confiacur mandacunanpag churanga.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero si tsay servignin quiquinllanchö yarpar ‘Patronnï cutimunanpag unayragmi demoramunga’ nir, servicugmajincunata warmitapis ollgotapis magarnin allgotsacur micucur y upyacur machashga cacunga,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 tsaynö mana allicunata rurar shuyänanpag manarag alistacugta tarisquirmi, patronnin mana musyangan öra illagpita chaycur, tsay mana alli rurag servigninta mana criyicug runacunatawan iwal alläpa mantsacaypag castiganga.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Si maygan servicugpis patronnin munanganta musyaycar, mana cäsucurnin mana wiyag wiyag captinga, tsay wätaynintaga alläpa magarmi mantsacaypag castiganga.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Pero mandacungancunata mana musyar, mana allicunata ruraptinmi sïga llaquipaycarlla castigarnin magangapis. Tsaymi pitapis atscata entregarga, tsaynö atscata cutitsinanta munanga. Tsaynöllam pitapis mas confiacurga, tsay confiacungan runapita mas confiansan cananta mañanga.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Nogagam cay munduman shamushcä, imayca nina rupaycagnö llapan mana allicagcunata ushacätsinäpag. ¡Tsaymi nogaga imanö munaycü, mayna lunyar ruparnin ushacaycäyänanta!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Pero nogaga obligädum alläpa sufrïrnin wañunä. ¡Tsaytam alläpa llaquicur, asta cumplinganyag shuyaraycä!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Gamcunaga cay patsaman alli päsacuyta apamur shamungätacu yarpäyanqui? Manam tsayga tsaynötsu. Nogaraycum runacuna quiquincunapura raquicäyanga.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Cananpitagam juc wajichö pitsgag caycar raquicäyanga. Quimsagcagmi, ishcagpa contran y ishcagcannam quimsanpa contran cayanga.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tsurinpa contranmi taytan, taytanpa contranmi tsurin, wawanpa contranmi maman, mamanpa contranmi wawan, llumtsuyninpa contranmi suegran y suegranpa contranmi llumtsuynin nogaraycu piñanacur raquicäyanga.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Caytapis Señor Jesucristo maytsicag runacunata nirganmi: “Rupay jeganan lädunchö pucutay shärigta ricarmi ‘Tamyamunganam’ niyanqui. Tsay niyangayquinöllam rasumpa tamyan.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Uraypa wayrämuptinnam ‘Usyar achämunganam’ niyanqui. Tsay niyangayquinöllam rasumpa usyar achämun.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Tsaytaga rasumpa allishmi musyayanqui ¡alläpa yachagtucugcuna! Pero manam tantiyar musyayanquitsu canan tiempu caychö ima päsaycangantaga.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “¿Imanirtan mana tantiyacuyanquitsu allita o mana allita ruraycäyangayquitapis?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Si pipis demandar juezman apatsiyäshuptiquiga, nänita aywaycarlla manarag juezpa puncunman char, demandashugniquiwan amistayta ashiyanqui. Tsaynö mana amistayta ashiptiquiga, juezman chaycatsishuptiquim wardiacunaman päsatsishunqui. Wardiacunanam carcelman apar gaycuyäshunqui.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Nogam niyag: Tsay carcelpitaga llapan dëbecungayquita manarag pägacurga, manam ni imanöpa yargamunquitsu.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.