Lucas 12
North Junín Quechua NT (QVN_LLB) vs AAI
1 Chaura alisca alisca chranin runacuna gotucarärimuptinmi, jinaman quiquincama nä jarunacurcayaptinmi, Jesusga naupata galayura discïpuluncuna rimapayta cay nir: “Amam chrasquicurcanquichu fariseocuna yachrarcayächinganta. Paycunaga alita nirag yachrarcayächin lutantam.
1 Nati ana veya’amaim sabuw hiruru’ay ana itinin i sibisib na’atube, naatu sabuw himour kwanekwan efan etei hibai karam hi’a’abinamo hibat. Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Pharisee hai yeast isan mata toniwa’an, nati sabuw ufuhine ana itinin i gewasin baise wanawanah i rerekabin, imih a tur ao’owen.
2 Chaymi canan cayta yachrarcayächingä shumag musyacasha canga ima pacashasi, nätan mana musyashas canga pipitas shumag musyasham.
2 Abisa hisabuw inu’in boro sabusabuw hinabosair, naatu abisa wa’iwa’irin inu’in boro nirerereb.
3 Chaura pagaspa imata ninacur rurapäcungaysi, junagpam musyacasha canga. Nätan wayichru wichrgapacarcamur wishwishyaylapa rimangaysi, wayi jananpita gayacuypa nishanuymi canga”.
3 Abisa guguminamaim kuo boro natit marakawamaim hinanowar, naatu abisa akisimo bar etawan ihir taituwa taininamaim kubitarasib boro bar faifiy wan hinabat hinao rereb.
4 “Chaymi cayta niyärishay cuyashäcuna: Ama manchapäcuychu runa wanuchigcunata. Wanurcärichishurniquiga manam imatas mastaga rurayta atipapäcushunquichu.
4 “Au ofonah a tur ao’owen sabuw iyab biya hina’a’asabun isan men kwanabir, anayabin nati ufunamaim boro men abisa ta hinasinaf.
5 Antis pita manchacurcänaypagsi niyärishay: Manchacurcayga üra chrämuptin wanuräriptiqui, nina wayinman jitayucug Munayniyog Diosta. Au, payta icha manchacurcayga.
5 Orot yait kwana bibiruw i anao kwananowar. God i kwanabiruw, anayabin biya na’a’asabun ufunamaim ana fair ema’am boro baimakiy ana efanamaim nitaiy kwanare. Imih a tur ao’owen God i kwanabiruw.
6 Musyapäcungaynuysi ishcay ichic golguelapagmi ranticurcan pichga pishgocunata. Chaynuylachru ranticurcayaptinsi Diosga manam gonganchu ni juclaylatas chay pishgocunata.
6 Mamu kwikwik etei five hai biyan i two toea tetotobon, baise God boro men kafa’imo nati mamu kikimin ta isan nuhin eburuburumih.
7 Chaynuymi gamcunapa umaycunachru agchaycunas yupashala cayan. Chauragar ama manchapäcuychu. Gamcunaga pishgocunapitas mas cuyasham carcayanqui Tayta Diospita”.
7 Na’atube ukwarimaim arib eretei bai’ab tebatabat God i so’ob, imih men kwanabir. Kwa a baiyan i ra’at men mamu kwikwik na’atube.
8 “Cayta nipäcushay: Pi maysi runacunapa naupanchru ‘Nogaga cayä Jesuspam’ nigcunataga, noga jana pachapita shamusha runasi Diospa, jinaman angelcunapa naupanchrümi payga ‘Nogapam cayan’ nishag.
8 A tur ao’owen, orot yait ayu isou sabuw etei nahimaim eo’orereb, Orot Natun auman boro God ana tounamatar etei nahimaim nati orot isan naorereb.
9 Nätan runacunapa naupanchru nogaga ‘Manam Jesuspachu cä’ nigtaga, nogas ‘Manam nogapachu payga’ nishagmi Tayta Diospa, jinaman angelcunapa naupanchru.
9 Baise orot yait sabuw etei nahimaim ayu eyayaubu. Orot Natun auman boro na’atube God ana tounamatar etei nahimaim ibo nayaub.
10 Pi maysi noga jana pachapita shamusha runata imatas lutanta nimagga, perdonasham canga. Nätan pi maysi Santu Espiritupag lutanta rimagtaga, Diosga manam perdonangachu imaysi chay rimanganpita.
10 Yait Orot Natun isan tur nao kakaf na’at boro nanotawiy, baise orot yait Anun Kakafiyin isan tur kakafin nao nabi’ib boro men nanotawiy.
11 Chauraga gotucarcänan wayiman, marcachru mandagcunaman, u fiyiscunaman aywachipäcushuptiqui, amam laquirapäcunquichu ‘¿Ima nishagtag?’ u ‘¿Imatarag rimashag?’ nirga.
11 Baibabatiyi isan hinabuwi kwanan Kou’ay Baremaim, o gawan sabuw nahimaim, o aiwob sabuw nahimaim, men taiyuw wasfafari isan, o tur mi’itube eo isan kwaniyababanamih.
12 Antis rimapäcunay üram, Santu Espirituga yarpayta gopäcushunqui imanuypa nipäcunaypagsi”.
12 Anayabin God Anun Kakafiyin nati ana veya’amaim boro tur ni’obaiyi kwanao.”
13 Chaura chay achca runa carcayagpitam, juc runaga Jesusta cay nin: “Tayta, wauguëtanar niyulay, taytä nogapag dëjapämanganta gomänanpag”.
13 Rou’ay wanawanahimaim orot ta Jesu iu, “Bai’obaiyenayan, ayu akokok tuwai ana tur ina’owen, tamai momorob ana kwahan nafaram airi ana bow.”
14 Niptinmi Jesusga nira: “Runa, ¿pitag chrurarayäman juc fiyisnuysi gamcunachru partichracug canäpag?”
14 Jesu iya’afut eo, “Aro, ayu au ef men ema’am boro anibasit tuwat airi a sawar kwahan ana faram?”
15 Nircurmi cay nira: “Imanaypanuysi capogniyog caylatatag icha munacurcanquimanga. Runaga cawan manam ima-aygatas charalarchu.
15 Naatu Jesu tatabir sabuw etei iuwih eo, “Mata toniwa’an sawar moumurih na’in bow isan men mata nananan niwa’an. Anayabin yawas wanatowan boro men orot ana sawar moumurih imaim hinafufun hinitinimih.”
16 Chaynuy nircurga tantiachira caynuypam: Juc capogniyog runapa tarpucuyninmi alisca gueshpirura.
16 Naatu Jesu oroubon ta eo, “Ana veya ta orot sawar wairafin ana masaw bo ana ub hiyen gewas hiw ro’oh moumurih na’in hiya itah,
17 Chaura chay capogniyog runaga pinsiara cay nirmi: ‘¿Imatatag rurashag? ¿Maymantag pirwacushag?’
17 basit mare ma not. ‘Ayu boro mi’itube ana sinaf? Anayabin iti bay hinafafour efan i boro en.’
18 Niyanganpita tantiachracurcurmi cay nira: ‘Antis cay pirwacuna wayïcunataga gachrarushag mas jatuntacama ruranäpag. Chaymanmi chrurashag lapan pirwäcunata, jinaman lapan ima-aygäcunatas’.
18 Naatu ana notamaim eo, ‘Ayu boro iti na’atube ana sinaf, bay hai bar atamanih ana ku’uben hinare naatu gagamih ana wowab. Saise au bay ana ya naatu au sawar afa auman imaim ana ya.’
19 Chay ningannuy rurarcurmi cay niram: ‘Achca watapagmi chrurayan ima-aygäsi. Cananga jamacushag, micushag, upyacushag, jinaman cushicushag’.
19 Imaibo anao, ‘Darik orot, anababatun abow, kwamur manin na’in ana fofonin sawar etei abogaigiwas sawar, imih bounabo hamen ana mare anama gewas, anaa anatom taiyuwu aniyasisir!’
20 Chaynuy niyaptilanmi Diosga nirura: ‘¡Gotara runa! Canan pagasmi wanunqui. Chay shuntangaycunaga ¿pipagrag canga?’ nir.
20 Baise God iu, ‘Kwikwekwe’aw gewas! Boun gugumin boro inamorob naatu a sawar iti ibobogaigiwas boro yait nabow?’”
21 Chaynuymi ruracanga ima-aygatas quiquilanpag gotug runawanga. Nätan chaynuy runaga manacagpag ricasham cayan Diospita”.
21 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “Imih itinin i ta’imon, sabuw iyab aurih sawar karam hiya tetototo God matanamaim i men sawar wairafih.”
22 Chaymi Jesusga discïpuluncunata nira: “Gamcunaga amam laquirapäcunquichu cawapäcunaypita ‘¿Imatarag micushag?’ nir, u cuerpuycunapag ‘¿Imatarag jacucushag?’ nirga.
22 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “A yawas isan a tur ao’owen men kwaniyababan kwanao, ‘bay boro menamaim anab ana’aan,’ o biya isan kwanao, faifuw boro menamaim anab ana’us.
23 Antis noga ningänuy cawaymi masga välin micuypitas, nätan cuerpum masga välin jacupitas.
23 Anayabin it etei taso’ob yawas i sawar gagamin men bay na’atube naatu biyat i sawar gagamin men ar faifuw na’atube.
24 Mä pinsiapäcuy pishgocunaman. Chaycunaga manam tarpucurcansi ni cosechapäcunsi. Manatan canchu micuy chruracunansi ni pirwansi. Chaycunapagga Diosmi camachipun micuynincunata, nätan gamcunaga pishgocunapitas mas väligmi carcayanqui.
24 Baise kwanuw mamu awaw kwana’itih, i men me hikwair hitar, masaw hibo, naatu hifour hitab te’aa’umih en, na’atube men bay hai bar hiwowab imaim bay teya’aya’amih en, baise God akisin ebituwih! Imih kwa i God ana sawar gagamin men mamu na’atube!
25 ¿Maygaycunatag juc junag maslas cawarärinquiman chay imas aygas ashircayangaycunawan?
25 Isan imih iti sawar isah kwana biyababan ana gewasin i boro abisa namatar? Kwanotanot nati kwana biyababanamaim boro kwamur tabo ayawas tafan hina yara’ah namanin kwanama? Men karam.
26 Chaura mana chaylatas atipayarga, ¿imanirtag pinsiarcayanqui, jinaman laquirarcayanqui waquin junagcunapitaga?
26 A yababan iti sawar gidigidih isah kwabiyababan men emamatar, aisim sawar gagamih isah kwabiyababan?
27 Pinsiapäcuy waytacuna wiñagman. Waytacunaga manam uryapäcunsi ni puchcapäcunsi. Cayta niyärishay: Unay Rey Salomonsi, alinnin jacuta jacucuyarsi, manam ni maygan shumag waytanuylas jacucuyta atiparachu.
27 “Kwanuw rarab bogay ebatabat kwa’itin, men masaw hitar tebob, o ar faifuw tesasakir en, baise a tur ao’owen aiwob orot Solomon ana bar bonamanamarinamaim ma’am ana veya ana faifuw eo’osen hai gewasih i men iti beran ana gewasin na’atube’emih en.
28 Diosga chaynuypam juc junaglapag waytamug guewalatas shumagta waytachin, warantilan ninachru rupanan cayaptinsi. Masran gamcunataga jacupurcäshunquis Diosga, mana aläpa yupachicug runacuna.
28 Imih kwana’itin, God ar faifuw kutor fotan ius ana itinin gewasin maiyow boun ina’itin baise maras boro nakimow naha’obow nare hinab hinan wairaf wan hina yara’ah na’arah ni’en. Baise kwa i God ana sawar gagamin fai mar etei boro nakaifi ar faifuw nit kwana’osen, aisim a not ebikikimin!
29 Chaura ama laquishaga capäcuychu, ‘¿Imatarag micushag?’ u ‘¿Imatarag upyashag?’ nirga.
29 Imih men mar etei aa tom isan kwananot kwaniyababanamih.
30 Diosman mana yupachicugcunalam chaycunata ashiyarga laquisha puripäcun. Nätan gamcunaga nä Tayta Dioswanmi carcayanqui. Payga nämi musyayan chaycuna munarcayangayta.
30 Anayabin Eteni Sabuw iti tafaram wanawanan tutufin etei iti sawar isah hinuwet tibiyababan, naatu kwa Tamat iti sawar etei isah kwakok kwabiyababan i so’ob.
31 Antis imanaypanuysi Dios munangannuy cawapäcuyga Tayta Diosga lapan chaycunataga mas masnintawanmi gopäcushunqui.
31 Baise wan i God ana aiwob kwananuwih kwanab dogoromaim nama, imaibo iti sawar isah kwanot kwabiyababan boro etei nit.
32 Chauraga ama manchacurcaychu, walca uyshanuyla cayag runäcuna. Tayta Diosga cuyapäcug carmi nä munayninchru cawarcayächishunqui.
32 Kwa i ayu au bobaituw na’atube imih men kwanabir, anayabin Tamat aiwob bait isan i ebiyasisir boro nit.
33 Chauraga ima-aygaycunatas cayagta ranticurcay, jinaman aypupäcuy mana imaynagcunata jana pachachru alipa ricasha capäcunaypag. Chaynuy rurar mana macway yachrag costalman wiñagnuymi chrurarcayanqui. Chaynuypaga chrurarcayanqui suwa mana yaycunanmanmi, jinaman puyu mana micunanmanmi.
33 Imih a sawar eretei sabuw kabay wairafih ku’uwih tetobon naatu o kabay kubai yababan wairafih kufaramih, saise a kaukut no maramaim inabaib boro men natakweb; a sawar etei maramaim inaya’ay boro men ta nakasiy, o boro men ta bainowan hinabain naatu boro men ta ganidor hina’aanimih en anababatun.
34 Chauraga ima-ayga väligniquicunatas maymanmi chruranqui, chaylamanmi yarparayanqui pagaspas junagpas.
34 Anayabin o sawar menamaim kuya’aya a not tutufin etei boro imaim na’in.
35 Chaura gamcunaga cacurcayay camaricushala, jinaman michïruycuna ratachipacushanuyla.
35 “Mar etei inabobuna a ar uwakamukamut inarab, a ramef inito’ab namarakaw o mata nuwinuwin inama, anayabin o men iso’ob boro abisa namatar.
36 Nätan cacurcay servig runacuna patronnin casamintupita cutiramur, puncuta töcacuptin jucla quichrananpag shuyararcayagnuyla.
36 Ana’itin akir wairafih hai orot ukwarin tabin ana hiyuwane matabir maiye nan isan hima hikakaif, hai orot ukwarin matabir na etawan rurukikitar ana veya mar ta’imon hinowar naatu etawan hibotawiy rur na’atube.
37 Chaynuy carga alipag ricasham capäcunga chay servig runacuna, patronnin chraramur, ricchayagta tariruptinga. Chaynuy captinga quiquin patronninchri mësaman tayachinga micuycunata garananpag.
37 Anababatun a tur ao’owen, akir wairafih iyab matah nuwinuwin hinama’am hai orot ukwarin namatabir nan na’i’itih ana veya, yasisir boro gagamin maiyow hinab! Anayabin i boro ana akir wairafih na’uwih hinamare naatu orot ukwarin boro bay semosemor ana faifuw na’us bay nasemor nitih hinama hinaa.
38 Alipag ricasham capäcunga chay servig runacuna, patronnin chraupi pagas u chraupi pagas pasashachru chraramur ricchayagta tariruptin.
38 Akirwairafih hina bobuna matah nuwinuwin hina ma’am hai orot ukwarin nan natit, o mar natot auman nan natit na’i’itih na’at, boro yasisir gagamin maiyow hinab!
39 Musyapäcungaynuysi juc wayiyog runa imayüra suwa chrämunantas musyarga, ricchayälarchri cayanman, nätan manachr suwawan imantas apachinmanchu.
39 Imih iti tur ao i naniyan kwanab naatu kwananot, orot bar matuwan bainowan mowan bainuwinamih enan ana veya nasoso’ob na’at, ana bar boro men nihamiy bainowan mowan nakwib narun nabainuwimih en.
40 Chaynuy camacushala gamcunas cacurcayay. Mana musyapäcungay üram shamushag, noga jana pachapita runaga”.
40 Imih itinin ta’imon i nati, kwa auman kwana bogewas mata nuwinuwin kwanama, anayabin Orot Natun boro men veya kwa kwanotanotamaim natitamih.”
41 Chaura Pedrom tapura cay nir: “Tayta, ¿cayta willaparärimanqui nogacunalapagchu u lapan runacunapagwanchu?”
41 Peter eo, “Regah, iti oroubon kuo i aki isai, o sabuw eretei isah kuo?”
42 Niptinmi Jesusga nira: “¿Pitag cayan ali yupachicuna, jinaman fisyog runa patronninpa wayinchru cagcunata pasay üralachru micachinanpag?
42 Regah iya’afut eo, “Anababatun a tur ao’owen Akir wairafin orot gewasin naatu ana not rerekabin, orot ukwarin nati akir wairafin boro nab akir wairafih afa isah ni’ukwarin naatu hai bay baitih isan boro ana veya’amaim nitih hinaa.
43 Chaynuy carga alisca alipag ricasham canga chay rantisha runa, rantignin chraramur ningancuna rurayagta tariruptinga.
43 Anayabin orot ukwarin matabir nan nati akir wairafin bowabow gewasin maiyow bowabow itin, imih iyasisir ana akir wairafin bai yara’ah bowabow gagamin na’in itin!
44 Mayapäcamay shumag: Chaynuy runataga rantignin chrurarunman lapan imansi aygansi ricagpagmi.
44 Ana bar wanawanan sawar tutufin etei i akisin i’ukwarin kaif.
45 Nätan chay rantisha runa ‘Rantimagnï manachr chrämungaragchu’ nir, magayta galayunman rantisha-mayincunata, warmitas olgotas jinaman micucur upyacur shincacur cacunman.
45 Baise akir wairafin na’at nao, ‘Orot ukwarin bisaise enan, no’om boro ma hamen hamen erurubirabir, imih ayu boro au kokomaim anasinaf.’ Naatu namisir bowabow sabuw, oro’orot baibin nabow narouw kwanekwan ni’a’afiyih, naatu ana kokomaim naa natom kwanekwan nikoko’aw nanan ana veya.
46 Chauraga mayänita chay patrón chraramur chaynuy rurayagta tarirurga alicusam cunchuchinga. Jinamanmi chruranga juchasapacuna cacunanman.
46 Imaibo Orot ukwarin boro nan natit, veya men nati akir wairafin so’ob ma ekakaifimaim boro nanamih, naatu na isan ana veya boro baimatnuwina’e nama’am nan natit. Naatu orot ukwarin nan natitit ana veya nati akir wairafin boro nab nabeyah natarsisib nisaroun baifanasairayah hai efanamaim bairi hinama.”
47 Chay rantisha runa, patronnin ninganta musyayarsi, mana camacugga, mana cäsucugga alisca juyupa magasham canga.
47 “Akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i so’ob baise men saife taiyuwin yabuna ana orot ukwarin abisa kok eo’omaim sisinaf, nati orot boro hinawabir biyababan gagamin na’in nab.
48 Nätan juc rantisha runa mana musyar ruranman imatas lutanta. Chaura chay lutan ruranganpita manam aläpa magashachu canga. Chaymi achcata imatas rurananpag nisha runaga, chay achcapita tapusha canga rurangansi u mana rurangansi. Chaynuytan chay patrón yupachicuptin imata rurananpag nisha runatasi, tapunga rurangantas u mana rurangantas”.
48 Baise akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i men so’ob, naatu isisinaf kwanekwan biyababan enunuwih boro au hamenamo hinawabir biyan nababan. Sabuw iyab sawar gagamin na’in tebaib, i na’atube sawar gagamin na’in boro wan hinay maiye. Orot yait gagamin anababatun tibitin i auman boro gagamin anababatun isan hinafefeyan nitih maiye.
49 Nircurga cay niram: “Noga shamurä cay pachaman nina rupar imatas manacagman muyuchignuysi runacunapa juchanta manacagman muyuchinäpagmi. Nätan ima-aygachr munayä chaynuy ruracänanta.
49 “Ayu i wairaf abai iti tafaram afuninamih ana atit, au kok gagamin na’in i mi’itube iti tafaram marasika tabusuruf ta’arah.
50 Nätan nogataga alisca cunchurcachirmi wanuchipäcamanga. Chaymi chaynuy rurapäcungancama juyupa laquirayä.
50 Ayu i bapataito fokarin maiyow nou’umaim ema’am boro wanawanan ana run anab, imih boun dogorou wanawanan i yababan awan karatan ama anotanot anan yomanin anisawar imaibo nuhunafot!
51 Nätan gamcunaga, ¿‘Ali cawachimänanchipagchri cay pachaman aywarayämun’ nircayämanquichu? Manam. Antis aywarayämüga nogapa janä cay pachachru runacuna raquicasha capäcunanpagmi.
51 Kwa kwanotanot ayu i tufuw abai tafaramamaim ana? En, a tur ao’owen, ayu i men tufuw abai anamih, baise kauseb abai ana.
52 Antis cananpitaga chay castala juc wayichru pichga runacuna yachragsi chregninacurmi cawapäcunga. Quimacagmi jucmapapäcunga ishcaycagta, nätan ishcaycagmi jucmapapäcunga quimacagta.
52 Mar iti boun orot aawan natunatunawat nah etei five boro hinakusib tounu rounane hinabat rou’ab rounane hinabat taiyuwih hinakusib hinigamigam.
53 Taytacagmi olgo churinwan chregninacunga, jinaman mamacagmi chregninacunga warmi wawanwan. Suydrasi chregninacungatan lumchuyninwan”.
53 Kek tamah hairi boro taiyuwih hinakusib hinagam. Babitai hinah hairi boro hinakusib hinagam na’atube babine rawan babin hairi boro hinakusib hinagam.”
54 Chaypitas Jesusga chay chranin runacuna carcayagta cay niraran: “Gamcuna yana pucutay yargamugta ricapur, ‘Tamyangam’ nircayanquim. Jinaman chay nircayangaynuylam tamyamun.
54 Jesu sabuw isah iban eo maiye, “Veya ra’iyinane sakuk nayen nabi’afar badowan kwana’i’itin ana maramaim, kwa boro mar ta’imon kwanao, ‘boun boro toun nayar’, naatu toun eyarayar.
55 Nätan wichanpita walyamuptinmi, ‘Usyamungam’ nircayanquim. Jinaman chaynuy nipäcungaynuylam usyamun.
55 Naatu gurufune gagub nayen narab kwananowar kwa boro kwanao, Veya boro nararan, naatu veya erararan.
56 ¡Alitucugcuna! Gamcuna pacha tamyanantas, usyanantas tantiarcayarga nämi tantiapäcunquiman Diospa cachramushan gamcunachru nä cayanganta.
56 Wanawanan rerekabih! Me kamar hai sawar naatu gagub wanawanan hai sawar abisa temamatar i kwa’itah kwa’inanen kwaso’ob kwa’o. Baise aisim sawar abisa iti boun temamatar hai yabih men kwaso’ob?
57 Chaura gamcunaga ¿imanirtag mana tantiapäcunquichu juchaycunapita Dios imay taripapäcushunaytas?
57 Aisim sawar abisa gewasin sinaf isan men taiyuw kwabibabatiyi?
58 Antis pisi fiyisman aywachishuptiqui, chay imatas ninacungay runawan aywayälar ushacapäcuy, mana fiyiscama chrächishunaypag. Nätan fiyisman chrarachishuptiquiga, fiyisga guardiapa maquinmanmi gorushunqui, jinamanmi guardiacunaga carcelman wichrgashunqui.
58 Sabuw baibatiyih isan hinabuwi kwanan inasinaftobon airi kwanayabuna kwanitounuw, imaibo kwananan baibatiyenamaim kwanatit. Baise o men inasisinaf na’at, i boro nabuw narab natain kwekwetar kwanan baibabatiyenayan orot nanamaim kwanatit naatu i boro nabuw furisiman nitih hinabuwi dibur hina yariyi.
59 Chaypitaga manam yargamunquichu lapan golguequita ushangaycama” nira.
59 A tur ao’owen, o boro dibur bar imaim inama agim hio na’atube inibaiyan imaibo boro dibur barene hinabotaiti inatit.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.