Mateus 26
K'iche' Cantel NT, traditional spelling (QUC_TRA) vs NTLH
1 Aretak xto'taj ri Jesús chubixic ronojel wa' we tzij ri', xubij chque ru tijoxelab:
1 Quando Jesus acabou de ensinar essas coisas, disse aos discípulos:
2 Ri ix iwetam chi xa pa quieb k'ij cäban na ri nimak'ij, Pascua u bi'.Ri in c'ut, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, quinjach na pa qui k'ab ri nu c'ulel, rech quinrip cho ri cruz, quincämisax na, —xcha chque.
2 — Vocês sabem que daqui a dois dias vai ser comemorada a
3 Xquimulij c'u quib ri qui nimakil sacerdotes, ri tijonelab re ri Pixab xukuje' ri qui nimal ri winak aj Israel cho ri nimalaj ja rech ri tat Caifás ri qui nimal sacerdotes.
3 Os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus se reuniram no palácio de Caifás, o Grande Sacerdote ,
4 Chila' xquitala qui no'j chbil tak quib jas cäca'n na chuchapic ri Jesús ruc' subunic rech cäquicämisaj.
4 e fizeram um plano para prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 Xquibij c'ut: Mächap pa ri nimak'ij, rech metuquin ne ri winak, —xecha'.
5 Eles diziam: — Não vamos fazer isso durante a festa, para não haver uma revolta no meio do povo.
6 Are c'u ri Jesús c'o pa ri tinimit Betania cho rachoch ri tat Simón, jun tata' ri xc'oji na itzel ch'a'c che.
6 — ausente —
7 Xopan jun ixok ri ruc'am jun c'olibal cunabal re alabastro ri nojinak che c'oc'alaj cunabal. Sibalaj pakal rajil wa' we cunabal ri'. T'uyul c'u ri Jesús chi' ri mesa, ri ixok xuk'ij ri aceite pu jolom ri Jesús.
7 — ausente —
8 Aretak ri tijoxelab xquil wa', xpe coyowal, xquibij c'u chbil tak quib: ¿Jas che xak xtix wa' we cunabal ri'? —xecha'.
8 Ao verem aquilo, os discípulos ficaram zangados e disseram: — Que desperdício!
9 Xq'uiyix ta ne wa', xtoj ta nimalaj rajil, xyi' ta c'u ri puak chque ri meba'ib, —xecha'.
9 Esse perfume poderia ter sido vendido por uma fortuna, e o dinheiro, dado aos pobres.
10 Xuta c'u ri Jesús ri cäquibij, xubij chque: ¿Jas che quiya latz' che ri ixok ri'? Jun nimalaj utzil c'u wa' ru banom chwe, —xcha chque.
10 Mas Jesus, sabendo o que eles diziam, disse:
11 Amak'el ronojel k'ij c'ut e c'o ri meba'ib iwuc', are c'u ri in man in c'o tä iwuc' amak'el.
11 Pois os pobres estarão sempre com vocês, mas eu não.
12 Ri xuban ri ixok aretak xuk'ij ri c'oc'alaj aceite chwij, xa xucoj c'u bi ri c'oc'alaj cunabal chrij ri nu cuerpo c'ä mäjok quinmukic, —xcha chque.
12 O que ela fez foi perfumar o meu corpo para o meu sepultamento.
13 Kas c'u tzij ri quinbij chiwe chi apawije' ta ne ri cätzijox wi na ri Utzalaj Tzij re ri Evangelio cho ronojel ruwächulew, ru banom we ixok ri' cätzijox na che na'tabal re, —xcha chque.
13 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: em qualquer lugar do mundo onde o
14 Te c'u ri' jun chque ri cablajuj tijoxelab, ri u bi' Judas Iscariote, xel bic, xe' cuc' ri qui nimakil ri sacerdotes.
14 Então um dos doze discípulos, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os chefes dos sacerdotes.
15 Xubij c'u chque: ¿Jas cäya alak chwe, we quinjach ri Jesús pa k'ab alak? —xcha chque. Ri e are' c'ut xquiya juwinak lajuj rakan sak puak che ri tat Judas.
15 Ele disse: — Quanto vocês me pagam para eu lhes entregar Jesus? E eles lhe pagaram trinta moedas de prata.
16 Tzare chi' c'ut ri tat Judas xutzucuj jun utzalaj k'ij rech cujach ri Jesús pa qui k'ab.
16 E daí em diante Judas ficou procurando uma oportunidade para entregar Jesus.
17 Pa ri nabe k'ij re ri nimak'ij aretak cätijow ri caxlan wa ri man cäyi' tä ch'äm ruc', ru tijoxelab ri Jesús xekeb ruc', xquibij che: ¿Jawije' caj wi la chi cäka'n wi ri wi'm re ri Pascua rech cätij la? —xecha che.
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento , os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Onde é que o senhor quer que a gente prepare o jantar da
18 Ri Jesús xubij chque: Jix pa ri tinimit cho rachoch ri jun achi, chibij c'u che: “Cuta' ri Kajtij che la, cubij: Ya xopan ri hora. Cho achoch c'u la quinban na u banic wi ri nimak'ij re ri Pascua cuc' ri nu tijoxelab,” —cächa ri', —quixcha che, —xcha ri Jesús chque.
18 Ele respondeu:
19 Ri tijoxelab xca'no jas ri xetak wi rumal ri Jesús. Xca'n c'u u banic ri wi'm re ri Pascua chila'.
19 Os discípulos fizeram como Jesus havia mandado e prepararam o jantar da Páscoa.
20 Aretak chak'ab chic, ri Jesús xt'uyi chi' ri mesa cuc' ri cablajuj u tijoxelab.
20 Quando anoiteceu, Jesus e os doze discípulos sentaram para comer.
21 E t'uyul chila' chi' ri mesa, tajin quewi'c aretak ri Jesús xubij chque: Kas tzij ri quinbij chiwe chi c'o jun chiwe ri quinujach na, —xcha chque.
21 Durante o jantar Jesus disse:
22 Ru tijoxelab sibalaj xebisonic. Chquijujunal c'ut xquichaplej u ta'ic che ri Jesús: Kajaw, ¿a man xa in ri'? —xecha'.
22 Eles ficaram muito tristes e, um por um, começaram a perguntar: — O senhor não está achando que sou eu; está?
23 Ri Jesús xch'awic, xubij chque: Are ri jun ri curub ru wa wuc' pa ri lak, are c'u ri' ri quinjachow na, —xcha chque.
23 Jesus respondeu:
24 Je' c'u quel na jas ri tz'ibtal pa ru Lok' Pixab ri Dios chwij in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak. ¡C'äx c'u ri curik na ri achi ri quinjachow na! ¡Utz na re we achi ri' we ta mat xil u wäch! —xcha chque.
24 Pois o
25 Xch'aw c'u ri Judas ri tijoxel ri cäjachow na, xubij che ri Jesús: We ne in, Ajtij, —xcha che. Xubij ri Jesús che: Je', at ri', —xcha che.
25 Então Judas, o traidor, perguntou: — Mestre, o senhor não está achando que sou eu; está? Jesus respondeu:
26 Aretak tajin quewi'c, ri Jesús xuc'am ri caxlan wa, xuban orar, xumaltioxij wa' che ri Dios. Te c'u ri' xupiro, xuya chquiwäch ru tijoxelab, xubij: Chitija iwe wa', je' ta ne chi are nu cuerpo wa', —xcha chque.
26 Enquanto estavam comendo, Jesus pegou o pão e deu graças a Deus. Depois partiu o pão e o deu aos discípulos, dizendo:
27 Te c'u ri' xuc'am jun vaso, xumaltioxij wa' che ri Dios, te ri' xuya chquiwäch ru tijoxelab, xubij chque: Chitija iwe iwonojel.
27 Em seguida, pegou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois passou o cálice aos discípulos, dizendo:
28 Je' ta ne chi are nu quiq'uel wa' ri cujiquiba ri c'ac' trato ru banom ri Dios cuc' ri winak. Cäturuw c'u na wa' ri nu quiq'uel che sachbal qui mac q'uia winak.
28 porque isto é o meu sangue, que é derramado em favor de muitos para o perdão dos pecados, o sangue que garante a
29 Kas tzij ri quinbij chiwe chi man c'o tä jumul quintij chi na we ri vino re uvas, c'ä pa ri k'ij ri quintij na ri c'ac' vino junam iwuc' chila' jawije' ri cätakan wi ri nu Tat, —xcha chque.
29 Eu afirmo a vocês que nunca mais beberei deste vinho até o dia em que beber com vocês um vinho novo no
30 Te c'u ri' xquibixoj jun bix ri cuya u k'ij ri Dios, xebel bi chila', xebe' pa ri Ujuyubal Olivos.
30 Então eles cantaram canções de louvor e foram para o monte das Oliveiras.
31 Xubij c'u ri Jesús chque: Ri ix iwonojel quibisoj na nu wäch, quiniya na can nu tuquiel cämic chak'ab. Je c'u tz'ibtal can pa ru Lok' Pixab ri Dios: “Quincämisaj na ri ajyuk', quejabun c'u na ri chij,” —cächa'.
31 E Jesus disse aos discípulos:
32 Aretak c'u ri in, in c'astajinak chic chquixol ri cäminakib, quinnabej na bi chiwäch, quine' na pa Galilea, —xcha chque.
32 Mas, depois que eu ressuscitar, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Xubij c'u ri tat Pedro che ri Jesús: Pune conojel cäyi' la can cumal, ri in man je' tä ri' quinbano, —xcha che.
33 Então Pedro disse a Jesus: — Eu nunca abandonarei o senhor, mesmo que todos o abandonem.
34 Xubij c'u ri Jesús che: Kas tzij ri quinbij chawe chi tzpa we ak'ab ri' cämic, cabij na at oxmul chi man awetam tä nu wäch mäjok cok' ri ama' ec', —xcha che.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Ri tat Pedro xubij che: Pune rajwaxic chi quincäm na uc' la, man c'o tä na jumul quinbij chi man wetam tä wäch la, —xcha che. Je c'u xquibij xukuje' conojel ru tijoxelab.
35 Pedro respondeu: — Eu nunca vou dizer que não o conheço, mesmo que eu tenha de morrer com o senhor! E todos os outros discípulos disseram a mesma coisa.
36 Xopan c'u ri Jesús pa ri ch'äkap ulew u bi' Getsemaní e rachi'l ru tijoxelab, xubij c'u chque: Chixt'uyul can waral. Ri in c'ut quine' na jela' chubanic orar, —xcha chque.
36 Jesus foi com os discípulos para um lugar chamado Getsêmani e lhes disse:
37 Xuc'am bi ri tat Pedro ruc' xukuje' ri quieb u c'ojol ri tat Zebedeo. Xuchaplej c'u t'ujuwem ri Jesús, xc'äxc'ob ri ranima'.
37 Então Jesus foi, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu. Aí ele começou a sentir uma grande tristeza e aflição
38 Xubij c'u chque: Sibalaj cuq'uis rib ri wanima' chupam ri bis. Chixcanaj can chi', chixc'asc'at wuc', —xcha chque.
38 e disse a eles:
39 Te ri' xbin chi apan jubik' ri Jesús, xxuqui'c, xuya ru palaj cho ri ulew, xuban orar, xubij: Tat, we cuya', chesaj ba' la we vaso ri' chnuwäch, bana la chi man cäpe tä ri c'äx ri' chwij. Mäban ba' xa jas ri nu rayibal in, xane jas ri rayibal la, —xcha che ri Dios.
39 Ele foi um pouco mais adiante, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e orou:
40 Xtzelej c'u ri Jesús jawije' e c'o wi ru tijoxelab, xeurika tajin quewaric. Xubij c'u che ri tat Pedro: ¿A mat xixcowinic xixc'asi ta jun hora wuc'? —xcha che.
40 Depois voltou e encontrou os três discípulos dormindo. Então disse a Pedro:
41 Chiwila ba' iwib, chixc'asc'atok, chibana orar rech man quixtzak taj aretak quixtakchi'x che mac. Kas tzij pa ri iwanima' quiwaj quiban ri utzil, man c'o tä c'u u chuk'ab ri i cuerpo chubanic wa', —xcha chque.
41 Vigiem e orem para que não sejam tentados. É fácil querer resistir à tentação; o difícil mesmo é conseguir.
42 Xe' chi jumul ri Jesús chubanic orar, je' xubij wa': ¡Tat! We ba' tzrajwaxic wi chi cäpe ri c'äx ri' chwij, bana ba' la chwe jas ri rayibal la, —xcha che ri Dios.
42 Pela segunda vez Jesus foi e orou, dizendo:
43 Te c'u ri' xtzelej chic, xeurika ru tijoxelab jumul chic tajin quewaric rumal chi sibalaj c'äx qui waram.
43 Ele voltou de novo e encontrou os discípulos dormindo. Eles estavam com sono e não conseguiam ficar com os olhos abertos.
44 Xeuya canok, xe' chi jumul ri Jesús chubanic orar churoxmul, je c'u xubij jas ri xubij nabe.
44 Jesus tornou a sair de perto deles e orou pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Te c'u ri' xe' jela' jawije' e c'o wi ru tijoxelab, xubij chque: Chixwar ba', chixuxlanok. Xopan ri hora. Quinjach c'u na in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, pa qui k'ab ri ajmaquib, —xcha chque.
45 Então voltou até onde os discípulos estavam e perguntou:
46 ¡Jo' ba'! ¡Chixwalijok! Chiwilampe', xpe ri jachal we, —xcha chque.
46 Levantem-se, e vamos embora. Vejam! Aí vem chegando o homem que está me traindo!
47 C'ä tajin cäch'aw ri Jesús aretak xopan ri tat Judas, jun chque ri cablajuj u tijoxelab. E petinak ruc' ri are' q'uia winak ri cuc'am machetes, cuc'am che'. E takom lok cumal ri qui nimakil sacerdotes, xukuje' cumal ri qui nimakil ri winak aj Israel.
47 Jesus ainda estava falando, quando chegou Judas, um dos doze discípulos. Vinha com ele uma grande multidão armada com espadas e porretes, que tinha sido mandada pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes judeus.
48 Ri tat Judas ri jachal re ri Jesús u yo'm c'u can jun etal chque ri winak, xubij: “Ri quintz'umaj, are ri' ri Jesús. Chichapa', kas utz chibana bi chuc'amic,” —xcha chque.
48 O traidor tinha combinado com eles um sinal. Ele tinha dito: “Prendam o homem que eu beijar, pois é ele.”
49 Xkeb c'u ri tat Judas ruc' ri Jesús, xubij che: ¡Xoc ak'ab, Ajtij! —xcha che. Te c'u ri' xutz'umaj.
49 Judas foi até perto de Jesus e disse: — Mestre, que a paz esteja com o senhor! E o beijou.
50 Ri Jesús xch'awic, xubij che: Wachi'l, ¿jas a tajquil xatpetic? —xcha che. Xekeb c'u ri winak ruc' ri Jesús, xquichapo, xquiyut bic.
50 Jesus respondeu: Então eles chegaram, prenderam Jesus e o amarraram.
51 Aretak je' xbanic, jun chque ri e rachi'l ri Jesús xuc'am ru machete, xusoc ri patänil re ri qui nimal sacerdotes, xuk'at apan ru xiquin.
51 Mas um dos que estavam ali com Jesus tirou a espada, atacou um empregado do Grande Sacerdote e cortou uma orelha dele.
52 Xubij c'u ri Jesús che: Chaya ri a machete pa ri c'olibal re. Conojel c'u ri quech'ayan ruc' machete, ruc' machete quecämisax na, —xcha che.
52 Aí Jesus disse:
53 ¿A mat awetam chi quincowinic quinta' apan che ri nu Tat chi quinuto', chi ri Are' cutak na lok chanim oxc'al lajuj mil ángeles che nu to'ic?
53 Você não sabe que, se eu pedisse ajuda ao meu Pai, ele me mandaria agora mesmo doze exércitos de anjos?
54 We ta c'u je ri', man je' tä quel wi ri' ri tz'ibtal pa ru Lok' Pixab ri Dios, chi rajwaxic cäbantaj na wa' we ri', —xcha che.
54 Mas, nesse caso, como poderia se cumprir aquilo que as
55 Xubij c'u ri Jesús chque ri winak: ¿Jas lo wa' chi je' ta ne chrij jun elak'om elinak wi lok alak? ¿A c'amom alak lok ri machete alak, ri che' alak che nu chapic? —xcha chque. Ronojel k'ij xinc'oji uc' alak pa ri nimalaj rachoch Dios, xinya ri tijonic chech alak, man xinchap tä c'u alak.
55 Depois Jesus disse para aquela gente:
56 Je c'u cäban na wa' chwe, rech je' cäbantaj na jas ri tz'ibam can chwij cumal ri k'alajisal tak re ru Lok' Pixab ri Dios, —xcha chque. Chanim c'ut conojel ri tijoxelab xquiya can ri Jesús u tuquiel, xeanimaj bic.
56 Mas tudo isso está acontecendo para se cumprir o que os Então todos os discípulos abandonaram Jesus e fugiram.
57 Ri winak ri xechapow ri Jesús xquic'am bi chuwäch ri tat Caifás, ri kas qui nimal ri sacerdotes. Chila' c'ut qui mulim wi quib ri tijonelab re ri Pixab, xukuje' ri qui nimakil ri winak aj Israel.
57 Os homens que prenderam Jesus o levaram até a casa do Grande Sacerdote Caifás, onde estavam reunidos alguns mestres da Lei e alguns líderes judeus.
58 Are c'u ri tat Pedro xuterenej bi ri Jesús chi naj, xopan pa ri uwoja rech ri rachoch ri kas qui nimal sacerdotes. Xoc bi ri tat Pedro, xt'uyi c'u ri are' chila' cuc' ri chajil tak re ri nimalaj rachoch Dios rech cärilo jas ri cäc'ulmataj na ruc' ri Jesús.
58 Pedro seguiu Jesus de longe até o pátio da casa do Grande Sacerdote. Entrou e sentou-se com os guardas para ver como aquilo ia terminar.
59 Ri qui nimakil sacerdotes, ri qui nimakil ri winak aj Israel, xukuje' conojel ri c'amal tak qui be ri winak, tajin cäquitzucuj jas u wäch mac ri cäk'alajisax chrij ri Jesús, pune man kas tzij taj, rech cäk'at tzij puwi' chi cäcämisaxic.
59 Os chefes dos sacerdotes e todo o Conselho Superior estavam procurando alguma acusação falsa contra Jesus a fim de o condenar à morte.
60 Man xquirik tä c'ut, pune e q'uia winak xquimulij quib, xquibij ri man kas tzij taj chrij ri Jesús. Q'uisbal re c'ut xepe quieb achijab chic ri xquik'alajisaj ri man kas tzij taj chrij ri Jesús.
60 Mas não puderam encontrar nada contra ele, embora muitos se levantassem para dizer mentiras a respeito dele. Afinal dois homens se apresentaram
61 Xquibij: We achi ri' cubij: “Ri in quincowinic quinwulij ri nimalaj rachoch Dios, quinyac chi c'u na pa oxib k'ij,” —cächa', —xecha ri achijab.
61 e disseram: — Este homem afirmou: “Eu posso destruir o Templo de Deus e construí-lo de novo em três dias.”
62 Xwalij c'u ri kas qui nimal sacerdotes, xuta' che ri Jesús, xubij che: ¿A mat c'o jas jun tzij cabij chutzelexic u wäch ri tajin cäbix chawij? ¿Jas pu wa' ri tajin cäquik'alajisaj we achijab ri' chawij? —xcha che.
62 Aí o Grande Sacerdote se levantou e perguntou a Jesus: — Você não vai se defender desta acusação?
63 Man xch'aw tä c'u ri Jesús. Xubij c'u ri qui nimal sacerdotes che: Pa ru bi' ri c'aslic Dios, quinbij chawe chi chabana juramento chubixic ri kas tzij. Chabij chke we at ri' ri Cristo ri u C'ojol ri Dios, —xcha che.
63 Mas Jesus ficou calado. Então o Grande Sacerdote tornou a perguntar: — Em nome do Deus vivo, eu exijo que você diga para nós: você é o
64 Xch'aw c'u ri Jesús, xubij che: In ri', tat, jas ri cäbij la, —xcha che. Quinbij c'u in chech alak, chi quinil na alak ri in, in ri' ri Ralc'ual ri Dios ri Kas Winak, aretak in t'uyul pa ru wiquiäk'ab ri Dios ri sibalaj c'o u chuk'ab, aretak quinpe pa tak ri sutz' ajchicaj, —xcha che.
64 Jesus respondeu:
65 Are c'u ri kas qui nimal sacerdotes xurak'atij ri ratz'iak chuc'utic chi sibalaj c'äx xuna' ri xubij ri Jesús. Xubij c'u ri tata': We achi ri' u bim ri äwas u bixic chrij ri Dios. ¿Jas ta ne che e rajwaxic chi niq'uiaj k'alajisanelab chic chrij? I tom c'u ix chi u bim ri äwas u bixic chrij ri Dios, —xcha chque ri winak.
65 Aí o Grande Sacerdote rasgou as suas próprias roupas e disse: — Ele
66 ¿Jas c'u quichomaj? Ri e are' xquibij: C'o u mac, rajwaxic c'ut chi cäcämisaxic, —xecha'.
66 Então, o que resolvem? Eles responderam: — Ele é culpado e deve morrer!
67 Xquichubaj u palaj ri Jesús, xquit'oco. Niq'uiaj chic xquicoj k'ab chupalaj.
67 Em seguida cuspiram no rosto de Jesus e deram bofetadas nele. E os que batiam nele
68 Xquibij c'u che: At ri' ri Cristo, ¡chach'obo ne jachin ri xatch'ayowic! —xecha che.
68 diziam: — Ei, Messias, adivinhe para nós quem foi que bateu em você!
69 Are c'u ri tat Pedro t'uyul can cho ja. Xopan c'u jun ali ajic' ruc', xubij che: Ri at xukuje' xatc'oji ruc' ri Jesús ri aj Galilea, —xcha che.
69 Pedro estava sentado lá fora no pátio, quando uma das empregadas chegou perto dele e disse: — Você também estava com Jesus da Galileia.
70 Are c'u ri tat Pedro xresaj rib chupam chquiwäch conojel, xubij: Man quinch'ob taj jas ri tajin cabij, —xcha che.
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: — Eu não sei do que é que você está falando.
71 Ri tat Pedro kas raj quel bi chuchi' ri ja, aretak xilitaj chi rumal jun ajic' chic, ri ajic' xubij chque ri e c'o chila': We achi ri' xukuje' xc'oji ruc' ri Jesús ri aj Nazaret, —xcha chque.
71 Depois foi para a entrada do pátio. Outra empregada o viu e disse às pessoas que estavam ali: — Ele estava com Jesus de Nazaré.
72 Jumul chic ri tat Pedro xresaj rib chupam, xuban jurar, xubij: Ri in man wetam tä u wäch ri achi ri', —xcha'.
72 Pedro negou outra vez, respondendo: — Juro que não conheço esse homem!
73 Man naj tä c'u ri' ri winak ri e c'o chila' xeopan ruc' ri tat Pedro, xquibij che: Kas tzij ri at, at jun cuc' ri e rachi'l ri Jesús, rumal chi junam catch'awic jas ri winak aj Galilea, —xecha che.
73 Pouco depois, os que estavam ali chegaram perto de Pedro e disseram: — O seu modo de falar mostra que, de fato, você também é um deles.
74 Co c'u xch'aw ri tat Pedro, xuban jurar cho ri Dios, xubij: Man wetam tä u wäch ri achi ri', —xcha chque. Are chi' c'ut xok' jun ama' ec'.
74 Então Pedro disse: — Juro que não conheço esse homem! Que Deus me castigue se não estou dizendo a verdade! Naquele instante o galo cantou,
75 Xna'taj c'u che ri tat Pedro ru bim ri Jesús che: “Ri at cabij na oxmul chi man awetam tä nu wäch, mäjok cok' ri ama' ec',” —xcha che. Xel c'u bi ri tat Pedro, sibalaj xuq'uis rib che ok'ej.
75 e Pedro lembrou que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você dirá três vezes que não me conhece.” Então Pedro saiu dali e chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.