Lucas 12
Tayta Diosninchi Isquirbichishan (QUB) vs NAA
1 Chaycama runacunaga waranganpana shuntacaycaran. Chaymi tanganacur-tanganacur quichquina caran. Runacunata manaraj willapar disïpuluncunallata Jesús niran: «¡Fariseucunapa shiminta cuydä chasquir! Fariseucunaga runacuna ricanallanpämi alli-tucurcaycan.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ichanga pacayllapa rurashanpis llapanmi musyacanga. Pipis mana ricaycaptin rurashanpis llapanmi ricacanga.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Gamcuna chacaycho pacayllapa parlashayquipis achicyajchönami wiyacanga. Puncuta wichgacurcur shap-shapyayllapa parlashayquitapis wasipa balcunnincunapitami gayaconga.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 «Cuyashäcuna, ama manchacunquichu wañuchicojcuna jurapäshuptiqui. Wañurcachishushpayqui mastaga manami imatapis rurashunquipänachu.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Chaypa ruquin Tayta Diosta manchapacunquega. Paymi ichanga munayniyoj caycan wañurcachishushpayqui infiernuman gaycushunayquipäpis. Chaypitami Paytaga manchapacunquiman.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Pichga äbicunatapis ranticun ishcay guellayllapämi. Chaypis manami jucnayllatapis Tayta Dios cachaycunchu.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Gamcunaga aypalla äbicunapitapis masmi bälinqui. Chauraga ¿imapitataj manchacunayqui caycan? Ajchayqui mana imapaj alli captinpis Tayta Diosga musyaycanmi ayca cashallantapis.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 «Pimi nogaman yäracushanta mana pengacuypa willaconga; paypäga noga Destinädu Runapis syëlucho caycaj anjilcunapa ñaupancho ‹Payga nogapami› nishämi.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pimi runacunapa ñaupancho nogata ñïgamanga, paycunataga nogapis syëlucho caycaj anjilcunapa ñaupancho ‹Manami rejsëchu› nishämi.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Noga Destinädu Runapa conträ rimaptinpis Tayta Diosga perdunangami. Espíritu Santupa contran cajtami ichanga mana perdunangachu.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Sinagogacunaman, juezcunaman, autoridäcunaman apashuptiquipis ama yarpachacunquichu ‹¿Imataraj nishaj? ¿Imanöraj parlashaj?› nir.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Parlanayqui öraga Espíritu Santumi tantiyachishunquipaj imata parlanayquipäpis.»
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Runacunapa chaupinpita juc runa nimuran: «Maestru, wauguëta niycapamay partisyunnëta raquipämänanpaj.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ichanga Jesús niran: «¿Juezchu u albasyayquichu cä chayno nimänayquipäga?»
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Runacunatana niran: «Imapäpis yargäga ama canquichu. Alli goyänayquicunapäga manami rïcurächu canayqui.»
15 Então lhes recomendou:
16 Nircur tincuchiypa willaparan: «Juc rïcu runashi murushan micuynincuna poguptin aypallata shuntaran.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Chayshi chay rïcuga yarpachacuran: ‹Cananga ¿maymantaj churashaj micuynëcunata? Wasëchöga manami jäcunnachu mayman churanäpäpis› nir.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Chayno yarpachacuycashanchöshi yarparan: ‹Micuy churacuna wasëta juchuraycachishpä jucta mas jatunta jatarachishaj. Nircur chaymannami llapan shuntashä micuynëcunata, llapan ima-aycäcunatapis churashaj.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Nircorga quiquë nicushaj: Cananga charä aypallatami ima-aycatapis achca watapaj. Cananga micushaj, upushaj, jamashaj, munashäta rurar cushicur goyäshaj› nir.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Chayno yarpachacuycaptinshi Tayta Dios niran: ‹¡Yarpayniynaj upa runa! ¡Canan chacaymi wañunquipaj! Llapan ñacar churashayquega ¿pipäraj quëdanga?› nir.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 «Chay rïcu runa manacajpaj micuyninta churashannömi quiquillanpaj ima-aycatapis shuntajcunaga. Tayta Diospa ñaupanchöga pasaypa pobrimi cangapaj.»
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Chaypita disïpuluncunatana Jesús niran: «Ama yarpachacunquichu ‹¿Imanöraj cawashaj? ¿Imataraj micushaj? ¿Imataraj jaticushaj?› nir.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 ¿Manachu röpapita, micuypita mas bälin bïdayquega?
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Masqui yarpachacuy cuervo äbicuna imano cawashantapis. Manami murupacunchu. Manami shuntapacunchu. Micuy churacunanpis manami canchu. Chaypis Tayta Diosga micuyta tarichinmi. ¡Gamcunaga chay äbicunapita masmi bälinqui Tayta Diospäga!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 May-jina llaquicurpis ¿piraj cawanman cawananpaj caycashanpita juc junajllapis masga?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Chaynömi may-jina llaquicurpis llaquicushpallanga pipis mana tarengachu röpata ni micuytapis.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 «Ricay waytacunata. Chaycunaga jircacunacho cuyayllapaj wiñamun mana aruycar mana puchcaycashpanmi. Ichanga noga në: Unay ray Salomonpa röpanpis manami chay waytacunapita mas cuyayllapächu caran.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Jircacho caycaj guewa chaquiptin rupachisha cananpaj captinpis Tayta Diosga cuyayllapätami wiñachimun. Yäracuyniynaj runacuna, waytacunatapis cuyayllapäta wiñaycächerga ¿manachuraj gamcunatapis Tayta Diosga röpata tarichishunqui?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Chaymi ama llaquicunquichu imata micunayquipaj ni imata upunayquipäpis.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Tayta Diosman mana yäracojcunallami chaycunapäga yarpachacun. Gamcunapäga Tayta Diosninchi maynami musyaycan imata nistaycashayquitapis.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Chaycunapaj yarpachacunayquipa ruquenga yarpachacunquiman Tayta Diospa maquincho cawanayquipaj. Chaypita cajtaga imata nistashayquitapis paynami tarichishunquipaj.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 «Cuyashäcuna wallcajlla carpis ama manchacuychu ari. Tayta Diosninchïmi gamcunataga acrashurayqui paypa maquincho goyänayquipaj.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Chayno caycaptenga ima-aycayquicunatapis ranticuycur chay guellaywan pishïpacojcunata yanapay. Chayno rurarga syëluman riquësayquita churaycajnömi caycanqui. Chaychöga manami suwapis suwapäshunquipächu. Ni puyupis ushangapächu.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Runaga ¿manachu ima aycanpis caycajllapaj yarparaycan?
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 «Gamcunaga caycay rucacusha, achquiqui sindishalla.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Patrunnin casaray fistapita cutimuptin jinan öra puncuta quichapänanpaj shuyarpashanno camaricushalla caycay-llapa.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Cushicuytami tarenga ricchaycajta patrunnin tarishan uywayno cajcunaga. Chaynöta tariycur quiquinmi patrunnenga jamaycachir garanga.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Pullan pagas, pacha waray cutimushpanpis ricchaycajta tarishancunaga cushicongami.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ichanga cayta sumaj musyanquiman: Imay öra suwa yaycunantapis wasiyoj musyarga wasinta täpanmanmi. Ricchaycällarmi waranman suwa yaycunanta.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Chaynöllami gamcunapis camaricusha carcaycanqui. Noga Destinädu Runaga mana yarpashachömi cutimushaj.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Chaymi Pedro tapuran: «Tayta, chayno yachachishayquega ¿nogacunallapächu o llapan runacunapajwanchu?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Niptin Jesús niran: «¿Piraj tincun alli uywayman, tantiyaj uywayman? Alli uyway captin, tantiyaj uyway captenga patrunnin churan llapanninta ricananpaj. Chauraga paynami örancho waquin cajta garachin.
42 O Senhor respondeu:
43 Cushishami canga, patrunnin cutimur mincacushannölla ruraycajta tarishan uywayga.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Chayno allita rurashanpitami patrunnenga llapan ima-aycantapis chay uywaypa maquinman cachayconga.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Chay uyway capas yarpanga ‹patrunnëga manarämi cutimongarächu› nir. Chayno yarpar munaynincho caycaj runacunata maganga. Micur upyar goyäconga.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Chayno caycaptinmi patrunnenga illajpita cutimonga mana yarpashan junaj, mana musyashan öra. Chayno mana alli ruraycajta tarerga fiyupami castiganga. Waquin janan shongucunatawan iwalmi ñacayman garpurenga.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 «Patrunnin nishanta musyaycar mana wiyacuypa llutanta ruraj uywaytaga fiyupami castiganga.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Patrunnin nishanta mana musyayninpa uyway llutanta ruraptinmi ichanga patrunnin alläpaga mana castigangachu. Achcata goshan cajtaga Tayta Diospis ‹Masta ruray› nengami. Achcata ricananpaj churashan cajtanami ‹Masta cutichimay› nenga.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 «Noga-raycumi cay pachaga jusgasha canga. Nina llapanman chayashannömi llapanraj jusgasha canga. Ojalä maynapis chayno caycanman.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ichanga manaraj chayno captin ñacachir wañuchisharämi cashaj. Chayno manaraj chayamushancamaga fiyupami llaquicuycä.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 «Gamcunaga nogapaj yarpanqui ‹Cay pachaman shamusha mana rimanacuypa allina goyänapaj› nir. Manami chaynöchu. Shamushcä noga-janan quiquin-pura contra ricacunanpämi.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Cananpitaga juc wasicho pichgaj tiyashpanga quimsajmi ishcay cajpa contran canga. Ishcay cajnami quimsaj cajpa contran canga.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Wamranmi papäninwan contra canga; warmi wamranmi mamanwan contra canga; llumchuyninmi suyranpa contra canga.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Llapan runacunatana niran: «Gamcunaga inti yaganan cajpa pucutay yurimuptin ‹Tamyangana› ninqui. Y nishayquinömi rasunpa tamyan.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Uraypa wayra wayraptenga ‹usyangami› ninqui. Y nishayquinömi rasunpa usyan.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 ¡Musyaj-tucojcuna! Syëluta ricar, cay pachata ricar imano cananpaj cashantapis musyaycarga ¿imanirtaj mana tantiyanquichu gamcunacho noga ruraycashäta?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 «Chayno caycaptenga ¿imanirtaj timpu cashancama mana yarpachacunquichu Tayta Dios munashanno alli cajllatana ruranayquipaj?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Pipis demandashuptiquega ¿manachu autoridäman manaraj chayar arreglanqui? Mana arreglaptiquega juezmanmi apachishunqui. Jueznami suldäruncunawan carsilman wichgachishunquipaj.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Carsilpitaga manami llojshinquipächu llapanpita manaraj pägarga.»
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.