Gênesis 31
Tayta Diosninchi Isquirbichishan (QUB) vs NVT
1 Chaypita Jacobga mayaran Labanpa wamrancuna cayno rimar purircaycashanta: «Jacobga papäninchïpa cajllatami llapantapis charaycan. Papänillanchïpawanmi rïcuyashapis» nir.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Chayno Jacobpis musyaranna Labán mana allina payta ricaycashanta. Manana ñaupata cashannönachu caran.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Chaymi Jacobtaga Tayta Dios niran: «Cuticuy papäniqui tiyaycashanman. Chaychömi caycan famillyayquicuna. Caypita aywacuptiqui nogami yanapäshayquipaj.»
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Chaura Jacob gayachiran ishcan warmincunata Leatawan Raquelta uyshancunawan jircacho tiyaycashan cajman.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Chayaptin niran: «Gamcunapa papäniquega manami ñaupata ricamashannönachu ricaman. Chaypis papänëpa Diosninmi nogata yanapämasha.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Gamcunapis musyaycanquimi papäniquita imano sirbishätapis.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Chayno sirbiycaptëpis payga engañamashami. Arupashäpitapis achca cutimi parlashänöga mana cumlimashachu. Chayno ruraycämaptinpis Diosmi alli ricamar yanapämasha.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Papäniqui ‹pägashayqui muru uywacuna yurejtami› niptenga llapan uyshacunapis wachasha murullata. ‹Shuyucunawan pägashayqui› nimaptenga llapanpa wawan caran shuyulla.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Chaynöpami Tayta Diosga camacächisha papäniquipa uywancuna nogapana cananpaj.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 «Juc junaj uywacuna charicuycashan wichan suyñuynëcho ricarä llapan jaroj caj chïbucuna shuyu, muru, shajshu caycajta.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Chay suyñuynëchömi Diospa anjilnin jutëpa gayamaran. Chaura nogaga nirä: ‹Imallaraj› nir.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Chayno niptëmi Diospa anjilnin nimaran: ‹Sumaj ricay. Llapan orgucuna china cajcunata jaroj cäga caycan shuyulla, murulla, shajshulla. Nogaga musyaycämi imano Labán ñacachishushayquitapis.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Nogami caycä Bet-elcho rumita jawiycur asëtita wiñapashayqui cajcho yuripaj Dios. Chaychömi aunimarayqui. Cananga caypita aywacuy. Yurishayqui partiman cuticuy› nir.»
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Chayno niptin Raquelwan Leaga niran: «Papänëga nogacunata manami ima erensyatapis gomanganachu.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Imatapis goycamänanpa ruquenga jäpatanönami ricaycämanpis. Nogacunawan majachacänayquipaj pägashayquitapis quiquillanmi ushasha.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Cananga Tayta Dios papänëta guechushan ima-aycanpis caycan noganchïpawan wamranchïcunapami. Chaymi cananga llapantapis ruray Tayta Dios nishushayquino.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Chay öra Labanga millwa rutoj juc-läman aywacusha caran. Chaycamami Raquelga papäninpa wasi ïduluncunata suwapaycuran.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Chaynömi Jacobga Aram runa Labanta engañaycuran aywacunanpaj mana willapar.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Llapanninta apacurcur gueshpir aywacuran. Chayno aywacur Éufrates mayutapis rätu chimpariran. Aywaycällar chayariran Galaad parti jircacunamanpis.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Jacob aywacushanpita quimsa junajtaraj Labanga mayaran.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Chaymi Labanga castancunawan Jacobta gatir aywaran. Chayno aywashpan ganchis junajtaraj tariparan Galaad particho caycaj jircacunacho caycajta.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Taripanan chacay suyñuynincho Labanta Tayta Dios niran: «Jacobtaga ama fiyu shimiquipa imatapis ninquichu.»
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Labanga Jacobta tariparan Galaadcho caycaj jircacho pachacusha caycajta. Labanpis llapan castancunawan pachacuran Galaadcho caycaj jircacunaman.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Chaycho tincurcurmi Labanga Jacobta niran: «¿Imatataj rurashcanqui? ¿Imanirtaj engañamashcanqui? ¡Wamräcunata pushacamushcanqui guërracho binsiycur prësu apacojno!
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ¿Imanirtaj mana willamayllapa gueshpir shacamushcanqui? ¿Nogaga imataj cashcä mana willamänayquipäga? Shacamunayquipaj willamaptiquega despachamöman caran tamburninpawan arpanpawanmi.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Manami willamashcanquichu wamräcunatawan willcäcunata aywacamunanpaj muchaycunalläpäpis. ¡Canan rurashayquega upa rurashannömi!
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Noga munarga munashätami gamcunata rurarëman. Ichanga canan chacaymi papäniquipa Diosnin nimasha: ‹Jacobtaga ama fiyu shimiquipa imatapis ninquichu› nir.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Papäniquipa wasinman cuticuyta munashpayquimi shacamushcanquipis. Ichanga ¿imanirtaj diosnëcunata suwapämashcanqui?»
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Chayno niptin Jacobga niran: «Gamta manchacushpämi yarparä wamrayquicunata guechumänayquita.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Mayganpis caycho caycajcuna diosniquita chararaycajta taripaptiquega wañuchun. Imayquitapis gampa cajtaga ashicuy. Tarerga cutichicuy. Caycho caycaj castanchïcunami testïgu caycan.»
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Labanga ïduluncunata ashej yaycuran Jacobpa toldunman, chaypita Leapaman, chayno Jacobpa ishcay uyway warmincunapamanpis. Ïduluncunataga mayganpachöpis mana tariranchu. Leapa toldunpita llojshirir yaycuran Raquelpa cajmanna.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Payga ïdulucunata charircur pacariycuran camëllucunapa carunancuna rurinman. Nircur jananman jamacuycuran. Labanga chay toldu rurita auchiypa auchir intëruta ashiran. Ichanga mana tariranchu. Cargata apaycaj camëllu|src="HK00041B.TIF" size="col" loc="Genesis 31" ref="Gén. 31.34"
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Chaura Raquel niran: «Papä ama rabyacuychu gampa ñaupayquicho mana jataricuptë. Cananga quilla gueshyäwanmi gueshyaycä» nir.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Chayno mana tariptinmi Jacobga rabyacuran. Chaymi Labanta cayno niran: «¿Ima mana allitataj rurashcä? ¿Imataj nogapa juchä chay-jinanpa gatimänayquipäga?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Ima-aycätapis ashishcanquimi. ¿Imayquitataj tarishcanqui gampa cajtaga? Tarisha cashpayquega mä cayman churay castanchïcuna ricananpaj. Chaura paycunami nimäshun mayganchïcho jucha cashantapis.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Gamtaga ishcay chunca (20) watami arupashcäpis uywayquicunata ricar. Chaycho manami ni jucnayllapis shullushachu uyshayquicuna ni cabrayquicunapis. Chayno manami ni jucnayllatapis gampa uyshayquitaga micushcächu.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Jirca animalcuna wañuchiptin manami imaypis gammanga apapämushcächu. Llapan chay pishejcunatapis gamtaga ruquintami cutichishcä. Uywacunata chacaypa u junajpa suwa apaptinpis llapantami ruquinta mañamashcanqui.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Gampa uywayquita michir ricashpä junajpaga fiyupa acaycho goyarä. Chacaypana caurushapis ñacashcä. Öraga manami puñojpischu cä. Puñunaypis maypashi aywacoj.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Chaynömi gampa munayniquicho goyashcä ishcay chunca (20) wata. Chunca chuscu (14) watami arupashcä ishcan wamrayquicunapaj. Uywacunata gomänayquipänami arupashcä sojta wata. Achca cutimi parlashanchïnöga mana cumlimashcanquichu.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Abrahamwan papänë Isaac rispitashan Dios mana yanapämaptenga capaschari gamga chayamushätano jinayllatapis gargaramanquiman caran. Ichanga Diosmi ricasha imano ñacashätapis, imano arushätapis. Chaynöpami ganyan chacaypis Diosga piñacusha-cashunqui.»
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Chayno niptin Labanga Jacobta niran: «Cay warmicunaga nogapa wamräcunami. Cay wamracunaga nogapa willcäcunami. Llapan uywacunapis nogapa uywäcunapa wawallanmi caycan. Llapan caycho ricashayquega nogallapami. Canan nogaga ¿imanäshätaj ari wamräcunata paycunapa wamrancunatapis?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Chaymi cananga gamwan noga conträtuta rurashun. Chay conträtutaga ishcanchïmi cumlishun.»
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Chayno niptinmi Jacobga chaycho caycaj wanca rumita ichichiran señalpaj.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Nircur castancunata niran: «¡Rumicunata shuntamuy!» nir.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Chay partipa jutinta Labanga quiquinpa rimaynincho churaparan Jegar Sahaduta nir. Jacobna quiquinpa rimaynincho churaparan Galaad nir.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Chaymi Labanga niran: «Canan conträtu rurashanchïta yarpänanchïpämi canga cay gotuy rumiga.»
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Jucaj jutinna caran Mizpa. Chaynöga jutita churaparan Labán cayno nishanpitami: «Cananpita gampis nogapis manana ricanacuptinchëga Tayta Diosllami ricamäshun imano goyäcushapis.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Wamräcunata magaptiqui u paycuna warmiqui caycaptin jucwan majachacaptiquipis, mana pï ricashuptiquipis Diosllanami ricashunquipaj.»
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Mastapis Labanga Jacobta niran: «Caychömi rumi goturaycan. Ichichishä wancapis caycan.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Chaycunami señal canga gampis ni nogapis mana päsapänacunanchïpaj, imatapis mana ruranacunanchïpaj.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Chachayqui Abrahampa Diosnin nogapa chachä Nacorpa Diosninmi ishcanchïtapis ricamäshun imano cashapis.»
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Chaypita Jacobga Tayta Diospaj uywata pishtaran. Nircur chaycho micunanpaj llapan castancunata gayaran. Iwal llapan micucarcärirna chay jircallacho wararan.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Chaypita warannin tuta Labanga llapan willcancunatawan wamrancunata mucharan. Nircur bindisyunta goran paycuna alli goyänanpaj. Llapanta chayno rurarcur Labanga marcanman cuticuran.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.