1 Reis 18
Tayta Diosninchi Isquirbichishan (QUB) vs VC
1 Quimsa watana usya caran. Chaypitanaga Eliasta Tayta Dios niran: «Ayway Acab cajman. Nogaga cay pachaman tamyachimojnami-aywä.»
1 Passado muito tempo, foi a palavra de Deus dirigida a Elias no terceiro ano, nestes termos: Vai apresentar-te diante de Acab, eu vou fazer chover sobre a terra.
2 Chaura Elías aywar chayaran Acab cajman. Samariachöga muchuy captin yargay fiyupa caycaran.
2 Elias partiu e foi apresentar-se a Acab. A fome devastava violentamente a Samaria.
3 Acab gayaran palasyuncho mandaj capuralnin Abdiasta. Abdiasga caran Tayta Diosta manchapacojmi.
3 Acab mandou chamar Abdias, seu intendente. Abdias era um homem fervoroso adorador do Senhor.
4 Tayta Diospa profëtacunata Jezabel wañuchiyta gallaycuptin payga shuntarcur pachacta (100) pacaycusha caran. Pichga chunca-cama (50) raquircur ishcay machayman pacaycuran. Nircur micuytapis gararan.
4 Quando Jezabel massacrou os profetas do Senhor, Abdias tomou cem profetas e escondeu-os em duas cavernas, cinqüenta numa e cinqüenta noutra, onde lhes tinha providenciado o que comer e beber.
5 Acabga Abdiasta niran: «Cananga, intëru nasyuntami purimushun mayucunata pucyucunata ashir. Mä tarimushunchush berdi guewata, mülanchïcuna cawallunchïcuna micunanpaj. Mana tarerga uywaynajllanami quëdashunpis.»
5 Acab disse-lhe: Percorre a terra; vai a todas as fontes e a todas as torrentes; talvez encontremos erva para conservar a vida aos cavalos e aos burros, evitando assim abater uma parte de nossos animais.
6 Chayno parlacur ninacuran jucnin-jucnin maygan partipa aywananpäpis. Acabga aywacuran juc nänipa, Abdiasna juc nänipa.
6 E repartiram entre si a terra para percorrê-la. Acab foi por um lado, sozinho, e Abdias tomou uma direção contrária.
7 Abdías aywaycashancho Eliaswan tincuran. Rejsircur ñaupanman gongurpacur sinchipa niran «¿Taytä Eliaschu canqui?» nir.
7 Enquanto Abdias caminhava, eis que veio Elias ao seu encontro. Abdias reconheceu-o e prostrou-se com o rosto por terra, dizendo: És tu, meu senhor Elias?
8 Chaura Eliasga niran «Au, nogami. Caycho caycashäta patrunniquita willamuy.»
8 Sim, sou eu. Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
9 Chaura Abdías niran: «¿Imataj juchä Acabman cachamänayquipäga? ¿Wañuchimänantachu munanqui?
9 Abdias replicou: Que pecado cometi eu, para que entregues assim o teu servo nas mãos de Acab, para ele me matar?
10 Nogaga Tayta Diosniquipa jutinchömi jurä: Llapan nasyunchönami gamtaga ashisha-cashunqui. Chaycho tiyajcuna ‹manami caychöga canchu› niptenga patrunnë jurachej rasunpa mana caycashayquita.
10 Pela vida de Deus, não há nação, nem reino aonde meu amo não te tenha mandado buscar. E diziam: Elias não está aqui; e ele fazia jurar reino e povo que não te haviam achado.
11 Cananga ¿imanirtaj nimanqui patrunnëman aywaycur caycho caycashayquita willanäpaj?
11 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
12 Noga aywacuriptë Tayta Diospa anjilnin chayarcamur apacushunquipaj noga mana musyashä partiman. Nogaga Acabman chayashaj caycho caycashayquita willar. Chaura pay mana tarishushpayquega nogatami wañuchimanga. Nogaga mösu cashäpita-pachapis amatarmi Tayta Diosta manchapacushcä.
12 Mas quando eu me apartar de ti, o Espírito do Senhor te levará para não sei onde, e Acab, informado por mim, não te encontrando, matar-me-á. Ora, o teu servo teme o Senhor desde a sua juventude.
13 ¿Manachu mayashcanqui Tayta Diospa profëtancunata Jezabel wañuchishanta? Nogami ichanga Tayta Diospa pachac (100) profëtancunata pacaycurä pichga chunca-cama (50) raquircur ishcay machayman. Nircur micuytapis gararä.
13 Porventura não foi dito ao meu senhor o que eu fiz quando Jezabel massacrava os profetas do Senhor? Escondi cem deles, cinqüenta numa caverna e cinqüenta noutra, e os sustentei ali.
14 Chayno ruraycaptëga ¿imanirtaj nimanqui Acabman aywaycur caycho caycashayquita willanäpaj? ¡Payga wañuchimangami!»
14 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí! Ele me matará!
15 Chayno niptin Eliasga niran: «Munayniyoj Tayta Diospa jutinchömi jurä: canan junajmi Acabwan tincushaj.»
15 Elias respondeu-lhe: Pela vida do Senhor dos Exércitos a quem sirvo, hoje mesmo me apresentarei diante de Acab.
16 Chaura Abdiasga aywaran Acabta ashej willananpaj. Acabnami aywaran Eliaswan tincoj.
16 Abdias correu para junto de Acab e deu-lhe a nova. Acab saiu ao encontro de Elias.
17 Tincurcur Eliasta niran: «Gammi juchayoj caycanqui Israel runacuna chay-jinanpa ñacananpaj.»
17 Ao vê-lo, Acab lhe disse: Eis-te aqui, o perturbador de Israel!
18 «Manami nogachu juchayoj caycä ñacananpaj, sinöga gam y castayquicunami juchayoj caycanqui. Gamcunami Tayta Diospa mandamintuncunata mana cumlir adurarcaycanqui Baal dios-niraj ïdulucunata.
18 Não sou eu o perturbador de Israel, respondeu Elias, mas tu, sim, e a casa de teu pai, porque abandonastes os preceitos do Senhor e tu seguiste aos Baal.
19 Cananga runacunata cachay Israelcunata Carmelo jircaman shuntamunanpaj. Chuscu pachac pichga chuncan (450) Baal diospa profëtancunata, Asera diosapa chuscu pachac (400) profëtancunatapis shuntamuchun. Paycunaga Jezabelpa mësanchömi micurcaycanpis.»
19 Convoca, pois, à montanha do Carmelo, junto de mim, todo o Israel com os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de asserá, que comem à mesa de Jezabel.
20 Chaura llapan Israelcunata Acab gayachimuran. Nircur Carmelo jircaman shuntaran Baalpa llapan profëtancunatapis.
20 Mandou Acab avisar a todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Chaura Eliasga runacuna shuntacasha caycajman witiycur niran: «Gamcuna ¿imaycamataj wichaypa uraypa yarparcaycanqui? Tayta Dios rasunpa Dios captenga payllata adurar rispitay-llapa. Baal dios captenga chay cajta rispitay.»
21 Elias, aproximando-se de todo o povo, disse: Até quando claudicareis dos dois pés? Se o Senhor é Deus, segui-o, mas se é Baal, segui a Baal! O povo nada respondeu.
22 Chaura Elías sïguir niran: «Tayta Diospa profëtanga japallänami cawaycä. Baalpami ichanga canan caycan chuscu pachac pichga chuncan (450) profëtancuna.
22 Elias continuou: Eu sou o único dos profetas do Senhor que fiquei, enquanto os de Baal são quatrocentos e cinqüenta.
23 Canan mä musyashun. Ishcay törucunata cayman apapämay. Chay törucunata paycuna acrachun jucajta. Nircorga pishtarcur cuartisachun. Nircur yanta jananman churachun. Ninataga ama sindichunchu. Nogapis jucaj töruta shuyni pishtashaj. Paycunano rurarcur yanta jananman churashaj. Nogapis manami ninataga sindishächu.
23 Dê-se-nos, portanto, um par de novilhos: eles escolherão um, fá-lo-ão em pedaços, e o colocarão sobre a lenha, mas sem meter fogo por baixo; eu tomarei o outro novilho e pô-lo-ei sobre a lenha, sem meter fogo por baixo.
24 Gamcunaga Baal diosniquicunata mañacunqui. Nogapis Tayta Diosta mañacushaj. ¡Wiyamashpanchi ninata aychaman ratachej cajmi rasunpa Dios canga!»
24 Depois disso, invocareis o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder pelo fogo, esse será reconhecido como o {verdadeiro} Deus. Todo o povo respondeu: É boa a proposta.
25 Chaura Baalpa profëtancunata Eliasga niran: «Gamcuna acray maygantapis töru-mallwacunata munashayqui cajta. Gamcuna rimëru camariy. Jinachöpis gamcunaga aypallajmi canqui. Llapanta camarircur diosniquicunata mañacuy. Ichanga ama ninataga sindinquichu.»
25 Então disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei vós primeiro um novilho e preparai-o, porque sois mais numerosos, e invocai o vosso deus, mas não ponhais fogo.
26 Chaura paycunaga munashan caj töru-mallwata chariran. Nircur camariran. Tutapita las-dösicama Baalta mañacuran «¡Nogacuna mañacuycashäta wiyamay ari tayta Baal!» nir. Chayno gayacushpanmi rurashan altar ñaupancho pinticacharcaycaran. Chayno nir gayacuptinpis manami imapis wiyacaranchu.
26 Eles tomaram o novilho que lhes foi dado e fizeram-no em pedaços. Em seguida, puseram-se a invocar o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia, gritando: Baal, responde-nos! Mas não houve voz, nem resposta. E dançavam ao redor do altar que tinham levantado.
27 Las-dösimannaga Elías asipar niran: «Mas sinchipa gaparpay wiyashunayquipaj. Paypis diosmi. Ima rurayninchöpis caycangami. Ishpacuycan-imanchari. Capas illaycan. Capas puñuycan. ¡Ricchachimuypächari caycan!» nir.
27 Sendo já meio-dia, Elias escarnecia-os, dizendo: Gritai com mais força, pois {seguramente!} ele é deus; mas estará entretido em alguma conversa, ou ocupado, ou em viagem, ou estará dormindo... e isso o acordará.
28 Paycuna chaynölla gaparpaycaran mas sinchiparaj, cuchilluwan janancunata cuchucurcaycaran, jïrru-cashawan jana garancunata tucsicurcaycaran intëru jananpita yawar llojshimunancama.
28 Eles gritavam, com efeito, em alta voz, e retalhavam-se segundo o seu costume, com espadas e lanças, até se cobrirem de sangue.
29 Löcuno pinticacharcaycaptillan, gaparpaycaptillan las-dösipis päsaran. Chaynölla rurarcaycaran uywata rupachiy öra chayamunancama. Manami ni imapis mayacaranchu. ¡Gayacuptinpis manami pipis cuntistamuranchu!
29 Passado o meio-dia, enquanto continuavam em seus transes proféticos, chegou a hora da oblação. Mas não houve voz, nem resposta, nem sinal algum de atenção.
30 Chaura Elías llapan runacunata niran: «Cayman llapayqui witimuy.»
30 Então Elias disse ao povo: Aproximai-vos de mim, e todos se aproximaram. Elias reparou o altar demolido do Senhor.
31 Jacobpa chunca ishcay (12) trïbu wamrancuna cashan-japuymi chunca ishcay rumicunata shuntaran. (Jacobtami Tayta Diosga jutichaparan «Israelmi jutiqui canga» nir.)
31 Tomou doze pedras, segundo o número das doze tribos saídas dos filhos de Jacó, a quem o Senhor dissera: Tu te chamarás Israel.
32 Chay rumicunawan Tayta Diospaj ruraran altarta. Chaypita intëru altarpa cantunpa ruraran wayanchata quimsa chunca (30) litru yacu juntajtano.
32 E erigiu com essas pedras um altar ao Senhor. Fez em volta do altar uma valeta, com a capacidade de duas medidas de semente.
33 Yantata sumaj shancarcur törupa aychanta cuchuran. Nircur yantapa jananman churaran.
33 Dispôs a lenha e colocou sobre ela o boi feito em pedaços.
34 Chayno camacarcachir runacunata niran: «Chuscu mancaman yacuta juntachimuy. Nircur wiñapaycäriy chay rupachinapaj caycaj aychapa jananman.»
34 E disse: Enchei quatro talhas de água e derramai-a em cima do holocausto e da lenha. Depois disse: Fazei isso segunda vez. Tendo-o eles feito, disse: Ainda uma terceira vez. Eles obedeceram.
35 Chaura altarpa intëru cantunpa yacuga llojshiycaran. Wayanchamanpis juntaranna.
35 A água correu em volta do altar e a valeta ficou cheia.
36 Tayta Diospaj rupachinan öra chayamuptin Tayta Diospa profëtan Eliasga altarcho aycha caycajpa ñaupanman witiycur sinchipa mañacuran: «¡Abrahampa, Isaacpa, Israelpa Tayta Diosnin: Canan musyacächun Israelpa Diosnin cashayqui, noga sirbishojniqui cashä, cachamaptiqui llapan caycunatapis ruraycashä!
36 Chegou a hora da oblação. O profeta Elias adiantou-se e disse: Senhor, Deus de Abraão, de Isaac e de Israel, saibam todos hoje que sois o Deus de Israel, que eu sou vosso servo e que por vossa ordem fiz todas estas coisas.
37 ¡Wiyamay ari Tayta Dios, wiyamay ari, cay runacuna gam Tayta Dios rasunpa Dios cashayquita musyananpaj, yapay gamman yäracamunanpaj!» nir.
37 Ouvi-me, Senhor, ouvi-me: que este povo reconheça que vós, Senhor, sois Deus, e que sois vós que converteis os seus corações!
38 Chay örami Tayta Dios cachamushan nina janajpita chayamuran. Ushacurcuran rupachinanpaj caycaj aychata, yantata, rumicunatapis llapan allpantinta. Wayanchacho yacu caycajtapis chaquirachiran.
38 Então, subitamente, o fogo do Senhor baixou do céu e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, a poeira e até mesmo a água da valeta.
39 Chayta ricaycärir llapan runacuna gongurpacuran urcunpis pampaman tüpanancama. Nircur niran: «¡Tayta Diosmi rasunpa Diosga, Tayta Diosmi rasunpa Diosga!»
39 Vendo isso, o povo prostrou-se com o rosto por terra, e exclamou: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Chaura Eliasga runacunata niran: «¡Baalpa profëtancunata chariy! ¡Ama gueshpichunchu ni jucnayllapis!»
40 Elias disse-lhes: Tomai agora os profetas de Baal; não deixeis escapar um só deles! Tendo-os o povo agarrado, Elias levou-os ao vale de Cison e ali os matou.
41 Nircurna Eliasga Acabta niran: «Cananga aywacuyna micoj upoj, fiyupa tamyamunanpaj camariycämunnami.»
41 Então Elias disse a Acab: Vai, come e bebe, porque já ouço o ruído de uma grande chuva.
42 Chaura Acab aywacuran micoj upoj. Chaypita Eliasga wicharan Carmelo quiquin puntaman. Pampaman gongurpar umpuran urcunpis gongurninman tupanancama.
42 Voltou Acab para comer e beber, enquanto Elias subiu ao cimo do monte Carmelo, onde se encurvou por terra, pondo a cabeça entre os joelhos.
43 Nircur uywayninta niran: «Ayway lamar cajpa ricchacamunqui.»
43 Disse ao seu servo: Sobe um pouco, e olha para as bandas do mar. Ele subiu, olhou {o horizonte} e disse: Nada. Por sete vezes, Elias disse-lhe: Volta e {olha}.
44 Ganchis cuti aywaycho uywaynin niran: «¡Maqui palta tamäñullami lamarpita pucutay jatariycämun!»
44 Na sétima vez o servo respondeu: Eis que, sobe do mar uma pequena nuvem, do tamanho da palma da mão. Elias disse-lhe: Vai dizer a Acab que prepare o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.
45 Willaycuptin Acabga cawallu garchashan carrëtanman wicharcur Jezreel siudäman aywacuran. Aywashanyaj syëluga fiyupa yanamacurcuran. Tamya wayra fiyupa gallaycuran.
45 Num instante, o céu se cobriu de nuvens negras, soprou o vento e a chuva caiu torrencialmente. Acab subiu ao seu carro e partiu para Jezrael.
46 Eliasta ichanga Tayta Dios yanaparan callpan cananpaj. Röpanta sumaj watacurcur cörriyllapa aywacuran Jezreelcama. Acab manaraj chayaptin chayaranpis.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual, tendo cingido os rins, passou adiante de Acab e chegou à entrada de Jezrael.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.