Mateus 5
Yesu Kerisoné So Whi̧ Tao Sere Kisi Fo Wisi (PPO) vs ARA
1 — ausente —
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 — ausente —
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Mepaae so whi̧ dené ya̧lo kepe bete tua̧mó me wisi alakélé muni, mo ya̧ya̧rapó du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Mepaae atima dekȩné sukutu wole du betere so whi̧ta, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Mepaae naame yóló mo dua betere so whi̧ ti Kótóné wisiró beterapóló, hai̧né sinitu betae.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Mepaae so whi̧ de woteró wȩi nokoletamo du dere kaae, Kótóné mo donoi ala wisi eraairaalu ekȩle du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Mepaae so whi̧ denétamo mené a̧paae me dowi ala eratepa me o̧la meipóló ha̧le kemeróo, me whi̧ sekȩi ala tua̧mó betepa ko̧lené sukutu tao sóo du betepa,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Mepaae so whi̧ atimané hosaa tua̧mó me alatamo hosekéni, mo wisi alatóró erótu betepa, ti hai̧né sukutu betae.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Ho̧le sere ala ó bóe dele ala taalae yóló, filitere so whi̧ta ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Mepaae so whi̧tamo Kótóné mo donoi alamaaté erótu beteremó, kae kae sekȩi alané só derótu betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó, mepaae so whi̧né dia̧paae kae kae sekȩi ala eratepa, ó so whi̧ feané keletómó kapala fo yóló faletepa, ó kae kae eratere fo yóló dia̧ só deratepakélé, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Ti noatepa meipó. Take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapepaaekélé mió dia̧paae ai erótu betere sekȩi ala kaae, erótu bitipakalepó.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo kó felé kaae yóló ai betere ape. Téretei, kóné felé kemetepa, ti momó kae netéró felé bulaaloé? Mo meipó. Atéró felé initere kó me ala enénipó. Atétere kó taae faróló hae tikimó beseké yóló mupa, so whi̧né tȩiya tȩiya yaalo ai ape.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo mo dȩ kaae beterapó. Doasi sokore hae du tómó mo ha̧keamó tȩ mole be hulua bóe whi̧né kelao̧sóró, me o̧lané kinanénipó.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Atére kaae, mepaae whi̧né lamp sa̧ dȩróló doasi ni fake ao̧mó kinóló mulótimipó. Ti noa yo̧póló meipó. Be tua̧mó betó mole so whi̧ fea dȩmó beteró̧póló kisipa mutu, sa̧ dȩróló mulatere ni fake tómótóró ha̧keamó mulótua dapó.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Atétu dere kaae, dia̧ tua̧mó ere dȩ so whi̧ feané koló̧póló, ha̧keamó dȩró betae. Atépa, so whi̧né kilituraalu, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané doi sóró horótu beteró̧póló, wisi ala ha̧keamó erótu betae.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Ȩ waleteita, Moses-né yóló muló betere foró Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené yó melale fotamo tokó̧ló aluraai wénitei, ai asȩmó yóló muló betere fo dokonaairaalu wóló i betere ape.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ó sa̧ró i haetamo kemeyaai teópa, Moses-né yóló muló betere fo kwia mo sawakélé aluyaalomeipó. Atéyaalopóló muló betere fo fea ha̧sókó feni, dokonóló motóróti eraalo ai ape.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Whi̧ me dené i asȩyóló muló betere fo mo sawakélétamo tikitepa, ó me whi̧paaekélé ai ala tukóló yae yóló yó matepa, ti atétere so whi̧ Kótóné tȩtéróló kaae tare hepen be tua̧mó doikélé mo muaalomeipó. Téyaalotei, mepaae so whi̧ dené kale yae yóló muló betere fo wosóló eróo, mepaae so whi̧paaekélé i fo sya fóló erae yóló yó melóo, du betere so whi̧ta, hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó doasi doi muaalo ai ape.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧né dere mo donoi ala wisinaalené kale Moses-né asȩmó ere fo yó mótu betere whi̧raperó, Farisi whi̧rapetamoné du betere donoi ala tȩteró bitinipa, ti ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mo sókókélé faalomeipó.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Mo take diaao̧ noutererapepaae yóló mulale fo i ape. Me whi̧ mo ti dóló sukunao̧se. Atétepa, ti ai whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalo ai ape.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Atépatei, ya̧lo dia̧paae dere fo i ape. Whi̧ me dené ama no hamomatamo me bete munipatei, ha̧le fopaae depa, ti atétere whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalopó. Atétere kaae, whi̧ me dené me whi̧ hamoma eratere fo depa, ti atétere whi̧ fo taletere whi̧rape beterepaae dapesó faalopó. Téyaalotei, whi̧ me dené ama no hamomapaae duraalu, ya̧ topo doyóló kisipa tikikélé okokoi-ó depa, ti atétere so whi̧ doasi kwia moleteiné mo ha̧le dótóró tare dowi sipaae faai ai du betere ape.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Whi̧ me dené ya̧tamo fo tokó̧tamo yaai ya̧ dapesó fupa, ti diaamo tu̧ tua̧mó furaalutei a̧ kisipa wisi mulóló, hapale donorae. Até initepa, ti ya̧ taletere whi̧ beterepaae dapesó fóló, fo tokó̧tamo yóló, ai whi̧némo dipula be tȩteróló kaae tare whi̧rapené doasi topo whi̧né naase tua̧mó mulaalopó. Ai whi̧né amamo ya̧ dipula beterao̧sóró kisipa mutu dapó.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ya̧ dipula beteretei sokó̧póló, da̧le mulale kwia beleka̧amale sonaai monikélé mo turó kemeróló menitepa, ti ya̧ dipula ha̧le bitiré fóló, kemeróló duputere sukamó sokaalo ai ape. Meitepa, ti ya̧ dipula ha̧le betó tawaalopó.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “I dere fota, diaao̧ taketi woseté wou beterapó. ‘So ó whi̧ nópu nao̧se,’ erapó.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ai fo epatei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me denétamo me so kelené kolóló kisipa tikiné au nukupa, ti atétere whi̧né ama hosaa tua̧mó nópu mo ai nale ape.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Naao turu kelenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Ti noatepae, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró, ya̧ atéró dée nalatere tiki kwia tukóló taae faróló, wisi tikipaae fupa mo wisirapó.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Naao turu naasenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti ai naase tukóló taae falatepa mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧ dée nalatere naase tukóló taae farénitepa, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró dapó.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Upulé i fo asȩyóló muló beteretei diaao̧ ai tuȩ́re ape. ‘Whi̧ me dené ama sotamo tokó̧ falaai depa, ti tokó̧ fatere asȩ sóró fó̧póló sopaae melae,’ erapó.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ai fota mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Whi̧ me dené ama so me whi̧tamo nópu nénipatei ha̧le tokó̧ fatepa, ti soma amatei nópu nalatapó. Atéró tokó̧ fatere so me whi̧némo dokotepa, ti ai whi̧ a̧kélé nópu nukulapó.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Yesuné atimapaae duraalu, “Take bitiré wale so whi̧paae yóló mulale fo me i ape. ‘Naao Talepaae i ala mo yaalopóló, malo yale fo tikini, motóró eró tawae,’ erapó.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo dirii fo i dapa wosae. Malo dere alakélé momókó yao̧se. Naao dere fo diriróturaalu, hepen be doi yóló malo momókó yao̧se. Ti noatepae, ó hepen beta, fea ala fea tȩteróló kaae tare Kótó betere tikipó.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ó diaao̧ dere fo diriróturaalu, i haekélé doi yóló malo momókó yao̧se. Ti i haeta, Kótóné ama hó dée daaló betere tiki ai ape. Jerusalem be hulua doi yólókélé momókó malo yao̧se. Ti noatepae, ai be huluata, fea ala fea tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ betere tikipó.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Diaao̧ dere fo diriróturaalu, naase horóló kutiri teketere alakélé momókó yao̧se. Ti noatepae, naao topo niki mo beta̧kélé dȩ niki ó diliki niki biliranénipó.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Dia̧né me ala mo ipa, ti ȩ́pó yalepótóró yae. Inipa, ti mo inipótóró yae. Naao ai dere fo mopó yó̧póló, mepaae kae kae ho̧ko fotamo touróló dereteita, ti dowi Satan-né yae yóló tȩnatepa dapó.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Mo take yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Whi̧ menétamo me whi̧ kele doratepa, ti menémo ama kelekélé dorae. Me whi̧nétamo me whi̧ sereke dukutepa, ti menémo ama serekekélé dukae,’ erapó.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ai fo mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Me whi̧nétamo dia̧paae me dowi ala eratepa, ti diaao̧mo atimapaae momó tokó̧ matere ala yao̧se. Me whi̧nétamo ya̧ faamumó okolope deké supa, ti me tikiró faamumókélé dó̧póló yó melae.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Mepaae whi̧né ya̧tamo fo tokó̧tamo yóló, naao deró betere kuti sokotepa, ti me fo̧loi kutikélé só̧póló sókó melae.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Mepaae whi̧nétamo, ya̧paae 1 kilomitamó ama o̧la o̧la beleróló fae yóló sȩtepa, ti naaomo me beleróló, 2 kilomita alerae.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Whi̧ menétamo ya̧paae me o̧lakó kematepa, ti ama ai kematere o̧la melae. Me whi̧nétamo naao me o̧lakó kapala asiri saai dapóló ya̧paae wosetepa, melaalomeipóló ama dere fo sisópaae erao̧se.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Taketi yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Naao be whi̧ so whi̧paae yaala sókó furaalu, bóe whi̧ hó̧róló bóe du betae,’ erapó.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Tépatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Diaao̧ bóe whi̧rape hȩkesené sinóló yaala sókó furaalu, wisi ala erótu betae. Mepaae whi̧nétamo dia̧paae sekȩi ala eratepa, atétere whi̧ Tale Kótóné tao sóró, kisipa tiki wisi muló̧póló momarae.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Atétepa, ti dia̧ ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané naale senaaletóró betaalo ai ape. Talené suka dȩrótu betereteita, dowi ala dere so whi̧paaekélé, wisi ala dere so whi̧paaekélé erótu beterapó. Ama hali anatere alakélé, dowi ala du betere so whi̧ró donoi ala du betere so whi̧tamo wusurópaae anótua dapó.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Dia̧nétamo, mepaae dia̧ hȩsekené sukó̧ló yaala sókó fole so whi̧paae maaté yaala sókó fu beteretei doasi alapakó, Kótóné dia̧mó dupu melaalopóló de? Ti kale takis moni siré kotere whi̧rapenékélé atei kaae ala dua dapó.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Diaao̧ mo no ne apupaae maaté naamei fo yóló, ko̧leó du betere-a, ai doasi alaé? Ti mepaae Kótó tuȩ́ inire so whi̧nékélé ai ala dua dapó. Tépatei, ha̧le mo so whi̧paaekélé naameiné ko̧leó du betepa, ti mo doasi ala ai ape.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Térapa, ó hepen bemó betere diaao̧ Aya a̧ me wisi ala ya̧ya̧ni, mo ti su̧ru ere kaae, dia̧kélé wisi alatóró eraté fóló, Talené ama ala mo ti su̧re whi̧ betae.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.