Atos 7
Yesu Kerisoné So Whi̧ Tao Sere Kisi Fo Wisi (PPO) vs VC
1 Téró, so whi̧mó momaratere topo whi̧né Stipen-paae woseturaalu, “Atimané ya̧ só deraairaalu ai du betere fo-a mo de?” yalepó.
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Ti fo depa, Stipen-né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Noraperó ayarapetamo-ó, ai fo ya̧lo dia̧paae i dapa wosae. Mo take da̧né aya Abraham a̧ Haran hae kwiapaae faai Mesopotemia hae kwiamó ha̧le betepa, kae dȩ fa̧ane Kótó Abraham beteremó sókó weipakalepó.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Atéró, Abraham-paae duraalu,
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Ai fo depa, ama turuku be Kaldia whi̧rape betere hae taaróló, Haran be huluapaae torókó̧ felepó. Atéró fóló betepa, aimó kale whi̧ Abraham-né alima sinalepó. Atéyale ki̧lipaae Kótóné Abraham a̧ dapesó wóló mió dia̧ ai betó mole hae kwiamó beteralepó.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Kótóné Abraham-mó i hae kwia melaalopó yóló mulaletei, ai alimó hae kwia mekó menipó. Kutó diyaaire su̧ mo sawakélé menipó. Atéyale alimó Abraham a̧ naalekélé bitinipatei Kótóné a̧paae duraalu, ya̧ró naao deté faaire naaletamoné i hae kwia saalopóló dirii fo yóló munélipakalepó.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Kótóné Abraham-paae duraalu, ‘Naao detere naalené deté fole naalerape atima fea kae fakené hae kwiamó wale whi̧ su̧ betaalo ai ape. Atéró betepa, ai hae talerapené atima wae sóró kutó diratere so whi̧ beteróló, doasi depe tukó wei alaró susupui alatamo deté fu betepa, 400 ba fo kemeyaalo ai ape.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Atépa, Israel fake wae sóró beterale be hulua whi̧né topo whi̧rape ya̧lo dowi kwia melóló ya̧lo i so whi̧ momó dapesó woló beteraalopó. Kótó a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepóló ao̧mó dua sukó̧ló betaalopó.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Naao detere naalené detere naalerape tiki sekaȩ tukóló sirirae. Atétepa, ti ya̧lo dia̧mó eraaire ala ha̧sókó feni, mo eraalopóló dirii fo yóló mulótu eratere siripó,’ yalepó. Atéró, Abraham-né Aisak deyalepó. Aisak deyóló be dȩ 8-ró kemetepa, ama naalemané tiki sekaȩ tukóló siriralepó. Téró, Aisak-né Jekop deyalepó. Jekop-né ti da̧né ayarape deyóló fake firale 12 whi̧rape deyalepó.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Jekop naalemarapené noma dekȩ naale Josep-né dere alamó dei tuȩ́ muturaalu, atimané a̧ Isip whi̧rapené wae sóró kutó diratere whi̧ beteró̧póló dotonóló moni salepó. Téyaletei, Josep-paae wuatere sekȩi ala fea Kótóné tao sua du betalepó.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Téró, Josep a̧ Isip hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ Fero beterepaae sókó fóló beterepó. Atéró betepa, Fero-né Josepené dere ala kilitu, a̧paae hȩkese yó̧póló, Kótóné mo donoi ala wisi erótu betalepó. Atépa kilituraalu, Fero-né Isip hae kwiaró doasi topo whi̧né wisi wisi berapetamo Josep-né tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteralepó,” yalepó.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 “Atéyale alimó o̧la sóku aluyóló doakale wote ali walepó. Atéturaalu Isip hae kwiamókélé, Kanan hae kwiamókélé, da̧né ayarape atima naaire o̧la mo meipó.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Atéró betalemó, da̧né ayarape deyale whi̧ Jekop-né Isip bemó mepaae nokole o̧la muó mulapó dere fo wosóló, ama naalemarape dotonalepó. Ti aita, folosóró kaae suraalu felepó.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Atéró momó felemó ti Josep-né ama nomarapepaae a̧ i ape, yóló yó melalepó. Atétepa, kale tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Fero-né Josep-né alimaró nomarapetamo tuȩ́ yalepó.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Téró, Josep-né ama alimapaae yó fótu duraalu, ‘Ya̧kélé naao fake so whi̧kélé, dia̧ fea ai hae kwia taaróló, ipaae torokó̧ló ape,’ yalepó. Tétepa, 75 so whi̧ ai be torokó̧ló walepó.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Jekop atéró bitiré fóló, a̧ Isip bemó suka̧lepó. Téró, ama naalemarapekélé, mo fea aimótóró suka̧lepó.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Atétepa, atimané tiki beta̧ só fóló, Sekem hae kwiamó mole kapo dolomó doura̧leta, dua yalepó. Ai hae tikita take Abraham-né Hamor naalemarapetamo moniné dupuyale haepó,” yalepó.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 “Até deté wóló, take Kótóné Abraham-tamo yóló mulale fo dokonaaire be dȩ feleketepa, atimané deyale naale senaale Isip bemó mo ha̧le o̧la kaae fake yalepó.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Téró, take betale topo whi̧ Fero-ró Josep-tamo suka̧lepó. Atéyale ki̧lipaae ai sirimó betale topo whi̧ Fero-né Josep-né a̧ ai topo whi̧ beterale ala tuȩ́ iniruraalu kale Israel fake so whi̧ wisiyóló kaae tanipó.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Atéruraalu, ai topo whi̧né Israel fake so whi̧tamo doakale bóe duraalu, Israel sorapené naale detepa, sukó̧póló bela tómó wapelatamo mulaleta dua yaai, atima fo dokóló mulalepó.”
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 “Atétu betere tua̧ dolomó, Moses deyalepó. Ai naaleta, Kótóné keletómó mo kae naale wisipó. Hamaró alimatamoné ai naale sóró betepa, wélié sore kemeyalepó.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Téró, hamaró alimatamoné wapela turó só fóló mulalepó. Atéró mupa, kale topo whi̧ Fero senaalemané whaayaai salepó.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Téró mepaae doasi tuȩ́ mole Isip whi̧rapené Moses tuȩ́ tiki fosó fosó yó̧póló, mepaae alarape yó melaté felepó. Téró, ama dere fokélé, mo fosó fosó yóo, dere alakélé mo fotoko̧ buóló yóo, yaaire whi̧ doayalepó,” erapó.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 “Moses doayóló bitiré fóló, ba fo whi̧ siki tamo kemeyóló a̧ ama Israel so whi̧rape noa ala du beteréró kȩle felepó.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Atéró fóló kelalemó, kale Isip whi̧ beta̧né Israel whi̧ beta̧ doló susupurótu betepa, kelalepó. Atétu betepa, ama fake whi̧tamo até ekeséró seséturaalu, Isip whi̧ mo ti dalepó.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Moses-né ama etei kisipa mualepó. Israel fake so whi̧ atimapaae doasi sekȩi ala erótu betepa, ama fake so whi̧ tao só̧póló Kótóné a̧ dotonélirapóló kisipa yaalo nisi yalemó, Israel so whi̧né atei kisipa sinipó.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Téró, kale dere kaae mo hi̧ka momómo fóló kelalemó, Israel whi̧ atimaamosisitei ho̧le su betepa, ama filiyóló duraalu, ‘Diaamo Israel faketamotei noatepa ho̧le su bitu de yalepó.’
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Ti fo yalemó, doasi fotoko̧ buóló me whi̧ tȩterótu betere whi̧né Moses tȩ daalótu duraalu, ‘Ya̧ da̧tamo fo tokó̧ló taleratere alaró tȩteróló kaae tare alatamo yó̧póló né sóró beteraleé?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Naao dó kale Isip whi̧ du yale kaae, ȩkélé atéró daai waleé?’ yalepó.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Ai fo woseturaalu, Moses a̧ ai Isip hae kwia taaróló, Midian haepaae botokó felepó. Téró, a̧ ai bemó wale whi̧ bitu, so dokóló naale tamo deyalepó.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 “Atéró ba fo whi̧ siki tamo kemeyóló betepa, whi̧kélé bitire Sainai hasi fosó felekemó ensel a̧ beterepaae ni sesaapemó si mi sokóló ai dolomó sókó walepó.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Atétere ala kolóló, Moses a̧ noa ala dutérópóló kisipa teketu betalepó. Atéró, mo ti diriyóló kelaairaalu, kale ni sesaape ere felekepaae taae felemó, ai si mi dolomótei, Talené a̧paae i fo yalepó.
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 ‘Ȩta, dia̧né ayarape Abraham, Aisak, Jekop atima tȩteróló kaae tare Kótópó’ yalepó.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 “Atépa Talené a̧paae duraalu,
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Térapa Moses-ó, Isip whi̧rapené ya̧lo so whi̧paae doakale sekȩi ala erótu betepa wosalepó. Até du betere ala kolóló ya̧lo atima ha̧le fó̧póló dotonale waairaalu, ya̧pi Isip be huluapaae fó̧póló dotonaai dapó,” yalepó.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 “Moses a̧ta atimané hó̧ yóló, a̧paae ya̧ fo tokó̧ló taleratere alaró tȩteróló kaae tare alatamo yó̧póló, né sóró beteraleé? yale whi̧pó. Ti fo yale whi̧tei, Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné amatei sóró beteralepó. Atéró beteraai ama ensel-né era̧le fó̧póló dotȩtepa, kale ni sesaapemó duku betere si mi dolomó fo sókó wóló Moses sóró beteralepó.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Ama ai Israel so whi̧ Isip be taaróló a̧lisóró wóló beteró bituraalu, kelemei alaró so whi̧né kilitu sira yaaire alatamo eraté kutu betalepó. Até dere alata, kale Isip hae kwia tua̧mókélé, sonaai wȩi kȩla tua̧mókélé, so whi̧ bitinire tikimó kuturaalukélé, ai alarape eraté kutu betepa, ba fo whi̧ siki tamo kemeyalepó,” yalepó.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 “Ai Moses-nétóró Israel so whi̧paae duraalu,
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Moses a̧ Israel so whi̧tamo whi̧ mei tikimó da̧né ayarape dapesó kutu betepa, ensel-né Sainai hasi fosómó mo ti betaaire fo bete a̧paae matepa, amamo da̧paae maletei mió da̧né i sya fu betere ape.”
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 “Téyaletei, da̧né ayarapené ama dere fo wosóló a̧ ao̧mó sinóló bitinipó. Atimané a̧ hó̧rapóló faai wale tiki taaróló, Isip bepaaetei momó fesaae faai kisipa mutu betalepó.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Atéró, kale so whi̧né Eron-paae duraalu, ‘Da̧ Isip bemó betepa, a̧lisóró wale whi̧ Moses a̧ neté yalerópa, da̧ a̧lisóró faaire kótórape kaekó alerae,’ yalepó.”
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 “Atéyale sukamó, bulmakau hupu male kaae su̧róló kapala kótó aleyalepó. Atéró, atimané aleyóló mulale o̧lapaaetei, hupu dóló momaturaalu, ai o̧lané doi doasi mulóló o̧la deyóló ki̧litu betalepó.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Ai so whi̧ ó sa̧mó daale wéliékélé, ho̧rerapekélé, sukakélé, atimané tale aleróló doi sóró horóló moma du beteró̧póló, Tale Kótóné ai so whi̧ taaróló sisóralepó erapó. Ai fota, mo take Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩre fo mo hi̧tipó.
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Dia̧né kuti be dolomó kapala kótó Molek-ró whi̧né aleyale kótó Repan ho̧retamo beteróló ao̧mó sukó̧ló bituraalu, tale-ó yóló moma deté kutu ai betale ape.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 “Téró, da̧né ayarape atima so whi̧ bitinire tikimó bituraalu, Tale Kótó a̧ da̧tamo mo beterapó kisipa muó̧póló, kuti be tȩipakalepó. Ai kuti beta, Kótóné Moses-paae etéró tȩyae, yóló su̧róló yó matepa, kolóló tȩipakalepó.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Atéró bitiré wóló, nalo da̧né ayarape atimané ai kuti be beleyóló sóró waleteita, Josua-né tȩteróló kaae tawóló betale alimó yalepó. Josua a̧ ama be whi̧ so whi̧tamo betere hae kwia taaróló, me hae kwiamó betaai fupa, Kótóné ai hae talerape mo fea dóló torokó̧ faralepó. Atéyale sukamó sóró wale momatere kuti be beleyóló só kutu beteró, Depit betale alimó sókó walepó.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Tétepa, Depit-né Kótóné a̧ hai̧tere ala eratepa, da̧né aya Jekop-né Kótó mo ti moma dere bemó beteró̧póló kisipa mutu, a̧mó be tȩnaai Kótópaae wosalepó.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Téyaletei, ama naalema Solomon-né Tale Kótóné be tȩnalepó.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Atéyaletei, ó sa̧ taoró betere Tale a̧ mo whi̧né tȩtere bemó bitimipó. Kale Kótóné ko̧ló whi̧né i asȩre fo kaaepó.
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 — ausente —
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 — ausente —
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Stipen-né duraalu, “Dia̧ta mo dowa̧ae fole whi̧rapepó. Noatepa diaao̧ hosaa tua̧mó dowi ala fa̧anu, Kótóné fo wosaaire wosȩ́likélé kinó bitute? Dia̧ta, diaao̧ ayarape bitu yale kaaetóró iru, Dȩi Kepe Wisiné dere fo wosaai deretei hó̧yóló mo dowa̧ae fu beterapó.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Kótóné ko̧ló whi̧ me dekó diaao̧ ayarapené susupui ala erénipó, fo yaaloé? Mo fea diaao̧ ayarapené susupui ala erótua yalepó. Dowi alakélé inire Talené ama mo donoi Whi̧ wisinaale waalo ai ape, yóló yó mótu betere whi̧rapekélé, dia̧né ayarapené dua ipakalepó. Atétua yale kaae, miókélé dowi ala inire whi̧ wisinaale eleké deyóló dó̧póló, diaao̧ sesemeralepó.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Talené tukóló muló betere fo ensel-rapené dia̧paae yó matepa wosaletei, diaao̧ ai fo tukóló sisópaae eralepó,” yalepó.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Ai fo dere woseturaalu, kale ai fo tokó̧ló taleratere Juda whi̧rape atima mo dei fopaae buturaalu, sereke hale yalepó.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Téyaletei, Stipen a̧ Dȩi Kepe Wisi fa̧aturaalu, sa̧paae kese horalemó, Tale a̧ tua̧mó ere dȩró Yesutamo Kótóné turu naase dȩmó daapa kelalepó.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Atépa duraalu, “Kelae! Hepen be tu̧ tukwȩ fóló, Whi̧né Naalema Kótóné turu naase dȩmó daapa mió ya̧lo kelerapó,” yalepó.
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Atétepa, atimané ai dere fo wosaalo meipóló, naasené wosȩ́li kinóló fo fake yóló a̧ daale tikipaae mo hapale toura̧le walepó.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Atéró, Stipen naasemó sei̧ sóró be tipi ao̧paae taae deróló kapo duné siróló daai kaae salepó. Até yaaipatei, ama i ala depa kelalepóló yale whi̧rape atimané fo̧loi kutirape sorokóló, beta̧ kokopei whi̧né kaae tanó̧póló, ama hó betemó mulaleta yalepó. Ai whi̧né ama doita, Sol-pó.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Atimané Stipen a̧ kapo duné siritepa, ama Talepaae momatu duraalu, “Tale Yesu-ó, ya̧lo kepe bete beta̧ naao dape sae,” yalepó.
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Atéró, a̧ bukutiri teya̧ró biti̧ doropóló fo fakeyóló duraalu, “Tale-ó, i dere alamó naao atimané dowi ala kwia aluróló kemerae,” yalepó. Ai fo yóló kale whi̧ a̧ mo ti sinalepó. Atétere alata, Sol a̧kélé aimó daalu, wisirapa téyae du betalepó.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.