João 19
Reꞌ Lokꞌ Laj Hu̱j Wilic wi̱ꞌ Ribiral i Jesus (POHNT) vs NAA
1 Chiri̱j aj chic i kꞌoric xiban cu̱cꞌ take xcꞌambic cho reh Jesus chiwach, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to xitakꞌa̱ꞌ chi naricꞌamaric je Jesus pan che̱ꞌ eh nok wilic chic ar, xitakꞌa̱ꞌ woꞌ rikꞌormojic chi naritzꞌuhumjic.
1 Por isso, Pilatos tomou Jesus e mandou açoitá-lo.
2 Jeꞌ reꞌ kꞌuruꞌ reꞌ take sol chaꞌjem reh Jesus naxquitzꞌuhumej jeꞌ ricab takꞌamaj rikꞌormojic queh ruꞌum i Po̱nsyo Pila̱to, xquipachꞌej eh xquicotej wach jenaj ku̱l qꞌui̱x reh chi naquicojom wach na̱ i Jesus. Chiri̱j chic reꞌ xquicoj chiri̱j i Jesus jenaj cak moyic tzꞌih jeꞌ ricab ncojoric reh jenaj kꞌatal kꞌoric eh jeꞌ reꞌ xcaꞌn chi xa seꞌlbal reh.
2 Os soldados teceram uma coroa de espinhos e a puseram na cabeça de Jesus. Também o vestiram com um manto de púrpura.
3 Ruꞌum aj reꞌ, reꞌ take sol reꞌreꞌ xa ta woꞌ jarpech xquikꞌorlom reh Jesus take kꞌoric wili:
3 Chegavam-se a ele e diziam: — Salve, rei dos judeus! E davam-lhe bofetadas.
4 Nok bano̱j chic reh Jesus chi jeꞌ reꞌ, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to xelic woꞌ chic lok chipam i pa̱t xponic wihꞌok cho wi̱ꞌ eh jeꞌ wili xikꞌor queh take xicꞌambic je reh Jesus:
4 Pilatos saiu outra vez e disse aos judeus: — Eis que eu o apresento a vocês, para que saibam que não encontro nele crime algum.
5 Ar ajic naxelic cho Jesus chi cojo̱j chic jenaj cotomaj ku̱l qꞌui̱x wach na̱ eh jeꞌ woꞌ chi cojo̱j chic jenaj cak moyic laj tzꞌih chiri̱j jeꞌ ricab ncojoric reh jenoꞌ kꞌatal kꞌoric, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to jeꞌ wili xikꞌor queh:
5 Então Jesus saiu, trazendo a coroa de espinhos e o manto de púrpura. E Pilatos lhes disse: — Eis o homem!
6 Reꞌ take cꞌamol quibe̱h take aj kꞌahsem si̱ chꞌi̱l woꞌ take aj chaꞌjanel cꞌamoj take je cuꞌum take cꞌamol be̱h reꞌreꞌ naxquilow chi reꞌ Po̱nsyo Pila̱to ra̱j nak rokꞌtam je i Jesus, xquiqꞌuer quichi̱ꞌ chi jeꞌ wili:
6 Quando viram Jesus, os principais sacerdotes e os seus guardas gritaram: — Crucifique! Crucifique! Pilatos repetiu: — Levem-no daqui vocês mesmos e o crucifiquem, porque eu não encontro nele crime algum.
7 Reꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel jeꞌ wili ricꞌuꞌljic xcaꞌn:
7 Os judeus responderam: — Temos uma lei e, segundo essa lei, ele deve morrer, porque se fez Filho de Deus.
8 Naxibiraj i Po̱nsyo Pila̱to chi jeꞌ reꞌ kꞌe̱ꞌ naxoquic cho riyoꞌjic.
8 Pilatos, ouvindo tal declaração, ficou ainda mais atemorizado
9 Ruꞌum aj reꞌ xoquic woꞌ chic cok chipam i pa̱t cꞌahchiꞌ wi̱ꞌ chi wihꞌic eh jeꞌ wili xikꞌor reh Jesus:
9 e, entrando outra vez no Pretório, perguntou a Jesus: — De onde você é? Mas Jesus não lhe deu resposta.
10 Ruꞌum aj reꞌ, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to jeꞌ wili xikꞌor reh Jesus:
10 Então Pilatos o advertiu: — Você não me responde? Não sabe que tenho autoridade tanto para soltar você como para crucificá-lo?
11 Reꞌ Jesus jeꞌ wili kꞌoric xiban:
11 Jesus respondeu:
12 Ribiram chic reꞌreꞌ, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to pꞌuht risiqꞌuim ri̱j nicꞌ wach nachokꞌtaj je i Jesus, xa reꞌ laꞌ reꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel xa cow chic nquiqꞌuer woꞌ chic quichi̱ꞌ chi jeꞌ wili cꞌahchiꞌ quikꞌorom:
12 A partir desse momento, Pilatos queria soltá-lo, mas os judeus gritavam: — Se você soltar este homem, não é amigo de César! Todo aquele que se faz rei é contra César!
13 Nok reꞌ Po̱nsyo Pila̱to xibiraj chi jeꞌ reꞌ, xelic je chipam i pa̱t reꞌreꞌ, xicꞌam lok i Jesus chiri̱j eh xtzꞌuhkic chipam i yeꞌa̱b banbal kꞌatoj kꞌoric reꞌ jeꞌ wili ribihnal: “Wach Acꞌal Tzꞌak Tikꞌimaj ru̱cꞌ Abaj” eh “Cawa̱ta” ribihnal pan kꞌoric hewre̱yo reꞌ kakꞌorbal i hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel.
13 Quando Pilatos ouviu essas palavras, trouxe Jesus para fora e sentou-se no tribunal, no lugar chamado Pavimento, em hebraico Gabatá.
14 Ar ajic reꞌ Po̱nsyo Pila̱to jeꞌ wili xikꞌor queh take aj nahsil chi quina̱ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel quicꞌacharic pa riyukꞌul Jure̱ya:
14 E era a preparação da Páscoa, por volta do meio-dia. E Pilatos disse aos judeus: — Eis aqui o rei de vocês.
15 Reꞌ aj take cꞌacharel reꞌreꞌ jeꞌ wili xquikꞌor reh Po̱nsyo Pila̱to chi xa cow chic cꞌahchiꞌ quiqꞌuerem quichi̱ꞌ:
15 Eles, porém, clamavam: — Fora! Fora! Crucifique-o! Então Pilatos perguntou: — Devo crucificar o rei de vocês? Os principais sacerdotes responderam: — Não temos rei, senão César!
16 Naxibiraj reꞌreꞌ i Po̱nsyo Pila̱to xicꞌuꞌlej na̱ i pahkanic xcaꞌn reh chi nariyeꞌeric i Jesus wach curu̱s eh chi jeꞌ reꞌ xikꞌahsaj woꞌ i Jesus pan quikꞌab take riso̱l. Jeꞌ reꞌ nok reꞌ take reꞌ xquicꞌam je i Jesus reh chi nacaꞌnam tiꞌcꞌaxic reh reꞌ kꞌorel paꞌ bih pahkamaj china̱.
16 Então Pilatos entregou Jesus para ser crucificado, e eles o levaram.
17 Naxesmejic je Jesus chiwach i Po̱nsyo Pila̱to, reꞌreꞌ ritehlam chic je ro̱k ricuru̱s naxelic je ar reh chi narojic cansjok china̱ i yu̱kꞌ “Ribakil Na̱ Camnak” ribihnal eh pan kꞌoric hewre̱yo reꞌ jenaj queh kakꞌorbal i hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel, “Co̱lcota” nkabihnej.
17 Jesus, carregando ele mesmo a sua cruz, saiu para o lugar chamado Calvário, Gólgota em hebraico.
18 Chipam i yeꞌa̱b reꞌreꞌ xcojoric wach curu̱s i Jesus, pan yejalamaj cuꞌum i quib chic chi cꞌacharel xicojoric woꞌ wach curu̱s. Jenaj xcanabjic je pa risecꞌa̱j eh jenaj chic pa ritzꞌe̱t.
18 Ali o crucificaram e com ele outros dois, um de cada lado, e Jesus no meio.
19 Chiwach woꞌ i curu̱s wilic wi̱ꞌ i Jesus, reꞌ Po̱nsyo Pila̱to xitakꞌa̱ꞌ ricojoric jenaj rehtalil ehtꞌalbal reh hab wach i winak wilic wach curu̱s eh chaj bih aj chiri̱j naxjapꞌaric chiwach. Reꞌ rehtalil reꞌreꞌ jeꞌ wili rikꞌor chiwach: “Reꞌ Jesus wili, reꞌ i ribihnej chi aj Nasaret eh quikꞌatal kꞌoric woꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel, nqui rikꞌor.
19 Pilatos escreveu também um título e o colocou no alto da cruz. E o que estava escrito era: “ Jesus Nazareno, o Rei dos Judeus ”.
20 Qꞌuih aj ruꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel quicꞌacharic pan tinamit Jerusalen, xiꞌilbic wach chaj bih rikꞌor i rehtalil reꞌreꞌ ruꞌum nok reꞌ yeꞌa̱b xcojoric wi̱ꞌ i Jesus wach curu̱s, xa maꞌ naht ta ru̱cꞌ Jerusalen wilic. Reꞌ aj reꞌ rehtalil reꞌreꞌ tzꞌihmbimaj pan kꞌoric hewre̱yo reꞌ jenaj queh kakꞌorbal i hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel, tzꞌihmbimaj woꞌ pan quikꞌorbal take aj criye̱co eh tzꞌihmbimaj woꞌ pan quikꞌorbal take aj Ro̱ma.
20 Muitos judeus leram este título, porque o lugar em que Jesus havia sido crucificado era perto da cidade; e estava escrito em hebraico, latim e grego.
21 Naxquilow aj chaj bih rikꞌor i rehtalil reꞌreꞌ, reꞌ take cꞌamol quibe̱h take aj kꞌahsem si̱ chiwach i Dios xquikꞌor reh Po̱nsyo Pila̱to chi jeꞌ wili:
21 Os principais sacerdotes dos judeus disseram a Pilatos: — Não escreva: “Rei dos judeus”, e sim: “Ele disse: Sou o rei dos judeus.”
22 Raj laꞌ Po̱nsyo Pila̱to jeꞌ wili xikꞌor:
22 Pilatos respondeu: — O que escrevi escrevi.
23 Nok reꞌ take sol quiyeb chic cho wach curu̱s i Jesus, xquiwek i risoꞌ, cajchꞌak xquesaj reh chi juꞌjun chꞌak naricahnic queh take sol wilque̱b ar. Jeꞌ aj reꞌ xcaꞌn reh risoꞌ xa reꞌ laꞌ maꞌ jeꞌ ta reꞌ xcaꞌn reh i roxlo̱cꞌ risoꞌ reꞌ maꞌxta pꞌojbal reh maj xa junpaꞌlic riquemjic bano̱j. Naxquesaj aj lok i tzꞌih reꞌreꞌ,
23 Os soldados, pois, quando crucificaram Jesus, pegaram as roupas dele e dividiram em quatro partes, uma parte para cada soldado; e pegaram também a túnica. A túnica, porém, era sem costura, toda tecida de alto a baixo.
24 reꞌ take sol xquikꞌor chi quiwach chi jeꞌ wili:
24 Por isso, os soldados disseram uns aos outros: — Não a rasguemos, mas vamos tirar a sorte para ver quem ficará com ela. Isso aconteceu para que se cumprisse a Escritura, que diz: “Repartiram entre si as minhas roupas e sobre a minha túnica lançaram sortes.” E foi isso que os soldados fizeram.
25 Nok wilic chic wach curu̱s i Jesus, ar woꞌ wilque̱b ponok take ixok wili: Reꞌ ritu̱t i Jesus, reꞌ richa̱kꞌ ritu̱t i Jesus, reꞌ Mari̱ya reꞌ rehqꞌue̱n i Quelyo̱pas eh chꞌi̱l woꞌ i Mari̱ya aj Majta̱la.
25 E junto à cruz estavam a mãe de Jesus, a irmã dela, Maria, mulher de Clopas, e Maria Madalena.
26 Nok reꞌ Jesus xilow je wach i ritu̱t chꞌi̱l i hin raj tahkanel reꞌ kꞌe̱ꞌ tiꞌ quiricꞌraj jeꞌ wili xikꞌor reh ritu̱t reh chi maꞌ eta ntiꞌbic riman ricꞌux:
26 Vendo Jesus a sua mãe e junto dela o discípulo amado, disse:
27 Chiri̱j reꞌreꞌ jeꞌ wili xikꞌor wi̱n hin raj tahkanel reꞌ kꞌe̱ꞌ tiꞌ quiricꞌraj:
27 Depois, disse ao discípulo: Dessa hora em diante, o discípulo a tomou para casa.
28 Chiri̱j chic wili reꞌ Jesus xehtꞌalij chi xinimej chic lok chi manlic i nicꞌ paꞌ nimal tikꞌimaj cho wach ruꞌum i Dios chi naribanaric reh. Ruꞌum aj reꞌ, nok wilic wach curu̱s i Jesus, xmanlajic woꞌ wach i jenaj chic kꞌoric kꞌoro̱j cho chiri̱j najtir kꞌi̱j chipam i Lokꞌ laj Hu̱j tzꞌihmbimaj wi̱ꞌ riCꞌuhbal i Dios. Reꞌ kꞌoric reꞌreꞌ xmanlajic wach naxikꞌor chi jeꞌ wili:
28 Depois, vendo Jesus que tudo já estava consumado, para que se cumprisse a Escritura, disse:
29 Ruꞌum reh kꞌoric xikꞌor i Jesus, reꞌ take sol naxquilow chi maꞌ naht ta cok cu̱cꞌ wilic jenaj culc nujunak chi chꞌamsamaj laj ri̱s u̱wa, xquimuhba̱ꞌ cho pan haꞌ reꞌreꞌ jenaj potzpotz laj mi̱x, xquicoj chi juꞌ jenaj kꞌab che̱ꞌ jeꞌ caxlan a̱j “iso̱po” ribihnal eh xquiyew cok i mi̱x reꞌreꞌ pan chi̱ꞌ i Jesus.
29 Estava ali um vaso cheio de vinagre. Embeberam de vinagre uma esponja e, fixando-a num caniço de hissopo, aproximaram a esponja da boca de Jesus.
30 Naxitzꞌubej cok i chꞌamsamaj laj ri̱s u̱wa, reꞌ Jesus jeꞌ wili xikꞌor:
30 Quando Jesus tomou o vinagre, disse: E, inclinando a cabeça, entregou o espírito.
31 Chipam i kꞌi̱j reꞌreꞌ nok reꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel nquitikꞌa̱ꞌ qui̱b chi ricꞌsjic i ninkꞌi̱j Pa̱scuwa, reꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel reꞌ xicꞌambic je reh Jesus chiwach i Po̱nsyo Pila̱to xquipahkaj woꞌ reh chi naritakꞌa̱b take riso̱l chi ritokoric cabchel quitu̱k take wilque̱b wach curu̱s, reꞌ Jesus chꞌi̱l take quib chic chi cꞌacharel. Jeꞌ reꞌ xquipahkaj reh, reh chi jeꞌ reꞌ equiquimic chi junpech chiwach i kꞌi̱j reꞌreꞌ. Jeꞌ woꞌ chic, ruꞌum chi naripꞌutum chic tok sawatuꞌ kꞌi̱j reꞌ kꞌe̱ꞌ lo̱kꞌ chikawach i hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel, xquipahkaj woꞌ reh Po̱nsyo Pila̱to chi naritakꞌa̱b resmejic ritiꞌjolal i Jesus chꞌi̱l take quib chic cꞌacharel reꞌreꞌ, reh chi maꞌ eta quicahnic wach curu̱s chiwach i hiꞌlbal kꞌi̱j chi keh hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel.
31 Então, para que os corpos não ficassem na cruz durante o sábado, visto que era o dia da preparação e era grande o dia daquele sábado, os judeus pediram a Pilatos que fossem quebradas as pernas dos crucificados e fossem tirados das cruzes.
32 Jeꞌ reꞌ ajic, reꞌ take sol takꞌamaj take je chi rinimjic i pahkanic bano̱j reh Po̱nsyo Pila̱to, xiꞌo̱j eh xquitok ritu̱k i jenaj queh quib cꞌacharel cꞌahchiꞌ quicansjic wach curu̱s. Chiri̱j chic ruꞌ xcaꞌn woꞌ chic reh i jenaj chic,
32 Os soldados quebraram as pernas dos homens que tinham sido crucificados com Jesus, primeiro de um, depois do outro.
33 reꞌ cok ruꞌ naxquijil cok qui̱b ru̱cꞌ i Jesus, maꞌ xquitok ta chic take ritu̱k ruꞌum nok xquilow chi camnak chic.
33 Quando, porém, chegaram a Jesus, vendo que já estava morto, não lhe quebraram as pernas.
34 Jeꞌ aj reꞌ maꞌ xquitok ta chic ritu̱k i Jesus xa reꞌ laꞌ jenaj queh take sol xihop cok pa rijojol i Jesus ru̱cꞌ jenaj kꞌas juꞌ chꞌihchꞌ eh naxiban chi jeꞌ reꞌ, chi juncꞌam ti xelic cho riquiqꞌue̱l chꞌi̱l i rihaꞌquil.
34 Mas um dos soldados lhe abriu o lado com uma lança, e logo saiu sangue e água.
35 Reꞌ xcꞌuluric wili ru̱cꞌ i Jesus til xwilow i hin cꞌacharel reꞌ cꞌahchiꞌ nikꞌoric take kꞌoric wili eh ruꞌum reꞌ wehtꞌalim ricorquil ribiral i cꞌahchiꞌ nikꞌorom. Reꞌ cꞌahchiꞌ nikꞌorom i hin, til aj woꞌ coric eh cꞌahchiꞌ nikꞌorom ribiral wili reh chi enachꞌica̱ꞌ acꞌux tak chiri̱j i Jesus,
35 Aquele que viu isso dá testemunho, e o testemunho dele é verdadeiro. E ele sabe que diz a verdade, para que também vocês creiam.
36 maj reꞌ xicꞌul i Jesus wili, xcꞌuluric lok reh chi xo̱j manlajok wach i tzꞌihmbimaj chipam i Lokꞌ laj Hu̱j tzꞌihmbimaj wi̱ꞌ riCꞌuhbal i Dios. Chipam i Lokꞌ laj Hu̱j reꞌreꞌ jeꞌ wili rikꞌor:
36 E isso aconteceu para que se cumprisse a Escritura: “Nenhum dos seus ossos será quebrado.”
37 Jeꞌ woꞌ chipam i Lokꞌ laj Hu̱j reꞌreꞌ rikꞌor woꞌ chi jeꞌ wili:
37 E outra vez diz a Escritura: “Olharão para aquele a quem traspassaram.”
38 Chiri̱j chic ricansjic i Jesus, jenaj ajabe̱s aj Arimate̱ya, Chep ribihnal, xponic ru̱cꞌ Po̱nsyo Pila̱to eh xipahkaj chi nariyeꞌeric kꞌab reh chi naricꞌamam je ritiꞌjolal i Jesus reh chi narimukꞌa̱b. Reꞌ Chep wili aj tahkanel woꞌ reh Jesus xa reꞌ laꞌ maꞌ rikꞌor ta lok chi jeꞌ reꞌ riban ruꞌum nyoꞌjic chi reꞌ take aj cꞌamol quibe̱h take rich ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel enquirak chiri̱j chi jeꞌ reꞌ riban. Jeꞌ aj reꞌ naxyeꞌeric kꞌab reh ruꞌum i Po̱nsyo Pila̱to, xo̱j reꞌ xcansjic wi̱ꞌ i Jesus eh xicꞌam je take raj toꞌo̱l chi rimukꞌunjic.
38 Depois disso, José de Arimateia, que era discípulo de Jesus — ainda que em segredo, porque tinha medo dos judeus —, pediu a Pilatos permissão para tirar o corpo de Jesus. E Pilatos deu permissão. Então José de Arimateia foi e retirou o corpo de Jesus.
39 Nok cꞌahchiꞌ chic ritikꞌinjic ritiꞌjolal i Jesus reh chi narimukꞌunjic, xponic woꞌ ar jenaj ajabe̱s wilic ribiral chi xa pan chakꞌab xchalic junpech chi rikꞌoꞌrjic i Jesus. Reꞌ ajabe̱s reꞌreꞌ Nicore̱mo ribihnal, xicꞌam cho jenaj ncꞌohnic laj ikꞌo̱m buchꞌbal reꞌ jeꞌ na hoꞌlajuj cajwinak (75) li̱wra rahlil. Reꞌ ikꞌo̱m reꞌreꞌ tikꞌimaj ru̱cꞌ take xak che̱ꞌ “Mi̱ra” ribihnal chꞌi̱l woꞌ ri̱j i che̱ꞌ “A̱lo” ribihnal. Reꞌ aj reꞌ ikꞌo̱m xicꞌam cho Nicore̱mo reh chi naricojom china̱ ritiꞌjolal i Jesus.
39 E Nicodemos, aquele que anteriormente tinha ido falar com Jesus à noite, também foi, levando cerca de trinta e cinco quilos de um composto de mirra e aloés.
40 Nok tikꞌimaj ok chic ritiꞌjolal i Jesus, reꞌ take ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel reꞌ wilque̱b ponok chi mukꞌunic, xquicoj ncꞌohnic laj ikꞌo̱m chiwach take tzꞌih naquibotem wi̱ꞌ ritiꞌjolal i Jesus eh chiri̱j chic ruꞌ xquibotej ritiꞌjolal chipam i tzꞌih cojo̱j wi̱ꞌ reꞌ ncꞌohnic laj ikꞌo̱m. Jeꞌ aj reꞌ riwi̱ꞌ xcaꞌn reh ritiꞌjolal i Jesus ruꞌum nok jeꞌ reꞌ hoj ocronak wi̱ꞌ i hoj ra̱ꞌ riꞌsil cho maꞌ Israhel nankamukꞌa̱ꞌ je jenoꞌ camnak.
40 Tomaram, pois, o corpo de Jesus e o envolveram em lençóis com os óleos aromáticos, como é costume entre os judeus na preparação para o sepultamento.
41 Chipam i yeꞌa̱b reꞌ xquimic wi̱ꞌ i Jesus naxquiyew wach curu̱s, wilic jenaj yeꞌa̱b tic pa̱m eh chipam i yeꞌa̱b reꞌreꞌ wilic jenaj mukꞌunbal maꞌ jaꞌ cojo̱j ta, reꞌ tikꞌimaj ar pan jenaj maꞌ laj abaj.
41 No lugar onde Jesus foi crucificado havia um jardim; neste jardim havia um túmulo novo, no qual ninguém ainda tinha sido colocado.
42 Ar aj chipam i mukꞌunbal reꞌreꞌ, xquiyew i ritiꞌjolal i Jesus ruꞌum nok chipam roquic i kꞌi̱j reꞌreꞌ maꞌ manlic ta nak chic chi xquitikꞌa̱ꞌ jenoꞌ toco̱m chic mukꞌunbal reh Jesus maj chipam i roquic kꞌi̱j reꞌreꞌ, riꞌorahil chic chi nquitikꞌa̱ꞌ qui̱b take tinamit chi naquihiꞌlic reh hiꞌlbal kꞌi̱j naripꞌuhtic johtok chiwach i roquic kꞌi̱j reꞌreꞌ. Jeꞌ reꞌ kꞌuruꞌ ruꞌum cajwam wach rimukꞌunjic i Jesus, reꞌ take reꞌ xquimukꞌa̱ꞌ chipam i acꞌ laj mukꞌunbal reꞌreꞌ ruꞌum chi xa maꞌ naht ta ti wilic je ar reꞌ xyeꞌjic wi̱ꞌ i Jesus wach curu̱s.
42 Ali, por causa da preparação dos judeus e porque o túmulo ficava perto, colocaram o corpo de Jesus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.