Lucas 12
Cohãcjʉ̃ Yere Yahuducuri Tju (PIRNT) vs ARA
1 Sa ye Jesu cahapʉ masa peyequina cahmecoa, wahpa yʉhdʉahye. Topʉ Jesu tiquiro buheyequinare ohõ saha ni yahu dʉcahye:
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ijipihtiye apequina tiquina masiedarire came masieta.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Sa yero ñamipʉre tiquina nʉo yahuducurire buhrioropʉ bajugʉ̃ yero sahata Cohãcjʉ̃ yahurota. Bihari tucũpʉ apequirore cahmono caha tiquina nidire masa peyequina watoa yahurota Cohãcjʉ̃, ni yahuahye Jesu.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Sa yero Jesu yahu nemoahye tiquinare:
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Yojopʉre mʉsa cueatiquirore mʉsa ño peoatiquirore yahutja. Cohãcjʉ̃ pehere cue, ño peoya. Tiquiro mʉsa yariari bato pecapʉ cohã masine mʉsare. Sata ijire. Poto nigʉ niaja. Cohãcjʉ̃ pehere cue, ño peoya.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 ’Ihcã omopequina siripia wapa mariedare. Sa wapa mariedapegʉ̃ta ihcãquirogãre Cohãcjʉ̃ ne boerare.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Sa yero mʉsa poarire ne ihcã poa da dʉhsaro marieno masi pehore Cohãcjʉ̃. Sata mʉsa ijiye tiye gʉ̃hʉre masi pehore Cohãcjʉ̃. Sa masino mʉsare ihña ihboducure. Siripia yʉhdʉoro Cohãcjʉ̃ cahĩne mʉsa pehere. Sa yena tiquirore ño peona, cueracãhña mʉsa, niahye Jesu.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Sa ye Jesu yahu nemoahye:
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ihcãquiro “Jesu yaquiro ijieraja”, masare tiquiro nigʉ̃, yʉhʉ gʉ̃hʉ “Tiquiro yaquiro ijierare”, ni, yahutja Cohãcjʉ̃ yequina angelere.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Ihcãquiro yʉhʉre ñano tiquiro ni yahuducugʉ̃ ti ñañene Cohãcjʉ̃ bo masine. Sa boeperota ihcãquiro Espíritu Santo pehere tiquiro ñano ni yahuducugʉ̃ ti ñañene ne Cohãcjʉ̃ bosi.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ’Mari judio masa buheri wʉhʉpʉ pʉhtoa cahapʉ apequina mʉsare ne sajã “Ñañequina ijire”, ni yahusãeta. Tiquina sa yahusãgʉ̃ mʉsa yahuducuatire “Acuehi, masiedaboaga”, ni tʉhotueracãhña.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Tiquina mʉsare yahusãgʉ̃ta Espíritu Santo mʉsa yahuducuatire yahurota, niahye Jesu.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Sa ye masa mehna cjʉ̃no Jesure ohõ saha ni yahuahye:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tiquiro sa nigʉ̃ Jesu yʉhtiahye:
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Sa ni tuhasa Jesu ijipihtiyequinare yahuahye:
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Sa ni tuhasa Jesu quiti mehna yahuahye tiquinare:
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Sa yero tiquiro basi ohõ saha ni tʉhotumahye: “Dʉca ihboye wʉhʉse ne esa tuhaerare.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Yojopʉre ohõ saha yeitja: Yojopʉ yʉhʉ ihboye wʉhʉsere cohã cã, mʉna wʉhʉse yʉhdʉoro wahma wʉhʉse yeitja. Ti wʉhʉsepʉ yʉhʉ oteye dʉcare, ijipihtiyere yeere ihboutja.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Yʉhʉ sa yeri bato, ohõ saha ni, tʉhotutja yʉhʉ basi: ‘Yʉhʉ peye apee boro cʉogʉ ijiaja. Quehnoano soutja. Sa yegʉ ihya, sihni, bucueitja’, ni tʉhotutja yʉhʉ basi”, ni tʉhotumahye tiquiro.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Tiquiro sa ni tʉhotugʉ̃ Cohãcjʉ̃ tiquirore yahuahye: “Mʉhʉ ne tʉho masiegʉ ijire. Mia ñamita mʉhʉ yariagʉta. Mʉhʉ sa wahagʉ̃ mʉhʉ ye, mʉhʉ cahĩdi butia waharota”, niahye Cohãcjʉ̃ tiquirore, niahye Jesu masare.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Tire nino, masare ohõ saha ni yahuahye Jesu:
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Sa ye Jesu tiquiro buheyequinare ohõ saha ni yahuahye:
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Cohãcjʉ̃ mʉsare bajumehneno, ihyatiquina dihitare yerari mʉsare. Sa yero suhti sañatiquina dihitare yerari mʉsare tiquiro.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Minicjʉa parire Cohãcjʉ̃ tiquiro ihña ihboyere masiña. Tiquina weseri marieñequina ijire. Sa ye ihyayere tiquina ihboye wʉhʉse tiquinare mariedare. Tiquina sa ijigʉ̃ ihñano tiquinare Cohãcjʉ̃ tiquina ihyatire ohore. Minicjʉa yʉhdʉoro mʉsa pehere cahĩne Cohãcjʉ̃.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Pajiro mʉsa tʉhotuye mehna ti mʉsare ihcã hora cati nemogʉ̃ yerare. Sa yero mʉsa pajiro tʉhotuye dʉhseati ijierare.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Sa ye pajiro mʉsa tʉhotuye mehna ne mehenogã ye masiedare mʉsa. ¿Sa yena pajiro mʉsa tʉhotuye ti dʉhseati ijierapegʉ̃ta dʉhse yena mʉsa ihyatire, mʉsa sihniatire, mʉsa sañatire pajiro bʉjʉa witi tʉhotuajari?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 ’Nʉcʉ cjẽ cohorire tʉhotuya. Ti cohori ti basi suhtire yerare. Sa yerapeta quehnoañe suhti sañañequina yero saha quehnoano bajure ti cohori. Salomo mʉnano quehnoañe suhtire sañariquiro tiquiro ijiepegʉ̃ta ti cohori pehe tiquiro yʉhdʉoro quehnoa yʉhdʉaye cohori waro ijire.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Cohorire quehnoañe cohori yere Cohãcjʉ̃ pehe. Tiquiro sa yepegʉ̃ta cohori pehe meheñe decorigã ijiducume ñai bora dijiaa wahare. Mehenogã iji, ape deco pecapʉ ʉjʉ̃a wahare. Ti sa ijiepegʉ̃ta cohorire quehnoañe cohori ijigʉ̃ yere Cohãcjʉ̃. Sa yero Cohãcjʉ̃ cohorire tiquiro quehnoañe cohori tiquiro yeriro yʉhdʉoro mʉsa gʉ̃hʉre quehnoano yerota. Suhtire ohorota. Mehenogã Cohãcjʉ̃re wacũ tutuare mʉsa.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Sa yena mʉsa ihyatire, mʉsa sihniatire pajiro bʉjʉa witi tʉhotueracãhña.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Cohãcjʉ̃re cahmeeñequina pehe ahri yehpa cjẽna pehe tire sa macaducuye nine. Mari Pacʉ ʉhmʉse cjʉ̃no ijipihtiye mʉsa cahmeñene masine. Tiquiro sa masigʉ̃ pajiro bʉjʉa witi tʉhotueracãhña.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 “Cohãcjʉ̃ yʉhʉ pʉhtoro ijire”, ni tʉhotu, tiquirore cahmeña mʉsa. Mʉsa sa yeri bato Cohãcjʉ̃ pehe mʉsa cahmeñe dʉhsagʉ̃ ohorota, ni yahu nemoahye Jesu.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Sa yero tiquinare yahu nemoahye:
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Sa yena mʉsa yere dua pehoya. Tire dua, ti niñerure ne, pejecʉoyequinare ohoya. Sata mʉsa yegʉ̃ ʉhmʉse cjẽ mʉsa wapataye ne pihtisi. Ʉhmʉsepʉ mʉsa ye ijiro ne pihtierare. Topʉre mʉsa yere nea masiedare yaqueriquiro. Sa ye mecasia gʉ̃hʉ tire tʉa masiedare.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Ʉhmʉsepʉ mʉsa ye ijigʉ̃ ʉhmʉse cjẽ dihitare tʉhotunata mʉsa, niahye Jesu.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Dahra cohteyequina tiquina pʉhtoro wihigʉ̃ tiquiro cahmeno sahata yeducuyequina ijiye, bucueyequina ijieta. Tiquina sa yegʉ̃ ihñano pʉhtoro pehe dahra cohteriquiro yero saha camesarota. Sa yero dahra cohteyequinare duji dutiro, tiquiro tiquina ihyayere peorota.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tiquiro wihiri pje ñami decopʉ, o bohreagʉ̃pʉ ijiepegʉ̃ta dahra cohteyequina pehe tiquiro wihiri pjere tiquirore quehnoano cohteyequina ijiye, bucueyequina ijieta tiquina.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ahrire wacũña. Yaqueriquiro wʉhʉpʉ tiquiro wihiato pano ti wʉhʉ cjʉ̃no masiedare. Wʉhʉ cjʉ̃no yaqueriquiro tiquiro wihiatore masino, yaqueriquirore sajã ta dutieraboaga. Sa yero wacũeno mehna ahtare yaqueriquiro.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Sa yena mʉsa gʉ̃hʉ cohteya. Yʉhʉ masʉ Cohãcjʉ̃ ohorigʉ wacũeno mehna ahtaʉtja. Sa yena yeere sa yeducuna ijina cohteya mʉsa, niahye Jesu tiquinare.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Tiquiro sa nigʉ̃ Pedro pehe sinituahye Jesure:
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Tiquiro sa nigʉ̃ Jesu tiquiro tʉhotuye mehna ohõ saha ni queoye mehna buheahye tiquinare:
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Came pʉhtoro tiquiro wihigʉ̃ dahra cohteriquiro pehe tiquiro pʉhtoro tiquiro dutiriro sahata ye pehoriquiro ijiro, tiquiro bucueriquiro ijirota.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Poto nigʉta niaja mʉsare. Tiquiro sa yegʉ̃ tiquiro pʉhtoro ijipihtiye tiquiro yere ihña ihboriquiro cũnota tiquirore.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Apequiro dahra cohteriquiro pehe “Yʉhʉ pʉhtoro yoari pje bajuerare”, niboaga. Sa nino apequina dahra cohteyequinare ʉmʉare, numia gʉ̃hʉre quẽ mʉja, pajiro ihya, sihni, queheboaga.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Tiquiro sa yeri bato wacũeno mehna tiquiro pʉhtoro wihirota. Sa wihiro tiquirore ñano buhiri dahrerota. Sa yero Cohãcjʉ̃re yʉhdʉdʉcayequinare tiquiro cohãnopʉ tiquirore cohãnota.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 ’Sa yero dahra cohteriquiro tiquiro pʉhtoro cahmeñene masiniquiro ijieperota tire tiquiro yeragʉ̃, tiquiro quehnoano dahraeragʉ̃ tiquiro pʉhtoro pehe tiquirore yuta da mehna tananota.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Apequiro pehe dahra cohteriquiro tiquiro pʉhtoro cahmeñene masieniquiro ijiro quehnoano yeragʉ̃ ihñano tiquiro pʉhtoro pehe derogã tiquirore tananota. Cohãcjʉ̃ pajiro masare ohoro pajiro tiquinare apequinare oho dutirota. Sa yero tiquiro cahmeñene masigʉ̃ yere masare. Quehnoano tiquiro masigʉ̃ yenohriquinare quehnoano yʉhti dutire tiquiro, niahye Jesu.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Sa ni tuhasa Jesu tiquinare yahuahye tja:
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Yʉhʉ ñano yʉhdʉtja. Yʉhʉ sa ñano yʉhdʉatire cohtegʉ, ñano jeripohna tiaja yʉhʉ.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Dʉhse ni tʉhotuajari mʉsa yʉhʉre? ¿“Tiquiro masare tiquiro buheri bato apequina tiquina basi ihña tuhtisi”, ni tʉhotuajari mʉsa yʉhʉre? Sa ijierare. Masare yʉhʉ buheri bato ihquẽquina yeere tʉhoeta. Apequina pehe tiquinare ihña tuhtieta. Ihcãno saha ijisi masa. Mʉsare nigʉta niaja. Masa yʉhʉ buheyere tʉhoye, pʉa curua cahme tu waeta.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Yojopʉre ihcã wʉhʉ cjẽna ihcã omopequina masa yʉhʉ buheyere tʉhoye, pʉa curua tiquina basi cahme tu waeta. Ihcã curua ihtiaro, ape curua pʉaro ijieta.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tiquiro pacʉro tiquiro macʉnore ihña tuhtirota yaquiro tiquiro ijiri buhiri. Tiquiro macʉno gʉ̃hʉ tiquiro pacʉrore ihña tuhtirota yaquiro tiquiro ijiri buhiri. Sa yero ticoro pacoro maconore ihña tuhtirota yacoro ticoro ijiri buhiri. Sa yero apecoro macono gʉ̃hʉ ticoro pacorore ihña tuhtirota yacoro ticoro ijiri buhiri. Sa yero ticoro mareono ticoro macʉ namonore ihña tuhtirota yacoro ticoro ijiri buhiri. Sa yero apecoro macʉ namono gʉ̃hʉ ticoro mareonore ihña tuhtirota yacoro ticoro ijiri buhiri. Sa waharota, yʉhʉ buheyere tiquina tʉhogʉ̃, niahye Jesu.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Sa ye Jesu masare ohõ saha ni yahuahye tja:
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Sa yena surpʉ wihnono ahtagʉ̃ “Asiri deco ijirota”, nine mʉsa ahri yehpapʉ ijina. Mʉsa sa nidi bato cʉhmari deco ijire.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Mʉsa masa ihñonopʉ quehnoano iji mehoducuna ijire. Mʉsa ahri yehpare ʉhmʉse gʉ̃hʉre ihñana, quehnoari deco ijiatire, ñari deco ijiati gʉ̃hʉre masine mʉsa. ¿Sa yena yojopʉ cjẽ decorire masiepenata dʉhsena ahri yehpa cjãna yojopʉre mʉsa dʉhse wahatire masiedajari mʉsa? niahye Jesu.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Sa ni tuhasa ohõ saha ni yahu nemoahye:
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Apequiro mʉhʉre yahusãno waharo buhiri dahre dutiri wʉhʉpʉ waha dutiboaga. Topʉ wahana “Pari turi mʉhʉre sa yesi”, nigʉ cahmeque duhuya. Mʉhʉ sa duhueragʉ̃ tiquiro buhiri dahre dutiriquiro cahapʉ neaboaga mʉhʉre. Sa yero buhiri dahre dutiriquiro pehe mʉhʉre surarare tiquiro ohogʉ̃, mʉhʉre surara peresu yeeta.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Mʉhʉre nigʉ niaja. Topʉ ijiniita mʉhʉ. Tee tiquina wapa ye dutirire mʉhʉ wapa ye pehogʉpʉ wijiagʉta mʉhʉ, niahye Jesu.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.