Mateus 13
Tupanaʼga nhiʼig̃a (PAHNT) vs NAA
1 Onhi'imbavame Jesus'ga hoi onga hugwi ogwovo ypiahu pe. Pevo ga apygi oina.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 He'yjuhuve'g̃a nduri onhimbotymbotyva ga pyri tihendu katu ti ga javo. Nurã ga hoi o'ava yharuhua pype oina. A'ero g̃a ami yembeyvyri pe.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ojo'java'ea pyvõ ga g̃a mbo'embo'ei imombe'gwovo g̃a pe he'yjuhuva'ea. Ga e'i:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Pevo ga imohãi ha'ynha. Nahã ga itymi ha'ynha. Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi pehea rembeyvyra rupi. Ua gwyra'ia i'ui imokona, ei Jesus'ga.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yja rehe ita arimo. A'ereki ita onhimongyheteuhu pevo. Xunhi yja a'ero ha'ynha pe. Kotihĩ henhunhamo novĩa. A'ereki nianami yja ita rehe.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Kwarahyahiva imbokai garemityma a'ero. He'ouhũ omanomo. A'ereki ndokihetei hapoa yvya pype, ei Jesus'ga.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi nhungwava ra'ynha pyteri pe hatĩava'ea ra'ynha pyteri pe. Aerẽ ga'apoa ha'ynha renhunhamo nhungwava ra'ynha pavẽi. A'ero nhungwava nhambyguhui garemityma, ei Jesus'ga.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yjakatua pype. A'ero henhunhamo o'ao'aheteramo. He'yjuhu ahara a'ero. Jara pype ahara pype turi cem ha'ynha. Jara pype ahara pype turi sessenta ha'ynha. Jara pype ahara pype turi trinta ha'ynha.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 —Peapyakwa pe. Pehendu katu ti ji'ea a'ero! ei Jesus'ga pevove'g̃a pe imombe'gwovo ojo'java'ea.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a nduri ga pyri javo ga pe.
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
11 Ao que Jesus respondeu:
12 —Kiroki ga okwaha – ga pe po ti Tupana'ga ikwahavukari koji'iva'ea nehẽ. A'ero po ti ga ikwahahetei nehẽ, ei Jesus'ga. Kiroki ga ndokwahavi – po ga ikwahavi xunhiva'ea, a'ea vehevi po ti Tupana'ga imoka'nhymbavukari ga pe nehẽ, ei Jesus'ga.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 —Nurã ji imombe'ui ojo'java'ea g̃a pe. A'ereki
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 —Nahã g̃a ndekoi hepiage'yma henduve'yma no, ei Jesus'ga. Nahã hekoi Tupana'ga nhi'ĩpo'ruavo ymyahũva'ea po'ruavo. A'ereki ymyahũ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea Isaíasva'ea a'ea mombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo. Ahe e'i hako:
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 ‘Nahã g̃a. A'ereki g̃a noangarihu
15 Porque o coração deste povo
16 —Pe me ki a'e te pyry hete. A'ereki pe pejirokwa ikwahava aherembikwahavipyre'yma Tupana'ga rembiapoa repiaga ganhi'ig̃a rendukatuavo, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Pyry hete pe me, a'e ji.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 A'ereki ymyahũ ko ahe gwepia pota hete penembiepiaga Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea ganhi'ig̃areheva'ea pavẽi. He'yiva'ea gwepia pota. Ahe ndohepiagi reki. G̃wendu pota hete ahe penemienduva no. Ahe nohenduvi reki, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 —Pehendu ti a'ero ikwahava ojo'java'ea, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Kiro po ti ji imombe'ukatui pe me nehẽ ikwahavuka ha'ynha mohãihara'ga mombe'ua nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 —Kiro Tupana'ga rekoi yvyakotyve'g̃a nduvihavuhuhetero g̃a ndepiakatuavo, ei Jesus'ga. Kiroki g̃a g̃wendu a'ea mombe'ua novĩa ikwahave'yma – g̃a pyri ahemoandyandyihara'ga Diabo'ga ruri a'ero ipe'avo imombe'ua g̃apy'a hugwi imoka'nhymbavuka g̃a pe, ei Jesus'ga. G̃a pe ji ei a'ero ji imombe'urame ha'ynha indurugagwera pehea rembeyvyra rupi.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru ita rehe, ei Jesus'ga. Kotihĩ henhui ha'ynha novĩa. A'ereki kwarahya rerekovo g̃waramo nonhimomiranami a'ero omanomo, ei ga. A'ereki ndokihetei hapoa yvya pype.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Aerẽ ojipe'g̃a omondo hahyva'ea g̃a pe ndoropotari pe henduvame gamombe'ua javo. Hahyro g̃waramo g̃a pe g̃a nonhimomiranami a'ero kotihĩ opohia nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua hugwi. A'ereki ndokihetei gamombe'ua g̃ayvyteri pe.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru nhungwava ra'ynha pyteri pe hatĩava'ea ra'ynha pyteri pe. Aerẽ igwaigwavete hatĩava'ea nhambyguhui garemityma jukavo, ei Jesus'ga.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru yjakatua pype, ei Jesus'ga. A'ea ja ojipe'g̃a ndekoi yjakatuapypeva'ea ja. G̃wendu katu g̃a nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua ikwahava. Japyakwapupu g̃a henduvame. Oko katu g̃a okovo gamombe'ua rupi a'ero. Nahã g̃a ha'ynha mohãihara'ga remitymipyrava'ea ja. Ojipea pype garemitymipyra pype turi cem ha'ynha ahara pype. Ojipea pype turi sessenta ha'ynha ahara pype. Ojipea pype turi trinta ha'ynha ahara pype. Na jitehe ko g̃a – kiroki g̃a japyakwapupu. Ombojoavyavy g̃aporavykya Tupana'ga pe okokatuavo ojipe'g̃a pe. Jara'g̃a he'yjuhu g̃aporavykya. Jara'g̃a koji'i g̃aporavykya. Nahanahã g̃a ndekoi.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ojipea pyvõ ojo'java'ea pyvõ Jesus'ga g̃a mbo'ei. A'ero ga ei:
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Aerẽ ypytunimo g̃a kipavame ga'arõe'ỹve'ga ruri imohaina nhungwava ra'ynha trigo'java'ea ra'ynha ko pe trigo pyteri pe. Kirẽ ga hoi a'ero ojipiukare'yma ogwovo.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 —Aerẽ jate trigo henhunhamo nhungwava pavẽi. I'ai herekovo ahara. I'arame jate kohoa jara'gapyrive'g̃a mbaragwahavi nhungwava rehe trigo pyteri pe a'ea ko trigo rũi reki javo.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 A'ero g̃a hoi kohoa jara'ga pyri javo ga pe: “Orepojykaharamo eretỹ nde trigo ra'ynhapyryva ko pe. Maraname gwereko nhungwava trigo pyteri pe? Ma'g̃a omohãi naerũ nhungwava ra'ynha trigo'java'ea ra'ynha a'ero trigo pyteri pe raikwehe?” ei g̃a ijara'ga pe.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 —A'ero ga ei g̃a pe: “Ma'g̃a po? Ojipe'ga nanhiarõi a'ero imohaina nhungwava ra'ynha ipype raikwehe,” ei ga.
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 —“Tapemondorogi na'ẽ,” ei ga. “Nhungwava mondorogame mara'ngu po ti pe imondoroga trigo jajuve'ỹva'ea nhungwava reheve nehẽ?
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Na inhimomboakari ojogweheve,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo. “Aerẽ trigo jajuvame po ti ji ei trigo mono'õhara'g̃a pe nehẽ: Nhungwava na'ẽ ti pemondoro trigo'java'ea jugwi imono'og̃a nehẽ. Peapytĩ ti jajurupya pe herogwovo imbokaita. Nahã po ti ji ei g̃a pe nehẽ,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo. “A'ea py'rovo gwe ti pemono'õ trigo herua imondovo hyrua pype jiapoa pype. Nahã po ti ji ei g̃a pe nehẽ,” ei kohoa jara'ga.
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Ojipea pyvõ ojo'java'ea pyvõ Jesus'ga g̃a mbo'ei. A'ero ga ei:
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Mostarda ra'ynha ko jara gwyre'i pa xunhi hete. Henhunhame mostarda roryroryvamo. Aerẽ yvovouhuro. A'ero koji'i hehanhuhũ oji'java'ea hohe yvovouhuro. A'ero gwyra'ia ruri onhimongyavo upa hakã rehe japovo gwaityga, ei Jesus'ga he'yje'ỹve'g̃a po ti he'yjuhu nehẽ javo.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Ojipea pyvõ ojo'java'ea pyvõ Jesus'ga g̃a mbo'ei. A'ero ga ei:
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 A'ea pa Jesus'ga imombe'ui ojo'java'ea pevove'g̃a pe he'yjuhuve'g̃a pe. A'ea jate ga imombe'ui g̃a pe g̃a mbo'eavo.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Nahã hekoi Tupana'ga nhi'ĩpo'ruavo ymyahũva'ea po'ruavo. A'ereki ymyahũ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea a'ea mombe'u. A'ea rupi ahe ei Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo hako:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Pevove'g̃a mondoukarame ojihugwi Jesus'ga hoi onga pype. A'ero garemimbo'ehara'g̃a nduri ga pyri javo ga pe:
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
37 E Jesus respondeu:
38 Kohoa a'e ko ji yvyakotya pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo g̃a pe. Ha'ynhapyryva a'e ko ji jireheve'g̃a pe. G̃a e'i Tupana'ga pe: “Ndehe ko oreruvihavuhuhetero.” Nhungwava trigo'java'ea a'e ko ji ite'varuhuve'gareheve'g̃a pe Diabo'gareheve'g̃a pe. G̃a e'i Diabo'ga pe: “Ndehe ko oreruvihavamo.”
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Ha'ynhapyryva mohãihara'ga arõe'ỹve'ga – kiroki ga otỹ nhungwava gakohoa pype – ga'arõe'ỹve'ga a'e ko ji Diabo'ga pe nhiarõe'ỹve'ga pe, ei Jesus'ga. Koapora mondorohava a'e ko ji mbapavakotya pe. Koapora mondorohara'g̃a a'e ko ji Tupana'gapyrive'g̃a pe yvagipeve'g̃a pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 —Koapora mondorohara'g̃a imondorogi nhungwava trigo'java'ea imbokaita, a'e ko ji ko, ei Jesus'ga. Na jitehe mbapava koty po ti ji ite'varuhuve'g̃a mondoukari hahyva'ea ruvihava pype nehẽ, ei Jesus'ga.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Yvyakotyva'ero yvagipeva'ero po ti ji jipyrive'g̃a mondoi yvya koty nehẽ yvagipeve'g̃a. A'ero jireheve'g̃a ndeja po ti g̃a ite'varuhuve'g̃a nderohopavi nehẽ – kiroki ite'varuhuve'g̃a ombo'e ite'varuhuva'ea rehe, ei Jesus'ga. Okote'varuhuve'g̃a nhaporemo po ti jipyrive'g̃a g̃a nderohoi jireheve'g̃a pytera hugwi nehẽ no, ei Jesus'ga.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 A'ero po ti jipyrive'g̃a okote'varuhuve'g̃a mombori hahyva'ea ruvihava pype. Tataheteuhua koi hahyva'ea ruvihava. Pevo po ti g̃a jehe'oi ojihe onhimonha'ngavo hahyrame ojive nehẽ, ei Jesus'ga.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 —A'ero po ti Tupana'ga nhi'ig̃areheve'g̃a popoakara jukwahahetero nehẽ. Ikatu katu po ti g̃a gworygworyvamo nehẽ – perope g̃anduvete'ga ojikoty'a g̃a pavẽi Tupana'ga, ei Jesus'ga. Peapyakwa pe. Pehendu katu ti ji'ea a'ero! ei Jesus'ga imombe'gwovo katu g̃wemimbo'ehara'g̃a pe ojo'java'ea.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 —Marã hekoi kiro yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo? A'ea rehe po ti ji pe mbo'ei ikwahavuka pe me imombe'gwovo a'ea'java'ea nehẽ, ei ga. Akwaimbae'ga hepiagi pyryheteva'ea ko pe. A'ereki a'ea ojipe'ga omi jipe yvykwara pype tohepiagyme ti g̃a javo. Garemimimipyra repiagame akwaimbae'ga heja pevo imima'java. Horyory ga hehe. Nurã ga imondopavi ombatera ojihugwi tombuhu ti g̃a ji ve itambere'ia mbatera pe javo. A'ero ga itambere'ia rerohoi imondopava kohoa jara'ga pe ipyhyga kohoa ga hugwi. “Nahã ji ipojykai nhirembiepiagipyra,” ei ga oyvyteri pe, ei Jesus'ga. Nahã hekoi yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 —Marã hekoi kiro yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo? A'ea rehe po ti ji pe mbo'ei ikwahavuka pe me imombe'gwovo a'ea'java'ea nehẽ, ei Jesus'ga. Ima'ẽhara'ga hogahoi ojipe'g̃ape'g̃a pyri ipyhypota ita'ia'java'ea pyryheteva'ea pérolas ijara'g̃a hugwi.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 A'ero ga hepiagi ita'ia'java'ea pyryheteva'ea ijara'ga pyri. He'yi itambere'ia hehe. A'ero ga hoi imondopava ombatera ojihugwi tombuhu ti g̃a ji ve itambere'ia mbatera pe javo. A'ero ga itambere'ia rerohoi imondovo ijara'ga pe imbuhuruka ojive ita'ia'java'ea pyryheteva'ea pérolapyryhetea ipojykavo, ei Jesus'ga na jitehe pyryheteva'ea tuhẽ ko aherekoa Tupana'gareheva'ero javo.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 —Marã po ti hekoi nehẽ yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo? A'ea rehe po ti ji pe mbo'ei ikwahavuka pe me imombe'gwovo a'ea'java'ea nehẽ, ei Jesus'ga. Pira mboahava pirareheve'g̃a imombori ypiahu pe imbo'aparavuhupava pira, ei Jesus'ga.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Imboahava tynahẽ hete. A'ero yembeyvyri pe g̃a heruri inog̃a. Oapy g̃a imo'emo'eamo. Pirapyryva g̃a imondoi hyrua pype imohina. Pirate'varuhua g̃a imombori, ei Jesus'ga.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 —Aerẽ na jitehe po ti Tupana'ga yvyakotyve'g̃a nderekoukari mbapava koty nehẽ. Mbapava koty po ti gapyrive'g̃a nduri ite'varuhuve'g̃a nderogwovo Tupana'ga nhi'ig̃areheve'g̃a pytera hugwi nehẽ, ei Jesus'ga.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Hahyva'ea ruvihava pype po ti g̃a ite'varuhuve'g̃a mombori nehẽ. Tataheteuhua koi hahyva'ea ruvihava. Pevo po ti g̃a jehe'oi ojihe onhimonha'ngavo hahyrame ojive nehẽ, ei Jesus'ga.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 —Marã? Pekwaha pe penhimombaragwahava nhiremimbo'eagwera rehe nhaporemo ji pe mbo'erame ojo'java'ea pyvõ? Marã? ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
52 Então Jesus lhes disse:
53 G̃a mbo'epavame ojo'java'ea pyvõ Jesus'ga hoi pea hugwi ogwovo.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ogwyri pe ga ruri ocidade de Nazaré pe ovahema. Pevo ga g̃a mbo'ekatukatui g̃ajatykahava pype. A'ero g̃a nhimomby'ai ga rehe. A'ero g̃a ei ojohupe:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ga onga apohara'ga ra'yra'ga rũi naerũ? ei g̃a. Gayhẽa, hẽa ko Mariahẽa. Gairũ'g̃a ko Tiago'ga, José'ga, Simão'ga, Judas'ga. Tikwaha pa nhande g̃a.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Garendyra'g̃a u pa nhande pyri. Ymyava'ea atyvi ga ag̃wamo. Maraname ga ikwahapavi naerũ? ei g̃a.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Igwaigwavete g̃a ndokoi ga rehe ga arõe'yma a'ero.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ndahe'yi reki Jesus'ga rembiapoa a'ero ahemonhimomby'ava'ea pevo g̃a pe. A'ereki g̃a ndojikogi ga rehe.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.