Lucas 1
Tupanaʼga nhiʼig̃a (PAHNT) vs NAA
1 Kiro ji ikwatijari nde ve, Teófilo, terekwaha hete ti huvihavamo javo. Ojikwe he'yive'g̃a okwatija imombe'gwovo orerembikwahava nahanahã Cristo'ga oko ojiheve'g̃a pyteri pe g̃a mbojikoguka ojihe javo.
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Okwatija g̃a Jesus'garupive'g̃a nemimombe'ua – kiroki a'ea g̃a omombe'u ore ve Jesus'gareheva'ea pe. G̃a omombe'u Jesus Cristo'ga rura avo yvya koty garuva ahe pyri no. G̃a omombe'u Jesus'ga remimbo'ea ojive no. G̃anemimombe'ua he'yive'g̃a okwatija a'ero.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Jihi no, ji ikwahapavi, Teófilo. A'ereki ymyahũ ji anhimbo'e Jesus'ga rura rehe gareaporog̃ita rehe no garemimbo'ea rehe no. Ajapyaka ji hendukatuavo Jesus'garupive'g̃a ga mombe'urame. Pyry ji ve no ji ikwatijari Jesus'ga rehe terekwaha ti javo. Kiro po ti ji ikwatijapavi Jesus'ga mombe'ukatuavo nehẽ.
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Nahã po ti ji nde mbo'epavi Jesus'ga rehe nehẽ. Ymya nde henduvi Jesus'ga mombe'ua. Kiro po ti ji ikwahaheteukari nde ve ikwatijarame imombe'upava nde ve nehẽ.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Ymyahũ Herodesva'ea rekoi israelitas'g̃a nduvihavuhuro g̃agwyri pe Judéia pe. A'ea rupi Zacariasva'ea rekoi ikwava'ẽharamo Tupana'ga pe. A'ereki aheremboypya Abiasva'ea. A'ero ahe poravykyi Abiasva'ea rakykwepohara'g̃a pavẽi gwe'yja'g̃a jatykahavuhua pype templo pype. Zacariasva'ea rembirekova'ea ko ikwava'ẽharava'ea rakykwepoharamo oko no. Aherera Isabel.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ahe memei Tupana'ga reroviahetei ga nhi'ĩpo'rupava Zacariasva'ea Isabelva'ea pavẽi. Ahe oko katu jipi.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Ahe ndata'yri. Ahe jogwerekoypyrame Isabelva'ea ndata'yri. Aerẽ ahe memei ixava'e, a'ero kaitu ahe ndata'yri.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Kiro Zacariasva'ea poravykyi gwe'yja'g̃a jatykahavuhua pype templo pype Abiasva'ea rakykwepohara'g̃a pavẽi jara'g̃a py'ruavo ikwava'ẽharamo.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Ojopy'rupy'ru g̃a imbokaita incenso perfume apopyra Tupana'ga pe jipi ojatykahavuhua pype. A'ero kiro Zacariasva'ea herohoi perfume apopyra imbokaita Tupana'ga pe.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Ahe imbokairame he'yjuhuve'g̃a nduvi onhimongyavo okari pe ojatykahavuhua pyri templo pyri onhi'ig̃a Tupana'ga pe.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Kotihĩ Tupana'gapyrive'ga yvagipeve'ga jipiukari ua o'ama Zacariasva'ea pyri. Perfume apopyra kaihava pyri ojohukoty rũi ga ruri Zacariasva'ea imbokairame perfume apopyra hehe.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Zacariasva'ea py'a oko tehe ga repiagame. Okyhyji hete ahe ga hugwi. Oyvyteri pe ahe ei: “Marã po ti ji rekoi nehẽ naerũ?” ei ahe.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 A'ero Tupana'gapyrive'ga ei:
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Ga arame po ti nde vy'ari ejoryjoryvamo nehẽ. He'yjuhuve'g̃a po ti ovy'a gworygworyvamo nehẽ no.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 —Aerẽ po ti Tupana'ga ei ga pe nehẽ: “Huvihava ko ga.” Nahã po ti Tupana'ga ei ndera'yra'ga pe nehẽ, ei Tupana'gapyrive'ga yvagipeve'ga. Nurã po ti pe ndoryndoryvamo nehẽ. Ndo'ui po ti ga vinho nehẽ. Ojipe'ia no ahemboheagwyryva'ea po ti ga ndo'ui nehẽ. Tupana'ga ra'uva po ti ndojipe'ai ga hugwi ga pojykavo nehẽ ga arypyrame nehẽ ga nhimomboakarame nehẽ no.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 —Gaha po ti e'i israelitas'g̃a pe nehẽ: “Penhi'ĩpo'rua'ja ti Tupana'ga,” e po ti ga nehẽ. A'ero po ti he'yive'g̃a Tupana'ga nhi'ĩpo'rui ojikoga ga rehe nehẽ ndehe ko orepojykaharetea javo ga pe, ei Tupana'gapyrive'ga.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 —Ndera'yra'ga po ti oho nhandepojykaharete'ga renonde nehẽ, ei ga Zacariasva'ea pe. Ymyahũ Tupana'ga ra'uva opojyka Eliasva'ea ahe moiruamo ga mbopopoaka, ei Tupana'gapyrive'ga. Na jitehe po ti Tupana'ga ra'uva ndera'yra'ga pojykai ga moiruamo ga mbopopoaka nehẽ. A'ero po ti ndera'yra'ga akwaimbae'g̃a mbo'embo'ei nehẽ. “Pearõ ti peja'yra'g̃a.” A'ea po ti ga ei g̃a arõukara'java g̃a pe nehẽ, ei ga. Kiroki g̃a ndokoi Tupana'ga nhi'ig̃a rupi – g̃ahã po ti ga ombojapyaka katu nehẽ. Pyryve'g̃a ja po ti g̃a oko a'ero gweaporog̃itakaturo nehẽ. Nahã po ti ndera'yra'ga g̃a mboavujikweri Tupana'ga pe nehẽ toko ti g̃a Tupana'gareheva'ero javo. O'arame nahã po ti ga rekoi nehẽ, ei Tupana'gapyrive'ga Zacariasva'ea pe.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 —Marã po ti ji heroviari tayri'ga rehe nehẽ? ei Zacariasva'ea. A'ereki ji jixava'e nhirembirekohẽa pavẽi, ei ahe.
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 A'ero Tupana'gapyrive'ga ei ahe ve:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Nahã po ti ndera'yra'ga, a'e ko ji nde ve ko, ei ga Zacariasva'ea pe. Aerẽ Tupana'ga erame po ti ji'eagwera apiavo ihoi nehẽ, ei Tupana'gapyrive'ga yvagipeve'ga. Nde ndereroviari reki ji'ea, ei ga. Nurã po ti nde nerenhi'ig̃a'javi nehẽ, ei ga. Ji rendu ti! Ndera'yra'ga arirẽ jate po ti nde nhi'ig̃a'javi nehẽ, ei ga Zacariasva'ea pe.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Ojatykahavuhua pyri templo pyri Zacariasva'ea re'yja'g̃a nduvi okari pe Zacarias'ga ti tohẽ jugwi kiro javo. Oyvyteri pe g̃a ei: “Maraname ga nohemuhũi naerũ ore ve?” ei g̃a onhimomby'avo.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Aerẽ ahe hemame g̃ajatykahavuhua hugwi ua g̃a pyri tegwete ganhi'ĩhava g̃a pe. A'ero g̃a ei:
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Aerẽ Zacariasva'ea poravykya'javi ojatykahavuhua pype templo pype. Mbohapyra te ahe kiri oporavykyavo. Oporavykypavirẽ ahe jivyri ogwovo g̃wonga pe.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 Aerẽ Zacariasva'ea rembirekova'ea Isabelva'ea puru'aro. Isabelva'ea ndohoi g̃wonga hugwi. Cinco ahe jahya mondoi ohoe'ymame g̃wonga hugwi. Ahe e'i:
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 —Ji poko Tupana'ga. A'ereki ga ombuhu jira'yra'ga ji ve nhirembireko'ga pe no, ei ahe. Ymya g̃a ji jai nandera'yri javo. Kiro po ti g̃a nde'ia'javi ji ve nehẽ, ei ahe.
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 Opuru'arame seis Isabelva'ea jahya mondoi. A'ea rupi Tupana'ga ojipyrive'ga mondoukari Gabriel'ga cidade de Nazaré pe – perope Galiléiapeve'g̃a gwyri pe.
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Pevo Tupana'gapyrive'ga yvagipeve'ga hoi ojyva imombe'gwovo Tupana'ga nhi'ig̃a Mariava'ea pe. Akwaimbae'ga ndogwerekoi ve ahe.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Kiro Tupana'gapyrive'ga ruri Mariava'ea pyri javo ahe ve:
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Omyi Mariava'ea py'a Tupana'gapyrive'ga imombe'urame ahe ve. Oyvyteri pe ahe ei: “Marag̃atu ga ei ji ve ra'e?” A'ea ahe ei ojapyakavo hehe ikwahave'yma.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 A'ero Tupana'gapyrive'ga ei:
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Ji rendu ti! Ndepuru'a po ti nde nehẽ, ei ga. A'ero po ti nde eja'yra'ga mbo'ari nehẽ, ei ga Mariava'ea pe. Jesus emondo ti inog̃a gareraramo.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Huvihavuhu hete po ti ga nehẽ, ei ga. Nhandepojykaharete'ga Tupana'ga koji'i ipopoaka hete g̃a hohe pa. Jesus'ga pe po ti ga ei nehẽ jira'yra'ga. Tupana'ga tuhẽ po ti ga mongoi nehẽ eko ti huvihavuhuhetero javo. Nahã po ti ga huvihavuhuhetero g̃wamonhava'ea py'rovo Daviva'ea py'rovo nehẽ, ei Tupana'gapyrive'ga.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Nane'ymi jipi po ti ga rekoi Jacóva'ea rakykwepohara'g̃a nduvihavuhuhetero gwe'yja'g̃a nduvihavuhuhetero nehẽ. Avuirama po ti ga rekoi huvihavamo nehẽ, ei Tupana'gapyrive'ga Mariava'ea pe.
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Kiro Mariava'ea ei:
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 A'ero Tupana'gapyrive'ga ei ahe ve:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 —Ji rendu ti! ei ga ahe ve. Erekwaha nde eje'yjahẽa Isabelhẽa. Hẽa ipuru'a no. Ig̃waivĩ hẽa kiro a. Ymya g̃a ei: “Ndata'yri tuhẽ hẽa.” Nahã g̃a ei. Emo seis hẽa omondo jahya opuru'arame. Kiro po ti hẽa gwa'yra'ga mbo'ari nehẽ.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 A'ereki Tupana'ga pe ahã onhimiva'ea, ei ga imombe'gwovo.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 A'ero Mariava'ea ei Tupana'gapyrive'ga pe:
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Aerẽ Mariava'ea herekokatui ombate'ria. Kotihĩ ahe herohoi yvytyruhua rupi Judéiapeve'g̃a gwyri pe yvytyruhupeve'g̃a gwyri pe ogwovo pevove'g̃a cidade pe.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Pevo Zacariasva'ea ronga pe ahe hoi ogwovo Isabelva'ea pyri.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 A'ero Isabelva'ea ra'yrava'ea Isabelva'ea avykyi aheyvyteri pe ahe Mariava'ea nhi'ig̃a renduvame. Kiro Tupana'ga ra'uvapyryva ruri Isabelva'ea pyri ahe pojykavo.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Nurã Isabelva'ea nhi'ig̃a hahyahi hẽa erame:
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 Nde ko jipojykaharete'ga yhẽa reki. Kiro po ti nde ga mbo'a nehẽ. A'ero nde huvihava. Jihi okoteheva'ea ko ji. Emo nde erejo jitehe ji repiaga! ei ahe Mariava'ea pe onhimomby'avo.
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Nenhi'ig̃a ji henduvame kotihĩ jira'yra'ga roryroryvamo ji avykyavo jiyvyteri pe ko, ei ahe Mariava'ea pe.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Pyry hete nde ve. A'ereki nde Tupana'ga nhi'ig̃a rerovia na tuhẽ po ti a'ero nehẽ javo, ei Isabelva'ea Mariava'ea pe. Tupana'ga po ti nopiriani tuhẽ onhi'ig̃a nde ve nehẽ, ei Isabelva'ea.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 A'ero Mariava'ea ei:
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Tupana'ga ji mbohoryory ojihe, ei ahe.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Ji ko gareheva'ero, ei ahe. Ji rendu ti! Kiro ji ndakotehea'javi reki.
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 A'ereki Tupana'ga ipopoakaheteve'ga ji poko hete.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Nane'ymi ga g̃a arõhetei g̃a pokoga
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Ga okwahavuka opopoakara.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Ga omombo huvihava'g̃a
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Ga omondo pyryva'ea imbatere'ỹve'g̃a pe.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Tupana'ga nomoka'nhymi onhi'ig̃agwera ojiheva'ea pe israelitasva'ea pe.
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Ymyahũ ga nhi'ig̃atui nhaneramonhava'ea pe Abraãova'ea pe.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Kirẽ Mariava'ea três jahya mondoi gwerevi opytavo Isabelva'ea pyri. Aerẽ ahe jivyri ogwovo g̃wonga pe.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Kiro Isabelva'ea ra'yrava'ea ahava. A'ero ahe gwa'yrava'ea mbo'ari.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Aherongapypeve'g̃a okwaha ahere'yja'g̃a pavẽi Tupana'ga pyryhetea ahe ve ga ahera'yrava'ea mbo'arukaro g̃waramo ahe ve. A'ero g̃a ndoryndoryvamo Isabelva'ea pavẽi.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Sete tay'riva'ea kiri o'arirẽ. Ko'emame aherakwanhapi'ria kytihava. A'ero g̃ande'yja'g̃a nduri hepiaga. Tay'riva'ea rehe g̃a inombotari ahereraramo ahepo'ria rera Zacarias po ti garera nehẽ javo.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 A'ero ahe'yembora ei:
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 A'ero g̃a ei ahe ve:
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Opoa pyvõ g̃a ei tay'riva'ea po'ria pe marãva'ea nde erepota garera naerũ javo.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 A'ero Zacariasva'ea poeruri peru ti ji ve ikwatijahava javo. A'ereki ahe nonhi'ig̃i. G̃a imondorame ikwatijahava ahe ve, ahe ikwatijari inog̃a: “Garera ko João.” G̃a nhimomby'apavi aherera repiaga.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Kiro kotihĩ Zacariasva'ea nhi'ig̃a'javi a'ero.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Zacariasva'ea nhi'ig̃ame ahekotyve'g̃a kyhyjipavi. Hehe g̃a nhomonhi'inhi'ig̃i imombe'gwombe'gwovo pa yvytyvytyruhupeve'g̃a pe nhaporemo Judéiapeve'g̃a pe.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Kiroki g̃a g̃wendu Zacariasva'ea mombe'ua tay'riva'ea mombe'ua no – g̃a nhaporemo ojapyaka hehe. A'ero g̃a ei:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Tay'riva'ea po'ria Zacariasva'ea, ahe kiro Tupana'ga ra'uva ahe pojykai. A'ero ahe imombe'ui Tupana'ga rembikwahavukara javo:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 —Timbohete ti nhandepojykaharete'ga israelitas'g̃a pojykaharete'ga Tupana'ga!
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Ga ombuhuruka ipopoakaheteve'ga
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Ymyahũ hete Tupana'ga omombe'u jipe ipopoakaheteve'ga rura
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Ahe e'i: “Tianembopiro'y ti ipopoakaheteve'ga nhanearõe'ỹve'g̃a hugwi nehẽ.”
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 A'ereki ymyahũ Tupana'ga e'i hete nhaneramonhava'ea pe:
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Ymyahũ Tupana'ga onhi'ĩ nhaneramonhava'ea pe Abraãova'ea pe, ei Zacariasva'ea.
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 Abraãova'ea pe ga ei:
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 “Nane'ymi ti nderakykwepohara'g̃a toko pyry okovo jireheva'ero
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 —Tapihã, ei Zacariasva'ea gwa'yrava'ea pe.
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Nde po ti eremombe'u pyryva'ea Tupana'ga nhi'ig̃a gareheve'g̃a pe g̃a mog̃itavo nehẽ.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 Nahã po ti nehẽ. A'ereki Tupana'ga omombyry nhande ve nhande repiakatuavo.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Urame po ti ipopoakaheteve'ga ei ikwahavuka nhande ve nehẽ.
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Aerẽ tay'riva'ea nhimomboakari oky'rahu'iro Zacariasva'ea ra'yrava'ea. Pyry hete tuhẽ tay'riva'ea reaporog̃ita okovo. Aerẽ oyvuakarame ahe ruvi ongae'ỹi me upa. Aerẽ ahe oje'yja'g̃a mog̃itai israelitas'g̃a mog̃itai Tupana'ga nhi'ig̃a rehe.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.