Mateus 5

Àr 'ra'yo nkohi Jö har ñhöñhö maxei nto̱ngwi ár mahwifi har ha̱i m'onda ne har ñhömfo̱ (OTQNT) vs BKJ

Sair da comparação
1 Nu mi hyanda ar Hesu mi ñꞌowi nze̱ye̱ ya jöꞌi, bi bo̱xa har tꞌo̱ho̱. Ne mi zo̱ni bi hñudi, ha nuyá ma̱xte bi ma ba tsu̱di.
1 E vendo as multidões, ele subiu a um monte; e quando ele estava sentado, aproximaram-se dele os seus discípulos.
2 Ne ar Hesu bi ndu̱i bi utwabiꞌu̱, mi embabi njawa:
2 e ele abrindo a sua boca, ensinava-os, dizendo:
3 —Nza̱tho nuꞌu̱ togo hingya ñꞌetsꞌi, ngetho xi nhwëkwabi ár tsꞌu̱tꞌwi Jö.
3 Abençoados são os pobres em espírito, porque deles é o reino do céu.
4 Nza̱tho nuꞌu̱ zoni, ngetho Jö go ma da hotꞌu̱.
4 Abençoados são os que choram, porque eles serão consolados.
5 Nza̱tho nuꞌu̱ tse̱tatho gatho, ngetho go ma da tꞌumba ar ximha̱i yá me̱tiꞌu̱.
5 Abençoados são os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Nza̱tho nuꞌu̱ xa ne da ꞌyo̱tꞌa nöꞌö xiñho, ngetho Jö xa ma da umba nöꞌö neꞌu̱.
6 Abençoados são os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão saciados.
7 Nza̱tho nuꞌu̱ pe̱ꞌsa yá nhwëki, ngetho Jö ma da me̱ꞌspa ar nhwëki nꞌehe.
7 Abençoados são os misericordiosos, porque eles obterão misericórdia.
8 Nza̱tho nuꞌu̱ xintꞌaxi yá mfeni, ngetho ma da hyantꞌu̱ Jö.
8 Abençoados são os puros de coração, porque eles verão a Deus.
9 Nza̱tho nuꞌu̱ togo ꞌba̱ made höka ar hñö, ngetho ma da tꞌembabi yá bötsi Jö.
9 Abençoados são os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Nza̱tho nuꞌu̱ tho ya ntꞌu̱tsa o̱tꞌa nöꞌö xiñho, ngetho ma da mꞌu̱ꞌu̱ hár tsꞌu̱tꞌwi Jö.
10 Abençoados são os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino do céu.
11 Nza̱tho núꞌmu̱ xta tsꞌañꞌahu̱ ne xta ntꞌu̱tsaꞌihu̱, ne da nju̱sꞌahu̱ ya nhemhñö ngetho gi te̱ngagihu̱.
11 Abençoados sois vós, quando homens vos insultarem e vos perseguirem, e falsamente disserem toda espécie de mal contra vós, por minha causa.
12 Xa gi njohyahu̱, ngetho Jö ma da ꞌraꞌahu̱ nꞌar döta nthöhö núnu̱ mañö mhetsꞌi. Njapꞌu̱ bi ntꞌu̱tsa yá mꞌe̱hni Jö mi ꞌbu̱ mamꞌe̱tꞌo.
12 Alegrai-vos e sejam imensamente felizes, porque grande é a vossa recompensa no céu; pois assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Nuꞌahu̱ gi ñhe̱hwihu̱ ar u xi nku̱hi habu̱ tꞌu̱tsꞌi. Jange ꞌñuhu̱ ri hogamꞌu̱ihu̱, ngetho xiꞌmu̱ ar u da mꞌe̱ ár ñꞌuxi, hanja dar nku̱hi ꞌmu̱. Nöꞌö ar uꞌö hinter ñho, da tꞌe̱mpꞌu̱tho da nheꞌmi.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal perder seu sabor, com que se há de salgar? Para nada mais é bom senão para se lançar fora, e ser pisado pelos homens.
14 Nuꞌahu̱ gi ñhe̱hwihu̱ nꞌar ñotꞌi. Nꞌar hnini di huxa mañö nꞌar tꞌo̱ho̱, hinda tsa̱ da tꞌögi. Nuꞌahu̱ nꞌehe hinda tsa̱ gi ꞌñöhu̱ ri hogamꞌu̱ihu̱.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade estabelecida sobre um monte;
15 Hinto tso̱ nꞌar ñotꞌi ne da yeꞌma nꞌar tsꞌo̱i da goꞌmi. Da ꞌñexa habu̱ xi ñhetsꞌi, ne da yotꞌwa gatho nuꞌu̱ ꞌbu̱ har ngu.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas sobre um castiçal, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Jahu̱pꞌu̱, ñꞌuhu̱ nꞌar hogamꞌu̱i ha yá nthandi ya jöꞌi, ne xta hyantꞌu̱, da nsundabi ri Dadahu̱ bi ꞌbu̱ mhetsꞌi.
16 Deixai a vossa luz brilhar diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai, que está no céu.
17 Yo gi beñhu̱ xta e ga hwatwa yá ꞌbe̱pate ar Moise, wa xta e ga jöꞌspa nöꞌö xi mönga yá mꞌe̱hni Jö. Nuga xta e ga o̱tꞌa gatho ngu xi möñꞌu̱.
17 Não penseis que eu vim destruir a lei ou os profetas; eu não vim para destruir, mas para cumprir.
18 Xa majöni di xiꞌahu̱, hinxi göxta ar ximha̱i ne ar mhetsꞌi, xta wadi da tho gatho nöꞌö mönga hár tꞌofo ar Moise, hinda ma da go nꞌar mhö wa nꞌar xe̱ni da njapꞌu̱tho.
18 Porque na verdade eu vos digo: Até que passem o céu e a terra, um iota ou um traço de letra, não passará da lei, até que tudo seja cumprido.
19 Nöꞌö togo hinda ꞌyo̱tꞌa gatho nöꞌö mönga hár Tꞌofo Jö, mödi nꞌar tsi tꞌu̱lo ꞌbe̱pate, ne njapꞌu̱ da uta maꞌra, hintsꞌu̱ ma da nhumañho hár tsꞌu̱tꞌwi Jö. Ha nöꞌö togo da ꞌyo̱tꞌa gatho ngu mönga hár Tꞌofo Jö ne da uta maꞌra, nöꞌö ma da tꞌeꞌspa ár nsunu̱ hár tsꞌu̱tꞌwi Jö.
19 Portanto, qualquer que quebrar um destes mínimos mandamentos, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino do céu; aquele, porém, que os praticar e ensinar, será chamado grande no reino do céu.
20 Di xiꞌahu̱, nuꞌmu̱ hingi pe̱ꞌsu̱ nꞌar hogamꞌu̱i di töta yá mꞌu̱i ya de̱ngaꞌbe̱pate ne yá mꞌu̱i ya bötꞌofo, hinda tsa̱ gi ku̱thu̱ hár tsꞌu̱tꞌwi Jö.
20 Porque eu vos digo que se a vossa justiça não exceder a justiça dos escribas e fariseus, de modo algum entrareis no reino do céu.
21 Gi pöhu̱, ri palehu̱ bi nsipabi mamꞌe̱tꞌo: Yo gi ñhotehu̱. Nöꞌö toga da ñhote, hinda kꞌontꞌa ar mfe̱i xi tꞌe̱kwabi.
21 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não assassinarás; mas qualquer que assassinar estará sujeito a julgamento.
22 Ha nuga di xiꞌahu̱, nuꞌmu̱ togo da mbo̱ ár kwe̱ da u̱tsa ár ñꞌohu̱, ja te da hñöxa majöni har tsꞌu̱tꞌwi. Nöꞌö togo da ꞌñemba ár ñꞌohu̱ xi ꞌbe̱ ár mfeni, ma da duxa ar tsꞌoki ne pe̱ꞌsa te da dö har tsꞌu̱tꞌwi. Ha nuꞌmu̱ togo da zanga ár ñꞌohu̱ ne da ꞌñembabi hinter ꞌbe̱fi, nöꞌö ma da gutꞌa har tsibi hiñhamꞌu̱ da hwetꞌi.
22 Eu, porém, vos digo: Quem quer que, sem motivo, se irar contra seu irmão, estará sujeito a julgamento; e qualquer que disser a seu irmão: Raca!, estará sujeito ao concílio, e qualquer que lhe disser: És tolo!, estará sujeito ao fogo do inferno.
23 Jange nuꞌmu̱ xka hömfu̱ nꞌar mꞌo̱ñho̱ Jö har nijö, ne ka gi beñhu̱nu̱ xka tso̱thwu̱ ár mu̱i ri ñꞌohu̱,
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar, e ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 tsohnu̱hmö ri mꞌo̱ñho̱hu̱, ne di möhu̱ ba a̱fu̱ ar pumbate ri ñꞌohu̱, ne nupya hö, ba e gi umfu̱ ri mꞌo̱ñho̱hu̱ Jö.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e segue teu caminho: primeiro reconcilie-te com teu irmão, e então vem, e oferece a tua oferta.
25 Nuꞌmu̱ nꞌa ri ñꞌu̱nihu̱ da zixꞌahu̱ har tsꞌu̱tꞌwi, núꞌmu̱ gi ñꞌowihu̱ har ꞌñu, ñhogamu̱iwihu̱. Ngetho xki tso̱ngwihu̱ har tsꞌu̱tꞌwi, da da̱ꞌahu̱ ar nza̱ya̱, ne nöꞌö da xipa yá ma̱xte da goꞌahu̱ har fa̱di.
25 Entra em acordo rapidamente com o teu adversário, enquanto tu estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e tu sejas lançado na prisão.
26 Xa majöni di xiꞌahu̱, hinda tsa̱ gi po̱ñhu̱, mꞌe̱tꞌo gi kꞌotꞌa ri tha̱ihu̱.
26 Na verdade eu te digo que de nenhuma forma sairás de lá enquanto não pagares o último quadrante.
27 Xka ꞌyo̱hu̱ xi tꞌenga mamꞌe̱tꞌo: Yo gi tsimfu̱ ár nthöti ri ñꞌohu̱.
27 Ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não cometerás adultério.
28 Ha nuga di xiꞌahu̱, nuꞌmu̱ togo da kꞌötꞌa nꞌar ꞌbe̱hñö da ꞌbe̱nte, xi ꞌyo̱tꞌa nꞌar tsꞌoki. Ñhe̱hwitho ngu xi zimba ár ꞌbe̱hñö manꞌa, ngetho bi benga hár mfeni.
28 Mas, eu vos digo que qualquer que olhar para uma mulher e cobiçá-la, já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Jange nuꞌmu̱ ri da̱hu̱ ar ñꞌe̱i ha̱ꞌahu̱ gi ꞌyo̱thu̱ ar tsꞌoki, hñöhu̱ gi ꞌye̱ñhu̱. Xiñho ho̱nse̱ gi ꞌbe̱hu̱ nꞌa xe̱ni ri ndoꞌyohu̱, ngetho tema ñho gi ju̱ju̱ di xo̱ge ri ndoꞌyohu̱ ne da tꞌe̱ntꞌahu̱ har tsibi hiñhamꞌu̱ da hwetꞌi.
29 E, se o teu olho direito te ofender, arranca-o e lança-o para longe de ti; pois é melhor perderes um dos teus membros, do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Nuꞌmu̱ ri ꞌye̱hu̱ ar ñꞌe̱i ha̱ꞌahu̱ gi ꞌyo̱thu̱ ar tsꞌoki, hye̱ju̱ gi ꞌye̱ñhu̱. Xiñho ho̱nse̱ da mꞌe̱ nꞌa xe̱ni ri ndoꞌyohu̱, ngetho tema ñho gi ju̱ju̱ di xo̱ge ri ndoꞌyohu̱ ne da tꞌe̱ntꞌahu̱ har tsibi hiñhamꞌu̱ da hwetꞌi.
30 E, se a tua mão direita te ofender, corta-a, e lança-a para longe de ti, porque é preferível para ti perderes um dos teus membros, do que ser todo o teu corpo lançado no inferno.
31 Xi tꞌenö nꞌehe: Nöꞌö togo da hye̱ ár ꞌbe̱hñö, mahyoni da hyokwa nꞌar he̱ꞌmi ñhe̱gi.
31 Isto foi dito: Quem repudiar sua esposa, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ha nuga di xiꞌahu̱, nöꞌö togo da hye̱pꞌu̱ ár ꞌbe̱hñö, ne hinte ma tsꞌoki xi dimbabi ñꞌowi manꞌar jöꞌi, nöꞌö ar dömeꞌö japa ar ꞌbe̱hñö da ntsꞌoki. Ha nöꞌö togo da nthötwi, po̱ntho xi zimba ár ꞌbehñö ár ñꞌohu̱.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudiar a sua esposa, a não ser por causa de fornicação, a faz cometer adultério, e qualquer que casar com a divorciada comete adultério.
33 Xka ꞌyo̱hu̱ nꞌehe, bi nsipabi ri palehu̱ mamꞌe̱tꞌo: Yo gi ꞌñetꞌa Jö made nuꞌmu̱ hingi pödi da za̱ gi ꞌyo̱tꞌe, ha nuꞌmu̱ te xka ñötꞌa Jö, ꞌyo̱tꞌa ngu xka xipabi.
33 Igualmente, ouvistes o que foi dito pelos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás ao Senhor os teus juramentos.
34 Ha nuga di xiꞌahu̱: Hinto gi ꞌñethu̱ made; hingi ꞌñethu̱ made mhetsꞌi, ngetho ka bi ꞌbu̱hnu̱ ár thuxandö Jö.
34 Eu, porém, vos digo: Não jureis de modo algum; nem pelo céu, porque é o trono de Deus.
35 Hingi ꞌñethu̱ made ar ximha̱i, ngetho ka expꞌu̱ ár wa. Hingi ꞌñethu̱ made ar hnini Herusalen, ngetho ár hnini ar döta Ndö.
35 Nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Hingi ꞌñethu̱ made ri ñöhu̱, ngetho hinda tsa̱ gi japa ri xtöhu̱ da tꞌaxki wa da boki.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Hinge mahyoni te gi ꞌñethu̱ made gi hoñhu̱ da tꞌo̱xꞌahu̱. Nuꞌmu̱ gi möñhu̱ hö, hö, ha nuꞌmu̱ hinꞌö, hinꞌö, ngetho nuꞌmu̱ teme gi huxu̱, go unga ar tsꞌondöhi.
37 Mas seja o vosso falar: Sim, sim; não, não; porque o que passa disto vem do maligno.
38 Xka ꞌyo̱hu̱ xi tꞌenga mamꞌe̱tꞌo: Nöꞌö togo da kꞌe̱tꞌwa ár da̱ manꞌa, nda nkꞌe̱tꞌwa ár da̱ꞌö nꞌehe. Ha nöꞌö togo nda dokwa nꞌár tsꞌi manꞌa, nda nthokwa nꞌár tsꞌi nꞌehe.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ha nuga di xiꞌahu̱, yo gi to̱xu̱ ar tsꞌojöꞌi. Nuꞌmu̱ togo da me̱pꞌa ri hmihu̱ har ñꞌe̱i, umfu̱ da me̱pꞌahu̱ har ngöhö nꞌehe.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Ha nuꞌmu̱ togo ne da hñömpꞌahu̱ ri pa̱tꞌihu̱, umfu̱ da hñöxa ri pahnihu̱ nꞌehe.
40 E, se algum homem te processar na lei, e tomar a tua túnica, permite-lhe levar também a tua capa.
41 Nuꞌmu̱ togo da jaꞌahu̱ gi hñöꞌsfu̱ nꞌar ꞌbe̱ni nꞌapa ar ꞌñu, hñöꞌsfu̱ yoꞌgi ár yapꞌu̱.
41 E, quem quer que te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Nuꞌmu̱ nꞌar jöꞌi te da ꞌya̱ꞌahu̱, umfu̱. Ha nuꞌmu̱ te da mipꞌahu̱, yo ma gi ko̱mfu̱.
42 Dá a quem te pede, e ao que quiser tomar de ti emprestado, não lhe vires as costas.
43 Xka ꞌyo̱hu̱ xi tꞌenö nꞌehe: Möhu̱ ri ñꞌohu̱ ne u̱tsa ri ñꞌu̱nihu̱.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo, e odiarás o teu inimigo.
44 Ha nuga di xiꞌahu̱, möhu̱ ri ñꞌu̱nihu̱, mathwu̱ Jö nuꞌu̱ togo tsañꞌahu̱, ꞌyo̱thwu̱ ar ñho nuꞌu̱ togo u̱tsaꞌihu̱, ꞌya̱fu̱ Jö da ma̱xa nuꞌu̱ togo ñömañꞌu̱ ne e̱kꞌathohu̱.
44 Eu, porém, vos digo: Amai os vossos inimigos, abençoai os que vos amaldiçoam, fazei o bem aos que vos odeiam, e orai pelos que vos tratam com maldade, e vos perseguem;
45 Ngetho nuꞌmu̱ gi ꞌyo̱thu̱ njapꞌu̱, nuꞌmú̱ hö, yá bötsiꞌihu̱ Jö ar Dada bi ꞌbu̱ mhetsꞌi, nöꞌö togo japa ar hyadi da yotꞌwa ya hogajöꞌi ne ya tsꞌomꞌu̱i, ne pe̱mpa ar ꞌye nuꞌu̱ o̱tꞌa xiñho ne nuꞌu̱ hingi o̱tꞌa xiñho.
45 para que sejais filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz que o seu sol se levante sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Nuꞌmu̱ gi möhu̱ ho̱nse̱ nuꞌu̱ möꞌahu̱ ne nu maꞌra ya jöꞌi hinꞌö, tema nthöhö gi to̱ꞌmhu̱ ꞌmu̱. Ha hingi njapꞌu̱ ya tsꞌomꞌu̱i nꞌehe.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem os publicanos o mesmo?
47 Nuꞌmu̱ ho̱nse̱ ri kuhu̱ gi ze̱ngwahu̱ ne nu maꞌra ya jöꞌi hinꞌö, tema ñho gi o̱thu̱ ꞌmu̱. Ha hingi njapꞌu̱ nuꞌu̱ hingya gamfi nꞌehe.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, o que fazeis mais que os outros? Os publicanos não fazem assim?
48 Mahyoni gi ñhogajöꞌihu̱ gi möhu̱ gatho, ngu Jö ar Dada bi ꞌbu̱ mhetsꞌi ar hogajöꞌi möꞌa gathoꞌihu̱.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai que está no céu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.