Lucas 6

Àr 'ra'yo nkohi Jö har ñhöñhö maxei nto̱ngwi ár mahwifi har ha̱i m'onda ne har ñhömfo̱ (OTQNT) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Nꞌar pa ntsa̱ya̱ ar Hesu ne yá ma̱xte bi tho ha ya hwöhi xki ꞌbotꞌa ya tꞌe̱i, ha nuyá ma̱xte mi toka ya ngötꞌe̱i, ne mi töki mi tsa.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Nuꞌmú̱ ꞌra ya de̱ngaꞌbe̱pate mi hyandi, bi ꞌya̱ni ne bi ꞌñembabiꞌu̱:
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Ha nu ar Hesu bi dödi ne bi ꞌñembabiꞌu̱:
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Bi yu̱tꞌa hár nijö Jö, ne bi gu̱ka nuya thuhme xki ꞌbo̱ꞌspa Jö. Nuya thuhmeyu̱, hinto mi tsa̱ nda zi, ho̱nse̱ ya möjö. Mödi ar Dabi bi zi, ne bi umbabi gatho nuꞌu̱ togo mi ñꞌowi.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Ne bi ꞌñembabi nꞌehe:
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Manꞌar pa ntsa̱ya̱ ar Hesu bi yu̱tꞌa ha yá nijöꞌu̱, ne bi du̱ꞌmi mi uti. Ka mi ꞌbu̱hnu̱ nꞌar ñꞌo̱ho̱ xki ꞌyotꞌa ár ꞌye̱ ñꞌe̱i.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Ha nuya bötꞌofo ne ya de̱ngaꞌbe̱pate, mi öda ar Hesu mi handi ha nda o̱the ar ñꞌo̱ho̱ har pa ntsa̱ya̱, ne nda dinga te nda hyo̱xꞌu̱.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Har Hesu mi pötwatho yá mfeniꞌu̱, ne bi ꞌñemba ar ñꞌo̱ho̱ xki ꞌyotꞌa ár ꞌye̱:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Nepꞌu̱ ar Hesu bi ꞌñembabi nuya bötꞌofo ne nuya de̱ngaꞌbe̱pate:
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Ne bi kꞌötꞌa gatho nuꞌu̱ mi ꞌbu̱hnu̱, ne bi ꞌñembabi ar ñꞌo̱ho̱:
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Nuya de̱ngaꞌbe̱pate ne ya bötꞌofo xa bi mbo̱ yá kwe̱, ne mi ñꞌa̱nga nꞌa ngu nꞌa teme nda japꞌu̱ ar Hesu.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Nuya paꞌu̱ ar Hesu bi bo̱xa ha nꞌar tꞌo̱ho̱, ma ba a̱pa Jö, ne gatho ar xui bi mꞌu̱hnu̱ mi ñöwi ár Dada.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Ár hyaxꞌö bi zohna gatho nuꞌu̱ mi te̱ni. Ne bi hwahna ꞌre̱tꞌamayoho yá ma̱xte, ne bi ꞌñembabi yá mpo̱te nꞌehe.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Go gehyu̱ yá thuhuꞌu̱: ar Simu nöꞌö bi tꞌembabi ar Pedro, ar Andre ár jödöpꞌu̱ꞌö, ar Hakobo ne ar Xuwa, ar Lipe, ne ar Bartolo,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 ar Teo, ar Toma, ne nöꞌö manꞌar Hakobo ár tꞌu̱ ar Alfeo, manꞌar Simu togo mi tꞌembabi ar ñöngahnini nꞌehe,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 ar Huda nöꞌö ár jödö ar Hakobo, ne ar Huda Iskariote togo mꞌe̱fa bi da̱ ar Hesu.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Nepꞌu̱ ar Hesu ba kö har tꞌo̱ho̱, ba ñꞌowi nuꞌu̱ ꞌre̱tꞌamayoho yá ma̱xte. Ne bi zo̱ñꞌu̱ ha nꞌar ꞌbatha habu̱ xki mhuntsꞌa nze̱ye̱ ya jöꞌi mi te̱ni. Ne mi janu̱ ma nze̱ye̱ ya jöꞌi, ma ya me Herusalen ne maꞌra ya hnini har ha̱i Nhudea, maꞌra xki ꞌñe har hnini Tiro ne Sidon ꞌbu̱ hár ñöni ar döta ñho̱nthe. Nuya jöꞌiyu̱ ba ehe nda ꞌyo̱xa nöꞌö mi mönga ar Hesu, ne nda o̱thebi yá hñeni.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Nuꞌu̱ mi nthe̱xkwi ya tsꞌondöhi mi e̱mbabi.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Ne gatho ya jöꞌi xa mi ne nda da̱nga ar Hesu, ngetho nuꞌu̱ togo nda da̱ni, mi po̱nga nꞌar tsꞌe̱di mi hökwa gatho yá hñeni.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Ar Hesu bi hyanda yá ma̱xte, ne bi ꞌñenö:
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Nza̱tho nuya gi thohu̱ ar thuhu, ngetho ma gi niñöhu̱.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Nza̱tho núꞌmu̱ xta u̱tsaꞌihu̱ ya jöꞌi, xta guꞌahu̱, xta zañꞌahu̱, ne hinda ne da beñꞌahu̱ ri thuhuhu̱ ngu nꞌar tsꞌojöꞌi, ngetho gi te̱ñhu̱ Nöꞌö Togo ba e bi Njöꞌi.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Nuya pa xki thohu̱ gatho nuya thogiyu̱, xa gi njohyahu̱, ngetho xa ma gi hñöñhu̱ nꞌar nthöhönu̱ mañö mhetsꞌi. Beñhu̱ mamꞌe̱tꞌo, gatho nuyá mꞌe̱hni ar tsi Dada bi ntꞌu̱tsa nguꞌahu̱ nꞌehe.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Ha hwëkate nuꞌahu̱ te xka pe̱ꞌsu̱wa har ximha̱i. Xi göxa ri johyahu̱ xka pe̱ꞌsu̱.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Hwëkate nuꞌahu̱ hinxka thohu̱ ar thuhu, ngetho mꞌe̱fa xa ma da zitꞌahu̱ ar thuhu.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Hwëkateꞌihu̱ nuꞌmu̱ gatho ya jöꞌi esꞌahu̱ ri nsuhu̱, ngetho nuya jöꞌi mi ꞌbu̱ mamꞌe̱tꞌo, njapꞌu̱ mi eꞌspa yá nsu nuyá mꞌe̱hnise̱ hinxki me̱hna Jö.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 Ha nuꞌahu̱ gi o̱xu̱ nöꞌö teme di mö, möhu̱ ri ñꞌu̱nihu̱, ne ꞌyo̱tꞌwabihu̱ ar ñho nuꞌu̱ togo u̱tsaꞌihu̱.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 ꞌYa̱fu̱ Jö da jöpa nuꞌu̱ togo tsañꞌahu̱, ne matꞌwabihu̱ Jö nuꞌu̱ togo ñömañꞌu̱ꞌihu̱.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Ha nuꞌmu̱ togo da me̱pꞌa nꞌa ri hmihu̱, ñhe̱hu̱ da me̱pꞌa nöꞌö manꞌa nꞌehe. Ha nuꞌmu̱ da hñömpꞌa ri pa̱tꞌihu̱, hye̱hu̱ da hñöxa ri pahnihu̱ nꞌehe.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Nuꞌmu̱ togo te da ꞌya̱ꞌahu̱, umbabihu̱. Ne nuꞌmu̱ da hñöñꞌahu̱ nꞌa te ri me̱tihu̱, yo gi a̱pabihu̱.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Nöꞌö teme gi nehu̱ da ꞌyo̱tꞌahu̱ ya jöꞌi, ꞌyo̱tꞌwabihu̱ njapꞌu̱ nꞌehe.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 Nuꞌmu̱ ho̱nse̱ gi möhu̱ togo möꞌahu̱, tema ñho gi o̱thu̱ ꞌmu̱. Ha hingi japꞌu̱ yá ñꞌohu̱ ya tsꞌokte nꞌehe.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Ne nuꞌmu̱ ho̱nse̱ gi koꞌsfu̱ ar ñho nuꞌu̱ togo xi ꞌyo̱tꞌahu̱ nꞌehe, tema ñho gi o̱thu̱ ꞌmu̱. Ngetho nuya tsꞌokte njapꞌu̱tho nꞌehe.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Ha nuꞌmu̱ gi hmifu̱ ri bojöhu̱ ho̱nse̱ nuꞌu̱ togo gi pöhu̱ da gutꞌahu̱, tema ñho gi o̱thu̱ ꞌmu̱. Ngetho ya tsꞌokte njapꞌu̱ꞌu̱, hmipa yá bojö nuꞌu̱ togo pödi da koꞌspabi.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Nuꞌahu̱ möhu̱ ri ñꞌu̱nihu̱ ne ꞌyo̱tꞌwabihu̱ ar ñho. Hmipabihu̱ nöꞌö da miꞌahu̱, ne yo gi to̱ꞌmhu̱ da kosꞌahu̱. Ngetho nuꞌmu̱ gi ꞌyo̱thu̱ njapꞌu̱, ma gi hñöñhu̱ nꞌar döta nthöhö, ne da nheki yá bötsiꞌihu̱ Jö bi ꞌbu̱ mhetsꞌi. Ngetho nöꞌö pe̱ꞌspa ar tsꞌe̱ti ya tsꞌomꞌu̱i ne nuꞌu̱ hiñꞌotho yá njamödi.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Jange nuꞌahu̱ pe̱ꞌspabihu̱ ar hwëki gatho ya jöꞌi, ngu o̱tꞌa Jö ri Dadahu̱.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Yo gi nthentehu̱, ne njapꞌu̱ hinda ntheñꞌahu̱ nꞌehe. Yo gi ñöthu̱ ar mfe̱i, ne hinda ñhötꞌahu̱ ar mfe̱i nꞌehe. Pumbabihu̱ maꞌra, ne njapꞌu̱ da mpumpꞌahu̱ nꞌehe.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Uñhu̱, ne da tꞌaꞌahu̱, nꞌar hoga tꞌe̱ni xi nhwötꞌi ne xa di ꞌbaxki. Ngu nöꞌö ar tꞌe̱ni gi e̱ñhu̱, getꞌar tꞌe̱ni ma da tꞌe̱ñꞌahu̱ nꞌehe.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Nepꞌu̱ nöꞌö bi xipabiꞌu̱ nꞌar ꞌbede, ne bi ꞌñembabi:
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Hinjoꞌo nꞌar jöꞌi togo tꞌuti di töpa ár mfödi ár utate. Ha nuꞌmu̱ da bödi xiñho, nuꞌmú̱ hö, da ñhe̱hwi ár utate.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 Hanja gi handwa ár tsꞌoki ri ku, njangutho nꞌar paxi o hár da̱ꞌö, ne hanja hingi jamasu nöꞌö ri döta tsꞌoki ngu nꞌar xo̱ka za o ha ri da̱ge.
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Ne hanja da za̱ gi ꞌñembabi ri ku: To̱ꞌmi ga höpꞌa ar paxi o ha ri da̱. Ne hanja hingi handa nöꞌö ar xo̱ka za o ha ri da̱ge. Xa gar nemhñö. Hñö mꞌe̱tꞌo nöꞌö ar za o ha ri da̱ge, ne njapꞌu̱ da za̱ gi hyanda xiñho, ne gi hñöꞌmba ar paxi o hár da̱ ri ku.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Hiñꞌotho nꞌar hoga ꞌba̱iza da unga nöꞌö hingi ho da tsꞌi, wa nꞌar tsꞌoꞌba̱i da unga nöꞌö xiñho.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Föta tema zaꞌö xta födi te uni. Ngetho nuya ꞌmini hinda tsa̱ da nthu̱kwa ya iuxi, ha nuya ꞌminza hinda tsa̱ da njo ya obxi.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Njapꞌu̱tho nꞌehe nꞌar hogajöꞌi o̱tꞌa nöꞌö xiñho, ngetho xi me̱ꞌsa ar ñho hár mfeni. Ha nor tsꞌomꞌu̱i jöꞌi o̱tꞌa nöꞌö hingi ho, ngetho hár mfeni hyaxtho benga nöꞌö hingi ho. Nöꞌö di pe̱ꞌsu̱ ha ma mfenihu̱, geꞌö po̱nga ha ma nehu̱.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 Hanja gi engagihu̱: Ma tsi Hmuꞌihe, ma tsi Hmuꞌihe, ne hingi ne gi ꞌyo̱thu̱ nöꞌö di xiꞌahu̱.
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Nöꞌö togo da e da zu̱kagi, da ꞌyo̱xa nöꞌö di mö ne da ꞌyo̱tꞌe, ma ga xiꞌahu̱ te ñhe̱hwi.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Nöꞌö ma ga he̱kwatho nꞌar ñꞌo̱ho̱ ho̱ nꞌar ngu. Bi xa̱ꞌma habu̱ da ꞌñe ár ndu̱i, bi zo̱nga habu̱ o ar medo, ne ka bi du̱ꞌmnu̱ bi gutsꞌi. Ne nu mi zo̱ ya döꞌye, ne bi gö ya nzo̱the, bi tho habu̱ mi ꞌbu̱ ar ngu. Nunar nguꞌö himbi ꞌñöni, ngetho ár ndu̱i mi foxa har medo.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Ha nöꞌö togo da ꞌyo̱xa nöꞌö di mö ne hinda ꞌyo̱tꞌe, ma ga he̱kwatho nꞌar ñꞌo̱ho̱ bi hyo̱ ár ngu har ꞌbaxka ha̱i, himbi xa̱ꞌmi nda hyokwa ár ndu̱i. Ne mi zo̱ ya nzo̱the, xa mar nze̱di, ne bi textꞌa nor nguꞌö, ne xa bi hwata gatho.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.