Atos 7
Àr 'ra'yo nkohi Jö har ñhöñhö maxei nto̱ngwi ár mahwifi har ha̱i m'onda ne har ñhömfo̱ (OTQNT) vs ARA
1 Nepꞌu̱ ar döngamöjö bi ꞌya̱mba ar Teba, ne bi ꞌñembabi:
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Nuꞌmú̱ ar Teba bi dödi ne bi ꞌñenö:
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Ne bi ꞌñembabi: Po̱ni, tsokwa nunar ha̱inu̱, ne tsopꞌu̱ nuꞌu̱ te ri njawi. Di ma manꞌar ha̱i habu̱ ma ga utꞌaꞌi, ne ka ma gi ꞌbu̱hnu̱.
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Nunar Abra ꞌmu̱, bi bo̱nga habu̱ mi ꞌbu̱hmö núnu̱ ha yá ha̱i ya kaldeo, ne bi ma ba ꞌbu̱ har ha̱i Aran. Ne nu mi du ár dada, Jö ba tsi injawa habu̱ di ꞌbu̱hu̱pya, ka bi mꞌu̱kwa nꞌehe.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Ha Jö himbi umba nꞌa xe̱ni ar ha̱i nda ꞌñenö már me̱ti. Bi ñöꞌtwabi mꞌe̱fa nda umbabinu̱ ne gatho yá ꞌbe̱to nda mꞌu̱i. Nunar ñhöꞌtinu̱ bi nsipabi núꞌmu̱ hinte mi ꞌñeta ar bötsi.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Ne Jö bi ꞌñembabinu̱: Nuya ri ꞌbe̱to ma da mꞌu̱ ha nꞌar ha̱i ngu ya nzo̱ho̱tho habu̱ hingya me̱ti. Ne ka ma da mꞌu̱hnu̱ ngu gohonthebe nje̱ye̱ di mꞌe̱go, ne xa ma da mfe̱i.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Ne bi ꞌñenö nꞌehe: Nuga ma ga koꞌspár mfe̱i nunar hnininu̱ habu̱ ma da mꞌe̱goꞌu̱. Ne mꞌe̱fa ma nda bo̱nu̱ nda ndöngagiwa.
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Nepꞌu̱ Jö bi gohwi nꞌar nkohi ar Abra, bi xipabi gatho nuyá ꞌbe̱to nda thuꞌspa nꞌar nse̱gi ha yá ndoꞌyo. Jange nu mi mꞌu̱ ár tꞌu̱ ar Abra mar thuhu ar Isa, ár hñöto mpa bi hñuꞌspa ar nse̱gi xki gohwi Jö. Ne njapꞌu̱ bi ꞌyo̱tꞌwa ar Isa ár tꞌu̱, már thuhu ar Hakob. Ne bi japꞌu̱ꞌö nꞌehe, bi tutwa nor nse̱giꞌö nuꞌu̱ ꞌre̱tꞌamayoho yá tꞌu̱, go gehyu̱ ma palehu̱ habu̱ xta ehu̱.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 Mꞌe̱fa nuyá tꞌu̱yu̱ xa bi u̱tsa nꞌár jödö már thuhu ar Huse. Bi ma̱yu̱, har Huse bi tsꞌixa Ehipto. Ha Jö himbi hye̱se̱.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 Bi ma̱xa ha ya thogi bi thoꞌö. Ne bi umba nꞌar döta mfödi, ne bi hwëkwabi nda numañho ar faraon togo már ndö Ehipto. Ne nunu̱ bi ꞌñexa ngu ár ma̱xte xo̱ge har ha̱i Ehipto, ne nda supa ár ngu ar ndö nꞌehe.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Mꞌe̱fa xa bi nja nꞌar thuhu xo̱ge Ehipto ne Kanan, ne xa mi ñꞌu̱da yá mꞌu̱iꞌu̱. Numa palehu̱ hinte mi tini te nda ziꞌu̱.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Nepꞌu̱ ar Hakob bi ꞌyo̱de mi ja ar tꞌe̱i núnu̱ Ehipto, jange bi me̱hna yá tꞌu̱, gehyu̱ ma dadahu̱, ka bi ndu̱pꞌu̱ ndi ma Ehipto.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Nepꞌu̱ ar ñoꞌgi mi maꞌu̱, ar Huse bi ñꞌudi togoꞌö, njapꞌu̱ bi böꞌu̱ már jödöꞌu̱. Ne bi bö ar faraon togo yá mëni ar Huse.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Mꞌe̱fa ar Huse bi me̱mpar nze̱ngwa ár dada nda e nda mꞌu̱hwi, nunu̱ ne gatho yá mëni, mi tsu̱ ngu hñunꞌa̱te ne ꞌre̱tꞌamaku̱tꞌa.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Njanu̱ bi maꞌu̱ Ehipto. Ne ka ba tunu̱ ar Hakob ne yá tꞌu̱, nuꞌu̱ ma palehu̱.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Mꞌe̱fa mi duꞌu̱, ba nju̱kwa yá ndoꞌyonu̱, bi thöxa Sikem, ne ba tꞌa̱ hár ntꞌa̱gi ar Abra xki da̱mba yá tꞌu̱ ar Hamor.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 Núꞌmu̱ mi ꞌba̱pꞌu̱tho nda tho ngu ár ñhöꞌti Jö xki gohwi ar Abra, xa xki xönda nuyá ꞌbe̱to har ha̱i Ehipto.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Ne bi yu̱tꞌa manꞌar ndö himi pödi togo mar Huse.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Nunar ndöꞌö bi kadi ne bi ꞌyo̱tꞌwar tsꞌomꞌu̱i nuya ma palehu̱. Ne bi japabi nda gu̱ka nthi yá tsi bötsi mi le̱le̱tho nda duꞌu̱, ne hinge nda nxöndi.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Ha nuya paꞌu̱ bi mꞌu̱ ar Moise, ne xa bi numañho Jö. Bi tede yá dada ho̱nse̱ hñu nzönö ha yá nguꞌu̱.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Nu mi tho nuꞌu̱ hñu nzönö, bi gu̱ka nthi nda duhmö. Geꞌmu̱ ár tꞌinxu ar faraon ba ju̱tsꞌi, ne bi tede ngu ár bötsiꞌö.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Jange ar Moise bi tꞌutwa gatho yá mfödi ya me Ehipto, ne mi pe̱ꞌsa ar tsꞌe̱di te nda mö ne te nda ꞌyo̱tꞌe.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Nu mi jwata yonꞌa̱te nje̱ye̱, bi zo̱pa ár mfeni nda ma nda kꞌöꞌsa yá ku, ya me Israel, ne nda nu tengu yá mꞌu̱iꞌu̱.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Nu mi zo̱nga habu̱ mi ꞌbu̱ꞌu̱, bi hyanda nꞌar me Ehipto mi netꞌwa nꞌa yá kuꞌu̱. Bi ma ba ñöni, jange ar Moise bi hyo nöꞌö ar me Ehipto, ne njapꞌu̱ bi koꞌspa ár ñöni.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Nu ar Moise mi beni nda zo yá mfeni yá mi me Israelwi gehnu̱ xki me̱ñꞌö Jö nda ñöñꞌu̱, ha nuꞌu̱ himbi benga njapꞌu̱.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Ne ár hyaxꞌöpꞌu̱ bi mengi bi thohnu̱ ar Moise manꞌagi, bi hyanda yoho ya me Israel mi ntuñꞌu̱. Bi ma nda hyekꞌu̱, ne bi ꞌñembabi: Nuꞌahu̱ gi nkuhu̱, yoꞌö gi ntuñhu̱.
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Nuꞌmú̱ nöꞌö togo mi netꞌa ár ñꞌohu̱, bi umba nꞌar ntuki ar Moise, ne bi ꞌñembabi: Togo xi hñuxꞌage ngu ar tsꞌu̱tꞌwi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nöꞌö te di pe̱he.
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 Wa gi ne gi hyogagi ngu ga hyo ar me Ehipto mande.
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Nu mi ꞌyo̱ njapꞌu̱ ar Moise, bi ma ba ñꞌönga har ha̱i ár thuhu Madian. Ka ba ꞌbu̱hnu̱ ngu nꞌar nzo̱ho̱, ne ka ba tinu̱ yoho yá tꞌu̱.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Nu mi tho yonꞌa̱te nje̱ye̱, bi hyanda nꞌár e̱nxe̱ Jö bi ñꞌudi mi ꞌba̱ madeda nꞌar ꞌminza mi fagi, mi ꞌbu̱hnu̱ har otꞌatꞌo̱ho̱ ár thuhu Sinai.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Nu mi hyanda ar Moise, xa bi ꞌyo̱tho. Bi watꞌa har faspi nda hyanda te mar me̱ꞌö, bi ꞌyo̱xa ár mhö Jö, mi embabi:
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 Nuga dár Jö ri pale ar Abra, ar Isa, ne ar Hakob. Nuꞌmú̱ ar Moise xa bi ntsu mi nhwötꞌi, ne himi nemhö nda hyanda nöꞌö ar faspiꞌö.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Ha bi ꞌñemba ar tsi Hmu: Kꞌotꞌa ri thiza, ngetho nuwa habu̱ gi netsꞌi, nꞌar jöpa ha̱i xintꞌaxi.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Xa majöni xta handa ya dumu̱i thohnu̱ Ehipto ma bötsi. Xta o̱xa yá tsꞌoni, ne xta e ga ñöni. Jange nupya ba e ga pe̱ñꞌa gi penga Ehipto.
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 Nunar Moisenu̱ xki ntꞌu̱tsabi ár mfa̱tsꞌi ne xki tꞌembabi: Togo xi hñuxꞌage ngu ar tsꞌu̱tꞌwi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nöꞌö te di pe̱he. Gehnu̱ togo bi ꞌñexa Jö ngu ar ndö, ne nda ma̱xa yá ku nda bo̱nga Ehipto, ngu xki me̱hna ár e̱nxe̱ nda mö, xki ñꞌudi har ꞌminza mi zo̱.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Gehnu̱ ar Moise ba tsinga gatho ya me Israel mi ꞌbu̱hnu̱ Ehipto. Ka ba o̱tnu̱ nze̱ye̱ ya döta ntꞌudi, ne har The̱nga Ñho̱nthe, ne núnu̱ ha ya otꞌatꞌo̱ho̱ habu̱ ba ꞌyoꞌu̱ yonꞌa̱te nje̱ye̱.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Nöꞌö ar Moiseꞌö go bi xipa ma jöꞌihu̱ ya me Israel, ne bi ꞌñembabi: Jö ma tsi Hmuhu̱ ma da ꞌñexa nꞌaꞌahu̱ ngu ár mꞌe̱hniꞌö, njangu xi hñuxkagi nꞌehe. Ne ma gi ꞌyo̱thu̱ nöꞌö da xiꞌahu̱ꞌö.
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Getnu̱ ar Moise mi ꞌyo har mhuntsꞌi ndu ma palehu̱ núꞌmu̱ mi ꞌyo ha ya otꞌatꞌo̱ho̱. Ne ka ba ꞌbu̱hwinu̱ ár e̱nxe̱ Jö mi ñöwi har tꞌo̱ho̱ Sinai. Ne bi hñönga ya mhö ungar te, ne bi thogagihu̱.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 Ha nuꞌu̱ ndu ma palehu̱ himbi ne bi ꞌyo̱te, bi zantho, ne yá mfeni mi ꞌyoda Ehipto.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Nuꞌmú̱ bi ꞌñembabiꞌu̱ ar Aron: Di nehe gi hogagihe ꞌra ma tsitahe ga te̱ñhe. Ngetho nunar Moise ba ju̱gagihe Ehipto, hindi pöhe teme xi jaꞌö.
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Jange bi hyokꞌu̱ nꞌar boi bo̱jö, ne bi ꞌbo̱ꞌspabi yá mꞌo̱ñho̱. Ne xa bi njohyaꞌu̱ bi ndönga nöꞌö bi hyokase̱ꞌu̱.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Nuꞌmú̱ Jö bi ꞌwege, ne bi hye̱pꞌu̱ nda nsundaꞌu̱ ya tso̱, ar zönö, ne ar hyadi, ngu xi tꞌotꞌa ha yá tꞌofo yá mꞌe̱hni Jö, ha enö njawa:
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Hinga jahu̱pꞌu̱, ngetho nöꞌö ngi o̱thu̱ ngi muꞌsfu̱ ár ngu ar Molok,
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 Núnu̱ har otꞌatꞌo̱ho̱ habu̱ bi ꞌranga ndu ma palehu̱, ka xki thoknu̱ nꞌar ngudutu, habu̱ mi ndönga Jö. Nunar ngudutuꞌö xki thoki ngu xki utwa Jö, ne xki xipa ar Moise nda hyoki.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Mꞌe̱fa nunar ngudutuꞌö bi gohwi ndu ma palehu̱. Ne ba hö injawaꞌu̱ mi ñꞌowi ar Hosue, núꞌmu̱ bi hñömba yá ha̱i nuꞌu̱ himya me Israel. Jö go bi ꞌye̱ñꞌu̱ mi zo̱kwa ndu ma palehu̱. Geꞌmu̱ bi ndu̱ꞌu̱ bi nsundabiwa Jö. Mi japꞌu̱thoꞌu̱ nuya pa mi ꞌbu̱ ar Dabi.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Nunar ñꞌo̱ho̱nu̱ xa bi numañho Jö. Mi nemhö nda hyokwa nꞌar ngu habu̱ nda nsundabi nöꞌö ar Jö mi ndönga ndu ma palehu̱ ar Hakob.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Ha nꞌár tꞌu̱ꞌö hö, nöꞌö már thuhu Salomon, go bi hyokwa ár ngu Jö nöꞌö mi bemhö nda hyoka ár dada.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Mödi Jö bi ꞌbu̱ mañö mhetsꞌi, hingi ꞌbu̱ ha nꞌar ngu xi hyoka ár ꞌye̱ ar jöꞌi, ngu bi ꞌñenga ár mꞌe̱hni Jö, mi enö njawa:
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 Mhetsꞌi go ma thuxandö,
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Hage hinxta hokaga gathoyu̱.
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 Xa xi me ri ñöhu̱, hinti tuka ri mu̱ihu̱, ne gar me̱ꞌskuhu̱. Xa hingi ne gi ꞌyo̱thu̱ ár Hñö Jö, gi njanguthohu̱ ndu ma palehu̱.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Hangu yá mꞌe̱hni Jö himbi ꞌyo̱tꞌwa ar tsꞌomꞌu̱i ri palehu̱. Ne bi hyo nuꞌu̱ togo mi no̱mba ár ꞌñehe ar Hogañꞌo̱ho̱, gehnu̱ ga da̱hu̱ ne ga hyohu̱ nuya payu̱.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Nuꞌahu̱ ga hñöñhu̱hmö ar tꞌofo bi zokꞌahu̱ yá e̱nxe̱ Jö, ne hinga ꞌyo̱thu̱.
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Nu mi ꞌyo̱ njapꞌu̱ nuya jöꞌi xa mi ntsinse̱ yá kwe̱, ne xa mi guxtꞌu̱ yá tsꞌi.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Ha nunar ku Teba xa bi nzinga ár Hñö Jö, bi no̱ꞌsa mhetsꞌi, ne bi hyandwa ár nsunda Jö ne ar tsi Hmu Hesu mi huhnu̱ hár ñꞌe̱i Jö.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Ne bi ꞌñenö:
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Nuꞌmú̱, gatho nuꞌu̱ ya jöꞌi xa bi mafi ne bi gotꞌa yá gu, bi mfa̱tsꞌi bi gu̱ ar Teba.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Nepꞌu̱ bi nju̱ka har hnini bi nkꞌahni. Nuya jöꞌi bi mo̱ yá dutu hár wa nꞌar ñꞌo̱ho̱ mi bötsitho ár thuhu ar Saulo.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ne núꞌmu̱ mi tho̱xa ya nkꞌahni ar Teba, mi matꞌa Jö, ne mi enö:
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Bi nda̱ndihmö, ne bi ꞌñenga ntsꞌe̱di:
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.