Lucas 6
Ja ua ra̱ ʼdaʼyo cohi bi gomi̱ Oja̱ yø ja̱ʼi̱ (OTNNT) vs VC
1 N'na ra̱ pa ngue säya yø ja̱'i̱, bi thop'ʉ ja n'na ra̱ nua̱trigo ra̱ Jesús, ni̱ n'youi yø xädi. Nu̱'ʉ yø xädi p'ʉya, bi daxtyø trigo ngue sa.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Nu̱ 'da yø fariseo p'ʉya, bi 'yɛ̱mbi̱:
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱:
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 Nu̱na̱ ra̱ David bi yʉrbʉ ja rá̱ ngu̱ Oja̱ ngue bi zi yø thu̱hmɛ̱ xi t'ʉspa̱bi̱ Oja̱ ngue da̱ nu̱. Bi zi ra̱ David co 'nɛ̱'ʉ mi̱ n'youi. Conque nu̱'ʉ yø thu̱hmɛ̱'ʉ, hi̱ndi̱ u̱nna̱ nt'ɛ̱di̱ ra̱ ley ngue to bi zä da̱ zi, hi̱nda̱ høndyø mmäcja̱ yø ts'i'ʉ yø thu̱hmɛ̱ t'ʉspa̱bi̱ Oja̱.
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Ma̱hømbi 'yɛ̱mbi̱:
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Ma̱n'na ra̱ pa ngue ra̱ ts'äya p'ʉya, nu̱na̱ ra̱ Jesús bi yʉrbʉ ja ra̱ ni̱ja̱ ngue bi̱ nxännba̱te ra̱ hya̱. Mi̱ 'bʉp'ʉ n'na ra̱ n'yohʉ xi 'yotrá̱ 'yɛ ngue rá̱ n'yɛi.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Nu̱'ʉ yø xännba̱te ngue ra̱ ley 'nɛ̱'ʉ yø fariseo p'ʉya, tøjtho te øtra̱ Jesús. I̱ nne da̱ nu̱ 'mø ngue di̱ n'øthe 'mø ra̱ pa ngue ra̱ ts'äya, para ngue da̱ zäp'ʉ di̱ ya̱pi̱, da̱ 'yɛ̱mbi̱ ngue hi̱ngui̱ su̱pra̱ ley.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Nu̱na̱ ra̱ Jesús ya pa̱tho te mbɛ̱nnba̱bi̱ yø ja̱'i̱. Ja̱na̱ngue bi 'yɛ̱mbra̱ n'yohʉ xi 'yotrá̱ 'yɛ:
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Ra̱ Jesús bi 'yɛ̱mbyø ja̱'i̱:
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Ra̱ Jesús bi hyɛ̱ti̱ gätho yø ja̱'i̱ di̱ mäts'i. Bi 'yɛ̱mbra̱ n'yohʉ mi̱'ʉ p'ʉya:
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Pɛ bi̱ mbøcuɛ'ʉ mi̱'da yø ja̱'i̱. Di̱ n'yänni̱ n'na ngu̱ n'na ngue te da̱ japra̱ Jesús.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Mi̱ ma njammi̱ pa p'ʉya, bi̱ map'ʉ ja n'na ra̱ nyu̱ni̱ ra̱ Jesús ngue bá̱ mat'Oja̱. Bi haxa̱ mhmat'Oja̱ gä ra̱ xu̱i̱.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Mi̱ hyaxpʉya, bi zonhyø xädi ngue bi huanhni̱ 'dɛ'ma̱ yonc'ɛ̱i̱, i hu̱ti̱ ngue yø representante.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Ja ua yø thu̱hu̱ ya yø n'yohʉ bi thanhni̱: ra̱ Simu̱ nu̱'a̱ ja ma̱n'na ra̱ thu̱hu̱ ngue i Bɛdu, ra̱ Andre rá̱ n'yohʉ na̱ ra̱ Bɛdu, ra̱ Jacobo, ra̱ Xuua, ra̱ Lipe, ra̱ Bartolomé,
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 ra̱ Mateo, ra̱ Toma, ra̱ Jacobo nu̱'a̱ rá̱ ts'ʉnt'ʉ ra̱ Alfeo, ra̱ Simu̱ nu̱'a̱ n'youi n'na 'bʉi yø ja̱'i̱ honi̱ ha di̱ mma̱ndasɛ p'ʉ ja yø häi,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 ra̱ Judas nu̱'a̱ rá̱ n'yohʉ ra̱ Jacobo, 'nɛ̱hra̱ Judas Iscariote nu̱na̱ bi dä ra̱ Jesús.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Ra̱ Jesús bá̱ ɛ̱p'ʉ ja rá̱ hyo ra̱ nyu̱ni̱ ma̱mbi 'bʉi, bi zøp'ʉ xa̱njua̱ni̱, bá̱ n'youi yø xädi. Xa̱ngu̱ yø ja̱'i̱ mi̱ 'bʉp'ʉ bi zøhø, bá̱ nɛ̱xpʉ ja yø hni̱ni̱ ja'a̱ ra̱ häi Judea, ra̱ hni̱ni̱ Jerusalén, gä bá̱ ɛ̱hyø ja̱'i̱ 'bʉi gä rá̱ nnengui̱ ra̱ ja̱the ha ja yø hni̱ni̱ Tiro 'nɛ̱ Sidón. Di ho yø ja̱'i̱ da̱ 'yøxra̱ hya̱ mma̱nna̱ Jesús, 'nɛ̱ nne da̱ t'øthebi p'ʉ ha hɛ̱mbi̱.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Xquet'a̱ bi t'øthe yø ja̱'i̱ ma̱di ʉnyø ts'onthi̱.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Gätho yø ja̱'i̱, gä nne ngue da̱ dähra̱ Jesús, porque ja rá̱ ts'ɛdi ra̱ Jesús ngue nu̱'ʉ yø ja̱'i̱ thädi, gä sä ha hɛ̱mbi̱.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Bi hyɛ̱tyø xädi ra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱:
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Ra̱ mmɛ̱nthi̱ gá̱ nthɛhʉ 'mø guí tu̱ma̱nthu̱hu̱hʉ. Porque Oja̱ da̱ 'yøt'e ngue gui ti̱ni̱ te gui sihʉ.
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Ra̱ mmɛ̱nthi̱ gá̱ nthɛhʉ 'mø nnu̱ ma̱n'ʉ'a̱hʉ yø ja̱'i̱ ngue guí tɛnhnʉ ra̱ N'yohʉ bí 'yɛ̱ ma̱hɛ̱ts'i̱. Porque da̱ 'yɛ̱hra̱ pa da̱ zʉ'a̱hʉ yø ja̱'i̱, da̱ hyøn'a̱hʉ thi p'ʉ ha 'bʉi. Da̱ nu̱ ts'oc'ɛ̱i̱'a̱hʉ.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 Da̱mi̱ johyahʉ, di̱ nja'a̱hʉ ra̱ ndøpähä'a̱ ra̱ pa'a̱, porque xa̱ngu̱ ni̱ nzäbihʉ bí ja ma̱hɛ̱ts'i̱. Xquet'a̱ bi̱ njarbʉ m'mɛt'o yø mboxita'ʉ yø ja̱'i̱'ʉ ya, bi̱ nu̱ ma̱n'ʉ byø pønga̱hya̱ Oja̱ xa̱ m'mʉi.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Pɛ huɛ̱ca̱te'ʉ ɛ̱na̱ ngue yø mmɛ̱mmɛti. Ya bi tho'a̱ ra̱ pähä xa̱nja mɛ̱nte ra̱ pa xa̱ m'mʉi.
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Huɛ̱ca̱te'ʉ ɛ̱na̱ ngue hi̱nte di 'bɛdi, porque di̱ ntu̱ma̱nthu̱hu̱.
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Huɛ̱ca̱te'a̱hʉ, 'mø gä nnu̱ ma̱nho'a̱hʉ yø ja̱'i̱. Mi̱ njarbʉtho'ʉ yø mboxita yø ja̱'i̱ ya, mi̱ nnu̱ ma̱nho te mi̱ øt'ui yø fɛhni̱ pønga̱hya̱.
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 Di xifi te'o gä øde te dí̱ mma̱, da̱mi̱ ma̱hni̱ nsʉihʉ. Da̱mi̱ 'yørpa̱hʉ ra̱ nho'ʉ gä nnu̱ ma̱n'ʉ'a̱hʉ.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Da̱mi̱ 'yäphʉ Oja̱ ngue di ja̱pi̱ to san'a̱hʉ. Da̱mi̱ marpa̱hʉ Oja̱'ʉ sʉ'a̱hʉ.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Nu̱'mø to bi̱ mɛp'a̱ ni̱ hmi̱hʉ, da̱mi̱ u̱n ma̱n'na nguadi ni̱ hmi̱ ngue da̱ mɛ'mi̱. Nu̱'mø te'o da̱ ga̱n'na̱ ni̱ tu̱hu̱, 'nɛ̱hni̱ pahni̱ da̱mi̱ u̱nni̱ da̱ ga̱ts'i̱.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Nu̱'mø te'o da̱ 'yä'a̱hʉ n'na ra̱ cosa, da̱mi̱ u̱nni̱. Nu̱ te'o da̱ ne ngue da̱ hya̱n'na̱'i̱'a̱ te ni̱ mmɛti, 'yo gui̱ mma̱di̱.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Tengu̱tho gni̱ ne ngue da̱ mäxa̱hʉ yø ja̱'i̱, da̱ ngu̱'a̱ gui 'yøthʉ, da̱mi̱ 'yørpa̱hʉ ra̱ 'bäxte mi̱'da yø ja̱'i̱.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 A nu̱'mø ngue hønt'ʉ di̱ ma̱'a̱hʉ ga̱di̱ ma̱hmʉ, ¿ndana̱ ra̱ nho di̱ nɛ̱qui̱ ngue guí øthʉ 'mø? Conque asta̱ yø ts'oc'ɛ̱i̱ njap'ʉ.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Nu̱'mø hønt'ʉ to øt'a̱hʉ ra̱ nho guí ørpa̱hʉ ra̱ nho, ¿ndana̱ ra̱ nho di̱ nɛ̱qui̱ ngue guí øthʉ 'mø? Porque xquet'a̱ 'nɛ̱'ʉ yø ts'oc'ɛ̱i̱ njap'ʉ.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Xi'mø ja'a̱ ma̱cosa ga̱di hmi̱thʉ n'na ra̱ ja̱'i̱, 'nɛ̱ gui tø'mi̱ ngue xquet'a̱ di hmi̱'a̱hʉ, ¿ndana̱ ra̱ nho guí øthʉ 'mø? Porque xquet'a̱ njap'ʉ yø ts'oc'ɛ̱i̱ ngue di hmi̱ n'na ra̱ cosa, pɛ xi̱ mmi̱ tø'mi̱ ngue da̱ ma ma̱hmi̱ti̱.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Pɛ nu̱'a̱hʉ, da̱mi̱ ma̱hmʉ'ʉ sʉ'a̱hʉ. Da̱mi̱ yørpa̱hʉ ra̱ nho. Da̱mi̱ hmi̱hʉ n'na ra̱ cosa, pɛ nu̱'a̱ ra̱ ja̱'i̱ ga̱di hmi̱thʉ n'na ra̱ cosa, 'yo gui tø'mi̱ ngue xquet'a̱ di hmi̱'a̱hʉ. Nu̱'mø gá̱ 'yøthʉ tengu̱ na̱ ra̱ hya̱ dí xi'a̱hʉ ya, xa̱ngu̱ rá̱ nja̱pi̱ Oja̱ di 'da'a̱hʉ. 'Nɛ̱ di̱ nɛ̱qui̱ ngue ya yø ba̱si̱'a̱hʉ na̱ Oja̱ ma̱guesɛ. Porque xquet'a̱ ørpa̱bi̱ ra̱ nho Oja̱'ʉ yø ts'oc'ɛ̱i̱, ma̱da̱que'a̱ hi̱ndi̱ ja ma̱mma̱di̱ Oja̱.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Di̱ nja ni̱ nhuɛ̱ca̱tehʉ tengu̱tho Oja̱ ni̱ Papáhʉ i ja rá̱ nhuɛ̱ca̱te'a̱.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 'Yo guí ha̱spa̱hʉ ra̱ güɛnda te ør'mi̱'da yø ja̱'i̱, n'namhma̱ ngue hi̱nda̱ hya̱ts'a̱hʉ ra̱ güɛnda Oja̱ te guí øthʉ. 'Yo sä gui̱ mma̱mhmʉ ngue da̱ ma ra̱ castigo mi̱'da yø ja̱'i̱, n'namhma̱ ngue hi̱nda̱ mɛn'na̱hʉ ra̱ castigo Oja̱. Da̱mi̱ pu̱nnba̱bi̱ ni̱ mmi̱c'ɛ̱i̱hʉ, n'namhma̱ ngue xquet'a̱ di pu̱n'na̱hʉ Oja̱.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Da̱mi̱ fäxhʉ'ʉ sä ra̱ n'ʉ, n'namhma̱ ngue da̱ mäxa̱hʉ Oja̱. Da̱ 'yɛn'na̱hʉ xa̱nho, di dʉtra̱ t'ɛni̱, da̱ hua̱ti̱ asta̱ da̱ bonspʉ gui 'yʉthʉ. Porque tengu̱tho gui 'yøthʉ, xquet'a̱ gue'a̱ di̱ nja'a̱hʉ'a̱.
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Bi hyɛcra̱ hya̱ ra̱ Jesús ngue hi̱nga̱ te bi zä ma̱xädi da̱ dɛnyø ja̱'i̱. Bi 'yɛ̱na̱:
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Nu̱'a̱ ngue ra̱ xäditho, hi̱n ma̱n'na xa̱ngu̱ pa̱di̱ ngue rá̱ xännba̱te, pɛ da̱ zä da̱ ba̱di̱ te gäma̱ hya̱ pa̱hrá̱ xännba̱te.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 ¿Hanja yø ja̱'i̱ ngue ja xa̱ngu̱ yø ts'oqui, guehya nne da̱ hya̱spa̱ ra̱ güɛnda yø ja̱'i̱ ngue ts'ʉdyø ts'oqui ja ya? Tengu̱tho 'mø guí xihni̱ cu̱ ya ngue oxra̱ häi rá̱ dä, pɛ nu̱'i̱ p'ʉya, ra̱ biga di o ni̱ dä.
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Ya hi̱nda̱ zä gui 'yɛ̱mni̱ cu̱: “Ague n'yø, tø ga̱ ha̱hmi̱ ra̱ häi o ni̱ dä”, gui 'yɛ̱mbi̱. A nu̱'i̱ p'ʉya, hi̱n ga̱di̱ u̱nna̱ güɛnda ngue ra̱ biga oxni̱ dä. Ya hi̱nni̱ 'yu̱p'ʉ te guí̱ mma̱. 'Be da̱mi̱ hya̱hra̱ biga oxni̱ dä, n'namhma̱ da̱ zä gui hya̱mba̱bi̱ ra̱ häi o rá̱ dä ni̱ cu̱.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 Nu̱ ra̱ hoga̱ za, hi̱nga̱ ja zʉp'ʉ ra̱ ndät'ä hi̱ngui̱ ho. Nu̱'a̱ hi̱ngra̱ hoga̱ za, hi̱nga̱ ja zʉp'ʉ ra̱ hoga̱ ndät'ä.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 N'na ngu̱ n'na yø za, nu̱'a̱ te yø ndät'ä zʉdi, gue'a̱ di fa̱'a̱. Tengu̱tho p'ʉ ja ra̱ 'ui̱ni̱, hi̱nga̱ ja zʉp'ʉ yø igo. Ni̱ xingyø uva di zʉp'ʉ ja yø 'ui̱ni̱.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Njarbʉtho n'na ra̱ hoga̱ n'yohʉ ya, ra̱ hoga̱ hya̱ mma̱, porque xa̱nho rá̱ mmʉi. Pɛ ra̱ ts'oc'ɛ̱i̱, xa̱nts'o te mma̱, porque xa̱nts'o rá̱ mmʉi. Nu̱'a̱ ra̱ hya̱ pønna̱ ne, mbo rá̱ mmʉi ni̱ 'yɛ̱hɛ̱, ogue xa̱nho, ogue xa̱nts'o.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 ¿Hanja ngue guí ɛ̱njʉ ngue ni̱ hmu̱jʉ, 'nɛ̱ hi̱nguí̱ øthʉ'a̱ te dí̱ nnegä ngue gui 'yøthʉ?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Nu̱ te'o gä tɛnngui̱, i øde hanja ra̱ hya̱ dí̱ mma̱, 'nɛ̱ da̱ 'yøt'e te dí xifi, ga̱ xi'a̱hʉ ra̱ hya̱ nna̱ hyɛjpi.
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Nna̱ hyɛjpa̱bi̱ n'na ra̱ n'yohʉ ngue nne di̱ nhønni̱gu̱. Xta̱nhɛ̱ ra̱ häi da̱ 'ya'mi̱. Nu̱p'ʉ ja ra̱ mmʉndo, ja da̱ fʉp'ʉ ra̱ ja̱do. Nu̱'mø bi tho'a̱ n'na ra̱ da̱the p'ʉya, ra̱ dehe nts'ɛdi ga̱ nnønhna̱ ngu̱, pɛ hi̱nda̱ 'ya̱nna̱ ngu̱, porque ra̱ mmʉndo p'ʉ høts'e.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Pɛ nu̱ ra̱ ja̱'i̱ ngue øhra̱ hya̱ dí̱ mma̱, 'nɛ̱ hi̱nda̱ 'yøt'e te dí xifi, nna̱ hyɛjpa̱bi̱ n'na ra̱ n'yohʉ ngue guep'ʉ ja ra̱ häitho bi hyøhrá̱ ngu̱. Hi̱mbi̱ hyøxpʉ ja ra̱ mmʉndo. Nu̱'mø mi̱ tho ra̱ da̱the, bi̱ nønhna̱ ngu̱. Bi hyømbʉya, bi xʉdi.
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.