Atos 17
Ja ua ra̱ ʼdaʼyo cohi bi gomi̱ Oja̱ yø ja̱ʼi̱ (OTNNT) vs NTLH
1 Mi̱ ma ra̱ Pablo 'nɛ̱hra̱ Silas, i̱ mpa p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Anfípolis, i̱ nthop'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Apolonia. Bi zømp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Tesalónica p'ʉya. Mi̱ jap'ʉ ra̱ ni̱ja̱ di̱ mpɛti yø judío.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Nu̱na̱ ra̱ Pablo bi yʉrbʉ ja ra̱ ni̱ja̱, ya gä ngu̱'a̱ ørbʉ ja yø hni̱ni̱ xi thogui. Nhyu̱ sábadu bi̱ mɛmbi̱ bi̱ nya̱hʉ yø judío p'ʉ ja ra̱ ni̱ja̱.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Di opa̱n'yu̱ yø ja̱'i̱ hanja'a̱ te mma̱mp'ʉ ja ra̱ Ma̱ca̱ Libro, ngue ra̱ Cristo jatho ngue da̱ zä ra̱ n'ʉ, da̱ tho, da̱ t'ägui. M'mɛfa p'ʉya, di bɛ̱nna̱te p'ʉ da̱ nt'ägui. Bi 'yɛ̱mbʉya:
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Ngue ngu̱na̱ xifi, bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ 'da yø judío. Bi guarbʉ ha ya̱ ra̱ Pablo 'nɛ̱hra̱ Silas. Xquet'a̱ bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ xa̱ngu̱ yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío ya mi̱ tha̱nne Oja̱. 'Nɛ̱ xa̱ngu̱ yø xisu nu̱ya hnu̱ ma̱nsu̱ p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Bi̱ nsɛya ya yø judío hi̱mbi̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱ p'ʉya. Bi zonhyø ja̱'i̱ ngue yø ts'oc'ɛ̱i̱ mi̱ 'yop'ʉ ja ra̱ caye, bá̱ yʉns'yø ja̱'i̱ p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ p'ʉya. Bi̱ mäspa̱ rá̱ ngu̱ ra̱ Jasón ngue honna̱ Pablo 'nɛ̱hra̱ Silas. Bi̱ ne xta̱ nzits'i ngue xti däp'ʉ 'bʉhyø ja̱'i̱.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Pɛ ngue hi̱mbá̱ ti̱mp'ʉ'ʉ p'ʉya, bá̱ jʉcra̱ Jasón 'nɛ̱'ʉ mi̱'da yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. Bá̱ si ngue bi däp'ʉ ja ra̱ ts'ʉt'abi. I̱ mahyø ja̱'i̱ p'ʉya, i ɛ̱na̱:
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Go di säyabi p'ʉ ja rá̱ ngu̱ na̱ ra̱ Jasón. Gätho ya p'ʉya, hi̱ngui̱ ɛ̱c'ɛ̱i̱'a̱ ra̱ ley ga̱ 'yo ra̱ da̱st'abi Roma. Porque ɛ̱mbi̱ ngue 'bʉ hma̱n'na ra̱ da̱st'abi ni̱ hu̱ ngue ra̱ Jesús.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Mi̱ 'yøhyø ja̱'i̱ na̱ ra̱ hya̱ na̱ p'ʉya, co 'nɛ̱hyø ts'ʉt'abi, di̱ maxni̱ yø ja̱'i̱ p'ʉya ngue ncuɛ.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Nu̱na̱ ra̱ Jasón co 'nɛ̱'ʉ mi̱'da yø mmi̱'yɛ̱c'ɛ̱i̱ui, bi gu̱tra̱ mɛ̱nyu̱ ngue bi̱ ma ma̱thøgue.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Mi̱ nxu̱i̱ p'ʉya, nu̱'ʉ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ n'na zihma̱ntho bi japi bi bønna̱ Pablo 'nɛ̱hra̱ Silas. I̱ mpa p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Berea. Mi̱ zømp'ʉ p'ʉya, bi̱ map'ʉ ja ra̱ ni̱ja̱ di̱ mpɛti yø judío.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Nu̱ya yø judío ngue yø mmɛ̱ngu̱ p'ʉ, ma̱n'na yø ndøhoja̱'i̱ ya ngue yø mmɛ̱ngu̱ Tesalónica. Ja̱njua̱ni̱ ngue yø mmʉi ga̱ 'yøhra̱ hoga̱ 'da'yo hya̱ sifi. N'na pa ngu̱ n'na pa huaxtyø hya̱ nt'ot'i ra̱ Ma̱ca̱ Libro. Porque nne da̱ ba̱di̱ ngue'mø ma̱jua̱ni̱'a̱ te sifi ogue hi̱n'na̱.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Ja̱na̱ngue xa̱ngu̱ yø judío bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Jesús. Da̱ gue'ʉ hi̱ngyø judío, xa̱ngu̱ bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. Ngu̱ yø n'yohʉ, ngu̱ yø xisu nu̱ya hnu̱ ma̱nsu̱, gä bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Mi̱ ma̱mbrá̱ hya̱ Oja̱ p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Berea na̱ ra̱ Pablo. Ngu̱ i 'yøhya yø mmɛ̱ngu̱ Tesalónica, 'bexpi̱ ma yø judío ngue bá̱ ʉtyø ja̱'i̱ p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Nu̱'ʉ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ p'ʉya, n'na zihma̱ntho bi 'yɛtra̱ Pablo, bi̱ map'ʉ ja ra̱ nenga̱ ja̱the. Pɛ nu̱na̱ ra̱ Silas 'nɛ̱hra̱ Timoteo bi gop'ʉ Berea'ʉ.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Nu̱'ʉ bi̱ mähä ra̱ Pablo p'ʉya, bá̱ ɛ̱mp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Atenas. Ma̱mbá̱ penc'ʉ p'ʉya bá̱ ha̱nnba̱bi̱ ra̱ hya̱ ra̱ Silas 'nɛ̱hra̱ Timoteo ngue da̱ni̱ zʉdi n'na zihma̱ntho.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Mɛ̱nte ndø'ma̱te ra̱ Pablo p'ʉ Atenas, bi̱ m'mähra̱ sibi rá̱ mmʉi p'ʉya ngue nnu̱ yø ja̱'i̱ p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ ngue gä sihyø da̱hmu̱ tha̱nne.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Ja̱na̱ngue bi xihra̱ hya̱ yø judío p'ʉ ja ra̱ ni̱ja̱, da̱ gue'ʉ ya tha̱nne Oja̱, gä bi xihra̱ hya̱. N'na pa ngu̱ n'na pa xihra̱ hya̱ yø ja̱'i̱ di̱ nthɛui p'ʉ ja ra̱ täi.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 'Bʉ'i'da yø n'yohʉ, ngue ma̱di xä'a̱ ra̱ hya̱ mi̱ xännba̱te ra̱ Epicuro. Mi̱'da p'ʉya, ma̱di xä'a̱ ra̱ xädi ngue ra̱ estoico. Bi̱ mʉdi bi̱ nya̱ui ra̱ Pablo'ʉ p'ʉya. Bi 'yɛ̱n'i̱'da p'ʉya:
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Bi ts'ixra̱ Pablo p'ʉ ja n'na ra̱ xɛqui ni̱ hu̱ ngue ra̱ Areópago p'ʉya, nu̱p'ʉ za̱i̱ di̱ mpɛti yø ja̱'i̱ ngue ma̱ consejo. Bi t'ɛ̱mbʉya:
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Porque hi̱nja̱m'mø xtá̱ øcähe te guí̱ mma̱nya. Dí̱ nne gui xicje te ga̱ mbønya yø hya̱ guí̱ mma̱ ―bi 'yɛ̱nyø ja̱'i̱.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Nu̱'ʉ yø mmɛ̱ngu̱ p'ʉ Atenas co 'nɛ̱'ʉ yø 'dan'yo ja̱'i̱ ya mi̱ 'bʉp'ʉ, hi̱n tema̱ n'nama̱ hya̱ di ørpa̱ ma̱su̱, hi̱nda̱ hønt'a̱ te ma̱'da'yo nne da̱ sifi ogue da̱ 'yøde.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Bi̱ m'mä i̱nde ra̱ Pablo p'ʉ ja ra̱ junta ngue ra̱ Areópago p'ʉya, bi 'yɛ̱mbyø ja̱'i̱:
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Porque nu̱p'ʉ xtá̱ thocä, xtá̱ nu̱gä n'na ra̱ altar ngue nt'ot'i n'na ra̱ letrero ngue ɛ̱na̱: “Guehna̱ rá̱ altar Oja̱ nu̱'a̱ hi̱ngui̱ fa̱di̱ te'o na̱ya”, i ɛ̱nna̱ letrero. A nu̱yá, guehna̱ Oja̱ guí tha̱nnehʉ na̱ya, pɛ hi̱nguí̱ pa̱hmʉ te'o na̱, guehna̱ Oja̱ da̱di øt'a̱hʉ na̱ya.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Nu̱na̱ Oja̱ bi hocra̱ xi̱mhäi 'nɛ̱ bi hoqui gätho yø cosa i ja. Gue'a̱ rá̱ mmɛti te gä bí ja ma̱hɛ̱ts'i̱'a̱ ya, 'nɛ̱cua ja ra̱ xi̱mhäi. Pɛ hi̱ngui̱ 'bʉp'ʉ ja yø ngu̱nja̱ di hocyø ja̱'i̱ na̱ Oja̱ na̱.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Nu̱na̱ Oja̱, hi̱nte honna̱ ngue da̱ 'yɛ̱nyø ja̱'i̱ te di u̱nni̱. Porque go bá̱di 'dacjʉ ra̱ te'a̱, 'nɛ̱hma̱ hya̱ dí jʉxhʉ, 'nɛ̱ gätho mi̱'da yø cosa go bá̱di̱ u̱n'a̱.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Nu̱na̱ Oja̱, bi 'yøt'e ngue n'na 'yʉtho p'ʉ bá̱ fʉdi ngue bi̱ nxa̱ndyø ja̱'i̱ 'bʉi gä rá̱ ngʉni̱ nxi̱mhäi. Bi zännba̱bi̱ ra̱ pa di̱ m'mʉi. 'Nɛ̱ bi zännba̱bi̱ ra̱ xɛqui hapʉ di̱ m'mʉi.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 I 'yøt'Oja̱'a̱, n'namhma̱ ngue gätho yø ja̱'i̱ da̱ hyon'Oja̱, 'nɛ̱ da̱ ba̱di̱ te'o. Ma̱jua̱ni̱ ngue nu̱ya, hi̱nga̱ yap'ʉ 'bʉ Oja̱ ngue gätho ga̱hʉ.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Porque conná̱ngue Oja̱ dí 'bʉhmʉ, 'nɛ̱ da̱di 'ya̱mhmʉ, 'nɛ̱ ja ma̱ tehʉ. Tengu̱tho ra̱ hya̱ bi̱ ma̱n'i̱'da ni̱ 'yot'a̱ sʉcua̱hʉ, bi̱ ma̱ ngue yø ba̱si̱ga̱hʉ Oja̱.
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Pɛ xi'mø ngue yø ba̱si̱ga̱hʉ Oja̱, hi̱ngui̱ sä ga̱ ɛ̱mhmʉ ngue nu̱na̱ Oja̱, gdá̱ hyɛjpa̱hʉ yø da̱hmu̱ ngue yø oro, ogue yø da̱hmu̱ ngue yø t'axi, ogue yø da̱hmu̱ ngue yø do. Porque nu̱ya yø da̱hmu̱ ya, rá̱ n'yomfɛ̱ni̱sɛ ra̱ ja̱'i̱ gui hoqui.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Nu̱'mø yø pa xa̱ thogui, nu̱na̱ Oja̱ mi̱ sɛrpa̱bi̱ yø ja̱'i̱ tha̱nne yø da̱hmu̱, porque hi̱m ma̱ni̱ ba̱hyø ja̱'i̱ hanja. Pɛ nu̱ ra̱ pa dí 'bʉhmʉ ya, nu̱na̱ Oja̱ hønnbʉ bi zä di 'bɛpi gätho yø ja̱'i̱ ngue da̱ hyɛp'ʉ yø da̱hmu̱ tha̱nne.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Porque Oja̱, ya xpá̱ nzänna̱ n'na ra̱ pa ngue da̱ hya̱spi̱ xa̱ndønho ra̱ güɛnda gätho yø ja̱'i̱ 'bʉ'a̱ nxi̱mhäi. Nu̱na̱ da̱ hya̱xra̱ güɛnda p'ʉya, guehna̱ n'na ra̱ n'yohʉ ya xpá̱ huanhni̱. Nu̱na̱ Oja̱, i̱ nnepe ngue gätho yø ja̱'i̱ da̱ ba̱di̱ te'o na̱ ya xpá̱ huanhni̱. Ja̱na̱ngue bi japi bi bɛ̱nna̱te p'ʉ ha bi t'ägui.
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Nu̱'mø mi̱ 'yøhyø ja̱'i̱ ngue ɛ̱mbi̱ bi bɛ̱nna̱te p'ʉ ha bi t'ägui, i thentho 'da. Mi̱'da p'ʉya bi 'yɛ̱mbi̱:
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Bi̱ map'ʉ ha säya ra̱ Pablo p'ʉya.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Pɛ nu̱ya 'da yø ja̱'i̱ bi̱ nu̱ ma̱nho ra̱ hya̱ mma̱nna̱ Pablo, 'nɛ̱ bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. N'youi p'ʉ ra̱ Dionisio, guehna̱ n'na'ʉ yø ts'ʉt'abi p'ʉ ja ra̱ Areópago. Xquet'a̱ n'youi p'ʉ n'na ra̱ xisu bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱, ni̱ hu̱ ngue ra̱ Dámaris. 'Nɛ̱ n'youi p'ʉ mi̱'da yø ja̱'i̱.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.