Romanos 11
Tenango Otomi NT (OTN_WBT) vs NVT
1 Xi ya, xi'Oja̱, ¿ua ya bi hyɛp'ʉ'ʉ yø judío ya 'mø? Hi̱n'na̱, hi̱ngui̱ hɛp'ʉ. Porque nu̱gä drá̱ judío, ma̱ mboxitagä na̱ ra̱ Benjamín, nu̱na̱ rá̱ mbom'mɛto ra̱ Abraham.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Nu̱'ʉ yø judío, ya ma̱ m'mɛt'o xa̱ huan'na̱ Oja̱'ʉ ngue da̱ gohi ngue yø ba̱si̱. Ja̱na̱ngue hi̱ngui̱ hɛp'ʉ Oja̱ ya yø judío. Da̱mi̱ bɛ̱mhmʉ te mma̱mp'ʉ ja ra̱ Ma̱ca̱ Libro ngue ra̱ Elías bi ya̱pyø judío 'mø mi̱ mat'Oja̱, bi 'yɛ̱na̱:
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 “Ague ma̱ Oja̱'i̱, nu̱ yø judío, ya bi hyo'ʉ ni̱ pønga̱hya̱. A nu̱'a̱ ni̱ altar hapʉ tha̱nne'i yø ja̱'i̱, ya bi thɛmhmi̱. Ya ma̱høngsɛgui dí 'bʉi ngue dí tha̱nne'i ya. Pɛ xquet'a̱ nne da̱ hyogyø ja̱'i̱”, bi 'yɛ̱nna̱ Elías.
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 Mi̱ da̱ Oja̱ p'ʉya, bi 'yɛ̱mbi̱: “Hi̱n'na̱, hi̱nga̱ høn'a̱tho'i guí tha̱nnegui. Sinoque 'bʉrpʉtho mi̱ yoto ma̱hua̱hi̱ yø judío ngue tha̱nnegui, 'nɛ̱ hi̱ngui̱ nda̱ntyøhmu̱ p'ʉ 'bʉhra̱ da̱hmʉ Baal ngue da̱ da̱nne”, bi 'yɛ̱n'Oja̱.
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Da̱ guehra̱ pa ja p'ʉya, xquet'a̱ njarbʉtho ya, hi̱nga̱ gätho yø judío xa̱ hyɛp'ʉ Oja̱. Sinoque 'bʉ i'da ngue conná̱ ma̱te Oja̱ bi gohi ngue yø thanhni̱ Oja̱.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 ¿Ua di ja tema̱ nho bi 'yøtya yø ja̱'i̱ bi huan'na̱ Oja̱ 'mø? Nu̱'a̱, hi̱n'na̱'a̱. Sinoque ra̱ ma̱tetho bi 'yøt Oja̱ ngue bi huanhni̱. Nu̱'mø ngue di ja tema̱ nho xta̱ 'yøtyø ja̱'i̱, ja̱na̱ngue bi huanhni̱, ya hi̱ngrá̱ ma̱tetho bi 'yøt'Oja̱ 'mø.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 Guehna̱ ra̱ hya̱ na̱ya ngue nu̱'ʉ yø judío mi̱ honi̱ ha xtí̱ nhohyø ts'oqui, pɛ hi̱ngui̱ ngu̱'ʉ bi di̱ni̱ ha di̱ nhojpa̱ yø ts'oqui. Høndya te'o ya xpa̱ huan'na̱ Oja̱ ngue bi̱ ma ma̱hojpi. A nu̱'ʉ mi̱'da yø judío, bi jorpa̱bi̱ yø n'yomfɛ̱ni̱'ʉ ngue hi̱mbi̱ di̱nyø mmʉi hanja ra̱ hya̱.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 I̱ mma̱mp'ʉ ja ra̱ Ma̱ca̱ Libro ra̱ hya̱ ngue ɛ̱na̱: “Nu̱na̱ Oja̱, bi 'yøt'e ngue hi̱nda̱ di̱nyø mmʉi yø ja̱'i̱'a̱ ra̱ hya̱ da̱ 'yøde. Nu̱'a̱ te da̱ nu̱, hi̱nda̱ di̱nyø mmʉi hanja ra̱ hya̱. Da̱ 'yøhyø hya̱ da̱ hma̱, pɛ hi̱ndi̱ n'yo yø mmʉi hanja'a̱ ra̱ hya̱ da̱ 'yøde. Ngu̱'a̱ bá̱ nja'ʉ yø pa xa̱ thogui, da̱ guehya ma̱høn'a̱ njarbʉtho”.
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Ra̱ David ngu̱na̱ ra̱ hya̱ bi̱ ma̱ ngue bi 'yɛ̱na̱: “Nu̱p'ʉ ha di sännigo yø ja̱'i̱, di ɛ̱na̱ ngue ja mpähä, di ɛ̱na̱ ngue i̱ nnu̱ ma̱nho Oja̱ te øt'e. Pɛ hi̱mma̱ jua̱ni̱ ngue di̱ nnu̱ ma̱nho Oja̱ te øt'e. Sinoque di̱ njapra̱ castigo'a̱ te øt'e.
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Nu̱'a̱ te da̱ hyɛ̱tyø ja̱'i̱, hi̱nda̱ di̱nyø mmʉi hanja. Ja̱na̱ngue di̱ m'mʉmma̱n'ʉ hangu̱ ra̱ pa”.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Xi ya 'mø, ¿ua xma̱ ma da̱ hyɛp'ʉ Oja̱ yø judío ya 'mø? ¿Ua hi̱nja̱m'mø da̱ 'yɛ̱hra̱ pa di̱ nya̱nyø te mi̱'da yø judío ya 'mø? a̱há̱, da̱ 'yɛ̱hra̱ pa di̱ m'mʉhyø judío di̱ nya̱nyø te. Ma̱jua̱ni̱ ngue nu̱ya yø judío bi hyɛp'ʉ Oja̱, pɛ Oja̱ bi 'yøt'e ngue nu̱'ʉ yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío da̱ gohi ngue yø ja̱'i̱ Oja̱. Porque nnepe ngue nu̱'ʉ yø judío bi hyɛp'ʉ Oja̱, di sɛyabi ya yø ja̱'i̱ ya.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Nu̱'a̱ i hyɛp'ʉ Oja̱ yø judío, nu̱ya yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío, gue'a̱ di di̱nnba̱bi̱ rá̱ nja̱pi̱ Oja̱'a̱. Pɛ nu̱'mø bi zønna̱ pa ngue 'nɛ̱hyø judío da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo, nu̱na̱ Oja̱ ma̱thoguitho di ja̱pi̱ gätho yø ja̱'i̱ 'bʉ'a̱ nxi̱mhäi.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 A nu̱yá, i ja ma̱n'na ra̱ hya̱ dí̱ nne ga̱ xihyø ja̱'i̱ ngue hi̱ngyø judío. Nu̱ya yø ja̱'i̱ ya, bá̱ pɛnnga̱gui̱ Oja̱ ngue ga̱ xihra̱ hoga̱ 'da'yo hya̱. Pɛ nu̱na̱ ra̱ 'bɛfi bi 'dacä Oja̱, dí honnba̱bi̱ yø ja̱'i̱ ha di ba̱di̱ ngue dí̱ nnu̱ ma̱nsu̱gä na̱ ra̱ 'bɛfi na̱.
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 Porque nu̱'ʉ ma̱ mmi̱judíohe hi̱ngui̱ ɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo ya, dí̱ nnegä ngue di sɛyabi ya yø ja̱'i̱ bi̱ nthɛui ra̱ Cristo, n'namhma̱ ngue xquet'a̱ 'nɛ̱'ʉ da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱'ʉ n'namhma̱ di̱ nya̱nyø te.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Ma̱zihotho 'mø da̱ 'yɛ̱hra̱ pa ngue ma̱høndi̱ nhojpa̱ui Oja̱ yø judío nu̱ya ya xi hyɛp'ʉ Oja̱. Conque Oja̱, bi 'yøt'e ngue nu̱ya yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío bi̱ nhojpa̱ui. Pɛ nu̱yá, nu̱'mø di 'bätyø mmʉi yø judío ngue da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo, ɛ̱ntho ja di bɛ̱nna̱te yø ja̱'i̱ ngue ya xí du̱.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Nu̱na̱ ra̱ Abraham, guehna̱ rá̱ mʉditho ra̱ judío na̱, 'nɛ̱ ya o rá̱ 'yɛ Oja̱. Xquet'a̱ nu̱'ʉ yø judío ngue yø mbom'mɛto ya, xquet'a̱ ya o rá̱ 'yɛ Oja̱. Nu̱na̱ ra̱ Abraham, tengu̱tho n'na ra̱ da̱za na̱. Nu̱'ʉ yø judío ngue yø mbom'mɛto p'ʉya, tengu̱tho yø 'yɛza'ʉ. Pɛ o rá̱ 'yɛ Oja̱ gä rá̱ do'yo ra̱ za.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Guehna̱ n'na ra̱ za ngue ra̱ hoga̱ za na̱. Pɛ bi̱ ma nts'a̱qui̱ 'da yø 'yɛza ra̱ za. Guehya yø judío bi hyɛp'ʉ Oja̱ ya. Nu̱'a̱hʉ ya, ngue hi̱ngyø judíohʉ, tengu̱tho 'mø ngue yø 'yɛza'a̱hʉ n'na ra̱ za ngue ja da̱po. Nu̱p'ʉ bi ts'a̱jpa̱bi̱ yø 'yɛza ra̱ hoga̱ za, ja bi̱ ma nt'ɛ̱ts'i̱'a̱hʉ p'ʉ. A nu̱yá, ya ni̱ n'yohʉ'ʉ yø ja̱'i̱ Oja̱ ya.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Pɛ ma̱hsä mi̱ 'yɛ̱na̱ ngue ma̱n'na ta̱te xa̱nho'a̱hʉ ngue'ʉ yø judío bi hyɛp'ʉ Oja̱. Da̱mi̱ bɛ̱mhmʉ ngue yø 'yɛza i ja yø te ngue bi thɛp'ʉ ja ra̱ da̱za. Hi̱ngue masque ja ra̱ te ra̱ da̱za conná̱ ngue'ʉ yø 'yɛza.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 ¿Ua guí ɛ̱na̱ ngue ma̱n'na ta̱te xa̱nho'a̱hʉ ngue'ʉ yø judío bi hyɛp'ʉ Oja̱, ja̱na̱ngue bi ts'a̱jpa̱ yø 'yɛ ra̱ hoga̱ za ngue ja bi̱ ma nt'ɛ̱ts'a̱hʉ p'ʉ? Nu̱'a̱, hi̱nda̱ zä'a̱.
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Nu̱ya yø judío mi̱ nnøpa̱ 'yɛza ra̱ hoga̱ za, bi̱ ma nts'a̱qui̱, bi thɛp'ʉ p'ʉya ngue hi̱mbi̱ ne bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo. Pɛ nu̱'a̱hʉ ja da̱po ra̱ za mi̱ nnøpa̱ 'yɛza'a̱hʉ. Nu̱'a̱ ni̱ nt'ɛ̱c'ɛ̱i̱hʉ bi̱ nja, gue'a̱ i̱ ma nt'ɛ̱ts'i̱'a̱hʉ p'ʉ ja ra̱ hoga̱ za'a̱. Ja̱na̱ngue nu̱yá, 'yo sä ga̱di 'yɛ̱xhʉ, da̱mi̱ mfähmʉ xa̱nho. Nu̱'mø hi̱nga̱ mfähmʉ, ya da̱ ma nthɛqui'a̱hʉ ma̱høn'a̱.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Xi'mø ngue Oja̱ bi hyɛp'ʉ yø judío ngue hi̱mbi̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo, da̱ gue'a̱hʉ ya, nu̱'mø hi̱ngui̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱hʉ ra̱ Cristo, da̱ hyɛc'a̱hʉ p'ʉ.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Nu̱na̱ Oja̱, ya guí̱ nnu̱hʉ ngue nu̱'a̱ rá̱ ma̱te i ja, ma̱ndønhotho te øt'e. Pɛ xquet'a̱ da̱ japra̱ castigo yø ja̱'i̱ øtra̱ ts'oqui. Porque bi japra̱ castigo'ʉ yø judío hi̱mbi̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. Go bi 'da'a̱hʉ rá̱ ma̱te ngue gá̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱hʉ. Pɛ nu̱'mø gui hyɛhmʉ p'ʉ Oja̱, xquet'a̱ di ja'a̱hʉ ra̱ castigo.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 A nu̱yá, nu̱'mø da̱ 'yɛ̱hra̱ pa ngue yø judío da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ Oja̱, i ja rá̱ ts'ɛdi Oja̱ ngue ma̱hønda̱ 'yɛ̱spʉ ja ra̱ za bá̱ sa̱qui̱.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Porque ma̱n'na hi̱ngui̱ hɛ̱nni̱ di t'ɛ̱sra̱ 'yɛza nu̱'a̱ bá̱ ts'a̱jpʉ ja ra̱ hoga̱ za, hi̱nda̱ gue'a̱hʉ ngue ja da̱po ra̱ za ga̱mbi̱ thɛhʉ.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Ague ma̱ zi cu̱'a̱hʉ, nu̱na̱ ra̱ hya̱ hi̱ngui̱ fa̱di̱ hanja, dí̱ nnegä ya ngue guí pa̱hmʉ xa̱nho hanja ya. Porque hi̱ndí̱ nnegä ngue gui 'yɛ̱na̱ ngue guí ta̱tehʉ ngue yø judío. Ma̱jua̱ni̱ ngue xa̱ngu̱ yø judío hi̱ngui̱ nne da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo. Pɛ da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱, ja gue'mø bi zønna̱ pa ngue ya ma̱ndøngu̱ dyø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío da̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Cristo.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Nu̱'mø ya bi̱ nja'a̱ p'ʉya, gätho'ʉ yø judío di 'bʉ'a̱ ra̱ pa'a̱, ya di̱ nya̱ni̱. I̱ nt'ot'i p'ʉ ja ra̱ Ma̱ca̱ Libro ra̱ hya̱ ngue ɛ̱na̱: “Nu̱na̱ ra̱ Ya̱nte, guep'ʉ Sión di̱ m'mʉhna̱. Guehna̱ di hojpa̱ yø ts'oqui yø judío na̱, nuya yø 'yʉmɛ̱ni̱ p'ʉ bá̱ fʉdi ba̱ m'mʉhra̱ Jacob.
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Guehna̱ ra̱ cohi ga̱ co'be na̱ ngue ya ga̱ hojpa̱ yø ts'oqui yø ja̱'i̱”, ɛ̱n'Oja̱.
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Nu̱'ʉ yø judío ngue fɛstho na̱ ra̱ hoga̱ 'da'yo hya̱, bi gohi ngue yø nsʉiui Oja̱. Ja̱na̱ngue i̱ mɛnhna̱ hya̱ Oja̱ p'ʉ ha 'bʉhyø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío. Pɛ ma̱da̱gue'a̱, nu̱na̱ Oja̱ xquetho ngue di̱ ma̱'ʉ yø judío. Porque nu̱'ʉ yø mboxita'ʉ gue'ʉ yø thanhni̱ Oja̱'ʉ.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Nu̱na̱ Oja̱, hi̱nja̱m'mø ngue di cohrá̱ mmʉi na̱. Nu̱ to gä bi zofo, hangu̱ ra̱ pa di̱ ma̱di̱ 'nɛ̱ di ja̱pi̱.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Nu̱'mø ma̱ m'mɛt'o, xa̱ mmɛstho te mi̱ ma̱n'Oja̱'ʉ yø ja̱'i̱ hingyø judío. Pɛ nu̱ya ngue 'nɛ̱hyø judío bi̱ mɛstho te mma̱n'Oja̱ ya, ja̱na̱ngue Oja̱ bi u̱nná̱ ma̱te'ʉ yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío ya.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Nu̱ya yø judío bi̱ mɛspa̱tho te mma̱n'Oja̱. Pɛ nu̱na̱ Oja̱, ni̱ netho ngue di u̱nná̱ ma̱te tengu̱tho i u̱nná̱ ma̱te'ʉ yø ja̱'i̱ hi̱ngyø judío.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Nu̱na̱ Oja̱, ngu̱na̱ bi 'yøt'e, bi u̱nna̱ 'yu̱ ngue gätho yø ja̱'i̱ bi̱ mɛspa̱tho te mma̱, para ngue da̱ zäp'ʉ 'da di u̱ntho rá̱ ma̱te gätho yø ja̱'i̱.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Hi̱njongui̱ pøni̱ ngue di pa̱di̱ xa̱ndønho hangu̱ ga̱ngu̱ ra̱ nho i ja Oja̱. Hi̱njongui̱ pa̱di̱ hangu̱ ga̱ngu̱ rá̱ mfa̱di̱ Oja̱ i ja. Hi̱njongui̱ pa̱di̱ hangu̱ ga̱ngu̱ rá̱ n'yomfɛ̱ni̱ i ja. Porque hi̱njongui̱ pøni̱ ngue di pa̱di̱ xa̱ndønho tengu̱ ɛga̱ 'yo Oja̱.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Hi̱njonni̱ ja̱'i̱ di pøni̱ ngue di ti̱ni̱ xa̱ndønho hanja rá̱ n'yomfɛ̱ni̱ Oja̱, 'nɛ̱ hi̱njonni̱ ja̱'i̱ di t'ɛ̱mbi̱ ngue bi xännbi̱ te øt'e.
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 Nu̱na̱ Oja̱, hi̱ngra̱ mi̱hi̱ na̱ ngue da̱ 'yɛ̱nyø ja̱'i̱ ya mi̱ ndu̱pa̱te Oja̱'a̱ te bi u̱nni̱.
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Porque nu̱ te gäma̱ cosa dí̱ nnu̱hʉ ngue ja, Oja̱ bá̱di̱ u̱ni̱. Go bi hoc'a̱ 'nɛ̱ gä go rá̱ mmɛti'a̱. A nu̱yá, hønsɛ Oja̱ i ja ngue da̱ t'ɛ̱spi̱ para za̱ntho. Da̱ ngu̱t'a̱tho.
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.