Lucas 10

Tenango Otomi NT (OTN_WBT) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 M'mɛfa p'ʉya, nu̱na̱ ra̱ Hmu̱, bi huanhni̱ hya̱te ma̱'dɛt'a nja̱'i̱, bi̱ mɛnhni̱ di̱ m'mɛt'o p'ʉ di̱ ma. Yø yonc'ɛ̱i̱ p'ʉ da̱ ma n'na ngu̱ n'na, i̱ map'ʉ ja yø hni̱ni̱ ja ngue da̱ni̱ nthohra̱ Jesús.
1 Depois disso o Senhor escolheu mais setenta e dois dos seus seguidores e os enviou de dois em dois a fim de que fossem adiante dele para cada cidade e lugar aonde ele tinha de ir.
2 Bi 'yɛ̱mbʉya: ―Ma̱jua̱ni̱ dí xi'a̱hʉ ngue ra̱ 'bɛfi xa̱ngu̱ i ja, pɛ yø mɛfi zi yohotho 'bʉi. Ja̱na̱ngue nu̱yá, da̱mi̱ 'yäphʉ na̱ Oja̱ rá̱ mmɛti ra̱ 'bɛfi, ngue da̱ mɛnhyø mɛfi p'ʉ ja rá̱ 'bɛfi.
2 Antes de os enviar, ele disse:
3 Nu̱ya gui̱ mmähä ya. Pɛ da̱mi̱ mfähmʉ, porque gui cʉthʉ p'ʉ 'bʉhyø ja̱'i̱ ngue yø ndu̱c'ɛ̱i̱, tengu̱tho yø dɛ'yo 'mø 'yop'ʉ ha 'bʉhyø zate, gui̱ njathʉ p'ʉya.
3 Vão! Eu estou mandando vocês como ovelhas para o meio de lobos.
4 'Yo tema̱ bolsa gui ca̱xʉ, 'yo tema̱ njʉmɛ̱nyu̱ gui ca̱xʉ. 'Yo gui cʉx hmi̱'da ni̱ thi̱xfani̱hʉ. 'Yo to di ot'a̱hʉ 'mø gá̱ nzɛnguahʉ p'ʉ ja ra̱ 'yu̱.
4 Não levem bolsa, nem sacola, nem sandálias. E não parem no caminho para cumprimentar ninguém.
5 Nu̱'mø gá̱ sømp'ʉ ja n'na ra̱ ngu̱, gui zɛnguate 'mø gá̱ cʉthʉ mbo. Gui 'yɛ̱na̱: “Oja̱ di ja̱pra̱ ngu̱ ja ua ya”.
5 Quando entrarem numa casa, façam primeiro esta saudação: “Que a paz esteja nesta casa!”
6 Nu̱'mø 'bʉp'ʉ yø ja̱'i̱ ngue nneprá̱ nja̱pi̱ Oja̱, nu̱'a̱ ra̱ nzɛngua ga̱di̱ u̱ni̱ ngue Oja̱ di ja̱pyø ja̱'i̱, da̱ gohmi̱ ra̱ nzɛngua. Pɛ nu̱'mø hi̱ngui̱ nne yø ja̱'i̱, ya hi̱n'na̱ 'mø.
6 Se um homem de paz morar ali, deixem a saudação com ele; mas, se o homem não for de paz, retirem a saudação.
7 Da̱mi̱ nsäya p'ʉ ja ra̱ ngu̱ gui sømhmʉ. Da̱mi̱ sihʉ'a̱ te si yø ja̱'i̱ 'bʉp'ʉ. Porque ni̱ 'yu̱p'ʉ ngue di t'u̱nná̱ nzäbi ra̱ mɛfi. 'Yo høntho gui pøn'a̱ n'na ra̱ ngu̱, gni̱ mpa ma̱n'na ra̱ ngu̱. Nu̱'a̱, hi̱n'na̱'a̱.
7 Fiquem na mesma casa e comam e bebam o que lhes oferecerem, pois o trabalhador merece o seu salário. Não fiquem mudando de uma casa para outra.
8 Nu̱'mø bi̱ n'na'a̱hʉ ra̱ ts'äya p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ gui sømhmʉ, da̱mi̱ si'a̱ te di̱ n'na'a̱hʉ.
8 — Quando entrarem numa cidade e forem bem-recebidos, comam a comida que derem a vocês.
9 Gui 'yøthehʉ yø därquɛ̱hi̱ di 'bʉp'ʉ. Gui 'yɛ̱mhmʉ: “Nu̱yá, ya guep'ʉ gui pa̱hmʉ ha gdi sohʉ rá̱ 'yɛ Oja̱ ya”.
9 Curem os doentes daquela cidade e digam ao povo dali: “O
10 Pɛ nu̱'mø hi̱mbi̱ n'na'a̱hʉ ra̱ ts'äya p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ gui sømhmʉ, gui 'yɛ̱m'mø ga̱ thohmʉ p'ʉ ja yø caye:
10 Porém, quando entrarem numa cidade e não forem bem-recebidos, vão pelas ruas, dizendo:
11 “Dá̱ hua̱mbʉ ja ra̱ hni̱ni̱ yø fonthäi bá̱ n'youi ma̱ mbonguahe. Gue'a̱ ra̱ hmɛ̱ya'a̱ ngue ya dá̱ thɛc'a̱hʉ p'ʉ. Pɛ da̱mi̱ pa̱hmʉ ngue ya mi̱ ja ngue xta̱ si'a̱hʉ ha gdi sohʉ rá̱ 'yɛ Oja̱”, gui 'yɛ̱mphʉ yø ja̱'i̱.
11 “Até a poeira desta cidade que grudou nos nossos pés nós sacudimos contra vocês! Mas lembrem disto: o Reino de Deus chegou até vocês.”
12 Dí xi'a̱hʉ ngue nu̱'mø ra̱ pa da̱ni̱ tha̱xra̱ güɛnda, ma̱n'na xa̱n'ʉ ra̱ castigo da̱ thohya yø ja̱'i̱ hi̱mbi̱ u̱nna̱ ts'äya, ngue'a̱ ra̱ castigo da̱ tho'ʉ yø ja̱'i̱ mi̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Sodoma.
12 E Jesus disse mais isto:
13 Hague ngu̱ ra̱ castigo da̱ thohyø ja̱'i̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Corazín. Hague ngu̱ ra̱ castigo da̱ thohyø ja̱'i̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Betsaida. Porque hi̱mbi̱ 'yɛ̱c'ɛ̱i̱gui̱ 'mø mi̱ nu̱ yø milagro dá̱ ørbʉ 'bʉi. A nu̱'mø xta̱ nnu̱ yø milagro yø ja̱'i̱ mi̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ nyogui hni̱ni̱ Tiro, 'nɛ̱p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Sidón, n'nahma̱ntho xta̱ hyɛp'ʉ ra̱ nts'o ma̱ni̱ n'yo yø ja̱'i̱. Xti̱ n'yʉxyø 'bospi, 'nɛ̱ xta̱ hye yø he yø ja̱'i̱ nu̱'a̱ xti̱ nɛ̱qui̱ ngue 'bʉ ndu̱mmʉi.
13 Jesus continuou:
14 Pɛ nu̱'mø ra̱ pa da̱ni̱ tha̱xra̱ güɛnda, ma̱n'na xa̱ngu̱ ra̱ castigo da̱ thohyø ja̱'i̱ fɛsta̱ ra̱ hya̱ ya, ngue'a̱ ra̱ castigo da̱ thohyø ja̱'i̱ mi̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Tiro 'nɛ̱p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Sidón.
14 No Dia do Juízo, Deus terá mais pena de Tiro e de Sidom do que de vocês, Corazim e Betsaida!
15 A nu̱'ʉ yø ja̱'i̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Capernaum, rá̱ nzɛgui ɛ̱na̱ ngue da̱ t'ɛ̱spa̱bi̱ p'ʉ ma̱hɛ̱ts'i̱, 'nɛ̱cua ja ra̱ häi da̱ t'ɛ̱spi̱. Pɛ gue di̱ map'ʉ ja ra̱ ni̱du̱.
15 E você, cidade de Cafarnaum, acha que vai subir até o céu? Pois será jogada no
16 Bi 'yɛ̱mbyø xädi ra̱ Jesús: ―Nu̱'ʉ yø ja̱'i̱ da̱ ne da̱ 'yøhra̱ hya̱ gui xihmʉ, tengu̱tho 'mø go da̱ 'yørca̱sɛ ma̱ hya̱gä'ʉ. Nu̱ te'o hi̱nda̱ nu̱ ma̱nho'a̱hʉ, tengu̱tho 'mø ngue go hi̱ngui̱ nnu̱ ma̱nho gra̱ ja̱'i̱. Nu̱'a̱ to hi̱ngui̱ nnu̱ ma̱nhogui, tengu̱tho 'mø ngue go hi̱ngui̱ nnu̱ ma̱nho'a̱ to bá̱ pɛngui̱.
16 Então disse aos discípulos:
17 Ma̱mbá̱ penc'ʉ hya̱te ma̱'dɛt'a nja̱'i̱ bi 'bɛnhni̱, ɛ̱mmɛ̱i̱ di johya. I ɛ̱na̱: ―Ague grá̱ Hmu̱, nu̱'mø dá̱ nøngähe ni̱ thu̱hu̱, asta̱ 'nɛ̱hyø ts'onthi̱ n'youi yø ja̱'i̱ hɛp'ʉ.
17 Os setenta e dois voltaram muito alegres e disseram a Jesus: — Até os demônios nos obedeciam quando, pelo poder do nome do senhor, nós mandávamos que saíssem das pessoas!
18 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―Gue'a̱ guí̱ mma̱mmi̱. Dá̱ nu̱gä ra̱ Satanás ngue gá̱ ta̱phʉ, bi̱ ma häi tengu̱tho ra̱ huɛi 'mø ni̱ ga̱i̱.
18 Jesus respondeu:
19 Nu̱gä dá̱ 'da'a̱hʉ ra̱ ts'ɛdi ngue ma̱da̱gue'a̱ gui̱ nnɛ̱shʉ yø c'ɛ̱ya̱ 'nɛ̱ gui nnɛ̱shʉ yø ixtehe, pɛ hi̱nte da̱ ja'a̱hʉ. 'Nɛ̱ gui ta̱phʉ gätho rá̱ ts'ɛdi na̱ ra̱ zithu̱ ma̱ nsʉihʉ.
19 Escutem! Eu dei a vocês poder para pisar cobras e escorpiões e para, sem sofrer nenhum mal, vencer a força do inimigo.
20 Pɛ 'yo ga̱di johyahʉ ngue høntho gui̱ nnønnga̱hʉ ma̱ thu̱hu̱gä, 'bexi hɛp'ʉ yø ts'onthi̱ n'youi yø ja̱'i̱. Sinoque nu̱'a̱ gdi johyahʉ, ngue bi̱ nt'ot'i ni̱ thu̱hu̱hʉ p'ʉ ma̱hɛ̱ts'i̱.
20 Porém não fiquem alegres porque os espíritos maus lhes obedecem, mas sim porque o nome de cada um de vocês está escrito no céu.
21 Nu̱'a̱ ra̱ ora'a̱ p'ʉya, ra̱ Espíritu Santo bi japi ngue ɛ̱mmɛ̱i̱ di johya ra̱ Jesús. Bi 'yɛ̱na̱: ―Ma̱ Papá'i, da̱di ja ma̱mma̱di̱'i̱ grá̱ Hmu̱ p'ʉ ma̱hɛ̱ts'i̱, grá̱ Hmu̱ ua ja ra̱ xi̱mhäi. Porque yø ja̱'i̱ ɛ̱na̱ ngue yø ba̱mhya̱, i ɛ̱na̱ ngue ti̱ni̱ xa̱nho yø mmʉi hanja ra̱ hya̱, pɛ gá̱ 'ya̱jpa̱bi̱ ya yø hya̱ ya. Gá̱ japi ngue go bi ba̱hya yø ja̱'i̱ ngue yø 'yøde tengu̱tho yø ba̱si̱ ngue yø 'yøde. Ngu̱na̱ gá̱ 'yøt'e ma̱ Papá'i, porque gue'a̱ guá̱ sänni̱ ngue di̱ nja'a̱.
21 Naquele momento, pelo poder do Espírito Santo, Jesus ficou muito alegre e disse:
22 Ma̱ Papágä bi däqui gätho yø cosa ngue ga̱ ma̱nda. Hi̱njongui̱ pøni̱ ngue da̱di̱ mpa̱hmi̱ xa̱nho'a̱ rá̱ Ts'ʉnt'ʉ Oja̱, sinoque hønsɛ'a̱ rá̱ Papá di̱ mpa̱hmi̱. Hi̱njongui̱ pøni̱ ngue da̱di̱ mpa̱hmi̱'a̱ ra̱ Papá, sinoque hønsɛ'a̱ rá̱ Ts'ʉnt'ʉ di̱ mpa̱hmi̱. Nu̱ ra̱ ja̱'i̱ da̱ neprá̱ Ts'ʉnt'ʉ Oja̱ ngue da̱ ba̱di̱ te'o na̱ ra̱ Papá, ya da̱ zä da̱ ba̱di̱.
22 — O meu Pai me deu todas as coisas. Ninguém sabe quem é o Filho, a não ser o Pai; e ninguém sabe quem é o Pai, a não ser o Filho e também aqueles a quem o Filho quiser mostrar quem o Pai é.
23 Bi hyɛ̱tyø xädi p'ʉya, bi 'yɛ̱msɛbi: ―Bi toca'a̱hʉ ra̱ mmɛ̱nthi̱ ngue gá̱ nu̱sɛ conni̱ dähʉ'a̱ te guí̱ nnu̱hʉ ya.
23 Então Jesus virou-se para os discípulos e disse só para eles:
24 Porque dí xi'a̱hʉ ngue yø pa xa̱ thogui, xa̱ngu̱ yø pønga̱hya̱ Oja̱ xa̱ m'mʉi, 'nɛ̱hyø da̱st'abi xa̱ m'mʉi, bi ne xta̱ nnu̱'a̱ te guí̱ nnu̱hʉ ya, pɛ hi̱mbi zä bi̱ nu̱. Bi̱ ne xta̱ 'yø'a̱ ra̱ hya̱ guí øhmʉ ya, pɛ hi̱mbi zä bi 'yøde.
24 Eu afirmo a vocês que muitos
25 Nu̱'a̱ n'na ra̱ xännba̱te ngue ra̱ ley p'ʉya, bi guat'i ngue thämma̱hya̱ ra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―Ague grá̱ xännba̱te, ¿te 'bɛ'a̱ ja ngue ga̱ øt'e para ngue ga̱ ti̱nna̱ te para za̱ntho?
25 Um mestre da Lei se levantou e, querendo encontrar alguma prova contra Jesus, perguntou: — Mestre, o que devo fazer para conseguir a vida eterna?
26 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―¿Teni̱ 'bɛ'a̱ nt'ot'i p'ʉ ja rá̱ ley Oja̱? ¿Tema̱ hya̱ guí ti̱m'mø ga̱di xädi?
26 Jesus respondeu:
27 Nu̱'a̱ ra̱ xännba̱te ngue ra̱ ley p'ʉya, bi 'yɛ̱na̱: ―Nu̱na̱ ra̱ hya̱ na̱, guehna̱ ɛ̱na̱: “Da̱mi̱ ja ndu̱mmʉi ngue ma̱thoguitho gui̱ ma̱hmʉ Oja̱ co gätho ni̱ mmʉihʉ. Ha̱ngu̱ ra̱ pa hønt'a̱ gui̱ mbɛ̱mhmʉ'a̱. 'Nɛ̱ da̱mi̱ ma̱hni̱ mmi̱c'ɛ̱i̱ui tengu̱tho gni̱ ne ngue di̱ ma ma̱ma̱di̱'i̱”, i ɛ̱nna̱ hya̱.
27 O homem respondeu: — “Ame o Senhor, seu Deus, com todo o coração, com toda a alma, com todas as forças e com toda a mente. E ame o seu próximo como você ama a você mesmo.”
28 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―Xa̱nho te guí̱ mma̱. Da̱mi̱ 'yøt'e tengu̱tho ra̱ hya̱ guí̱ mma̱nya n'namhma̱ ngue gui ti̱nna̱ te para za̱ntho.
28 — A sua resposta está certa! — disse Jesus. — Faça isso e você viverá.
29 Pɛ nu̱na̱ ra̱ xännba̱te ngue ra̱ ley, i ɛ̱na̱ ngue ya gue'a̱ te øt'e ngue hi̱nga̱ gätho yø ja̱'i̱ 'da gui̱ ma̱tho. Ja̱na̱ngue bi 'yɛ̱mbra̱ Jesús: ―Pɛ, ¿ndana̱ gue'a̱ ma̱ mmi̱c'ɛ̱i̱'be p'ʉya?
29 Porém o mestre da Lei, querendo se desculpar, perguntou: — Mas quem é o meu próximo?
30 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―N'na ra̱ n'yohʉ bá̱ hya̱ ra̱ 'yu̱ xpi 'yɛ̱'a̱ Jerusalén, ni̱ map'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ Jericó. Bi̱ nthɛui yø bɛ̱, bi hya̱nnba̱bi̱'a̱ te mi̱ ha̱, asta̱ bi̱ møjpe. Bi ʉni̱, bi zop'ʉ p'ʉya. Ya sä ra̱ nda̱te 'mø mi̱ zop'ʉ.
30 Jesus respondeu assim:
31 Nu̱'a̱ ra̱ ora'a̱ p'ʉya, bi thop'ʉ ja ra̱ 'yu̱ n'na ra̱ mmäcja̱. Bi̱ nu̱ ngue 'bɛmp'ʉ ra̱ n'yohʉ sä ra̱ n'ʉ. Bi̱ mäqui, i gäta̱ n'na nguadi, bi thogui.
31 Acontece que um sacerdote estava descendo por aquele mesmo caminho. Quando viu o homem, tratou de passar pelo outro lado da estrada.
32 Xquet'a̱ bi thop'ʉ n'na ra̱ n'yohʉ mi̱ ja rá̱ 'bɛfi p'ʉ ja ra̱ ni̱ja̱. Nu̱'mø mi̱ nu̱'a̱ sä ra̱ n'ʉ, bi̱ mäqui, bi thogui.
32 Também um
33 Pɛ nu̱na̱ n'na ra̱ n'yohʉ ngue ra̱ mmɛ̱ngu̱ p'ʉ ja ra̱ häi Samaria, bi thop'ʉ ja ra̱ 'yu̱. Mi̱ nu̱ ngue 'bɛmp'ʉ na̱ xi̱ ma ma̱'ʉni̱, bi huɛ̱qui̱.
33 Mas um
34 Bi guarbʉ bɛnna̱ n'yohʉ p'ʉya, bi gospa̱bi̱ ra̱ aceite, 'nɛ̱hra̱ vino bi gospa̱ p'ʉ xi ts'ɛrpi. Bi du̱rpa̱bi̱ rá̱ ts'ɛt'i. Bi 'yɛ̱xpʉ ja rá̱ fani̱ p'ʉya, bi zits'i ngue da̱ hyonnbi̱ ha di̱ nsäya. Bi̱ mädi.
34 Então chegou perto dele, limpou os seus ferimentos com azeite e vinho e em seguida os enfaixou. Depois disso, o samaritano colocou-o no seu próprio animal e o levou para uma pensão, onde cuidou dele.
35 Mi̱ hyaxpʉya, nu̱na̱ ra̱ mmɛ̱ngu̱ Samaria 'mø ya ja ngue da̱ ma, bi hya̱'i yoho yø mɛ̱nyu̱ nu̱ya di̱ nthɛui n'na pa ra̱ nzäbi n'na mmɛ̱nyu̱. Bi u̱nna̱ mmɛ̱nni̱gu̱, bi 'yɛ̱mbi̱: “Da̱mi̱ färquits'ʉ na̱ ra̱ n'yohʉ 'bʉcua. Nu̱'mø hi̱ndi̱ gua'i na̱ ra̱ mɛ̱nyu̱ ja ua, ma̱n'na xa̱ngu̱ gui ʉni̱, ga̱ ju̱t'a̱'i̱ 'mø dá̱ pengui̱ te gui ʉni̱”, bi 'yɛ̱mbi̱.
35 No dia seguinte, entregou duas moedas de prata ao dono da pensão, dizendo:
36 Xiya, ¿ndana̱ gue'a̱ ya hyu̱ nc'ɛ̱i̱ di̱ nɛ̱qui̱ ngue rá̱ mmi̱c'ɛ̱i̱ui na̱ ra̱ n'yohʉ bi ʉnyø bɛ̱ ya?
36 Então Jesus perguntou ao mestre da Lei:
37 Nu̱'a̱ ra̱ xännba̱te ngue ra̱ ley p'ʉya bi 'yɛ̱na̱: ―Nu̱'a̱ bi huɛ̱qui̱, gue'a̱ rá̱ mmi̱c'ɛ̱i̱ui'a̱. Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―Ni̱ ma ya, da̱mi̱ 'yøt'e tengu̱tho na̱ ra̱ hya̱ guí̱ mma̱nya.
37 — Aquele que o socorreu! — respondeu o mestre da Lei. E Jesus disse:
38 Bi thop'ʉ ma̱ni̱ ma ra̱ Jesús, bi zømp'ʉ ja n'na ra̱ hni̱ni̱. Nu̱p'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱ bi zøni̱, 'bʉp'ʉ n'na ra̱ xisu ni̱ hu̱ ngue ra̱ Marta. Nu̱p'ʉ ja rá̱ ngu̱ na̱, bi säyabi ra̱ Jesús.
38 Jesus e os seus discípulos continuaram a sua viagem e chegaram a um povoado. Ali uma mulher chamada Marta o recebeu na casa dela.
39 Nu̱na̱ ra̱ Marta, 'bʉ'a̱ n'na rá̱ ju̱huɛ ni̱ hu̱ ngue ra̱ Ma̱ya. Nu̱na̱ ra̱ Ma̱ya bi̱ mi̱p'ʉ ni̱ hyandra̱ Jesús ngue øxra̱ hya̱ xihyø ja̱'i̱.
39 Maria, a sua irmã, sentou-se aos pés do Senhor e ficou ouvindo o que ele ensinava.
40 Pɛ ra̱ Marta hu̱mbi̱ di̱ mpɛtho. Bi guarbʉ hu̱ ra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱: ―Ague grá̱ Hmu̱, ¿ua xa̱nho te ør'ma̱ ju̱huɛ ngue hi̱ndi̱ zɛqui? Da̱mi̱ xifi ngue da̱ mäxqui ―bi 'yɛ̱mbi̱.
40 Marta estava ocupada com todo o trabalho da casa. Então chegou perto de Jesus e perguntou: — O senhor não se importa que a minha irmã me deixe sozinha com todo este trabalho? Mande que ela venha me ajudar.
41 Mi̱ da̱hra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbra̱ Marta: ―Ague Marta, ague Marta, hi̱nguí̱ pa̱di̱ te gui 'yøt'e. Ja̱njua̱ni̱ gui ho ni̱ mmʉi'a̱ te gä ja ngue gui 'yøt'e.
41 Aí o Senhor respondeu:
42 Pɛ hønda̱ n'na ra̱ hya̱ ja ngue ma̱ da̱tho di̱ mporta. Nu̱na̱ ra̱ Ma̱ya xa̱ huanhna̱ hya̱ nu̱'a̱ ma̱ da̱tho di̱ mporta 'nɛ̱ hi̱njonda̱ hya̱nnbi̱.
42 mas apenas uma é necessária! Maria escolheu a melhor de todas, e esta ninguém vai tomar dela.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.