Gênesis 24

Nyungwe (NYU) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Ndipo Abrahamu akhadakalamba, akhadakwanisa magole mazinji, ndipo Mbuya adam'dalisa pabzentse bzomwe akhacita.
1 Abraão estava bem velho, e o S enhor o havia abençoado em tudo.
2 Ntsiku ibodzi, adauza kapolo wace mkulu omwe akhambawonerera bzinthu bzace bzentse kuti: “Ikha boko lako kuntsi kwa nchafu yangu.
2 Certo dia, Abraão disse a seu servo mais antigo, o homem encarregado de sua casa: “Faça um juramento colocando a mão debaixo da minha coxa.
3 Ndin'funa kuti upicire pamaso pa Mbuya, Mulungu wa kudzulu na Mulungu wa dziko la pantsi, kuti un'dzatengera lini mwanangu mkazi pakati pa atsikana aKenaniwa komwe ndiri kuno.
3 Jure pelo S enhor , o Deus dos céus e da terra, que não deixará meu filho se casar com uma das mulheres cananitas que aqui vivem,
4 Tsono un'dzayenda kudziko kwangu, ndipo un'kam'tengera mkazi mwana wangu pakati pa abale wangu”.
4 mas irá à minha terra natal, aos meus parentes, procurar uma mulher para meu filho Isaque”.
5 Tsono kapoloyo adabvundza, “Kodi bzingadzacite tani mkaziyo akadzalamba kubwera na ine kuno? Kodi mwana wanuyo ndidzam'perekeze kudziko lanu komwe mudacoka?”
5 O servo perguntou: “E se eu não encontrar uma moça disposta a viajar para um lugar tão distante de sua terra? Devo levar Isaque para morar entre seus parentes na terra de onde o senhor veio?”.
6 Abrahamu adatawira kuti: “Leka kudzam'perekeza kumweko mwana wanguyo.
6 “Não!”, respondeu Abraão. “Cuidado! Não leve meu filho para lá de jeito nenhum.
7 Mbuya, Mulungu wa kudzulu, adanditenga kwathu m'banja mwa baba wangu na mudziko lomwe ndidabadwira, ndipo adandilonjeza mwakupicira kuti: ‘Dziko lino ndin'dzapasa bzizukulu bzako.’ Mbuyayo an'dzatuma anju yace yakukutsogolera, ndipo kumweko un'dzamutengera mkazi mwana wangu.
7 O S enhor , o Deus dos céus, que me tirou da casa de meu pai e de minha terra natal, prometeu solenemente dar esta terra a meus descendentes. Ele enviará um anjo à sua frente e providenciará para que você encontre ali uma mulher para meu filho.
8 Tsono penu mkaziyo an'dzalamba kubwera na iwe kuno, un'dzatsudzuka pacipiciro cimweci. Tsono leka kum'bwezera mwana wangu kumweko”.
8 Se ela não estiver disposta a acompanhá-lo de volta, você estará livre do seu juramento. Mas não leve meu filho para lá, de maneira nenhuma.”
9 Na terepo, kapoloyo adaikha boko lace kuntsi kwa nchafu ya Abrahamu, mbuya wace, ndipo adapicira kuti: “Ndin'dzacita bzentse bzomwe mwalewabzi”.
9 Então o servo colocou a mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou seguir suas instruções.
10 Tsono kapoloyo adatenga ngamira khumi za mbuya wace, na mphaso za kobiri kwene-kwene, ndipo adayenda kumzinda wa Nahori, mdziko la Mesopotamiya.
10 Em seguida, pegou dez camelos de Abraão, carregou-os com presentes valiosos de todo tipo da parte de seu senhor e viajou para a terra distante de Arã-Naaraim. Chegando lá, dirigiu-se à cidade onde Naor, irmão de Abraão, havia se estabelecido.
11 Atandofika kumweko, adazigodamisa pantsi ngamirazo pafupi na mcera, kunja kwa mzinda. Kukhali kumaulo, nthawe yomwe akazi akhabwera kumcerako kudzatunga madzi.
11 Ao entardecer, quando as mulheres saíam para tirar água, ele fez os camelos se ajoelharem perto de um poço nos arredores da cidade.
12 Ndipo kapoloyo adayamba kupembera adati: “Mbuya, Mulungu wa mbuya wangu Abrahamu, ndiri kukukumbirani kuti bzentse bzindifambire bwino lero lino, ndipo muwonese lufoyi lanu lakusaya kusandulika lomwe munalo kuna mbuya wangu Abrahamu.
12 Então o servo orou: “Ó S enhor , Deus do meu senhor Abraão, por favor, dá-me sucesso hoje e sê bondoso com o meu senhor Abraão.
13 Ndiri pano pamcera, ndipo akazi wa mumzindamo an'bwera kudzatunga madzi.
13 Como vês, estou aqui junto desta fonte, e as moças da cidade estão vindo tirar água.
14 Ine ndingakumbira dende libodzi kuti: ‘Ndaphata minyendo, bulusa mtsuko wako kuti ndimwembo madzi.’ Tsono dendelo lingandibvumiza kuti: ‘Imwani, ndipo ndin'kumweserani ngamira zanu’, umweyu akhale dende lomwe mwasankhulira kapolo wanu Isaki. Bzimwebzi bzingacitika, ndin'dziwa cadidi kuti mwam'citira m'tima wabwino mbuya wangu”.
14 Esta é minha súplica. Pedirei a uma delas: ‘Por favor, dê-me um pouco de água do seu cântaro para eu beber’. Se ela disser: ‘Sim, beba. Também darei água a seus camelos’, que seja ela a moça que escolheste para ser mulher do teu servo Isaque. Desse modo, saberei que foste bondoso com o meu senhor”.
15 Akanati kumaliza kupembera, adandowona uyu, wafika Rebeka, akhadasendza mtsuko paphewa. Umweyu akhali mwana wa Betuyele, mwana wa Milika, mkazi wa Nahori, m'bale wa Abrahamu.
15 Antes de terminar a oração, o servo viu aproximar-se uma moça chamada Rebeca, que trazia um cântaro no ombro. Ela era filha de Betuel, filho do irmão de Abraão, Naor, e de sua mulher, Milca.
16 Likhali dende lakudeka kwene-kwene, lomwe likhanati kufambizana na mwamuna. Iye adayenda kuphompho kumcera kule, adatunga madzi mumtsuko, acicoka kumweko.
16 Rebeca era muito bonita, tinha idade para casar e era virgem. Ela desceu à fonte, encheu o cântaro e voltou.
17 Tsono kapolo ule adam'thamangira kuti akagumane naye, acimukumbira kuti: “Ndaphata minyendo, mundipasembo madzi ya mumtsuko mwanu, kuti ndimwe”.
17 O servo de Abraão correu até ela e lhe pediu: “Por favor, dê-me um pouco de água do seu cântaro para eu beber”.
18 Dendelo lidati, “Mwani, mbuya wangu,” ndipo mwakusaya kucedwa adabulusa mtsuko wace ule paphewa, aciuphatirira kuti mulendoyo amwe.
18 “Sim, meu senhor, beba”, respondeu ela e, prontamente, baixou o cântaro do ombro e lhe deu de beber.
19 Mulendo ule adamwa madziyo, dendelo lidati, “Ndin'bwera pomwe na madzi yanango, kuti zimwe ngamira zanu mpaka zikhondwe”.
19 Depois que lhe deu de beber, disse: “Tirarei água para seus camelos também, até que estejam satisfeitos”.
20 Ndipo mwakamkulumize madzi ya mumtsukomo adayatsanulira mcimwadiya cakumwera bzifuwo, acithamanga kumcera kukatunga madzi yanango yakuti amwese ngamirazo.
20 Esvaziou depressa o cântaro no bebedouro e correu de volta ao poço a fim de tirar água para todos os camelos.
21 Munthuyo akhali cete, kunyang'ana bzomwe likhacita dendelo, kuti awone pinango Mbuya adalisa ulendo bwace ayai alibe.
21 O homem a observou em silêncio, pensando se o S enhor lhe tinha dado sucesso em sua missão.
22 Dendelo latamala kumwesa ngamirazo, munthuyo adacosa mphete yakukondziwa na mwala wa kobiri zifuira, acim'bvadzika Rebeka pamphuno pace. Adam'bvadzikambo mmanja mwace nkhwinjiri ziwiri zakukondzedwa na mwala wa kobiri zifuira.
22 Por fim, quando os camelos terminaram de beber, o servo deu à moça uma argola de ouro para o nariz e duas pulseiras grandes de ouro para os braços.
23 Patsogolo pace, adabvundza dendelo kuti: “Kodi baba wako mbani? Ndiuze, ndaphata minyendo. Kodi mbuto yakuti tikagone ine na andzanguwa usiku buno iripo?” Dendelo lidatawira kuti:
23 “De quem você é filha?”, perguntou ele. “Diga-me, por favor, se seu pai tem lugar para nos hospedar esta noite.”
24 “Ine ndine mwana wa Betuyele, mwana wa Nahori, omwe adam'balira Milika”. Adapitiriza pomwe acilewa kuti:
24 “Sou filha de Betuel, e meus avós são Naor e Milca”, respondeu ela.
25 “Cakudya cakukadyesa bzifuwo ciriko kwathu, ndipo mbuto yakuti imwe mukagone iripo pomwe”.
25 “Temos bastante palha e forragem para os camelos e espaço para hóspedes.”
26 Pamwepo munthu ule adakotama acipemba Mbuya,
26 O homem se prostrou e adorou o S enhor .
27 ndipo adati: “Alemekezedwe Mbuya, Mulungu wa mbuya wangu Abrahamu, omwe wakoya mwakukoma m'tima na kukhulupirika lonjezo lace kwa mbuya wangu. Mbuya wanditsogolera ine kunyumba ya mbale wace wa mbuya wangu”.
27 “Louvado seja o S enhor , Deus do meu senhor Abraão!”, disse ele. “O S enhor demonstrou bondade e fidelidade ao meu senhor, pois me conduziu até seus parentes.”
28 Tsono dende lire lidathamangira kunyumba kwa mai walene, licikauza wentse nkhani yentseneyo.
28 A moça correu para casa e contou à família tudo que havia acontecido.
29 Pamwepo Labani, nkhosve ya Rebekayo, idawona mphete ire pabodzi na nkhwinjiri kuboko la mpfumakazi yaceyo.
29 Rebeca tinha um irmão chamado Labão, que foi prontamente à fonte para conhecer o homem.
30 Atondomala kubva mpfumakazi yace kulewa bzomwe munthu ule adamuuza, Labaniyo adathamangira kumcera komwe kukhana munthuyo. Adakafika pambuto pomwe akhadaima kapolo wa Abrahamu, pafupi na ngamira zire kumcerako.
30 Ele havia visto a argola para o nariz e as pulseiras nos braços da irmã, e tinha ouvido Rebeca contar o que o homem dissera. Assim, apressou-se até a fonte, onde o homem ainda estava parado perto dos camelos.
31 Adauza munthuyo kuti: “Tiyendeni kwathu, imwe ndimwe munthu omwe Mbuya wakudalisani. Thangwe ranyi muli kuima kuno? Ine ndakukondzerani kale mbuto kunyumba, ndipombo mbuto ya ngamira zanu”.
31 Labão lhe disse: “Venha e fique conosco, abençoado do S enhor ! Por que ficar aí fora? Já mandei arrumar acomodações para você e seus homens e lugar para os camelos”.
32 Na tenepo, munthu ule adakapita munyumba, ndipo Labani adatsudzula mitolo yomwe ikhadatakulidwa na ngamirazo. Pomwe adamala kucita bzimwebzo, adazipasa cakudya, aciperekambo madzi kuna kapolo wa Abrahamu kuti atsuke ndzayo pabodzi na andzace wentse.
32 Então o homem foi com ele para casa. Labão mandou descarregar os camelos, dar palha para os animais se deitarem e forragem para comerem, e água para o homem e seus ajudantes lavarem os pés.
33 Pomwe cakudya cidabwera, munthu ule adati: “Ndin'dya lini ndikanati kulewa bzomwe ndabwerera”. Pamwepo Labani adamuuza kuti: “Lewa”.
33 Quando a refeição foi servida, porém, o servo de Abraão disse: “Não comerei enquanto não explicar o motivo da minha vinda”. “Está bem”, disse Labão. “Fale.”
34 Iye adati: “Ine ndine kapolo wa Abrahamu.
34 “Sou servo de Abraão”, explicou ele.
35 Mbuya adamudalisa kwene-kwene mbuya wangu, ndipo adamukuza kwene-kwene. Ana mabira, mbuzi na ng'ombe zizinji. Ana pomwe minyala ya kobiri zicena na zifuira, anyankhoda wacimuna na wacikazi, ana pomwe ngamira na mabulu.
35 “O S enhor abençoou grandemente o meu senhor, e ele se tornou um homem rico. O S enhor lhe deu rebanhos de ovelhas e bois, uma fortuna em prata e ouro, e muitos servos e servas, camelos e jumentos.
36 Sara, mkazi wace wa mbuya wangu, adam'balira mwana wacimuna, Sarayo akhadakalamba kale. Ndipo mbuya wanguyo wam'pasa cuma cace centse mwana umweyu.
36 “Quando Sara, mulher do meu senhor, era muito idosa, deu à luz o filho dele. Meu senhor deu tudo que possui a esse filho
37 Tsono mbuya wangu adandipicirisa kuti ndikoye mafala yace yakuti: ‘Mwana wanguyo leka kudzam'tengera mkazi pakati pa madende ya dziko lino la Kenani, komwe ndiri ine kuno.
37 e me fez jurar, dizendo: ‘Não permita que meu filho se case com uma das mulheres cananitas que aqui vivem.
38 Tsono uyende kwathu kwa baba wangu na abale wangu, kukamutengere mkazi mwana wangu kumweko.’
38 Vá à casa de meu pai, aos meus parentes, procurar uma mulher para meu filho’.
39 Ndipo ine ndidamutawira mbuya wangu kuti: ‘Tsono bzin'dzacita tani penu mkaziyo an'dzalamba kubwera na ine kuno?’
39 “Mas eu perguntei ao meu senhor: ‘E se eu não encontrar uma moça disposta a voltar comigo?’.
40 Iye adanditawira kuti: ‘Mbuya omwe ndidakhala ndicimbamubvera nthawe zentse, an'dzatuma anju yace kuti iyende pabodzi na iwe, ndipo in'dzakuthandiza. Un'dzamunyang'anira mkazi mwana wangu pakati pa wanthu wangu, m'banja la baba wangu.
40 Ele respondeu: ‘O S enhor , em cuja presença tenho vivido, enviará um anjo com você e lhe dará sucesso em sua missão. Encontre uma mulher para meu filho entre os meus parentes, da família de meu pai.
41 Ungacita bzimwebzi, temberero langu lin'dzakufikira lini. Tsono iwe ungafika kubanja langulo, wanthu wanguwo acikakulamba, un'dzatsudzuka kucipiciro cako’ ”.
41 Então você terá cumprido sua obrigação. Se, porém, você for aos meus parentes e eles não deixarem a moça acompanhá-lo, estará livre do juramento’.
42 “Tsono lero lino pomwe ndafika kumcera, ndapembera kuti: ‘Mbuya, Mulungu wa mbuya wangu Abrahamu, ndaphata minyendo mundithandize kuti ndikwanirise ulendo bwangubu.
42 “Hoje, quando cheguei à fonte, fiz a seguinte oração: ‘Ó S enhor , Deus do meu senhor Abraão, por favor, dá-me sucesso em minha missão.
43 Ndiri pano pamcera, pakabwera dende pano kudzatunga madzi, ine ndin'dzakumbira kuti: “Ndaphata minyendo, ndipasembo madzi ya mumtsuko mwako kuti ndimwe”.
43 Como vês, estou aqui junto desta fonte. Esta é minha súplica. Quando uma jovem vier tirar água, eu lhe direi: ‘Por favor, dê-me um pouco de água do seu cântaro’.
44 Iye anganditawira kuti: “Mwani, ndipo ndimwesembo ngamira zanuzi”, umweyo ndiye akhale dende lomwe Mbuya wasankhula kuti likhale mkazi wa mwana wa mbuya wangu.’
44 Se ela disser: ‘Sim, beba. Também darei água a seus camelos’, que seja ela a moça que escolheste para ser mulher do filho do meu senhor’.
45 Ndikanati kumaliza pembero langulo ndandowona uyu, wafika Rebeka, akhadasendza mtsuko paphewa, acimbapolikira kumcera kudzatunga madzi. Tsono ndam'kumbira kuti: ‘Ndaphata minyendo, ndipasembo madzi ndimwe.’
45 “Antes de terminar de orar em meu coração, vi Rebeca vindo com o cântaro no ombro. Ela desceu à fonte e tirou água. Eu lhe disse: ‘Por favor, dê-me um pouco de água do seu cântaro para eu beber’.
46 Mwakamkulumize abulusa mtsuko paphewa, acindiuza kuti: ‘Mwani, ndipo ndin'mwesa pomwe ngamira zanuzi.’ Na tenepo, ine ndamwa, ndipo iye amwesambo ngamirazo.
46 Prontamente, ela baixou o cântaro do ombro e disse: ‘Sim, beba. Também darei água aos seus camelos’. Eu bebi, e ela deu água aos camelos.
47 Ndipo ndam'bvundza kuti: ‘Baba wako mbani?’ Iye anditawira kuti: ‘Baba wangu ni Betuyele, mwana wa Nahori, omwe adam'balira Milika.’ Pamwepo ndam'bvazika mphete pamphuno, ndipombo nkhwinjiri kuboko.
47 “Em seguida, perguntei-lhe: ‘De quem você é filha?’. Ela respondeu: ‘Sou filha de Betuel, e meus avós são Naor e Milca’. Então coloquei a argola em seu nariz e as pulseiras em seus braços.
48 Patsogolo pace, ndakotama ndicipemba kwa Mbuya. Ndatumbiza Mbuya, Mulungu wa mbuya wangu Abrahamu, thangwe ra kunditsogolera bwino kwene-kwene. Mbuya wandifikisa kwa abale wace mbuya wangu, komwe ndakawona mwana wace omwe an'dzakhala mkazi wa mwana wa mbuya wangu.
48 “Depois, prostrei-me e adorei o S enhor . Louvei o S enhor , Deus do meu senhor Abraão, pois ele havia me conduzido até a sobrinha-neta do meu senhor, para que ela seja mulher do filho do meu senhor.
49 Tsapanopa, imwe penu mun'komera m'tima mbuya wangu mwakukhulupirika, ndaphata minyendo, ndiuzeni ndibve. Penu ni terepoyo lini, lewani kuti ndidziwe cakucita”.
49 Agora, digam-me se mostrarão bondade e fidelidade ao meu senhor. Por favor, respondam-me ‘sim’ ou ‘não’, para que eu saiba o que fazer em seguida.”
50 Pamwepo Labani na Betuyele adauza munthuyo kuti: “Thangwe rakuti bzimwebzi n'bzakucokera kwa Mbuya, ife palibe comwe tingacite.
50 Labão e Betuel responderam: “É evidente que o S enhor o trouxe até aqui. Sendo assim, não há nada que possamos dizer.
51 Nguyu Rebeka, mtengeni muyende naye. Mukam'pereke kwa mwana wa mbuya wanuyo kuti akakhale mkazi wace, ninga momwe Mbuya adalewera”.
51 Aqui está Rebeca; tome-a e leve-a com você. Que ela seja mulher do filho do seu senhor, como disse o S enhor ”.
52 Kapolo wa Abrahamu ule, pomwe adabva mafalayo, adagodama acitsulima pamaso pa Mbuya.
52 Quando o servo de Abraão ouviu a resposta, prostrou-se no chão e adorou o S enhor .
53 Patsogolo pace, adacosa bzinthu bzakukondzedwa na minyala ya kobiri zicena na zifuira, pabodzi na bzakubvala, acipasa Rebeka. Adapereka pomwe mphaso za kobiri kwene-kwene kwa nkhosve ya Rebekayo na kwa mai wace.
53 Em seguida, entregou a Rebeca joias de prata e ouro e vestidos. Também deu presentes valiosos ao irmão e à mãe de Rebeca.
54 Kapoloyo pabodzi na wanthu omwe akhali nayewo, adadya acimwa, ndipo adagona kumweko. Pomwe adalamuka macibese mwace, mulendoyo adati: “Ndibvumizeni ndibwerere kwa mbuya wangu”.
54 Então o servo e os homens que o acompanhavam comeram e passaram a noite ali. Logo cedo na manhã seguinte, o servo de Abraão disse: “Enviem-me de volta ao meu senhor”.
55 Tsono mai wace Rebeka, pabodzi na nkhosve yaceyo, adati: “Nee, dendeli likhale na ife kuno kanthawe kang'ono-ng'ono, ntsiku khumi zokha, patsogolopo an'dzayenda”.
55 Mas o irmão e a mãe de Rebeca disseram: “Queremos que Rebeca fique conosco pelo menos dez dias; depois, ela poderá partir”.
56 Tsono kapoloyo adati: “Ndaphata minyendo, lekani kundicebwesa. Mbuya wandithandiza kwene-kwene paulendo bwangubu. Ndibvumizeni tsono ndibwerere kwa mbuya wangu”.
56 O servo, porém, disse: “Não me detenham. O S enhor me deu sucesso em minha missão; agora, enviem-me de volta ao meu senhor”.
57 Pamwepo iwo adatawira kuti: “Mbatiricemere dendelo, kuti tibve bzomwe iro linilewa”.
57 “Pois bem”, disseram eles. “Chamaremos Rebeca e pediremos a opinião dela.”
58 Na terepo, adam'cemera Rebeka wacim'bvundza kuti: “Kodi uli kufuna kuyenda naye munthuyu?” Rebekayo adatawira kuti: “Inde, ndiniyenda”.
58 Chamaram Rebeca e lhe perguntaram: “Você está disposta a ir com este homem?”. E ela respondeu: “Sim, estou”.
59 Na tenepoyo, adamubvumiza Rebeka pabodzi na mulezi wace, kuti wayende na kapolo wa Abrahamu na wanthu wale womwe akhamuperekeza.
59 Com isso, eles se despediram de Rebeca e a enviaram com o servo de Abraão e seus homens. A serva que havia amamentado Rebeca a acompanhou.
60 Ndipo adam'dalisa Rebekayo, pakulewa mafala yakuti:
60 Na hora da partida, abençoaram Rebeca, dizendo: “Nossa irmã, que você se torne mãe de muitos milhares! Que seus descendentes conquistem as cidades de seus inimigos!”.
61 Pamwepo Rebeka pabodzi na kapolo wace wacitsikana adanyamuka wacikapakira ngamira, waciyenda na munthu ule.
61 Então Rebeca e suas servas montaram nos camelos e seguiram o homem. Assim, o servo de Abraão partiu levando Rebeca.
62 Isaki akhabwera kucoka ku Beer-Lahai-Roi (ndiko kulewa Mcera wa ule Wamoyo omwe ambandiwona), thangwe akhakhala kuNegebu.
62 Nesse meio-tempo, Isaque, que morava no Neguebe, havia regressado de Beer-Laai-Roi.
63 Ntsiku ibodzi kumaulo, Isakiyo akhafamba aciyenda kuthengo, ndipo adawona ngamira ziri kubwera.
63 Ao entardecer, enquanto caminhava pelo campo e meditava, levantou os olhos e viu que camelos se aproximavam.
64 Tsono Rebeka, pomwe adawona Isaki, adabuluka pangamira yace ire.
64 Quando Rebeca levantou os olhos e viu Isaque, desceu do camelo no mesmo instante
65 Adam'bvundza kapoloyo kuti: “Kodi munthu ali kubwera kuno ule mbani?” Kapolo ule adatawira kuti: “Ndiye mbuya wangu umweule”. Na terepo Rebeka adatenga nguwo acibzifinikiza acim'psinkha mmaso.
65 e perguntou ao servo: “Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro?”. Quando ele respondeu: “É meu senhor”, Rebeca cobriu o rosto com o véu.
66 Kapoloyo adamufotokozera Isaki bzentse bzomwe bzidacitika.
66 Depois, o servo contou a Isaque tudo que havia feito.
67 Tsono Isaki adatenga Rebeka kuti akhale mkazi wace, acipita naye mucikumbi mwace. Isaki adam'funa kwene-kwene Rebekayo, na tenepo bzimwebzi bzidamutsangalazisa acileka kukumbukira impfa ya mai wace.
67 Isaque a levou para a tenda de Sara, sua mãe, e Rebeca se tornou sua mulher. Ele a amava profundamente e nela encontrou consolação depois que sua mãe morreu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.