Mateus 5
Ana-Maṉngulg Ana-Wubiba -- Anu-gadhuwa Ana-lhaawu (NUY) vs NVI
1 Na-Jesus wani-nayn warra-garnyirrimba. Niidadiyn aḏaba ama-ṉuga-wuy arrwiyaj, nga ni-burrangayn aḏaba. Warruburru-yung wani-marrbuy-waa-yinyung wurru-yanggi nigawi-wuy.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Nga wani-marrbuy-waa wugurru. Ni-yamaa,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 “Nugurru yuga nurru-marrbuy, waari nurru-maṉmi nugurraajbaj? Nigaayung na-God naniigajij-majgaa aḏaba, marri numburru-burraa nigawi-nyinyung warru-mandag.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 “Nugurru yuga nurru-wurrij-galadi-wina windiyung? Na-God naniigajij-majgaa aḏaba, marri nambani-man.galagana nugurru.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 “Nugurru yuga nurru-yaal-murramurra? Na-God naniigajij-majgaa aḏaba, marri niga nambaniiyn anubani anaarrawindi-lhangu nani-lhalamayaa-yinyung.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 “Nugurru yuga nirri-ngaynbandii-windiyung numbunu-yandhurrbangana na-God, nguynju yaga nurru-marryaadi marri nurru-wurrij-guldhii yaga? Na-God naniigajij-majgaa aḏaba. Anubani anaarrawindi nurraarra-ngaynbandii-yinyung, niga ambaniiyii nugurru.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 “Nugurru yuga narra-man.galagana warra-mulung-aynbaj? Niga na-God naniigajij-majgaa aḏaba, marri nambani-man.galagana nugurru.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 “Nugurru yuga nurru-wawanggina ana-mamanunggu ana-lhirribala? Na-God niga naniigajij-majgaa aḏaba, marri numburru-warubaj-giiyn nigawi-wuy, numbunu-yilhal-nayii warubaj.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 “Warrubawi-yung-maynji ana-wungarri amburru-wiynjina, yuga nugurru nambarra-muḏaḏbijgana? Na-God naniigajij-majgaa aḏaba, marri nambani-mayana nigawi-nyinyung warra-mijburrayung nugurru.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Nugurru yuga nambi-wungarri-dhijgana, nugurru yamba nuunu-yandhurrbangana na-God, yuga? Niga naniigajij-majgaa aḏaba. Nugurru aadanu nigawi-nyinyung aadanu warru-mandag.”
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 Na-Jesus naagi-yung ni-yambini-wugij. “Ari nugurru nambambiiladi-yamawana marri nambambi-wungarri-dhijgana marri ambuu-yambina aynba-gaynbaj-jinyung ana-lhaawu a-yang-jilg-jinyung nugurri-nyinyung, nugurru yamba ngirri-garrindharrmani ngaya. Amburru-waṉbina-maynji aniijiijung, na-God nambaniigajij-majgana.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Numburru-ḏinggina, yagu yamba na-God nanii-garra-waṉagana anaarraambaḻaman-jinyung anaarrwar. Warruburru-yung wunaa-ja-jambini-yinyung anu…bani-yunggaj, warra-wungarri-dhijgaa wugurru.”
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Warra-wurru-wurruj wini-burrii lhanganig a-marrya-rruj, marri wu-burraa baḏag. Nugurru nurru-jambarrgina-yinyung, nugurru yii-lhanganig-jii nuu-yamana. Numburru-magina-maynji na-God-jinyung a-lhaawu, amburru-marrbuy wugurraayung amburru-yamana yungguyung maaḻamburrg-waj. Na-lhanganig-maynji yagi waṉagi na-nidhamij, numburru-yaminggarrang nimbiniigijgiyn nubagi na-nidhamij? Nubagi na-lhanganig niiladi. Yagi wini-waṉagi ana-marrya-rruj. Ambini-barawudang, nubagi na-lhanganig.”
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Na-Jesus naagi-yung ni-yambini-wugij. “Nugurru nurru-yamana nguynju wu-lhalmbaarrii-yii ana-lhal-lhangu yungguyung. Anubani anaanga ama-ṉuga-rruj anaarrwar, yagi wirri-julubi.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Nugurru-maynji aadanu nimbirri-lhalmbaarrijgana anubani wu-lhalmbaarrii-yinyung, yuga nimbirri-burrdang lhirribala ama-gaṉdharra-rruj? Girrjag! Yuwaagu arrwar nimbirri-wudhang. Nguynju amburraarra-nayii yungguyung aynba-gaynbaj-jinyung, warraarrawindi a-wumurrng-duj.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Nguynju nugurraayunggaj wu-lhalmbaarrii-yii numburru-yamana, nguynju nambambi-nayii yungguyung warra-wurru-wurruj, numburru-waṉbina ambaḻaman. Nambambi-nayii, marri ambunu-warraarriwana naagila na-Baba anaarrwar-yinyung.”
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Na-Jesus naagi-yung ni-yambini-wugij. “Yingga nurraan-jami-magi ngaya nga-yanggi nugurri-wuy ngawaaladi-yamawangun-magi yingga ana-lhaawu-runggal, yagu ana-lhaawu ngijang warruburru-yung-jinyung wunaa-ja-jambini-yinyung na-God anu…bani-yunggaj-jinyung. Waari. Nga-yanggi nganggu-wandhurrg-gana yungguyung anaani ana-lhaawu-runggal.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Anaani ngana-magana yijgubulu. Anggu-burraa-waj ana-lhal marri ana-wumala, yagi wu-jadugi anaani ana-lhaawu-runggal, anggu-wuguuguni-wugij anggu-burraa. Yagi anaaynjaabugij ana-wirrig anu-mari wu-jadugi, anggu-burraa-wugij. Marri anubani-yung anggu-wandhurrg-gina, anaarrawindi-lhangu.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 “Nugurru-maynji yagi nirri-yandhurrbi ana-lhaawu ana-wirrig, nga nambarra-marrbuy-wana-maynji yagi wirri-yandhurrbi anubani-yung, na-God nambani-winyig-gang nigawi-nyinyung warru-mandag. Yagu nugurru-maynji nimbirri-yandhurrbangana ana-lhaawu-runggal anaarrawindi-lhangu, nga nambarra-marrbuy-wana ambirri-yandhurrbangana anubani-yung, nugurru nambani-runggal-wang, nigawi-nyinyung-jinyung warru-mandag.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Warra-mulung-arrgi warrubawi-yung wirriirrarrangi-yinyung warra-yiyini-yinyung ana-lhaawu-runggal marri warra-Pharisee wirri-yandhurrbangana arrgi ana-lhaawu-runggal. Yagu nugurru-maynji nimbirri-yandhurrbangana ana-lhaawu-runggal maaḻamburrg-galawaj, nugurru numburru-yaarri na-God-jinyung-guy warru-mandag.”
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Na-Jesus naagi-yung ni-yambini-wugij. “Warruburru warra-marrbuy-wana-yinyung nambi-magaa, (Exodus 20:13) ‘Yagi narra-mulunguwa-wi. Warrubawi-yung-maynji ambarruumana, na-God ambani-lhajbumana,’ dani-yung nambi-magaa nugurru.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Yagu ngaya ngana-magana aḏaba, nagang-maynji banaa-ḏiyaldhang-maynji nugawi-nyinyung na-nilharri, banu-wungarri-dhijgang-maynji, marri banu-wurrij-bang-bindiyung, na-God ani-lhajbumana. Banu-mi-ḏijalagana-maynji marri banaaladi-yamana-maynji nugawi-nyinyung na-nilharri, nagang ani-yarrijgina nigawi-wuy a-court-guy. Nagang-maynji banu-mayana nagang na-nilharri ni-yilg, ba-nagina nagang a-ngura-wuy.”
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Nagang-maynji banuuyn anujiigurung na-Baba-wuy lhaalhag, a-Temple-Maṉngulg-duj, ba-marrbuy anubani yangi nunggaṉbini na-nilharri-wuy, bawaarruyn bagu.
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 Ba-yaarri na-nilharri-wuy, nga nimbini-yambiynjina, banu-guwaj-gang ngijang. Bani-yung marri baagiyn, banuuyn anujiigurung nugawi-nyinyung, na-Baba-wuy.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 “Warrubawi-yung-maynji ambu-yambina nugawi-wuy, ‘Nagawaa na-yaarri a-court-guy, nga bagu nubagi-yung wani-nguynju-nguynjijgana-yinyung na-runggal-yung, nambani-nguynju-nguynjijgana nagawaa.’ Ani-yambina-maynji anubani, nimbini-yambiynjina, banu-guwaj-gang ana-wulhu-wulhurr. Yagi-maynji nunu-guwaj-gi, nagang aniiyn nubagi na-runggal-yung-guy a-court-duj, marri nubagi na-runggal-yung aniiyn nubagi wani-radba-radbumana-yinyung, marri nagang nubagi wani-radba-radbumana-yinyung ani-burrang wu-dhi-dhidina-rruj.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Ngaya ngunu-magana yijgubulu-windiyung, yagi nuṉḏabali, murrubu bambiiyii ana-bayarra, bawu-jadugang nugawi-nyinyung anubani anu-ṉuga anaarrawindi-lhangu.” Dani-yung ni-yamaa na-Jesus niga.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Warruburru-yung warra-marrbuy-wana-yinyung nambi-magaa anaani ana-lhaawu, (Exodus 20:14) ‘Yagi nagang naa-gamajangi warra-maṉung,’ wurru-yamaa.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Yagu ngaya anaani ngana-magana aḏaba, bangu-nang-maynji ngarrubagi ngarra-maṉinyung, nga bangu-ngaynbandii nugawi-rruj ambubug, nunggaaṉbiyn aḏaba nugawi-rruj ambubug.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 “Wudani-yung yamba, nugawi-nyinyung-maynji mana-bagaḻang mana-walawalama ama-dhaayurrii marri baaṉbina aladi, bama-ngarrgiwang marri bama-barawudang! Bama-ngarrgiwang-maynji manubami mana-bagaḻang, marri ba-yaarri-maynji anubani-yung anaarrwiyaj ba-wiri-mana-maynji, anubani ari wiij-mamaaḻang. Yagu niga-maynji na-God ani-barawudang-maynji nagang a-ngura-wuy, amuulawaa-maynji mana-bagaḻang, waaladi!
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Marri nugawi-nyinyung-maynji ana-walawalama ana-marang anggu-dhaayurrii marri baaṉbina-maynji aladi, bawu-wuḻdhang marri bawu-barawudang. Bawu-barawudang-maynji, marri ba-yaarri-maynji anubani-yung anaarrwiyaj, aḏaba maaḻamburrg. Yagu ba-yaarri-maynji anubani wu-naga-nagina-wuy, angguulawaa-maynji ana-marang, anubani aladi.” Dani-yung ni-yamaa na-Jesus niga.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Warruburru warra-marrbuy-waa-yinyung nambi-magaa nugurru, (Deuteronomy 24:1) ‘Bangaarruyn-maynji nugawi-nyinyung nga-rangarrinaaj, banguuyn ngiga wubiba, amburru-marrbuy yungguyung nagang nungaarruyn, niiniirruynjiyn,’ wurru-yamaa.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Yagu ngaya anaani ngana-magana, bangaarruyn-maynji nugawi-nyinyung nga-rangarrinaaj, marri waari angiiynji-yaay warraaynbaj-guy, bangu-dhaayurrii, yagu yamba angu-mang-maynji aynbajung waḻyinyung, angi-waṉbina aladi. Yagu nugawaj na-God ani-lhajbiyn. Marri nubagi na-waḻyinyung, nigaayunggaj ani-waṉbina aladi.”
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Warruburru warra-marrbuy-wana-yinyung nambi-magaa anu…bani-yunggaj, ‘ba-lhalamayina-maynji, bawu-warra-maya-mayana-maynji anaaban marri anaarrwar marri ana-Jerusalem, anubani nunggu-lhalamayana-yinyung yijgubulu, baaṉbina,’ wurru-yamaa warruburru warra-marrbuy-wana-yinyung.”
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 — ausente —
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ngijang yagi nunggu-mayi nugawi-nyinyung ana-yinag, yagu yamba nugawi-nyinyung mana-mung. Yagi numa-ngalngalijgi yagu numa-dudumijgi.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Yagi nunggaṉbi aniijiijung. Yagu ba-yambina ‘yii’, marri ‘yagi’. Anubani anaaynbaj ana-lhaawu nuynjambina, anubani na-baḏirrnya-yung nini-lhaawu-yiyina nuynjambina.”
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Anu…bani-yunggaj, warruburru warra-marrbuy-wana-yinyung nambi-magaa, (Exodus 21:24) ‘Ambi-wiyn-maynji mana-bagaḻang-duj, bamba-wiyn ama-bagaḻang-duj. Warrubawi-yung-maynji ambi-ra-wadjang ama-ra-rruj, wugurri bamba-ra-wadjang,’ wurru-yamaa warruburru-yung.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Yagu ngaya anaani ngana-magana, yagi ngijang barraa-gaagijgi warrubawi-yung. Warrubawi-yung-maynji ambi-ramarra-wadjang nagang, ngijang anubani-yung ba-ramarra-wiḻibiḻingiyn aadanu, ambi-ramarra-wadjang aaynbaj-gala ngijang.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 “Nubagi-yung-maynji na-wurrujung ani-yarrijgina wurru-yamba-yambina-wuy, a-court-guy, nga ani-yamijgang, ‘Nimbiiyn nugawi-nyinyung mana-yaaḻi mana-lhirribala,’ ani-yamang, banuuyn manubami mana-yaaḻi, ngijang banuuyn manaarabarabalu mana-yaaḻi.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Nubagi-yung-maynji ni-wiynji-wiynjini-yinyung ani-yamijgang, ‘Nimbii-garrwarrwuu ngayawi-nyinyung anaarra aḻagaḻa,’ ani-yamijgang nubagi-yung, banaa-garrwarrwuu malanganyanay!
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Warrubawi-yung-maynji ambi-lhangayaana anubani-yung, baarra-waṉagana-yinyung, bambaarriiyii, yagi barraandirri.”
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Na-Jesus naagi-yung ni-yambini-wugij. “Warruburru-yung warra-marrbuy-wana-yinyung nambi-magaa, ‘banaa-ḏamarr-ngu-burraa nugawi-nyinyung na-guwaj, marri banu-margirang nubagi ani-wungarri-dhijgana-yinyung,’ wurru-yamaa.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Yagu ngaya nugurru ngana-magana, nambarraa-ḏamarr-ngu-burraa warrubawi-yung nambi-wurrij-bangana-yinyung, marri nambarraa-jambina na-God-guy, warrubawi-yung nambi-wungarri-dhijgana-yinyung nugurri-wuy, wurru-waṉbina aladi-yinyung.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Nguynju numburru-yamana na-Baba-yii anaarrwar-yinyung. Ni-yaminggarrina? Ngarraaḻirr ngarrani-waḻamin-dharrgang, ngarrangi-murrmbulijgana warraalaaladi-rruj marri warraambaḻaman-duj. Nguynju-waj ngarraaṉbana ngi-warra-rabina warraambaambaḻaman-duj marri warraalaaladi-rruj. Nugurraayunggaj aadanu, numburru-yamana nguynju na-Baba-yii anaarrwar-yinyung.”
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Naagi-yung na-Jesus ni-yambini-wugij. “Warra-mulung-arrgi-yung nambi-ngaynbandii. Yuga warrubawi-yung narra-ngaynbandii bawi-yung-bugij? Waari anaani anggiij-mamaaḻang-magaa anaani-yung aḏaba. Wugurraayunggaj wirri-mana-mani-yinyung anu-ṉuga, wurraalaaladi wugurru, yagu wurru-yamana yingga aadanu, wiij-nguynju.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Warrubawi-yung waari-yinyung na-God-jinyung warra-wurru-wurruj, wurru-yambiynjina wugurri-nyinyung-guy warra-mijgalgur-yung-guy. Yagu nugurru-maynji numburru-yamana nguynju wugurri-yii, waari anaani anggiij-mamaaḻang-magaa.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 “Nguynju anaani ngana-magana, numburru-yamana nguynju nugurri-nyinyung-jii na-Baba-yii anaarrwar-yinyung. Waari ani-waṉbang anaaladi niga. Nugurraayunggaj yagi nurru-waṉbi anaaladi aadanu.” Dani-yung na-Jesus ni-yamaa, ana-lhaawu.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.