Mateus 5
WURUBURƐ NOMBIA KPAAKPAA NƆƆKEBAKESEE WƆLE (NTR) vs NTLH
1 Yesu kena balaŋ burum baŋ nɛ, ɔ gyeŋa bula daale gyu ke kyaa ke dɔɔ. Keŋte ɔ kaseela baŋ kɔŋawɔ kaa kyaa kilisi e.
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 Botɔɔ te ɔ gyuusu ɔ nɔɔ ɔ na wola wɔ nyiaa,
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Ɛmɛɛ baŋ ɛ ba mo ɛ wose pou lɔ Wurubuarɛ dɔɔ nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne di walaŋsa nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne yɔkɔse ɛ wose nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 Ɛmɛɛ baŋ ɛ loo gyakaa nideli nyi ɛ ke yɛɛ kpene keŋ tenɛɛ Wurubuarɛ siaman nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne wii balaŋ waraŋase nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 Ɛmɛɛ baŋ dukum kamasɛ be doo ɛ konɔɔse man ya nɛ
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 Ɛmɛɛ baŋ ɛ ne yele wosefɛɛreŋ ne kɔŋ balaŋ nsana nɛ ɛmɛɛ na nyeebam,
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 Ɛmɛɛ baŋ bɛɛ naase ŋon diyem nyi ɛ ne yɛɛ kpene keŋ tenɛɛ Wurubuarɛ siaman dɔɔ nɛ, ɛmɛɛ na nyeebam,
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 “Ɛmɛɛ baŋ balaŋ na tee ŋon te bɛɛ naase ŋon diyem te bɛɛ kɛrɛɛ ɛ nɔɔse yako nombiakumɛɛ gyakaa ɛ dɔɔ, nawolo nyi keŋ e silana maŋ dɔɔ nɛ, ɛmɛɛ na nyeebam.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Ɛ yela ke yɛɛ ŋon gyoŋ nideli, nawolo nyi kom keŋ Wurubuarɛ waa tɔ ŋon adido nɛ ka boe. Mena keŋ bɛɛ naase ŋon diyem nɛ, mena ke te be naase Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra baŋ bɔɔ kyaa pɛte ɛ be kɔŋ nɛ diyem.”
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 “Ɛ yɛɛ ŋgba yabia nɛ fa balaŋ tɛɛle kei dɔɔ. Mɔna akpaa yabia gyoŋ keŋ da lee ke man na, n be gyae n ke tale yela ka ke yɛɛ gyoŋ bela ya. Dekɔŋ mena na yabia kenaŋ be dei fa kolo na kolo ke yɛɛ bela ya. Bee fuŋ ke bo leki, na balaŋ ke sakatee ke laŋ.”
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 “Ɛ yɛɛ ŋgba keŋmaŋee nɛ fa balaŋ tɛɛle kei dɔɔ. Donɔɔ keŋ ke gyakaa bula dɔɔ nɛ bɛɛ weese ya.
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ŋolo bɛɛ kyaŋee kanea na waa mo kolo wuu ke dɔɔ ya, mɔna ɔ na mo ke bo gyakaa kolo dɔɔ adido, na ke nyiŋ naa fa balaŋ baŋ pou be kyaa dekpaŋalaŋ man nɛ.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Mena mɔ te ɛ yela balaŋ kena ɛ keŋmaŋee keŋ. Kei ne gyae la ke yela balaŋ kena ɛ nombia kpaakpaa ŋan ɛ ne yɛɛ nɛ, na baa nyiŋ lese ɛ kya ŋon ɔ kyaa adido nɛ yele.”
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa, “Ɛ na gyueŋ nyi me kɔŋae me kaa bɛɛ Wurubuarɛ mmaraase, yaa nombia ŋan Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra be yako see nɛ ya. Ma te kɔŋ nyi me kaa bɛɛ ŋa ya, mɔna me kɔŋae na maa yela nombia ŋenaŋ pou ke kɔŋ ŋgba ba ke yako see nɛ.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Ampaŋ yaa mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyiaa, adido na tɛɛle kei pou nyiŋa te wɔlɛɛ ta ya nɛ, mmaraase ŋan man dokoloŋ, yaa keŋmarasebii dokoloŋ kooŋ gba be gyae ka feefo lee ŋe man ya, kelii debaŋ keŋ nombia ŋenaŋ pou gyae ke kɔŋ, ŋgba mena keŋ bɔɔ yako see nɛ.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Mena dɔɔ walaŋ kamasɛ ŋon ɔ bɛɛ nyi ɔ be di Wurubuarɛ mmaraase kɛŋa man kamasɛ dɔɔ ya, te ɔ wola balaŋ mɔ nyi be na di ŋe dɔɔ ya nɛ, na mena walaŋ ŋonaŋ waa yɛɛ walaŋ kemaasabii Wurubuarɛ gyoori keŋ man. Mɔna walaŋ kamasɛ ŋon ɔ di Wurubuarɛ mmaraase ŋan kamasɛ dɔɔ, te ɔ wola balaŋ mɔ nyi baa di ŋe dɔɔ nɛ, baa baake e nyi walaŋ kegyia Wurubuarɛ gyoori keŋ man.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Mena dɔɔ mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyiaa, akpaa ɛ gbɛɛneŋ ta tenee Wurubuarɛ siaman kela Gyudatena mmaraa wolala baŋ, na Farasiitena dikpii keŋ balaŋ ya nɛ, ɛ be gyae ɛ ka gyoo Wurubuarɛ gyoori keŋ man ya.”
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyi, “Ɛ nyii Wurubuarɛ nombia yakowɔ nyiaa, beneŋ beneŋ keŋ na, Wurubuarɛ yako de naanaɔ nyi, ‘Ɛ na ko walaŋ ya, te walaŋ kamasɛ ŋon ɔ ko walaŋ na, maa bu e fɔɔ.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyiaa, ‘Walaŋ kamasɛ ŋon ɔ gyeŋ baŋ do ɔ dɔɔ na baa bu e fɔɔ, te walaŋ kamasɛ ŋon ɔ tee ɔ dɔɔ nyi ɔ yɛɛ ohuhoo e na, baa mo e gyu kegyiise siaman na be kaa di ɔ nombia. Te walaŋ kamasɛ ŋon ɔ baake ɔ dɔɔ nyi Diyiŋte na, ɔtenate benaa na boalaŋ man kagyoo.’
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 Mena dɔɔ nyi akpaa nyaŋ ŋon n mo kolo kɔŋ Wurubuarɛ kedeesa boe keŋ tɛɛ n kaa deesi, te n tɔɔse nyi ɛmɛɛ na ŋolo dana nombia na,
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 tina nya abɔɔ ŋan yela kedeesa boe keŋ tɛɛ botɔɔ, na n ke gyu n dɔɔ ŋon gyaŋ na ɛ kaa desina ya nsana, pɛna n kaa mo nya abɔɔ ŋan deesi fa Wurubuarɛ.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 Nyi akpaa ŋolo de samenaa neŋ na, yɛɛ kakyeŋ na ɛ ke desina ya nsana pɛna nombia kedi wee keŋ kelii. Na mena ya wee kenaŋ de lii na, waa mo neŋ ka do nombiadiiri ŋon nyiŋmaa man, na ŋon mɔ ka mo neŋ ka do kotɔtɔɔtena nyiŋmaa man, na baa mo neŋ ketɔ deni.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Ampaŋ yaa mɛɛ yako neŋ n ke nyii nyiaa, n be gyae n ka lee deni kenaŋ man ya, kaboena n ke tɔ kom keŋ pou baa do neŋ nɛ taŋ.”
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa, “Ɛ nyii Wurubuarɛ nombia yakowɔ nyi alo na baale de yala dɔŋa na, ŋolo na lee ɔ dɔɔ wɔle ya.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyi walaŋ kamasɛ ŋon ɔ kɛɛ alo te ɔ gyakaa e loo na, ɔtenate te yɛɛ dukum Wurubuarɛ siaman. Nawolo nyi Wurubuarɛ siaman na ɔ gyae e baa.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 Akpaa n dunoluŋ sibii ne yele la te n ne yɛɛ dukum na kulu ke leki. Dei nyi nya lee kadeŋ na n ke kyaa Wurubuarɛ gyaŋ kela nyi baa mo n dibiliŋ pou ka do boalaŋ man.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Te akpaa nyi n dunoluŋ baam ne yele la te n ne yɛɛ dukum na kara ke leki. Dei nyi nya lee kadeŋ na n ke kyaa Wurubuarɛ gyaŋ kela nyi baa mo n dibiliŋ pou ka do boalaŋ man.”
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa “Ɛ nyii Wurubuarɛ nombia yakowɔ nyiaa, ‘Walaŋ kamasɛ ŋon waa bɛɛ ɔ wɛɛle na, kaboena nyi waa fa e tɔne na kawola nyi ɔ te bɛɛ e.’
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyi akpaa alo te gyae baala ya te ɔ baale de bɛɛ e na, ɔ te yeli alo ŋon te wɔlɛɛ yale mmaraase Wurubuarɛ siaman. Te nyaŋ ŋon mɔ n yala alo ŋon ɔ baale be bɛɛ e na, Wurubuarɛ siaman na n gyae ŋolo wɛɛle baa.”
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa, “Ɛ nyiiwɔ Wurubuarɛ nombia besewɔ yako gyaŋgba keŋ nyiaa, walaŋ kamasɛ ŋon ɔ kaŋ ntam fa de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ na, waa yɛɛ kakyeŋ na waa di ke dɔɔ.
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyiaa, ɛ na kaŋ ntam korakora gba ya. Ɛ na kaŋ adido ntam ya, nawolo nyi botɔɔ te Wurubuarɛ kyaa ɔ ne di gyoori balaŋ pou dɔɔ.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Ɛ na kaŋ tɛɛle mɔ ntam ya, nawolo nyi botɔɔ yɛna Wurubuarɛ nae dɛɛ see. Ɛ na kaŋ Gyerusalɛm donɔɔ mɔ ntam ya, nawolo nyi keŋ yɛna gyoo dinaa ŋon donɔɔ.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 Ɛ na kaŋ ɛ nyee ntam ya, nawolo nyi ŋolo be gyae waa tale yela ɔ nyeenyɔɔse dokoloŋ ke biri yaa ka wolose ya.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Nombii keŋ kaboena nyi nya sɛɛ ‘Ayi’ na sɛɛ nyi ‘Ayi’ te keŋ kaboena nyi nya bɛɛ nyi ‘Koa’ na, bɛɛ nyi ‘Koa.’ Nombii da lee kɛŋa wɔle na, lee walaŋkum ŋon gyaŋ.”
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 Keŋte Yesu besewɔ yako nyiaa, “Ɛ nyii Wurubuarɛ nombia yakowɔ nyiaa, akpaa n dɔɔ de yɛlɛɛ n sibii na nyaŋ mɔ yɛlɛɛ ɔ wui tɔ kom. Te akpaa n dɔɔ de kulu n keli na, nyaŋ mɔ kulu ɔ wui tɔ kom.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyiaa, akpaa ŋolo de yɛɛ neŋ nombiikum na, nyaŋ na mo nombiikum tɔ e kom ya. Te akpaa ŋolo da ŋmera neŋ n dunoluŋ lakaa man na, besena n demena mɔ wui kpu e.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Nyi ŋolo de samenaa neŋ nyi waa lɛo n kegba wurikyim na, kpee n kegba atetate keŋ mɔ kpu e.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Akpaa ŋolo da ŋere neŋ nyi ɛmɛɛ na e ke ta nawɔɔtɔɔse kufu na, sɛɛ na ɛmɛɛ na e ke ta nawɔɔtɔɔse sao.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Akpaa ŋolo da sola neŋ kolo na fa e, te akpaa ŋolo de kɔŋ ɔ kaa paa n kolo na, na bɛɛ ya.”
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 Keŋte Yesu besewɔ yako nyiaa, “Ɛ nyii Wurubuarɛ nombia yakowɔ nyiaa, gyae n dɔɔ na n ke kɔla ŋon ɔ ne kɔla neŋ nɛ.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Mɔna maŋ ne yako ŋon baa nyiaa, ɛ gyae balaŋ baŋ bɛɛ kɔla ŋon nɛ, na ɛ ke fane fa baŋ bɛɛ naase ŋon diyem nɛ,
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 na kawola nyi ɛ yɛɛ ɛ kya ŋon ɔ kyaa adido nɛ bia gbagbawɔ. Nawolo nyi ɔ ne yele weese ne gyɔɔ fa balaŋ kumɛɛ na balaŋ kpaakpaa pou, te ɔ ne yele ɔga ne ŋɛɛ fa balaŋ baŋ be gbɛɛneŋ tenɛɛ ɔ siaman, na baŋ be gbɛɛneŋ ba tenɛɛ ɔ siaman ya nɛ pou.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Nyi akpaa ɛ ne gyae balaŋ baŋ bɛɛ gyae ŋon nɛ baageŋ bo na, ɛ na gyueŋ nyi ɛ ke nyiŋ kolo kpaakpaa lee Wurubuarɛ gyaŋ ya, nawolo nyi nombiakumɛɛyɛɛra mɔ koraŋ ne gyae baŋ bɛɛ gyae wɔ nɛ.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Te akpaa ɛ do ɛ gyoona baageŋ nɔɔ na, woŋ te ɛ ne yɛɛ kela balaŋ akaŋ baŋ? Na mena te balaŋ baŋ bɔɔ gyeŋ Wurubuarɛ ya nɛ mɔ ne yɛɛ yee?
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Mena dɔɔ ɛ yɛɛ balaŋ kpaakpaa keŋ nombiikum kamasɛ na doo ɛ man ya kelii ɔto, ŋgba ɛ kya ŋon ɔ kyaa adido nɛ.”
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.