Lucas 8
WURUBURƐ NOMBIA KPAAKPAA NƆƆKEBAKESEE WƆLE (NTR) vs ARA
1 Kedi weeya ala nɛ Yesu gyuuwɔ ke kila donɔɔse na akuraase pou man, na ɔ ne yako Wurubuarɛ gyoori keŋ wose man nombia kpaakpaa ŋan fa balaŋ, na ɔ kaseela kufu bala baŋ mɔ silana e.
1 Aconteceu, depois disto, que andava Jesus de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus, e os doze iam com ele,
2 Na ala baale baŋ ɔ be kyɔ wɔ be kaweese te ɔ be gegi feliŋkumɛɛ lee be baale man nɛ mɔ kpuɛ na e. Be man baale yɛna Mɛɛre ŋon bɛɛ baake e nyi Magedala, ŋon Yesu be gegi feliŋkumɛɛ nyetooro lee ɔ man nɛ,
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 na Gyoana ŋon ɔ baale yɛna Kusa nɛ. Kusa kei yɛɛ kegyia ŋolo e gyoo Herode dekpaŋalaŋ man, na Susana na ala burum baŋ bɔɔ mo ba abɔɔ kɛɛ Yesu na ɔ kaseela dɔɔ nɛ.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Suzana e muitas outras, as quais lhe prestavam assistência com os seus bens.
4 Debaŋ keŋ balaŋ burum kpu na baŋ bɔɔ lee debiise man kɔŋ be kaa yilaa Yesu gyaŋ nɛ, ɔ gyɔɔ dudu fa wɔ nyiaa,
4 Afluindo uma grande multidão e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Wɔɔfarale ŋolo gyuuwɔ ke ŋmatee abɔɔ bia ŋgba amɔla nɛ ɔ wɔɔman. Ɔ kɛɛ ŋmatee ŋa nɛ ŋaale yalawɔ wɔɔ keŋ gbɛɛneŋ man te balaŋ tɛɛwɔ ŋe dɔɔ sakatee ŋa laŋ, te gyebuse kaa tɔɔsee ŋa di.
5 Eis que o semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ŋaale mɔ yalawɔ kpanaŋse dɔɔ te ŋe tuuwɔ, mɔna te kyare ya te ŋa yekeewɔ. Nawolo nyi tɛɛle ta boo kpanaŋse ŋan dɔɔ na ke lɛɛ loŋ see ya.
6 Outra caiu sobre a pedra; e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Bia ŋan ŋaale mɔ yalawɔ kpalamse man te ŋe tuuwɔ, te kpalamse ŋan mɔ tuuwɔ milii ŋa.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e estes, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Ŋaale mɔ yalawɔ tɛɛle kpaakpaa dɔɔ te ŋe tuuwɔ bee, te ŋa see bia burum.” Botɔɔ te Yesu yako wɔ nyiaa, “Ŋon ɔ dana deŋele waa nyii na, waa tei nideli.”
8 Outra, afinal, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cento por um. Dizendo isto, clamou: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Keŋte Yesu kaseela baŋ yako e nyi waa wola wɔ dudu keŋ asɛɛ.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Te Yesu yako wɔ nyiaa, “Ɛmɛɛ dɔɔ Wurubuarɛ ta toro ya agyueŋse na ɛ ka gyeŋ nombia ŋan weesɛɛ lee ɔ gyoori keŋ wose man. Mɔna balaŋ akaŋ baŋ dɔɔ aduya kaageŋ man te maa kolosi fa wɔ.
10 Respondeu-lhes Jesus: A vós outros é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; aos demais, fala-se por parábolas, para que, vendo, não vejam; e, ouvindo, não entendam.
11 Keŋte Yesu yako wɔ nyiaa, dudu keŋ mɔɔ gyɔɔ nɛ ka asɛɛ yaa. “Abɔɔ bia ŋan seŋɛɛ fa Wurubuarɛ nombia ŋan.
11 Este é o sentido da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Bia ŋan be yale gbɛɛnaa man nɛ, seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan te ɔbɔnsam ne kɔŋ kaa ŋmɛɛle ŋa lee be konɔɔse man, na bɔɔ nyiŋ lɛɛ ŋa di na Wurubuarɛ ke lɛɛ ba nyee ya nɛ.
12 A que caiu à beira do caminho são os que a ouviram; vem, a seguir, o diabo e arrebata-lhes do coração a palavra, para não suceder que, crendo, sejam salvos.
13 Bia ŋan be yale kpanaŋse dɔɔ nɛ seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan te bɛɛ lɛɛ ŋa na gyoŋ, mɔna ŋe bee nyiŋ lila be man ya. Bɛɛ lɛɛ ŋa di debaŋ kyomii bo, te akpaa ɔbɔnsam de kɛɛse wɔ kɛɛ na ba te yale.
13 A que caiu sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Bia ŋan be yale kpalamse man nɛ seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan, te tɛɛle kei dɔɔ nombia, na kɔba kegyae beiŋ, na tɛɛle kei dɔɔ abɔɔ akaŋ ŋan kegyae da gyoo be man nɛ, na bee yeli baa bee Kristo man ya.
14 A que caiu entre espinhos são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com os cuidados, riquezas e deleites da vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Abɔɔ bia ŋan be yale tɛɛle kpaakpaa dɔɔ nɛ seŋɛɛ fa balaŋ baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan, te bɛɛ lɛɛ ŋa do konɔɔ kpaakpaa man, te bɛɛ tela ŋa nideli te bɛɛ yɛɛ kakyeŋ di ŋe dɔɔ kelii debaŋ keŋ nombia ŋan ne yeli bɛɛ yɛɛ abɔɔ kpaakpaa nɛ.”
15 A que caiu na boa terra são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Yesu besewɔ gyɔ dudu fa wɔ nyiaa, “Ŋolo bɛɛ kyaŋee kanea na waa mo kolo wu ke dɔɔ yaa waa mo ke do mpa ateta ya. Mɔna ɔ na mo ke bo gyakaa kolo dɔɔ adido na kena dekpaŋalaŋ pou, na baŋ bɛɛ kɔŋ na baa nyiŋ naa.
16 Ninguém, depois de acender uma candeia, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a sobre um velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Kolo ba weesɛɛ keŋ be gyae ka lee debɔɔ ya, te kolo mɔ be wuɛ keŋ nyi be gyae ka lee debɔɔ ya.
17 Nada há oculto, que não haja de manifestar-se, nem escondido, que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Mena dɔɔ ɛ kɛɛ ɛ wose nideli lee mena keŋ ɛ na mo tei nombia ŋan. Nawolo nyi nyaŋ ŋon n dana kolo na Wurubuarɛ waa kpu neŋ burum, te nyaŋ ŋon n be dana kolo ya na kyomii keŋ n na gyueŋ nyi n dana koraŋ nɛ, Wurubuarɛ waa lɛo ke lee n nyiŋmaa man.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque ao que tiver, se lhe dará; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Yesu ɔ naa na ɔ naabia kɔŋawɔ ɔ gyaŋ, mɔna balaŋ dikpii keŋ dɔɔ be te nyiŋ baa benaa e ya.
19 Vieram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se por causa da concorrência de povo.
20 Botɔɔ te ŋolo yako Yesu nyiaa, “N naa na n naabia seŋɛɛ debɔɔ man bɛɛ gyae baa naa neŋ.”
20 E lhe comunicaram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem ver-te.
21 Keŋte Yesu yako wɔ nyiaa, “Me naa na me naabia yɛna baŋ bee nyii Wurubuarɛ nombia ŋan te bee di ŋe dɔɔ nɛ.”
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam.
22 Wee daale nɛ Yesu yako ɔ kaseela baŋ nyiaa, “Ɛ yela dɛɛ toŋ gyu boo keŋ diŋgyiŋ.” Mena dɔɔ ba gyoowɔ degbele man te be laŋawɔ.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, entrou ele num barco em companhia dos seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra margem do lago; e partiram.
23 Debaŋ keŋ be kyaa degbele keŋ man bee gyu nɛ te dosoroŋ moo Yesu. Keŋte feliŋ dinaa daale korowɔ ne gyɔɔ loŋ keŋ dɔɔ, mena dɔɔ ke gyɔɔ loŋ do degbele keŋ man te Yesu kaseela baŋ sia yɛɛ wɔ nideli.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, correndo eles o perigo de soçobrar.
24 Mena dɔɔ Yesu kaseela baŋ gyuuwɔ ke gyuusu e yako e nyiaa, “De Gbeŋgyoo, de Gbeŋgyoo dɛɛ gyae dee munu.” Botɔɔ te Yesu korowɔ te ɔ fae feliŋ keŋ na loŋ keŋ pou te ŋe yɛɛwɔ yididi.
24 Chegando-se a ele, despertaram-no dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo! Despertando-se Jesus, repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou, e veio a bonança.
25 Keŋte Yesu bɔɔse ɔ kaseela baŋ nyiaa, “Weera dɔɔ te ɛ bɛɛ lɛɛ maŋ di ya?” Gyakoloŋ kyaŋa wɔ te ba wose yeŋa wɔ te be bɔɔse dɔŋa nyiaa, “Walaŋ woŋti yɛna kei? Ɔ ne kolosi fa feliŋ na loŋ koraŋ na ŋee nyii e.”
25 Então, lhes disse: Onde está a vossa fé? Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: Quem é este que até aos ventos e às ondas repreende, e lhe obedecem?
26 Keŋte Yesu na ɔ kaseela baŋ toŋawɔ gyu Gerasenetena tɛɛle man keŋ kyaa Galelia boo diŋgyiŋ nɛ.
26 Então, rumaram para a terra dos gerasenos, fronteira da Galileia.
27 Yesu ka betaa lee degbele keŋ man pɛ, te baale ŋolo ŋon feliŋkumɛɛ doo ɔ man nɛ leewɔ donɔɔ keŋ man kɔŋ kaa gyaŋee na e. Ɔ te tɛɛ diteŋteli kyare te ɔ bɛɛ kyaa dɛɛ ya. Ɔ kyae amuseese man.
27 Logo ao desembarcar, veio da cidade ao seu encontro um homem possesso de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos sepulcros.
28 Debaŋ keŋ ɔ be naa Yesu nɛ ɔ fae yeesa te ɔ leewɔ yala ɔ nawɔɔ tɛɛ, na ɔ ne fae yeesa keŋkeŋ nyiaa, “Yesu Wurubuarɛ Adidote Bu, woŋ te n ne gyae me gyaŋ? Mɛɛ waase neŋ bo, na naase maŋ diyem ya.”
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo em alta voz: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Nawolo nyi na Yesu taŋ ke fae feliŋkum keŋ nyi ke dɛɛ lee ɔ man. Debaŋ kamasɛ na feliŋkum keŋ ne naase e diyem, na ba te kyaŋ e bake e agbaraagbaraase ɔ nyiŋmaase na ɔ nawɔɔ man na balaŋ ne gyee e. Keŋ koraŋ na ɔ ne tirii ŋa, na feliŋkum keŋ ta mo e gyu kefula man.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se apoderara dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e grilhões, tudo despedaçava e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Keŋte Yesu bɔɔse e nyiaa, “N yele yɛna sena?” Te balee ŋon tiranɔɔ nyi ma yele yɛna “Dikpii” Ɔ tiranɔɔ mena nawolo nyi feliŋkumɛɛ burum doo ɔ man.
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião, porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Botɔɔ te feliŋkumɛɛ ŋan waase Yesu nyi, ɔ na gegi wɔ ka do bɔɔ keŋ betaŋ ɔto ya nɛ man ya.
31 Rogavam-lhe que não os mandasse sair para o abismo.
32 Debaŋ kenaŋ na kekuiriise dikpii daale seŋɛɛ bula daale dɔɔ bee dii. Keŋte feliŋkumɛɛ ŋan waase Yesu nyi waa yela be kaa gyoo kekuiriise baŋ man, te Yesu faa wɔ gbɛɛ.
32 Ora, andava ali, pastando no monte, uma grande manada de porcos; rogaram-lhe que lhes permitisse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Mena dɔɔ feliŋkumɛɛ ŋan leewɔ balee ŋon man ka gyoo kekuiriise baŋ man, te ba dikpii keŋ pou yeuwɔ tisi bula kyoloŋkyoloŋ keŋ gyu ka gyoo loŋ keŋ man te be munuwɔ pou.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Balaŋ baŋ bɛɛ kɛɛ kekuiriise baŋ dɔɔ kena kpene keŋ be kɔŋ nɛ, ba korowɔ yeu gyu ke yako kpene keŋ be kɔŋ nɛ fa balaŋ baŋ be kyaa donɔɔ keŋ man nɛ na akuraase ŋan man pou.
34 Os porqueiros, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Keŋte balaŋ yeuwɔ gyu be kaa kɛɛ kpene keŋ be kɔŋ nɛ. Ba ke kɔŋ Yesu gyaŋ nɛ, be naa walaŋ ŋon nafɔ feliŋkumɛɛ doo ɔ man nɛ baŋɛɛ Yesu nawɔɔ tɛɛ, na ɔ wose te fɛɛ e keŋ ɔ doona abɔɔ. Te gyakoloŋ gyoo balaŋ baŋ pou.
35 Então, saiu o povo para ver o que se passara, e foram ter com Jesus. De fato, acharam o homem de quem saíram os demônios, vestido, em perfeito juízo, assentado aos pés de Jesus; e ficaram dominados de terror.
36 Balaŋ baŋ bɔɔ naa kpene keŋ be kɔŋ nɛ yako baŋ bɔɔ kɔŋ nɛ mena keŋ Yesu be kyɔ balee ŋon kawee.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como fora salvo o endemoninhado.
37 Keŋte balaŋ baŋ pou be kyaa Gerasene tɛɛle dɔɔ nɛ waase Yesu nyi waa lee be gyaŋ nawolo nyi gyakoloŋ dinaa ta gyoo wɔ. Mena dɔɔ Yesu gyoowɔ degbele keŋ man te ɔ laŋawɔ.
37 Todo o povo da circunvizinhança dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande medo. E Jesus, tomando de novo o barco, voltou.
38 Walaŋ ŋon Yesu be gegi feliŋkumɛɛ lee ɔ man nɛ waase Yesu nyi waa sila e. Mɔna Yesu bɛɛwɔ te ɔ yako e nyiaa,
38 O homem de quem tinham saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 “Bese gyu n dɛɛ, na n kaa yako kpene keŋ Wurubuarɛ be yɛɛ fa neŋ nɛ fa balaŋ.” Mena dɔɔ balee ŋon gyuuwɔ donɔɔ keŋ man ke yako balaŋ pou kpene keŋ Yesu be yɛɛ fa e nɛ.
39 Volta para casa e conta aos teus tudo o que Deus fez por ti. Então, foi ele anunciando por toda a cidade todas as coisas que Jesus lhe tinha feito.
40 Yesu ka bese lee boo keŋ diŋgyiŋ kɔŋ nɛ, balaŋ burum kɔŋawɔ kaa gyaŋee na e. Nawolo nyi na be popou ne kɛɛ ɔ gbɛɛ.
40 Ao regressar Jesus, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Botɔɔ te balee ŋolo ŋon bɛɛ baake nyi Gyariose, ŋon ɔ yɛɛ Gyudatena ɔsom deni man kegyia e nɛ kɔŋawɔ kaa buŋ Yesu nawɔɔ tɛɛ sola e nyi waa kɔŋ ɔ dɛɛ.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, lhe suplicou que chegasse até a sua casa.
42 Nawolo nyi ɔ bu alebu dokoloŋ kooŋ ŋon ɔ be di kulutooneŋ kufu ala nɛ ne gyae waa yeŋ. Yesu kee gyuu keŋ nɛ na balaŋ baŋ be silana e te yɛɛ nsendee ya, mena dɔɔ na ɔ bee nyiŋ gbɛɛ gba waa besena ɔ wose ya.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava à morte. Enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Na alo ŋolo kpuɛ balaŋ burum baŋ be silana Yesu nɛ man keŋ fatabo ne gyɔ e kulutooneŋ kufu ala yaa, mɔna ŋolo te tale kyɔ e ya.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia, e a quem ninguém tinha podido curar [e que gastara com os médicos todos os seus haveres],
44 Alo ŋon moowɔ balaŋ baŋ man ka lee Yesu wɔle te ɔ tinaa ɔ kegba nɔɔbii. Debokenaŋ man te fatabo keŋ ne gyɔ e nɛ karawɔ.
44 veio por trás dele e lhe tocou na orla da veste, e logo se lhe estancou a hemorragia.
45 Botɔɔ te Yesu bɔɔsewɔ nyiaa, “Amɔte tinaa na maŋ?” Balaŋ baŋ pou kebɛɛ nyi be te tina e ya nɛ te Pita yako e nyiaa, “De Gbeŋgyoo, balaŋ burum ke kilisi neŋ gyaŋee te bɛɛ tɛɛse dɔŋa kei na, n ne bɔɔse nyi amɔte tinaa na neŋ?”
45 Mas Jesus disse: Quem me tocou? Como todos negassem, Pedro [com seus companheiros] disse: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem [e dizes: Quem me tocou?].
46 Mɔna Yesu yakowɔ nyiaa, “Ŋolo te tina maŋ. Nawolo nyi ma te naa nyi doŋ daale ta lee me man.”
46 Contudo, Jesus insistiu: Alguém me tocou, porque senti que de mim saiu poder.
47 Alo ŋon kena nyi ɔ be gyae waa tale weese ɔ wose ya nɛ, ɔ moo gyakoloŋ na wose keseree kaa buŋ Yesu nawɔɔ tɛɛ. Botɔɔ te ɔ yako kpene keŋ dɔɔ ɔ be tina Yesu kegba, na mena keŋ ɔ kawee keŋ be taŋ debokenaŋ man nɛ balaŋ baŋ pou siaman.
47 Vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante dele, declarou, à vista de todo o povo, a causa por que lhe havia tocado e como imediatamente fora curada.
48 Keŋte Yesu yako alo ŋon nyiaa, “Me bu, n kelɛɛ maŋ di dɔɔ te n nyiŋa kawee kekyɔ. Ta wosefɛɛreŋ man.”
48 Então, lhe disse: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Yesu ke gyakaa ɔ ne kolosi nɛ, walaŋ ŋolo lee Gyudatena ɔsom deni man kegyia Gyariose ŋon dɛɛ kaa yako e nyiaa, “N bu alebu ŋon ta yem. Na tekaa naase de Gbeŋgyoo ŋon diyem bela ya.”
49 Falava ele ainda, quando veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: Tua filha já está morta, não incomodes mais o Mestre.
50 Yesu ke nyii nombia kɛŋa nɛ ɔ yako Gyariose nyiaa, “Na yee ya, nyaŋ lɛɛ maŋ di. N bu ŋon waa nyiŋ nyeedoŋ.”
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse: Não temas, crê somente, e ela será salva.
51 Yesu ke gyu ka gyoo Gyariose dɛɛ nɛ, ɔ te yeli ŋolo ke sila e gyoo deni keŋ man ya. Pita na Gyɔn na Gyemisi na bu ŋon ɔ kya na ɔ naa baageŋ te ɔ moowɔ sila ɔ wose.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém permitiu que entrasse com ele, senão Pedro, João, Tiago e bem assim o pai e a mãe da menina.
52 Na balaŋ baŋ bɔɔ yilaa botɔɔ nɛ pou ne wii na bee di walaŋsa. Botɔɔ te Yesu yako wɔ nyiaa, “Ɛ na wii ya, alebu kei ta yeŋa ta ya, ɔ doo dosoroŋ bo.”
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Keŋte balaŋ baŋ pou boŋo Yesu, nawolo nyi ba gyeŋ nyi bu ŋon ta yem.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Keŋte Yesu kyaŋa alebu ŋon nyiŋmaa man te ɔ yakowɔ nyiaa, “Me bu! Koro seŋ.”
54 Entretanto, ele, tomando-a pela mão, disse-lhe, em voz alta: Menina, levanta-te!
55 Botɔɔ te bu ŋon woo besewɔ kɔŋ kaa gyoo ɔ man te ɔ korowɔ seŋ debokenaŋ man. Keŋte Yesu yako wɔ nyi baa gyae kolo fa bu ŋon na waa di.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e ele mandou que lhe dessem de comer.
56 Gyakoloŋ gyoo bu ŋon ɔ kya na ɔ naa, te Yesu tɔɔ wɔ nideli nyi be na yako walaŋ na walaŋ kpene keŋ be kɔŋ nɛ ya.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.