Atos 17
WURUBURƐ NOMBIA KPAAKPAA NƆƆKEBAKESEE WƆLE (NTR) vs NTLH
1 Pɔɔl na Silase moowɔ Anfipolise na Apolonia donɔɔse man te be gyuu Tesalonika donɔɔ man, na Gyudatena ɔsom deni kyaa botɔɔ.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Pɔɔl gyuu Gyudatena ɔsom deni keŋ man, ŋgba mena keŋ ɔ ne taŋ yɛɛ nɛ. Pɔɔl na balaŋ benaŋ moo Gyudatena kefɛɛfoweeya atooro sɔɔŋ gyoo Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan man.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Na ɔ na lese nombia ŋan man wola wɔ nyi, “Kaboena nyi Kristo ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kɔŋ nɛ waa naa diyem na waa foŋ lee yeŋ man. Te ɔ besewɔ yako nyi, Yesu ŋon nombia mɛɛ yako ŋon nɛ, ŋon yɛna Kristo nyeelɛɛre ŋon.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Te Gyudatena baale agyueŋ kyɛɛkeewɔ te be lɛɛ Yesu di, te be sila Pɔɔl na Silase. Girikitena baŋ bee yee Wurubuarɛ na ala burum baale, baŋ ba wose man dana obuo nɛ mɔ lɛɛ nombia ŋan do.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Mɔna Gyudatena baŋ ba te lɛɛ Yesu di ya nɛ, man baale sia yɛɛwɔ Pɔɔl na Silase dɔɔ, te ba korowɔ yilaa donɔɔ keŋ man aboŋtena, te be wosi donɔɔ keŋ ampaŋ ampaŋ. Mena dɔɔ be gyuu balee ŋon bɛɛ baake e nyi Gyasɔn nɛ dɛɛ bɛɛ kɛo Pɔɔl na Silase baa lese wɔ fa balaŋ dikpii keŋ.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Keŋ ba te naa wɔ dɔɔ ya nɛ, be wɔŋee Gyasɔn na Kristotena baale gyu donɔɔ keŋ kegyiise gyaŋ na yeesa nyi, “Balaŋ kɛwɔ yɛɛ tɛɛleyɛlɛɛlawɔ. Ba de laŋae kamasɛ na bee loo nombia do, te nɛnɛɛ ba te kaa lii de gyaŋ kɛbo,
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 te Gyasɔn dɔɔ ŋon lɛɛ wɔ see ɔ dɛɛ. Bɛɛ wɔlɛɛ gyoo dinaa Kaesa mmaraase ŋan, te bɛɛ yako nyi gyoo ŋolo kyaa bela ŋon bɛɛ baake e nyi Yesu.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Donɔɔ keŋ mantena na kegyiise baŋ kenyii nombia kɛŋa nɛ, ba nyonowɔ nideli.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Mena dɔɔ be yela Gyasɔn na balaŋ akaŋ baŋ tɔɔ kɔba daale mo seŋ be wɔle nyi, bɔɔ tekaa yɛɛ mena bela ya te be tina wɔ yela.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Tɛɛ ke yu pɛ te Kristotena baŋ moo Pɔɔl na Silase lee donɔɔ keŋ man, te be gyuu Beria donɔɔ man. Be ke gyu ka gyoo botɔɔ nɛ, be gyuuwɔ Gyudatena ɔsom deni keŋ man.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Balaŋ baŋ be kyaa Beria nɛ, gyeŋ nombia kela Tesalonikatena, nawolo nyi ba moo be konɔɔse pou lɛɛ Wurubuarɛ nombia ŋan. Te bɛɛ gyoo Wurubuarɛ nombia aŋmaraseŋ see ŋan man wee kamasɛ, na bɛɛ kɛɛ nyi nombia ŋan Pɔɔl na wola wɔ nɛ yɛɛ ampaŋ?
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Mena dɔɔ Gyudatena balaŋ burum lɛɛ Kristo nombia ŋan di. Te Girikitena ala baŋ ba wose man dana obuo na Girikitena baala burum mɔ lɛɛ Kristo nombia ŋan di.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Gyudatena baŋ be kyaa Tesalonika kenyii nyi Pɔɔl ne yako Wurubuarɛ nombia ŋan Beria mɔ nɛ, be kɔŋawɔ kaa wosi botɔɔ wɔlɛɛ Pɔɔl na ɔ tebia fa wɔ.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Debokenaŋ man te Kristotena baŋ lɔɔ Pɔɔl gbɛɛ te ɔ laŋa ɛpo nɔɔman. Mɔna Silase na Timoti dɔɔ baŋ dɔɔwɔ Beria botɔɔ.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Balaŋ baŋ bɔɔ moo Pɔɔl ka tee nɛ, moo e kelii na Atɛnse donɔɔ man. Be ka bese bɛɛ kɔŋ Beria nɛ, Pɔɔl doo wɔ tiila nyi baa yako Silase na Timoti nyi be kaa tuŋ e bileŋ.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Pɔɔl kɛɛ gyeki Silase na Timoti Atɛnse donɔɔ man nɛ, ɔ naawɔ nyi bɛɛneŋ te wulu donɔɔ keŋ man mena dɔɔ takaa e nideli.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Mena dɔɔ ɔ gyuu Gyudatena ɔsom deni keŋ man, na ŋon na Gyudatena na balaŋ baŋ ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya te bee yee Wurubuarɛ nɛ, na gyoo Wurubuarɛ nombia ŋan man nideli. Mena te wee kamasɛ mɔ, ɔ ne kolosi fa balaŋ baŋ bɛɛ kɔŋ botɔɔ keŋ balaŋ ne gyaŋee nɛ.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Botɔɔ te wolala baale baŋ bɛɛ baake wɔ nyi Epikuritena na Setɔyikitena nɛ, na ŋon Pɔɔl wɔŋee nombia ŋaale. Pɔɔl kekolosi lee Yesu kabese foŋ lee yeŋ man nombia nɛ, balaŋ baale bɔɔsewɔ nyi “Na woŋ yaa nkpee kei ne yako baa? Te baale mɔ kpa, mberem ɔ ne kolosi bɛɛneŋ wɔlɛɛ baale nombia bo.”
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Mena dɔɔ ba moo Pɔɔl gyu be dɛɛgyaŋee keŋ bɛɛ baake ke nyi Areopaguse nɛ, kegyiise siaman. Te be bɔɔse Pɔɔl nyi, “Nyaŋ ke tale lese n kawola wɔle kei man wola daa?
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Nawolo nyi n nombia ŋan n na wolo nɛ, ta bese nombia wɔlɛɛ da deŋela man. Mena dɔɔ dɛɛ gyae nyi n ka lese ŋe man wola daa.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Balaŋ baŋ be kyaa Atɛnse donɔɔ keŋ man na ŋɔɔla baŋ be kyaa botɔɔ nɛ, bɛɛ yɛɛ kolo kpu na nombia wɔlɛɛ kenyii na ŋa keyako ya.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Keŋte Pɔɔl korowɔ seŋ kegyiise baŋ be kyaa Areopaguse dɛɛgyaŋee keŋ siaman te ɔ yako wɔ nyiaa, “Atɛnsetena, ma te naa nyi gbɛɛ kamasɛ man na, ɛ dana yɔ ɔsom keŋ man nideli.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Nawolo nyi ma keta mee kila donɔɔ keŋ na, me naa abɔɔ ŋan ɛ na som nɛ, te me naawɔ nyi ɛ te ŋmarase gyakaa ɛ kedeesa boe daale dɔɔ nyi, ‘Wurubuarɛ ŋon dɔɔ gyeŋ e ya nɛ kedeesa boe.’ Mena Wurubuarɛ ŋon ɛ ba gyeŋ e ya te ɛ na som e nɛ, ɔ nombia yaa mɛɛ gyae maa yako ŋon nɛ.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Wurubuarɛ ŋon ɔ be yɛɛ tɛɛle kei na kpene kamasɛ keŋ doo ke man nɛ, ŋon yɛna adido na ateta Gbeŋgyoo. Ɔ bɛɛ kyaa denɛɛ ŋan denibalaŋ be bam te bɛɛ som ŋe man nɛ man ya.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Te yɛɛ mɔ nyi kolo ne hia na e, te ɔ ne gyae nyi denibalaŋ baa yɛɛ fa e ya. Nawolo nyi ŋon ne faa na balaŋ pou nyeedoŋ na weesɛɛ na kpene kamasɛ.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Walaŋ dokoloŋ dɔɔ, te ɔ tɛɛwɔ yela debiise balaŋ pou kɔŋawɔ tɛɛle kei dɔɔ. Ŋon see na debaŋ, na botɔɔ keŋ walaŋ kamasɛ waa kyaa tɛɛle kei dɔɔ.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Wurubuarɛ yɛɛ kɛŋa pou see na balaŋ kenyiŋ kɛo e na baa naa e. Mɔna ɔ be dana lem lee de man ŋolo gyaŋ ya.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Ŋgba mena keŋ ŋolo be yako see nyi, ŋon dɔɔ te de dana nyeedoŋ te dɛɛ tale wosi da wose te de kyaa nɛ. Ɛmɛɛ gbagba ɛ nɔɔneŋ kpeere ŋolo yako nombii kei nyi, daa mɔ de yɛɛ ɔ biawɔ.
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Mena dɔɔ keŋ de yɛɛ ɔ biawɔ dɔɔ, de na kɛɛ nyi Wurubuarɛ yɛɛ ŋgba kɔba yayam, yaa nyeele wolom, yaa boe keŋ balaŋ ba mo ba agyueŋ na ba adao mo ke yɛɛ bane see nɛ ya.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Gyaŋgba keŋ na Wurubuarɛ lese ɔ sia lee nombia ŋan balaŋ ba gyeŋ ya te bɛɛ yɛɛ nɛ dɔɔ. Mɔna nɛnɛɛ dɔɔ ɔ ne faree balaŋ pou yenaŋ kamasɛ nyi, baa kyɛɛkee lee be gbɛɛneŋ kumɛɛ man na baa kɔŋ ɔ gyaŋ.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Nawolo nyi ɔ ta lese wee daale see, keŋ waa ta walaŋ ŋon ɔ ba lese see nɛ dɔɔ, na waa di walaŋ kamasɛ nombia gbɛɛ kpaakpaate man. Mena keŋ balaŋ kenyiŋ gyeŋ nyi mena nombia kɛŋa yɛɛ ampaŋ dɔɔ, te ɔ gyuusu walaŋ ŋonaŋ lee yeŋ man.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Balaŋ baŋ kenyii mena keŋ Pɔɔl ne kolosi lee yeŋ wɔle kefoŋ wose man nombia nɛ, be man baale kulu e te baale mɔ yako e nyi, “Dɛɛ gyae n ka bese yako daa mena nombia kɛŋa bela.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Mena dɔɔ Pɔɔl korowɔ lee balaŋ baŋ degyaŋee keŋ man.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Balaŋ baŋ baale seŋawɔ Pɔɔl wɔle te be lɛɛ Yesu di. Be man baale yɛna Dinisuse ŋon ɔ yɛɛ botɔɔ keŋ bɛɛ gyaŋee nɛ kegyia ŋolo e, na alo ŋon bɛɛ baake e Damarise nɛ, na be man balaŋ burum baale.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.