Atos 13
WURUBURƐ NOMBIA KPAAKPAA NƆƆKEBAKESEE WƆLE (NTR) vs NVT
1 Kristotena dikpii keŋ ke kyaa Antiɔke donɔɔ man nɛ, na be dana Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra na wolala be man. Baŋ yɛna Banabase na Simeɔn ŋon bɛɛ baake e nyi walaŋ bibiini nɛ na Lusiuse ŋon ɔ ba lee Kirene nɛ, na Sɔɔl na Manayen ŋon bɔɔ kɛɛle ŋon na gyoo Herode Antipase bom nɛ. Gyoo Herode Antipase yɛna walaŋ ŋon ɔ seŋɛɛ gyoo dinaa nawɔɔ man Galelia tɛɛle man.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Wee daale be kɛɛ som Wurubuarɛ nɛ, be bake be nɔɔ bɛɛ fane te Wurubuarɛ feliŋ yako wɔ nyiaa, “Ɛ lese Banabase na Sɔɔl fa maŋ, na baa yɛɛ tom keŋ dɔɔ mɔɔ baake wɔ nɛ.”
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Mena dɔɔ ba kebake be nɔɔ fane taŋ nɛ, ba moo be nyiŋmaase gyakaa be dɔɔ fane fa wɔ te be lɔɔ wɔ gbɛɛ.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Wurubuarɛ feliŋ ke kpila Banabase na Sɔɔl nɛ, be gyuu Selusia. Botɔɔ te ba moo degbele dinaa mo loŋ dɔɔ gyu Saiporɔse tɛɛle keŋ loŋ be kilisi ke nɛ man.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Be kelii Salamise nɛ be yako Wurubuarɛ nombia ŋan Gyudatena ɔsom denɛɛ man. Na Gyɔn Maake mɔ kpuɛ na wɔ ɔ ne kyɔ wɔ.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Be kila tɛɛle kenaŋ dɔɔ pou gbaa ke gyu ke lii Pafose donɔɔ man. Botɔɔ te ba ke naa ŋmeeseŋte ŋolo ŋon bɛɛ baake e nyi Baa Yesu nɛ. Ɔ yɛɛ Gyuda baale e te ɔ moo ɔ wose yɛɛ ŋgba Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre nɛ.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Na ɔ yɛɛ gyoo ŋon ɔ seŋɛɛ gyoo dinaa nawɔɔ man tɛɛle kenaŋ man nɛ ɔ dɔɔ e. Bɛɛ baake e nyi Segiuse Pɔluse. Na ɔ yɛɛ walaŋ ŋon ɔ gyeŋ nombia nideli. Ɔ baake Banabase na Sɔɔl ɔ gyaŋ, nawolo nyi na ɔ ne gyae waa nyii Wurubuarɛ nombia ŋan.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Mɔna ŋmeeseŋte ŋon ɔ yele Giriki dei man yɛna nyi Elimase nɛ, korowɔ seŋ tia Banabase na Sɔɔl. Ɔ gyaewɔ nyi waa lese gyoo ŋon agyueŋ lee Wurubuarɛ nombia ŋan man, na ɔ be nyiŋ lɛɛ ŋa di ya.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Keŋte Sɔɔl ŋon bɛɛ baake e nyi Pɔɔl te Wurubuarɛ feliŋ doo ɔ man nideli nɛ, kɛɛ ŋmeeseŋte ŋon diiŋ te ɔ yako e nyiaa,
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 “Nyaŋ ɔbɔnsam bu! N ne kɔla kpene kamasɛ keŋ dei, nyaŋ yɛna dekara na adao kumɛɛ pou nyee. Woromɔ te n ke tina de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ nombia ŋan doo na ŋe gbɛɛ nɛ ketulii yela?
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 De Gbeŋgyoo Wurubuarɛ waa lese ɔ doŋ wola neŋ. N sia gyae keyɛlɛɛ, te n be gyae n kena weese ya, kelii debaŋ daale.” Debokenaŋ man te ɔ sia yɛlɛɛwɔ, na ɔ dɔŋ ɔ ne lalaa ɔ ne gyae walaŋ ŋon waa kyaŋ e ɔ nyiŋmaa man wola e gbɛɛ.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Gyoo kemaasa ŋon kena kpene keŋ be kɔŋ balee kei dɔɔ nɛ ɔ lɛɛ Yesu di, nawolo nyi ɔ nombia ŋan bɔɔ wolo nɛ yela ɔ wose gbirisi e.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Pɔɔl na ɔ tebia moowɔ loŋ dɔɔ lee Pafose kelii Pɛga keŋ kyaa Pamfilia tɛɛle man nɛ. Botɔɔ te Gyɔn Maake tinaa wɔ yela te ɔ besewɔ laŋ Gyerusalɛm.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Be ka lee Pɛga nɛ, be gyuuwɔ kelii Antiɔke keŋ kyaa Pisidia tɛɛle man nɛ, te Gyudatena kefɛɛfowee keŋ kelii nɛ, be gyuu Gyudatena ɔsom deni man kekyaa.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Gyudatena baŋ kekala lee Mosesi mmaraa tɔne na akpeŋkpeŋgyɔɔra tɔna ŋan man taŋ nɛ, bɔ ɔsom deni man kegyiise baŋ yako Pɔɔl na ɔ tebia nyiaa, “De tebia, akpaa ɛ dana kolo ɛ ka mo do balaŋ baŋ kakyeŋ na, ɛ kolosi fa wɔ.”
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Botɔɔ te Pɔɔl korowɔ seŋ te ɔ gyinaa ɔ nyiŋmaa adido nyi baa yela kekolosi. Te ɔ fiasɛɛ ɔ ne kolosi nyiaa, “Iseraetena na ɛmɛɛ baŋ ɛ te yɛɛ Iseraetenawɔ ya, te ɛ ne yee Wurubuarɛ nɛ ɛ tei maŋ!
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Iseraetena Wurubuarɛ lese na de naanaɔ, te ɔ yela be nyiŋa ba wose debaŋ keŋ be kyaa Igyipite tɛɛle man nɛ. Wurubuarɛ moo ɔ doŋ dinaa keŋ lese wɔ lee tɛɛle kenaŋ man.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Te ɔ nyiŋa konɔɔ fa wɔ kulutooneŋ sɔŋola (40) depampaa dinaa keŋ man.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Wurubuarɛ yela ɔ balaŋ dii debiise nyetooro dɔɔ Kaanan tɛɛle man, te ɔ lɛo be tɛɛlese fa wɔ kekpaakekpaa.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Lee debaŋ keŋ Wurubuarɛ ba lese ɔ balaŋ lee Igyipite, kaa lii mena debaŋ kei nɛ yɛɛ kulutooneŋ sɔŋonoŋ akpeŋ anaara na sɔŋola na kufu (450). Kei wɔle nɛ, Wurubuarɛ faa wɔ nombiadiira kelii ɔ dekpeŋkpeŋgyɔɔre Samuɛle dɔɔ.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Keŋte balaŋ baŋ yako Wurubuarɛ nyi waa see gyoo fa wɔ. Te ɔ moo Kisi ŋon ɔ ba lee Bɛngyamɛn dekpaŋalaŋ man nɛ bu Sɔɔl fa wɔ, te Sɔɔl dii gyoori kulutooneŋ sɔŋola (40).”
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Wurubuarɛ ka lese Sɔɔl lee gyoori man nɛ, ɔ moo Defidi see gyoo. Wurubuarɛ dii adansɛɛ lee ɔ wose man nyiaa, “Me te nyiŋ Gyese bu Defidi ŋon mɛɛ gyae e lee me konɔɔ man. Ŋon ne gyae la waa yɛɛ kpene kamasɛ keŋ mɛɛ gyae.
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Defidi kei duuluŋ man te Wurubuarɛ lese nyeelɛɛre Yesu, te ɔ kɔŋawɔ Iseraetena gyaŋ ŋgba mena keŋ ɔ be yako see nɛ.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Pɛte Yesu ke kɔŋ na, Gyɔn taŋ kekolosi fa Iseraetena pou nyi, baa kyɛɛkee lee be gbɛɛneŋ kumɛɛ man, na baa kɔŋ Wurubuarɛ gyaŋ na baa sɔ wɔ Wurubuarɛ loŋ.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Gyɔn kɛɛ gyae waa taŋ ɔ tom nɛ ɔ bɔɔse balaŋ baŋ nyiaa, ‘Ɛmɛɛ gyeŋ nyi maŋ yɛna amɔte? Na maŋ yɛna walaŋ ŋon ɛ ne daa nɛ ya. Ɛ kɛɛ, ŋon ɛ ne daa nɛ dɔŋ me wɔle ɔ ne kɔŋ. Te maŋ Gyɔn be kaboena nyi maa buŋ booli ɔ nkyokota ŋmeeseŋ gba ya.’
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 Me tebia Aberaham duuluŋ man bia, na ɛmɛɛ baŋ ɛ te yɛɛ Iseraetenawɔ ya te ɛ ne yee Wurubuarɛ nɛ, daa te Wurubuarɛ yela ba moo nyeedoŋ nombia kɛŋa kɔna.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Nawolo nyi Gyerusalɛmtena, na be siamantena baŋ ta gyem nyi ŋon yɛna nyeelɛɛre ŋon ya. Be te nyii nɔɔwoya ŋan akpeŋkpeŋgyɔɔra baŋ be ŋmarase see, te bɛɛ kale ba kefɛɛfowee kamasɛ man nɛ ya. Mɔna be ke bu e fɔɔ keŋ nɛ, yela akpeŋkpeŋgyɔɔra nɔɔwoya ŋan bɔɔ ŋmarase see lee ɔ wose man nɛ kɔŋawɔ mena.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Keŋ koraŋ be te nyiŋ nombiikum baa seŋ ke dɔɔ bu e fɔɔ na ba ko e ya nɛ, ba sola Gyoo Pilato nyi waa lese e fa wɔ na baa ko.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Ba ke yɛɛ ŋan pou bɔɔ ŋmarase lee ɔ wose man taŋ nɛ, ba lese e lee ɔpaŋdaŋ keŋ dɔɔ ke wuu boe bɔɔ daale man.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Mɔna Wurubuarɛ gyuusu e lee yeŋ man.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Te ɔ lese ɔ wose wola balaŋ baŋ ŋon na wɔ ne kyaa ta lee Galelia gyu Gyerusalɛm donɔɔ man nɛ weeya burum man. Balaŋ baŋ ɔ ba lese ɔ wose wola wɔ nɛ, ne diina ɔ wose man adansɛɛ fa de balaŋ Iseraetena gyɛŋ nɛ.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 — ausente —
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 — ausente —
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Wurubuarɛ besewɔ yako ɔ tɔne keŋ yenaŋ daale mena keŋ waa gyuusu Yesu lee yeŋ man na ɔ be doo yebɔɔ man dala ya nɛ nyi,
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Defidi nɔɔneŋ tɔne keŋ man yenaŋ daale na, ɔ besewɔ yako nyi,
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Defidi ke kyaa na ɔ sia, te ɔ ka som Wurubuarɛ taŋ ŋgba mena keŋ Wurubuarɛ ne gyae nɛ, ɔ moo ɔ kpaa teeli te ba moo e ke wuu ɔ naanaɔ gyaŋ te ɔ dalawɔ.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Mɔna walaŋ ŋon Wurubuarɛ be gyuusu e lee yeŋ man nɛ, ŋon te dale ya.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 Mena dɔɔ me tebia, mɛɛ gyae ɛ ka gyeŋ nideli nyi Yesu adaworoma dɔɔ te dɛɛ yako ŋon mena keŋ walaŋ waa yɛɛ, na Wurubuarɛ ka mo ɔ dukum kyɛɛ e.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 Lee Yesu dɔɔ walaŋ kamasɛ ŋon ɔ lɛɛ Wurubuarɛ nombia ŋan di na waa di deŋele, nawolo nyi nafɔ ŋolo be kyaa keŋ waa tale di Mosesi mmaraase ŋan dɔɔ, na waa di deŋele Wurubuarɛ siaman ya.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Lee mena dɔɔ ɛ kɛɛ ɛ wose man nideli, na nombia ŋan Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra be ŋmarase see nɛ, be kɔŋ ɛ dɔɔ ya. Be ŋmarasewɔ nyiaa,
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 ‘Ɛ kɛɛ, ɛ mɛɛ baŋ ɛ ne kulu Wurubuarɛ nɛ,
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Mena dɔɔ debaŋ keŋ Pɔɔl na Banabase ba lee bɔ ɔsom deni keŋ man bee gyu keŋ nɛ, balaŋ baŋ waase wɔ nyi baa bese kɔŋ ba kefɛɛfowee anekɔŋaŋ, na be kaa yako wɔ mena nombia kɛŋa bela kpu.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Balaŋ baŋ ke yaasee taŋ keŋ nɛ, Gyudatena burum na balaŋ baŋ ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya te bee yee Wurubuarɛ te bɔɔ mo ba wose do Gyudatena ɔsom keŋ man nɛ, sila Pɔɔl na Banabase. Te Pɔɔl na Banabase kolosiwɔ do wɔ kakyeŋ nyi, wee kamasɛ na baa tɔɔse Wurubuarɛ bɛrɛɛ keŋ ɔ ba mo boele wɔ nɛ nideli na baa kyaa fa e.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Gyudatena kefɛɛfowee ka bese lii nɛ, donɔɔ keŋ pou kaa yilaawɔ nyi baa nyii de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ nombia.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Gyudatena kena balaŋ baŋ yaanɔɔle nɛ be sia yɛɛwɔ be dɔɔ, mena dɔɔ be lɛɛ Pɔɔl nombia ŋan ɔ ne yako nɛ aŋmaareŋ te ba tee e.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Te Pɔɔl na Banabase gyɔɔ be konɔɔ yako wɔ nyi, “Nafɔ kaboena nyi dɛɛ taŋgbɛɛ kolosi Wurubuarɛ nombia ŋan bo fa ŋon pɛ, mɔna keŋ ɛ be bɛɛ ŋa te ɛ be kɛɛ ɛ wose nyi ɛ be kaboena nyi ɛ ke nyiŋ nyeedoŋ kekpaa keŋ dɔɔ ya nɛ, dɛɛ lee ɛ gyaŋ dee gyu baŋ ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya nɛ gyaŋ.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Nawolo nyi keŋ de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ be yako daa yɛna nyi,
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Mɔna balaŋ baŋ ba te yɛɛ Gyudatenawɔ ya ke nyii nombia kɛŋa nɛ, yɛɛ wɔ gyoŋ nideli te ba lese Wurubuarɛ yele lee ɔ nyeedoŋ nombia ŋan dɔɔ. Te baŋ Wurubuarɛ ba lese wɔ nyi baa nyiŋ nyeedoŋ kekpaa keŋ nɛ, lɛɛ de Gbeŋgyoo Yesu di.”
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Te de Gbeŋgyoo Yesu nombia ŋan yaaseewɔ tɛɛle keŋ dɔɔ pou.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Mɔna Gyudatena baŋ feefuwɔ do kegyiise baŋ na ala baŋ bee yee Wurubuarɛ te ba wose dana obuo donɔɔ kenaŋ man nɛ, te be naase Pɔɔl na Banabase diyem, te be gegi wɔ lee tɛɛle keŋ man.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Mena dɔɔ Kristo kpilala baŋ kpiisi be nawɔɔ tɛɛ aŋasa see wɔ na kawola nyi ba te bɛɛ wɔ, te ba lese be nae botɔɔ te be laŋa Ikonium.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Mɔna Yesu silala baŋ be kyaa botɔɔ nɛ dɔɔ, yɛɛ wɔ gyoŋ nideli na Wurubuarɛ feliŋ ŋon mɔ doo be man nideli.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.