Lucas 12
Mama Kuurrku Wangka (NTJ) vs NAA
1 Yarnangu-ya mingapirinypa kapurturringu. Palunyalu ngaparrkulu-yanku yurnturanytja. Nyangka Tjiitjalu-tjananya wanalpayi pirningka watjarnu, “Kuliltjarra-ya nyinama Paratji pirningka lurrtjurringkutjamaalpa. Tjiinya-yan nyaku minirriku palunyapirinyarriku. Tjiinya-ya mayura watjara Mama Kuurrnga wanaranytjatjanulu.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Tjiinya nyarra-ya kutjupa-kutjupa kumpilpa watjara puru palyara, palunyanya Mama Kuurrtu ngula watjalku yartakanku.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Nyuntulu-tjinguru-yan tjarrpaku kumpiralpi watjalku. Nyangka ngula-ya yurirlta watjalku pirningka mirangka. Puru-yan tjaalymanku watjalku. Nyangka-ya mirrarra watjanma.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa watjarnu, “Yuwa yamatji pirni, kulinma-ya ngaanya. Ngurlurringama-kurlu-yan wati mirriputjuku. Tjiinya-tjananyantaya yarnangukutju pungku mirrirntanku.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Wiya, Mama Kuurrku-ya ngurlurringama. Tjiinyamarntu pungkulalpi warungkatarrartu warniku tjarrpatjunku. Yuwa, palunyakukutju-ya ngurlurringama.”
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Tjiinya-yan tjimarri kurlunytja tjurlpu 5-pa payipungkupayi. Palunyanguru-tjinguru-yan kulira Mama Kuurrnga tjurlpuku watatja. Wiya, tjurlpu pirninya miranykanyilpayi.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Puru nyuntuku mangkakutarrartu ninti. Tjiinya kutjupalu purtu kawuntumanku wantiku. Ngarna Mamalu nintilu kulira. Nyangka-ya ngurlumaalpa nyinama. Tjiinyamarntu-yan mungutjamunu tjurlpungka munkarra.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa watjarnu, “Kulinma-ya ngaanya. Nyuntulu-tjingurun pirningka mirangka watjalku ngayunya-rnin wanaranytjalu. Nyangka ngula-rna Katja Yarnangurrinytjalu yayintjulpa pirningka watjalku nyuntulu-rnin wanaranyangka.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Nyangka-tjinguru-tjun ngurrparriku pirnilu-ya kuliranyangka. Nyangka-rnanku ngurrparriku Mama Kuurrku yayintjultu-ya kuliranyangka.”
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Kutjupalu-tjinguru-rni Katja Yarnangurrinytjanya palyamunu watjalku. Nyangka Mama Kuurrnga-ra kalyparriku. Nyangka kutjupalu-tjinguru Kuurti Walykumununya panypurangkula watjalku. Wiya, Mama Kuurrnga-ra kalyparrikitjamunu.”
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Nyangka-tjinguru-tjananyantaya tjulyara katiku tjurrtjungka ngaratjunku kuurrpa-yan wangkatjaku. Tjinguru-tjananyanta katiku puurrpa purlkanyangka ngaratjunku. Nyangka-ya tjurlpilyarrirra kulintjamaaltu wanti, ‘Yaaltji-yaaltji-rna watjalku ngurringaraku-rniya, palunyangka?’
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Tjiinyamarntu Kuurti Walykumunulunta watjalku yartakanku watjaltjakun.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Nyangka yarnangu pirni-ya ngaralanytja. Nyangka wati kutjulu watjarnu, “Puurr, kurtararra-litju wangulyararringu nyinarra. Nyangka-tju kurta watjala. Nyangka-rni mamaku yulytja tjarraralpi nintila.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Wiya, kutjupalu-tju nintintjamunu nyuntuku-pulamparnanku yulytja tjarrara nintiltjaku.”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Nyangka Tjiitjalu-tjananya yarnangu pirningka watjarnu, “Yulytjaku-kurlu-yan warnirripungama pirnipurlka kanyilkitjalu. Tjinguru-yan kulira tjiinya yulytja puru tjimarri pirni kanyiranytjatjanu pukurlpa nyinakitjalu. Wiya, pukurlpa-yan nyinakitjamunu.”
15 Então lhes recomendou:
16 Nyangka Tjiitjalu tjukurrpa kamparntalpa watjarnu, “Wati ngaanya tjimarri purlkanyatjarra nyinarranytja. Palunyalu mirrka purlkanya yurralpayi palunyaku kaatantatja.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Nyangka palunyaku mirrka yurnmirringu purlkanya mularrpa ngaralanytja. Nyangka purtu kuliranytja, ‘Yiwarla wanytjangka-rna tjarrpatjunku kanyinma? Tjiinya-tju mirrka tjunkupayinya lipimunu ngarala. Nyangka-rna purtu tjarrpatjunku wantiku.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Munta, ngaapirinypa-rna palyalku. Yiwarla mirrka tjunkupayinya-rna yarraralpi lipi purlkanyalpi palyalku. Palunyalu yurninypa puru yulytja kutjupa-kutjupa tjarrpatjunku kanyinma.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Palunyatjanu-rna waarka puru palyalkitjamunu. Nyinarrayilku-rna kurli pirnirriku. Tjiinyamarntu-rna mirrka purlkanya kanyira ngalkunma. Puru-rna wayinpa tjikira pukurlpa nyinama.’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Nyangkalta-lu Mama Kuurrtu watjarnu, ‘Wiya, pina kuwar-kuwarpan. Munga kuwarrin mirrirriku. Nyangka nganalunyka kanyilku kutjupa-kutjupa tjiinyan kulira yungarralu kanyilkitjalu? Wiya, kutjupalu kanyinma.’”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Tjiinya-ya Mama Kuurrku watatja nyinarranytjalu yulytja tjimarrikutju kulilpayinya-ya palunyapirinyarriku.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Nyangka Tjiitjalu-tjananya wanalpayi pirninya watjarnu, “Nyaaku-yan tjuni tjurlpilyarringkula purtu kulilpayi mirrka wiyarrinyangka puru warntu wartunarrannyangka?
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Tjiinya mirrka mungutja. Nyangka kurrurnpa mungutjamunu. Puru warntu mungutja. Nyangka yarnangu mungutjamunu.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Kaarnka pirninya-ya nyawa. Tjiinya-ya yurninypa tjunkulanytjamunu pakara mirrkatjarrarritjaku. Puru-ya mirrka purlkanya yurrara ngulaku tjunkulanytjamunu. Tjiinyamarntu Mama Kuurrtu-tjananya parltjalpayi. Nyangka nyuntulu-yan mungutjamunu nyinarra tjurlpungka munkarra.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 — ausente —
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 — ausente —
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Nyawa-ya tjulpun-tjulpunpa pirni ngaralanyangka. Tjiinya-ya waarka palyaranytjamunu. Palunyalu-ya warntu yungarralu wakara tjarrpatjuranytjamunu. Kulinma-ya ngaanya. Tjiinya puurrpa Tjalamantu warntu walykumunu tjarrpatjura kanyilpayi. Nyangka-ya tjulpun-tjulpunpa pirninya walykumunu mularrpa ngarala, palunyangka munkarra.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Yuwa, Mama Kuurrtu yukiri kutjupa-kutjupa palyarnu walykumunu ngaratjaku. Nyangka rawa ngaranytjamaalpa pikirringkupayi. Tjiinya Mama Kuurrtu yayirninytjulu yukiri palyalpayi. Palunyalu nyuntuku-tjanampanku warntu nintinma. Mama Kuurrnga-munta-yan puurlpa kulira?”
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Tjurlpilyarriku-kurlu-yan watjalku, ‘Wiya, mirrka kapi-tju wiyarrinyangka-rna purtu kulira, “Wanytjangka-rna mantjilku?” ’
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Tjiinya palunyapirinypa-ya kulilpayi Mama Kuurrku ngurrpalu. Nyangka nyuntuku-tjanampanku Mamalu nintilu kulilku mirrka puru warntutjirratja-yan nyinarranyangka. Palunyalu-tjanampanku nintilku.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Nyangka kutjupa-kutjupa-ya kulintjamaalpa, kulinma nyuntuku-tjanampanku Puurrpa Mama Kuurrnga pukurlmankukitjalu. Nyangka-tjanampanku mirrka, kapi, warntutarrartu nintinma.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjara-wanarayintja, “Yuwa, tjiinya-yan wanalpayi marnkurr-marnkurrpa nyinarra. Nyangka ngayulu-tjananyarnanta miranykanyira. Tjiinyakurlu tjiipu miranykanyinma, palunyapirinypa. Nyangka-ya ngurlumaalpa nyinama. Tjiinyamarntu Mama Kuurrnga puurrarriku nyinarranyangka nyuntulutarrartu-yan puurrarriku nyinama.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Nyangka-ya yulytja pirni kanyiranytjalu ma-nintila tjimarrikitjalu. Palunyalu tjimarri palunyanya nintila-tjanampa nyirnurru nyinapayiku. Tjiinya-yan Mama Kuurrkupirinypa nintira. Nyangka-tjanampanku tjimarri yulytja yilkaringka ngarrima. Tjiinya ngurra palunyangka-ya mulyatarrikitjamunu. Puru pulalu nganytjalkitjamunu.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Tjiinya ngurra nyarra tjimarri puru yulytja-yan tjunkupayi, ngurra palunyaku-yan wuyurrpa nyinama.”
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 — ausente —
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 — ausente —
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Tjiinya waarka palyalpayi palunyalu-ya kunkunmaaltu kawarrtu nyakulanytja. Nyangka palunyaku puurrtunku kawutu yarraralpi tjunu. Palunyalu-tjananya nyinatjunu mirrka katirra nintilkitjalu.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tjiinya puurrpa palunyalu pitjangu-tjananya tjulurrku tjarrpanytjamaaltu nyangu kawarrtu-ya nyinarra nyakulanyangka. Tjinguru munga kultungka, puru tjirntukututarrartu pitjala-tjananya nyakulalpi pukurlarrima.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Tjiinya wati mulyatanytjulu tayimpa watjalkitjamunu ngurrangka tjarrparra mulyatarrikitjalu. Tjiinya nyaku watarrku yankunyangka tjarrpaku yurrarayilku pakara yanku. Wiya, tjinguru tayimku nintilu ngurranku miranykanyinma tjarrpatjakutarra.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nyangka nyuntulu-ya kawarrtu nyangama. Tjiinyamarntu-rna Katja Yarnangurrinytjanya tjulurrku pitjaku watatja-yan nyinarranyangka.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Nyangka Piitalu tjapirnu, “Puurr, tjukurrpa palunyanya-muntan watjarnu ngayulukutju-latju kuliltjaku? Wiya-tjinguru pirnilu-ya kuliltjaku.”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Nyangka Tjiitjalu wangka kamparntaralpi watjarnu, “Wati ngaalu kuliltjarralu palyaranytja palunyaku puurrku. Nyangka-lu nyangu watjarnu, ‘Yalatja-rna yankukitja. Nyangka yiwarla-tju miranykanyira kanyinma. Puru waarka palyalpayi pirninya miranykanyira kanyinma waarka-ya palyaranyangka. Puru-tjanampa mirrka nintinma.’
42 O Senhor respondeu:
43 Nyangkalta wantirra yanu. Palunyalu nyinarrayirnu marlakulu pitjangu nyangu tirtu palyaranyangka marninypungu.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Palunyalu watjarnu pirnipurlka palunyaku yiwarlangkatja puurrarringkula kanyiltjaku.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Nyangka waarka palyalpayi kutjupalu palunyaku puurrku yiwarla miranykanyiranytja yalatja yankunyangka. Palyarayirnu, palunyalu kulirnu, ‘Wiya, ngayuku puurrpa rawarringu.’ Nyangka waarka palyalpayi pirninya pika pungkulanytja wati minymatarrartu. Palunyalu mirrka ngalkula puru wayinpa tjikira kakirirringkulanytja.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Nyangka-ra puurrpa tjulurrku waalkarrara pitjangu watatja nyinarranyangka. Palunyalu-lu pungkulayirnu tjunu wantingu. Palunyalu mantjiralpi lurrtjurnu palyamunu pirningka.”
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tirtu watjaranytja, “Tjiinya-tjinguru waarka palyalpayi kutjupalu nintilu kulilku palunyaku puurrtu watjarnu wantitjanya. Palunyalu palyantjamaaltu wantiku. Palunyangka palunyaku puurrtu nyakulalpi pika purlkanya pungku.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Nyangka-tjinguru waarka palyalpayi kutjupa ngurrpa nyinaku palunyaku puurrku wangkaku. Palunyalu palyamunu palyalku. Nyangka-lu pika kurlunypa pungku. Tjiinya Mama Kuurrtu wanalpayi kutjupaku nintilku waarka purlkanya palyaratjaku. Palunyalu nyangama palunyapirinypa palyaratjaku. Palunyalu wanalpayi kutjupaku nintilku waarka purlkanya mularrpa, palunyangka munkarra. Palunyalu nyangama palunyapirinypartu palyaratjaku.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa watjarnu, “Yuwa, mantakutu-rna pitjangu Mama Kuurrku wangka watjalkitja. Palunyanguru Mamalu-tjananya kulira wantipayinya kuurrpa purlkanyangka ngaratjuralpi warungka tjarrpatjunku. Nyangka ngayulu-rna kulira, ‘Waarrpuwapalka ngara.’
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Yuwa, nintilu-rna kulira tjiinya-rniya pika purlkanya pungku. Nyangka-rna tjuni tjurlpilytju kulira, ‘Waarrpuwapalka-rniya puwa wiyarriwa.’
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Tjinguru-yan kulira tjiinya ngayulu-rna pitjangu yarnangu pirninya-ya kalypa nyinarratjaku. Wiya, ngayulanguru-yanku tjarrarringkulalpi pika pungama.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Tjiinya-yanku yungarrapirtilutarrartu tjarrarringkulalpi pika pungama.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Tjiinya mamararra-pulanku yanyanarringama. Nyangka-pulanku ngunytjurarra yanyanarringama. Nyangka puru mingkayirra-pulanku yanyanarringama.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Nyangka-tjananya Tjiitjalu yarnangu pirninya watjarnu, “Tjiinya-yan nyaku yutuwari yapurranguru pakannyangka watjalku, ‘Kapi-kulila pitjangu punkalkitja.’ Nyangka mularrpartu.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Puru-yan nyaku pirriya kayilinguru wangkarranyangka watjalku, ‘Kurli-kulila purlkakitja.’ Nyangka mularrpartu.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Wiya, pinatjarra-yan! Tjiinya-yan pirriya puru yutuwari nintilu nyakula watjara. Palunyalu-rniyan nyakula purtu kulira tjiinya-rna kutjupa-kutjupa watjara puru palyaranyangka. Tjiinyamarntu-yan yarlaku kulira Mama Kuurrku ninti nyinarranytjalu.”
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Nyangka Tjiitjalu-tjananya tjukurrpa kutjupa watjarnu, “Tirtu-parta-yan purtu kulira tjukarurrulu palyalkitjalu?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Kutjupalu-tjingurunta watjalku kuurrkutu katikitjalu nyuntulu-lun palyamunu palyannyangka. Wiya, kuwarripanta makatirrayinnyangka wangkarra kalypanma tjiinyanta pira nintilpayiku nintiltjakutarra. Tjiinya wati palunyalunta nintilku purlinymantaku. Nyangkanta tjayilpangka tjarrpatjunku wantiku.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Palunyangkan nyinarrayilku, palunyalu tjimarri nyarra kuurrpangka wangkangu wantitjanya nintira-wanalku wiyarakutju pakalku. Palunyakutarra wangkarra-lu kalypanma kuwarripanta kuurrkutu katirrayinnyangka.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.