João 6

Mama Kuurrku Wangka (NTJ) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Nyangka Tjiitjanya-ya kapi yirrala purlkanyakutu mapitjangu. Kapi palunyanya yini kutjarra ngarala, Kalalinya, Tayipiriyanya. Nyangka-ya pawurrpangka tatira yanu nyarra kutjupa kantilykutu. Palunyalu-ya tjarungarangu ngaralanytja.
1 Depois disso, atravessou Jesus o lago da Galiléia {que é o de Tiberíades.}
2 Nyangka-ya yarnangu pirnilu yuru kantilywanalu wanarayintja. Tjiinyamarntu-ya nyangu pikatjarra pirninya-tjananya yayirninytjulu pampura wiirruranytja.
2 Seguia-o uma grande multidão, porque via os milagres que fazia em beneficio dos enfermos.
3 Nyangka Tjiitjanya, palunyaku wanalpayitarrartu-ya tjarungaralalpi yapungka tatirnu nyinarranytja.
3 Jesus subiu a um monte e ali se sentou com seus discípulos.
4 Tjiinya palunyaku-tjanampa ngamuntirringu mirrka-ya ngalkula kuliltjaku Wayirntankutjanya, nyarra kutjulpirtu Yiitjipula ngarangu, palunyanya.
4 Aproximava-se a Páscoa, festa dos judeus.
5 Nyangka Tjiitjalu walunyangu yarnangu pirni pitja-pitjalanyangka. Palunyalu Pilupanya tjapirnu, “Wanytjatja-lan mirrka payipungku yarnangu ngaalu-ya ngalkutjaku?”
5 Jesus levantou os olhos sobre aquela grande multidão que vinha ter com ele e disse a Filipe: Onde compraremos pão para que todos estes tenham o que comer?
6 Tjiinya Tjiitjalu ngarnartu-lu Pilupanya tjapiranytja. Tjiinyamarntu nintilu kuliranytja palyalkitjalu.
6 Falava assim para o experimentar, pois bem sabia o que havia de fazer.
7 Nyangka Pilupalu watjarnu, “Tjimarri purlkanyangka payipungku. Nyangkanyka-ya kurlunypa ngalku.”
7 Filipe respondeu-lhe: Duzentos denários de pão não lhes bastam, para que cada um receba um pedaço.
8 Nyangka wanalpayi kutjulu Tjayiman-Piitaku marlanytju yini Yanturulu watjarnu,
8 Um dos seus discípulos, chamado André, irmão de Simão Pedro, disse-lhe:
9 “Tjilku ngaalu kanyira nyuma 5-pa puru kuka kapingkatja kutjarra. Nyangka ngaapirinypa-munta-ya ngalku nungkurriku? Wiya.”
9 Está aqui um menino que tem cinco pães de cevada e dois peixes... mas que é isto para tanta gente?
10 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Nyinatjurra-tjananya pirninyartu.” Nyangka-ya yarnangu pirninya nyina-nyinakatingu tjiinyamarntu yukiri purlkanya ngaralanyangka. Tjiinya wati minga-minga-ya 5,000-pa nyinarranytja, puru minyma tjilkutarrartu.
10 Disse Jesus: Fazei-os assentar. Ora, havia naquele lugar muita relva. Sentaram-se aqueles homens em número de uns cinco mil.
11 Nyangka Tjiitjalu nyuma 5-pa mantjirnu. Palunyalu Mama Kuurrnga marninypungkulalpi kartarntanu yungu-tjanampa wanalpayi pirniku. Nyangka-ya parrayungu-tjanampa. Nyangka kuka kapingkatjanyatarrartu palunyapirinymanu. Nyangka-ya pirnilurtu ngalangu nungkurringu.
11 Jesus tomou os pães e rendeu graças. Em seguida, distribuiu-os às pessoas que estavam sentadas, e igualmente dos peixes lhes deu quanto queriam.
12 Nyangkalta Tjiitjalu wanalpayi pirninya-tjananya watjarnu, “Parrayurrala-ya murtuny-murtunypa pirninya wantinytjamaaltu.”
12 Estando eles saciados, disse aos discípulos: Recolhei os pedaços que sobraram, para que nada se perca.
13 Nyangka-ya mularrpartu yurrarayirnu pakirrpa 12-pangka mulyawiilytjingarnu. Tjiinyamarntu nyuma 5-tjanu pirnilu-ya purtu ngalangu wantingu.
13 Eles os recolheram e, dos pedaços dos cinco pães de cevada que sobraram, encheram doze cestos.
14 Nyangka pirnilulta-ya nyakulalpi watjarnu, “Wiya, ngaanya-kulila Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayinya. Tjiinya kutjulpirtu-ya watjarnu wantingu pitjatjaku.”
14 À vista desse milagre de Jesus, aquela gente dizia: Este é verdadeiramente o profeta que há de vir ao mundo.
15 Nyangka Tjiitjalu nintilu kulirnu, “Wiya, tjinguru-rniya tjulyaralpi puurrpa nyinatjunku.” Palunyalu kulirnu wantirra puru kutju kutipitjangu purlikutu.
15 Jesus, percebendo que queriam arrebatá-lo e fazê-lo rei, tornou a retirar-se sozinho para o monte.
16 Nyangka Tjiitjaku wanalpayi pirninya-ya nyinangu mungarrtjirringkula marlaku kapikutu mapitjangu.
16 Chegada a tarde, os seus discípulos desceram à margem do lago.
17 Palunyalu-ya pawurrpangka tatira yanu yiwarla Kapurniyalakutu. Mapitjalayirnu-ya ngururrpartu mungarringu. Nyangka Tjiitjanya-tjananya pitjanytjamaalpartu.
17 Subindo a uma barca, atravessaram o lago rumo a Cafarnaum. Era já escuro, e Jesus ainda não se tinha reunido a eles.
18 Nyangka pirriya purlkanyalu ngalyakukurraaralpi kapi yurritjingaranytja.
18 O mar, entretanto, se agitava, porque soprava um vento rijo.
19 Tjiinya-ya warta kapingka tjarrpatjuralpi yurritjingara pitjalayintja. Ma-tiwarringkulalpi-ya nyangu Tjiitjanya kapi katuwana ngamuntirringkula pitjanyangka. Nyakulalpi-ya ngurlu tiltirrmaranytja.
19 Tendo eles remado uns vinte e cinco ou trinta estádios, viram Jesus que se aproximava da barca, andando sobre as águas, e ficaram atemorizados.
20 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Wiya, ngayulu-rna. Ngurlumaalpa-ya kurrurnpa raparriwa.”
20 Mas ele lhes disse: Sou eu, não temais.
21 Nyangkalta-ya pukurltu tatitjunu pawurrpangka. Palunyalu-ya waarrpungkula yitipirringu mantakutu, yiwarla Kapurniyala ngamu.
21 Quiseram recebê-lo na barca, mas pouco depois a barca chegou ao seu destino.
22 Nyangka-ya yarnangu pirninya kapingka munkarra ngarringu tjirnturringkulalpi kulirnu, “Mungarrtji-lan nyangu pawurrpa kutju ngaralanytja. Nyangka Tjiitjaku wanalpayikutju-ya tatirnu. Nyangka Tjiitjanya tatintjamunurtu.”
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado do outro lado do mar percebeu que Jesus não tinha subido com seus discípulos na única barca que lá estava, mas que eles tinham partido sozinhos.
23 Nyinarra-ya kuliranyangka pawurrpa pirni-ya yiwarla Tayipiriyalanguru pitjangu ngaralanytja yurirlpa palunyangkartu. Nyarra Tjiitjalu nyuma mantjirnu, palunyalu marninypungkulalpi-tjanampa yungu nyangka-ya ngalangu, palunyangka.
23 Nesse meio tempo, outras barcas chegaram de Tiberíades, perto do lugar onde tinham comido o pão, depois de o Senhor ter dado graças.
24 Nyangka-ya Tjiitjaku puru palunyaku wanalpayikutarra purtu nyakulalpi tatirnu pawurrpa pirningkartu. Palunyalu-ya marlawanartu Kapurniyaku kutipitjangu Tjiitjaku ngurrilkitja.
24 E, reparando a multidão que nem Jesus nem os seus discípulos estavam ali, entrou nas barcas e foi até Cafarnaum à sua procura.
25 Nyangka-ya pitjalayirnu kutjupa kantilykuturringkulalpi tjarungarangu ngurrirayirnu Tjiitjanya nyakulalpi tjapirnu, “Puurr, wanytjawaran pitjangu?”
25 Encontrando-o na outra margem do lago, perguntaram-lhe: Mestre, quando chegaste aqui?
26 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Tjurrkurltu-tjananyarnanta ngaanya watjara. Kutjupatjarralu-tjinguru-ya nintilu kulinma ngayulu-rna Mama Kuurrku Katja nyinarranyangka. Tjiinyamarntu-rna yayirninytjulu kutjupa-kutjupa palyaranytja. Nintilu kuliranytjalu-tjinguru-tjuya ngurrinma. Ngaanya-yan nyuntulu nyuma ngalangu nungkurringkulalpikutju ngurriranytja.
26 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: buscais-me, não porque vistes os milagres, mas porque comestes dos pães e ficastes fartos.
27 Waarka-yan palyara mirrka mantangkatjaku. Tjiinya mirrka palunyanya yurnarringkupayi. Wantirralpi-ya mirrka tirtu ngarapayiku waarka palyanma. Mirrka palunyanya-yan ngalkulalpi wanka tirtu nyinama. Tjiinya-rna ngayulu Katja Yarnangurrinytjalu mirrka palunyanya-tjanamparnanku yungku. Tjiinyamarntu Mama Kuurrtu watjarnu ngayuku-tju pukurltu nyakulanytjalu.”
27 Trabalhai, não pela comida que perece, mas pela que dura até a vida eterna, que o Filho do Homem vos dará. Pois nele Deus Pai imprimiu o seu sinal.
28 Nyangka-ya tjapirnu, “Nyaapirinypa-latju palyalku Mama Kuurrnga-lampatju pukurlarritjaku?”
28 Perguntaram-lhe: Que faremos para praticar as obras de Deus?
29 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Tjiinya mularrkulila-rniya ngayunya Mama Kuurrtu wituntjanya. Mularrkuliranytjalu-yan Mamanya pukurlmanku.”
29 Respondeu-lhes Jesus: A obra de Deus é esta: que creiais naquele que ele enviou.
30 Nyangka-ya watjarnu, “Yuwa, yayirninytjulunyka kutjupa-kutjupa palyala nyangka-latjuyi nyawa mula-mularriwa.
30 Perguntaram eles: Que milagre fazes tu, para que o vejamos e creiamos em ti? Qual é a tua obra?
31 Kutjulpirtu ngayuku-lampa tjamupirtilu-ya mayu-mayuwana pitjalayintjalu mirrka mana ngalkulanytja. Tjiinyamarntu Payipulta kutjulpirtu walkatjunu wantingu ngaapirinypa ngarala, ‘Mirrka yilkaringkatja-tjanampa yungkulanytja ngalkutjaku-ya.’”
31 Nossos pais comeram o maná no deserto, segundo o que está escrito: Deu-lhes de comer o pão vindo do céu {Sl 77,24}.
32 — ausente —
32 Jesus respondeu-lhes: Em verdade, em verdade vos digo: Moisés não vos deu o pão do céu, mas o meu Pai é quem vos dá o verdadeiro pão do céu;
33 — ausente —
33 porque o pão de Deus é o pão que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Nyangka-ya watjarnu, “Yuwa, mirrka palunyanya-lampatju tirtu yungama.”
34 Disseram-lhe: Senhor, dá-nos sempre deste pão!
35 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Ngayulu-rna mirrka wankakutunya. Kutjupa-tjinguru ngayulakutu pitjaku. Wiya, nungkupirinypa tirtu nyinama. Puru-rni ngayunya mularrkuliranytjalu lirri yurupirinypa tirtu nyinama.
35 Jesus replicou: Eu sou o pão da vida: aquele que vem a mim não terá fome, e aquele que crê em mim jamais terá sede.
36 Yuwa, watjarnu-tjananyarnanta. Tjiinya-rniyan nyangu. Palunyalu-tjuyan mula-mularringkutjamunurtu.
36 Mas já vos disse: Vós me vedes e não credes...
37 Nyangka ngayuku Mamalu-rni yarnangu kutjupatjarranya yungku. Nyangka-ya ngayulakutu pitjaku. Ngayulakutu pitjanyangka tjiinya-tjananyarna paanypungkukitjamunulu kanyinma.
37 Todo aquele que o Pai me dá virá a mim, e o que vem a mim não o lançarei fora.
38 Tjiinyamarntu Mamalu-rni yilkaringuru ngalyawiturnu. Nyangka-rna yungarrakurrurntu kulira palyalkitja pitjanytjamaalpa, Mamaku wangkakutju-rna kulira wangarnarralu palyalkitja pitjangu.
38 Pois desci do céu não para fazer a minha vontade, mas a vontade daquele que me enviou.
39 Nyangka Mamanya mukurringkula tjiinya-tjananyarna miranykanyira kanyiratjaku yarnangu pirninya nyarra Mamalu-rni yungkutjanya tjiinya-ya kawarlirritjakutarra. Puru Mamanya mukurringkula tjiinya-tjananyarna ngula mirritjanu wanka pakaltjingaltjaku.
39 Ora, esta é a vontade daquele que me enviou: que eu não deixe perecer nenhum daqueles que me deu, mas que os ressuscite no último dia.
40 Puru Mamanya ngaaku mukurringkula, tjiinya-rniya Katjanya nyakula mula-mularringkula wanka tirtu nyinarratjaku. Nyangka-tjananyarna ngula mirritjanu wanka pakaltjingalku.”
40 Esta é a vontade de meu Pai: que todo aquele que vê o Filho e nele crê, tenha a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último dia.
41 Nyangka-ya Tjiyu pirninya kuliralpi mirrparn-mirrparntu watjaranytja Tjiitjalu palunyapirinypa watjaranyangka. Tjiinya ngaapirinypa watjaranytja, “Ngayulu-rna mirrka yilkaringuru pitjanytjanya.”
41 Murmuravam então dele os judeus, porque dissera: Eu sou o pão que desceu do céu.
42 Nyangkalta-ya watjarnu, “Wiyalpinyu ngaanya Tjiitjanya, Tjawutjaku katja? Palunyaku mama ngunytjuku-lan ninti. Nyangkanykanku watjara yilkaringuru pitjanytjatjanulu.”
42 E perguntavam: Porventura não é ele Jesus, o filho de José, cujo pai e mãe conhecemos? Como, pois, diz ele: Desci do céu?
43 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Palunyapirinypa-ya watjantjamaaltu wanti.
43 Respondeu-lhes Jesus: Não murmureis entre vós.
44 Kamu-yan ngayulakutu kunpu-kunpu pitjaku. Ngarna Mamalu wuyurrmankunyangka-yan pitjaku. Nyangka-tjananyarnanta ngula mirritjanu wanka pakaltjingalku.
44 Ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o atrair; e eu hei de ressuscitá-lo no último dia.
45 Tjiinya kutjulpirtu Mama Kuurrku wangka kulira tjakultjunkupayilu walkatjunu wantingu ngaapirinypa, ‘Yarnangu pirninya-ya nintirringku Mama Kuurrtu-tjananya kurrurnta watjaranyangka.’ Nyangka pirnilurtu Mamanya kulira nintirringkutjatjanu ngayulakutu pitjaku.
45 Está escrito nos profetas: Todos serão ensinados por Deus {Is 54,13}. Assim, todo aquele que ouviu o Pai e foi por ele instruído vem a mim.
46 Mamanya-munta-ya nyakupayi? Wiya, tjiinya kutjupalu Mamanya nyakulanytjamunu. Ngarna-rna Mama Kuurrta nyinarranytjalu nyangu.
46 Não que alguém tenha visto o Pai, pois só aquele que vem de Deus, esse é que viu o Pai.
47 Yuwa, tjurrkurltu-tjananyarnanta ngaanya watjara. Kutjupanya ngayuku mula-mularringkulalpi wanka tirtu nyinama.
47 Em verdade, em verdade vos digo: quem crê em mim tem a vida eterna.
48 Tjiinya ngayulu-rna mirrka wankakutunya.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Tjiinya nyuntuku-tjanampanku tjamupirtilu-ya mayu-mayuwana pitjalayintjalu mirrka mana ngalkulanytja. Palunyalu-ya mirrirringkula-wanarnu wiyarringu.
49 Vossos pais, no deserto, comeram o maná e morreram.
50 Nyangka kutjupalu mirrka ngaanya yilkaringkatjanya ngalkulalpi mirrirrikitjamunu. Wiya, wanka tirtu nyinama.
50 Este é o pão que desceu do céu, para que não morra todo aquele que dele comer.
51 Yuwa, ngayulu-rna mirrka wankakutu yilkaringuru pitjanytjanya. Kutjupalu mirrka palunyanya ngalkulalpi wanka tirtu nyinama. Tjiinya-rna ngayuku yarnangu yungkukitjalu watjara. Nyangka-yayin yarnangu pirninya wanka tirtu nyinama.”
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Quem comer deste pão viverá eternamente. E o pão, que eu hei de dar, é a minha carne para a salvação do mundo.
52 Nyangka-ya Tjiyu pirnilu palunyanguru ma-mirrparnarringkulalpi ngaparrkulu-yanku watjaranytja, “Wiya, yaaltjilunyka yarnangu yungarralu yungku ngalkutjaku-lan?”
52 A essas palavras, os judeus começaram a discutir, dizendo: Como pode este homem dar-nos de comer a sua carne?
53 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Tjurrkurltu-tjananyarnanta ngaanya watjara. Nyuntulu-rniyan yarnangu ngalkunytjamunu puru-rniyan yirrami tjikintjamunu tjiinya-yan wanka nyinakitjamunu. Katja Yarnangurrinytja-rniyan ngalkunytjamunu tjiinya-yan wanka nyinakitjamunu.
53 Então Jesus lhes disse: Em verdade, em verdade vos digo: se não comerdes a carne do Filho do Homem, e não beberdes o seu sangue, não tereis a vida em vós mesmos.
54 Kutjupalu ngayuku yarnangu ngalkulalpi puru ngayuku yirrami tjikiralpi wanka tirtu nyinama. Nyangkalta-rnalu ngula mirritjanu wanka pakaltjingalku.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Tjiinya ngayuku yarnangu nungkulpayi mularrnga. Puru ngayuku yirrami lirri yurulpayi mularrnga.
55 Pois a minha carne é verdadeiramente uma comida e o meu sangue, verdadeiramente uma bebida.
56 Kutjupalu ngayuku yarnangu ngalkulalpi puru yirrami tjikiralpi ngayulawana tirtu nyinaku nyinama. Nyangka-rnalu ngayulu palunyalawana tirtu nyinama.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue permanece em mim e eu nele.
57 Ngayuku Mama wanka nyinarranytjalu-rni witurnu. Nyangka palunyanguru-rna wanka nyinarra. Palunyapirinypartu kutjupalu-rni ngayunya ngalkulalpi wanka nyinama ngayulu-rnalu wankannyangka.
57 Assim como o Pai que me enviou vive, e eu vivo pelo Pai, assim também aquele que comer a minha carne viverá por mim.
58 Palunyanya mirrka yilkaringuru pitjanytjanya. Tjiinya nyuntuku-tjanampanku tjamupirtilu-ya mirrka yilkaringkatja ngalkula-wanarayirnu wiyalurru ngarangu. Nyangka kutjupalu mirrka ngaanya ngalkulalpi wanka tirtu nyinama.”
58 Este é o pão que desceu do céu. Não como o maná que vossos pais comeram e morreram. Quem come deste pão viverá eternamente.
59 Tjiinya Tjiitjalu-tjananya wangka palunyanya tjurrtjungka watjara nintipungkulanytja yiwarla Kapurniyala.
59 Tal foi o ensinamento de Jesus na sinagoga de Cafarnaum.
60 Nyangka wanalpayi kutjupatjarralu-ya tjukurrpa palunyanya kuliralpi watjarnu, “Wiya, wangka palunyanya purlkanya mularrpa. Kutjupalu tjurrkurlmara kuliltjakumunu!”
60 Muitos dos seus discípulos, ouvindo-o, disseram: Isto é muito duro! Quem o pode admitir?
61 Nyangka Tjiitjalu nintilu kulirnu tjiinya-ya mirrparn-mirrparnpa wangkarranyangka. Palunyalu-tjananya watjarnu, “Wangka ngaa palunyanguru-munta-yan kulira ngayunya-rniyan wantikitjalu?
61 Sabendo Jesus que os discípulos murmuravam por isso, perguntou-lhes: Isso vos escandaliza?
62 Tjinguru-rniyan nyaku ngayulu-rna Katja Yarnangurrinytjanya yilkarikutu marlaku yankunyangka ngurra yungarrakutu. Palunyalu-yan nyaapirinypa kulilku?
62 Que será, quando virdes subir o Filho do Homem para onde ele estava antes?...
63 Tjiinya yarnangu yungarra kamu wankarriku. Ngarna Mama Kuurrku Kuurtilu wankalku. Tjiinya ngayuku wangkalu-tjananyanta wankalku. Nyangka-yan Mama Kuurrku Kuurtitjarra tirtu nyinama.
63 O espírito é que vivifica, a carne de nada serve. As palavras que vos tenho dito são espírito e vida.
64 Nyangka-yan kutjupatjarranya mula-mularringkutjamaalpartu nyinarra.” Tjiinya Tjiitjalu ngarnmanypalpi nintilu kuliranytja tjiinya kutjupatjarra-ya mula-mularringkutjamaalpa nyinarratjaku. Puru nintilu kuliranytja tjiinya kutjupalu ngula yinytjanulu yungku.
64 Mas há alguns entre vós que não crêem... Pois desde o princípio Jesus sabia quais eram os que não criam e quem o havia de trair.
65 Nyangka Tjiitjalu watjarnu, “Palunyanguru-rna watjaranytja tjiinya kamu ngayulakutu kunpu-kunpu pitjaku. Ngarna Mamalu wuyurrmankunyangka pitjaku.”
65 Ele prosseguiu: Por isso vos disse: Ninguém pode vir a mim, se por meu Pai não lho for concedido.
66 Palunyangurulta-ya Tjiitjaku wanalpayi kutjupatjarralu wantirra pinkurraara marlaku yanu.
66 Desde então, muitos dos seus discípulos se retiraram e já não andavam com ele.
67 Nyangka Tjiitjalunku wanalpayi 12-nya tjapirnu, “Nyuntulutarrartu-munta-rniyan wantirra marlaku yanku?”
67 Então Jesus perguntou aos Doze: Quereis vós também retirar-vos?
68 Nyangka Tjayiman-Piitalu watjarnu, “Puurr, nganalakutunyka-latju yanku? Wiya, nyuntulu wangka wankarunkupayinya kanyira kulira-latju wanka tirtu nyinarratjaku.
68 Respondeu-lhe Simão Pedro: Senhor, a quem iríamos nós? Tu tens as palavras da vida eterna.
69 Tjiinya-latju mula-mularringkulalpi nintilu kulira nyuntunyan wati walykumunu nyarra Mamalu yilkaringuru ngalyawiturnu, palunyanya.”
69 E nós cremos e sabemos que tu és o Santo de Deus!
70 Nyangka Tjiitjalu-tjananya watjarnu, “Ngayulu-tjananyarnanta 12-nyartu ngurrkarntanu. Nyangka kutju mamupirinypa nyinarra.”
70 Jesus acrescentou: Não vos escolhi eu todos os doze? Contudo, um de vós é um demônio!...
71 Tjiinya Tjuutanya Tjayiman-Kariyarrku katja watjaranytja. Tjiinyamarntu palunyanya 12-pangka-tjananya lurrtjurringkulalpi nyinarranytja ngula yinytjanulu yungkukitja.
71 Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, porque era quem o havia de entregar não obstante ser um dos Doze.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.