Lucas 6
Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ (NNW) vs ARA
1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi twá kárɩ́ wa ʋ kɛ̀eń, ʋ karbɩa tə kén mɩna yun, tə ba pʋpwaga ba jɩ̀àn wa, ba dɩŋɩ.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 *Farɩzɩan-ba tə duən dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á wà Yɩɩ sagɩ tə kàrɩ̀, á na kʋ tə, pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə nə fwa dɩɩn don nə, də ʋ kwa lɩ̀à tə, də niən nə jɩn ba naaa?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ tì dipɛn tə, kʋ nə wulə lá nə, ʋ də́ ʋ ga lɩ ʋ pa ʋ lɩ̀à tə nə. Yá nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà ga pa cwəŋə Yɩɩ *joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə».
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Zwezi tə kʋ́ʋ̀ pìí, ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «*Ləzwənə-Biu tə nə tɩ sìə́ dɩɩn tə tətə».
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi zʋa ba *jə́rə́ dìə̀ don wa, ʋ wulə lá ʋ kàrɩ̀. Bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩzən vàn tə tɩga.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án də *Farɩzɩan-ba tə yà pàlɩ̀ Zwezi, ba ga cʋga ʋ nə, sə ba jə́n, də ʋ nə wá zwɛ̀e lìù yayɩgʋ kʋ sìə́ dɩɩn tə nə. Ba fwa kʋ nətʋ tə, ba yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba twá kʋ nə, ba kʋnɩ ba kə ʋ nii nə, ba nə zɩga ʋ nə yɩrɩ.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Yá Zwezi yà yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə zəni. Ʋ dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ jɩɩn tə nə tɩga, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, n zɩgɩ yəbə lɩ̀à tə mɛ yáá con!» Bɛɛ tə ma zàn ʋ zɩgɩ lá.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À bwe aba yoo kʋ tə: Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ *nii tə swɩ̀n, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə? Yozəŋu nə à yə̀ə́ yolwan? Kʋ mɛ, sə à jon bɛɛ tə mɩɩ, à kə lʋʋ, nə à yə̀ə́, sə à yá wá, ʋ cʋ̀gʋ̀?»
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ ywàń ba mɛ tə, ʋ ga swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Ʋ ma fwa kʋ, kʋ ga lwàń, kʋ jì jɩɩn nəzəŋu.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Ba nə nɩ kʋ nətʋ tə, lɩŋa súə́ Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba, ba dàń ga vʋrɩ kʋ tə yuu wa, ba nə wá fwa Zwezi.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi dɩ̀gà paan yuu wa, ʋ jʋn Yɩɩ wuuu tɩtɩn tə mama, ʋ wà dwɛ̀e.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Tɩa nə twi ka pʋrɩ, ʋ bon ʋ karbɩa tə, ʋ kúrí ba wa lɩ̀à fugə bələ, ʋ kə ba yɩrɩ *tʋntʋna:
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Simon tə, ʋ nə bon ʋ yɩrɩ don Piyɛrə, də ʋ nubiu Andəre, də Zwakə, də Zwan, də Filipə, də Barətelemi,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 də Matiə, də Toma, də Aləfe bìú Zwakə, də Simon tə, ba nə boŋə ‹*Zelotə›,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 də Zwakə bìú Zwidə, də Zwidasə Yisəkariyɔtə, ʋ tə ʋ nə wá ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Zwezi nan paan tə yuu ʋ cú, ʋ də ʋ karbɩa fugə bələ tə, ba ga va ba zɩga bwálɩ́ don nə, kʋ nə mɛ duən. Yá ʋ karbɩa zənzən duən də lɩ̀à duən zənzən yà wulə lá. Ba lɩ̀à təntə yà nan Zwide nagwanaa də *Zwerizalɛmə tə wa də Tirə də Sidon mʋʋ nii tɩan tə mama. Ba yà twi, sə ba nì ʋ kori, sə ba ga pa ʋ zwɛ̀e ba yayɩran.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Ba tə, *zinə nə wʋwalɩ, nɩ yazurə.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Dɩ̀àn yà naŋa ʋ yɩra, tə zwɛ̀e yayɩran. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lalʋʋ tə mama kəni dɩ̀àn, sə ba dwen ʋ yɩra.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Zwezi dàń ma ywàń ʋ karbɩa tə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Á yana pupwən wa, á mʋ̀ niən nə jə sɩ́ʋ́n, á nə wá də́ wodiu á sú tə yɩrɩ.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, ləzoni nə vɩga ba dʋgʋ, ba twɩn aba, ba swɩ̀n tə tə, tə nə ba ywán ba pɩn aba, *Ləzwənə-Biu tə yɩrɩ.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Á yana pupwən wa máŋá tə wa, də kʋ nətʋ nə yí, á faŋa də pupwən ŋwɩ́rán nəfarʋ nə dànɩ̀ aba Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. Mə nətʋ nə ba nɩbara ba tə wʋwalɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Lɛɛ nə wá yí á mʋ̀, á nə yɩ wiən tɩ̀án, á nə dí yáá, á na á pupwən tə yɩrɩ.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Á yana pucʋnɩ wa, á mʋ̀ tə wodiu nə wà mùrì sɩ́ʋ́n nə, niən nə wá ja aba yɩrɩ.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Á yana pucʋnɩ wa, də lɩ̀à mama nə bwɩ á nə. Mə kʋ ya nətʋ nə ba nɩbara tə də ba kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà tə fwa».
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, á mʋ̀ tə ba, á nə cʋga nə: Á swənə á dʋŋa! Á fwa zəni ba tə yɩra, ba nə dʋŋa aba!
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Á lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ba tə yuu wa, ba nə zɩrɩ ba kəni á nə! Á lòrì Yɩɩ á pa lɩ̀à tə nə, ba nə wʋwalɩ aba.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Də lìù nə mà n pɩpara nədʋ nə, sə n vəvəri kʋ don tə, sə ʋ mà. Də lìù nə tì n gasɔɔ, yá, sə ʋ tì n ganbiə, də ʋ kə lá.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Pa lìù tə mama nə, ʋ nə lòrì won n con. Yá lìù nə tì kʋ tə, kʋ nə ya n mʋ̀ nyiən, dàn ká bwe wá kʋ yoo nə, sə ʋ kwan kʋ ʋ pa mʋ́.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Kʋ tə, n də nə pɩ̀à, sə ba tʋn ba pa mʋ́, tʋn kʋ, n pa ba duən tə nə.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Də á nə swə lɩ̀à tə, ba nə swə aba cɩcɩ, bɛ̀eɛ̀e jwɩan dɩɩn won nə, á wá dɩ̀àn? Ba tə də tətə ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də swə lɩ̀à tə, ba nə swə ba!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Də á nə fwa zəni ba tə cɩcɩ yɩra, ba də nə fwa á ba zəni, á wá fwa nətʋ, á ma dɩ̀àn jwɩan won? Ba tə də tətə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à də fwa nətʋ!
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Yá də á nə jɩŋɩ á wiən ba tə cɩcɩ, á nə yə̀ə́ də, ba wá pìí ba pa aba kʋ tə, ba nə jɩŋɩ, á dàń wá twá nətə, á ma na kʋ jwɩan won? Ba tə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də yàá jɩŋɩ duən də səbiu, ba ga twi ba ŋwɩ́n, ndə nətʋ nə, ba nə jɩŋɩ kʋ.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Kʋ dàń nə ya á mʋ̀: Á swənə á dʋŋa, á fwa ba zəni! Á jɩŋa á ga lɩ yala á waa də, ba wá ŋwɩ́n aba. Á wá na ŋwɩ́rán tə nə dáá Yɩɩ con, á ga wá yà Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bɩa, Yɩɩ nə ywán, ʋ pa ləzwən-yə̀rì-jwɩan də wʋlʋnyɩna-ba nə yɩrɩ.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Á pɩan á dəri yinəgə zənzən, ndə á nyɩna Yɩɩ də nə dəri yinəgə zənzən nətʋ».
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà, sə Yɩɩ də dàn ká bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Á dànà ká kə ba duən tə càn wa, Yɩɩ də bá kə aba càn wa. Á kwɩ̀án ba duən tə yìə̀n tə, á lɩ á mʋ̀ də ba pwərə wa, Yɩɩ də wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Á pɩan ba duən nə, Yɩɩ də wá pa aba. Ʋ wá lwá á garwa tə wa maŋʋ tə, kʋ nə ziən, kʋ nə zʋzʋgʋ, kʋ ga sú zəni kʋ pàlɩ́. Yɩɩ wá ywàń á maŋʋ tə, á nə maŋa á pɩn ba duən tə nə, ʋ ma man ʋ pa á də nə».
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ tì zwansɩsara kʋ tə, ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: «Liliu wàrɩ̀ ʋ don liliu ʋ vaŋa, kʋ ya kʋnkʋn, naaa? Kʋ nə nə yɩn nətʋ, ba mama wá tʋ bʋʋ wa.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Karbiu tə̀lə́ ʋ nə dwə ʋ karnyɩna, yá ʋ dàń nə kálʋ́ ʋ tɩ̀àn ʋ kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ wá yà ndə ʋ karnyɩna nə.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ywàŋá gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu yii wa, yá n ga ba baŋa tə na, ka nə wulə n tətə yii tə wa?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 N wá twá nətə, n ma swɩ̀n n nubiu con, n wʋ́: ‹À nubiu, yá, sə à lɩ gabiu kʋ tə, kʋ nə wulə n yii tə wa›, n mʋ̀ ga ba baŋa tə, ka nə wulə n tətə yii tə wa na? Níə́ bələ tíú, dí yáá n lɩ baŋa tə n yii tə wa. Yá n dàń wá na lá zəni, sə n ma lɩ gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu tə yii tə wa».
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tɩzəŋu ba bìú kʋkwɩʋn zɩŋa, yá tɩkʋkwɩʋn ba bìú nəzəŋu zɩŋa.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tɩ̀ʋ́ mama yɩ kʋ bìú nə nə, ba yàá ma lwarɩ kʋ. Ba ba lwɛ nə à yə̀ə́ kacan kwe casʋʋ yuu wa.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ləzwənzəŋu yàá pɩn yozəŋə naŋa kʋ tə nə súə́ ʋ waa con. Yá ləzwənkʋkwɩʋn də yɩ yokʋkwɩnan nə, ʋ yàá pɩn tə naŋa ʋ waa con. Ləzwənə nii yɩ kʋ tə nə súə́ ʋ waa nə, kʋ swɩ̀n».
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ja nə á boŋə ‹*Yuu-Tiu, Yuu-Tiu›, á ga ba fwa kʋ tə, à nə wʋ́.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Lìù tə mama, ʋ nə twi à con, ʋ cʋga à sʋ̀ràn tə, yá ʋ ga twá tə nii nə, à wá bɩrɩ aba lìù tə, ʋ də wá nə nyɩn duən.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ʋ ya ndə lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ lwè dìə̀. Ʋ kʋa tɩa tə zənzən, kʋ zʋ, yá ʋ ga tún ka dəkuu tə kapataʋ yuu wa. Dwà nɩ́á nə twi, navwə tə mà dìə̀ tə, yá kʋ wà wànɩ́ kʋ gùrì ka, ka nə lwə̀ zəni yɩrɩ.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Lìù tə, ʋ nə cʋgʋ, ʋ ga wà kʋ nii nə twá yɩ ndə bɛɛ nə, ʋ nə tún ʋ dìə̀ dəkuu tɩtalʋ yuu wa, ʋ ga wà ka də̀ń kwɩ̀. Navwə nə twi kʋ mà ka, ka tʋa mwálɩ́ mwálɩ́, yá ka cʋna bwálɩ́ yɩn dánɩ́».
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.