Marcos 14
Ungbòta-Ɔwʉ́tá Tɔ́ Bhǔkù (NIY) vs NVT
1 Pbàyàhúdí tɔ́ Pásɨ̀ka tɔ́ mʉ̀hɛndʉ̀ mà, Ɨ̀mbǎ ɔ̀nà afi nà mʉ̀gatì tɔ́ mʉ̀hɛndʉ̀ mànà nɨ́ɨ’ɨ̀ ɔyɔ ɨdhɔ̀ya nɔ́dɨ̀ rɔ́. Nɨ́ Pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, Músà bhà Ʉyátá tɔ́ màlímó mànà náapɛ̀ ɔ̀nɛ̀ Yěsù nálʉ̌ ɨ̀’ɨ́ ɨnzá kɔ́rɔ́ alɛ ʉ̀nɨ rɔ́rɔ̀ ɔ̀ná otu, ndɨ́nɨ̌ ’adʉ̀ tɨ́ àbhʉnà kohò.
1 Faltavam dois dias para a Páscoa e para a Festa dos Pães sem Fermento. Os principais sacerdotes e mestres da lei ainda procuravam uma oportunidade de prender Jesus em segredo e matá-lo.
2 Obhó tɨ́, abádhí owúnà àtɨ̀nà rɔ̌ nzínzìya ɔ̌: «Dhu àkǎ nzá àlɛ̌ ràlʉ̌ ka mʉ̀hɛndʉ̀ ɔ̌ rɔ̀, akyɛ ìndrǔ nɨ́ɨvàna dhu nɨ̌.»
2 “Mas não durante a festa da Páscoa, para não haver tumulto entre o povo”, concordaram entre eles.
3 Yěsù nɨ́ɨ’ɨ̀ Bɛ̀tànɨyà tɨ́ kátɨna pbanga ɔ̌, Sìmonì tɨ́ kátɨna alɛ bhà ɨdzá. Ndɨ alɛ nɨ́ɨ’ɨ̀ kɨ́kɨ́ nà angyinǎ rɔ̀. Nɨ́ ɔ̀nyʉ̀ nɔ́nyʉ Yěsù rɨ̌ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, atdí tsìbhálɛ náatsù àlbatrɔ̀ tɨ́ kátɨna odu nɨ̌ ka kɔ́bhɔ̀lɔ̀ tsúpà nà fɔná. Ndɨ tsúpà ɔ̀ ɨ’ɨ̀ dhu nɨ́ ɔrʉ́ odzìna nà ndrùù rɔ́ngʉ akyɛ. Ndɨrɔ̀ ndɨ akyɛ nɨ’ɨ̀ nardɔ̀ tɨ́ kátɨna ɨrɨ́-vǐ nɨ̌ ka kɔ́bhɔ̀lɔ̀ akyɛ. Nɨ́ ɨ́yàdhíyà nʉ́ʉkɔ̀ ndɨ tsúpà-tsʉ̀, ndàdʉ̀ ndɨ akyɛ nɔ́dhɔ̀ Yěsù-dɔ̀tsírɔ́.
3 Enquanto isso, Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso. Quando ele estava à mesa, uma mulher entrou com um frasco de alabastro contendo um perfume caro, feito de essência de nardo. Ela quebrou o frasco e derramou o perfume sobre a cabeça dele.
4 Nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ ɨ̀’ɨ̀ alɛ nzínzì ɔ̌, dhèdhè alɛ náakó, ’àdʉ̀ àmbɛ ɔ̀tɛ dɔ̌ nzínzìya ɔ̌ àtɨ: «Ádhu kàrɨ̌ wɔ̀rɨ́ akyɛ nɨ́nzǎ wɔ̀ dhu bhěyi nɨ̌?
4 Alguns dos que estavam à mesa ficaram indignados. “Por que desperdiçar um perfume tão caro?”, perguntaram.
5 Ka kambɛ̀nà tɨ́ obhó kàbhʉ̌ kodzì ɨ̀bhʉ mɨyà dɔ̀nǎ róse fʉ̀rangà-kpɔ̌ rɔ̌, kadʉ̀ ndɨ fʉ̀rangà nʉ́ndɔ̀ nǎkʉ̀tálɛ tɔ̀!» Abádhí náadʉ̀ àkǒ atdídɔ̌ nyʉ́ wɔ̀rɨ́ tsìbhálɛ rɔ̌.
5 “Poderia ter sido vendido por trezentas moedas de prata, e o dinheiro, dado aos pobres!” E repreenderam a mulher severamente.
6 Pbɛ́tʉ̀, Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Nyʉ̀bhà wɔ̀ tsìbhálɛ ràdɨ. Ádhu nyɨ̌ nyʉ̀va kà-tsì nɨ̌? Yà rùdú kɔ̀nzɨ̀ dhu nɨ́ ídzì dhu nyʉ́.
6 Jesus, porém, disse: “Deixem-na em paz. Por que a criticam por ter feito algo tão bom para mim?
7 Obhó tɨ́, nyɨ̌ nyóngo òko nǎkʉ̀tálɛ mànà bìlǐnganà. Ndɨrɔ̀, nyɨ̌ nyòzè ka ɔ̀ná kɔ́rɔ́ kàsʉmɨ̀ ɔ̌, nyɨ̌ nyóngo adʉ̀ abádhí-dzʉ̀nà nɔ́nzɨ̀ ɔ̀nzɨ. Pbɛ́tʉ̀ ɨma, àlɛ̌ kɨ́nzɨ̌ ongo òko nyɨ̌ mànà bìlǐnganà.
7 Vocês sempre terão os pobres em seu meio e poderão ajudá-los sempre que desejarem, mas nem sempre terão a mim.
8 Ɨ́yàdhíyà ɔ̀nzɨ̀ dhu nɨ́ lɛ̀màna nɔ́nzɨ ndɨ̀ ndɨ́ dhu: kùtri wà ngbɔ̌du, ndɔ̀bhɔ̀lɔ̀ angyangyɨ ɔtdʉ́ tɔ̀.
8 Ela fez o que podia e ungiu meu corpo de antemão para o sepultamento.
9 Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀: Kàgàwà bhà Ídzì Màkʉ̌rʉ̀ nʉ́nɔ ka kɨ́ yà adzɨ ɔ̌ kɔ́rɔ́ ngari ɔ̌ ɨnanǎ, ka kóngo yà tsìbhálɛ nɔ́nzɨ̀ dhu náwɛ ìndrǔ tɔ̀ átɔ̀, kadʉ̀ òwu kɨ̀rɛ̀ rɔ̌ rɔ̀ná.»
9 “Eu lhes digo a verdade: onde quer que as boas-novas sejam anunciadas pelo mundo, o que esta mulher fez será contado, e dela se lembrarão”.
10 Yěsù bhà ɨdrɛ dɔ̀ná ɔ́yɔ̌ nà ábhàlɨ̌ nzínzì ɔ̌ atdí alɛ, Yudhà Ìskàrìyɔtà tɨ́ kátɨna, náarà pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ-tɨ’ɔ̀, ndɨ́nɨ̌ ndɨ̀ ndipfo tɨ́ Yěsù ndàbhʉ abádhí-fɔ́.
10 Então Judas Iscariotes, um dos Doze, foi aos principais sacerdotes para combinar de lhes entregar Jesus.
11 Nɨ́, Yudhà ʉ̀nɔ̀ dhu ɨ̀ ɨ̀rɨ̀ rɔ̀, abádhí-dhɛ̀ nɨ́ɨka ndɨ̀ atdídɔ̌. Abádhí adʉ̀ àtɨ̀nà ɨ̀ ràrɨ̌ fʉ̀rangà nábhʉ̌ kà tɔ̀. Nɨ́ Yudhà náadʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀mɛ̀ Yěsù ìpfǒ ndɨ̀ ndɨ́ ndàbhʉ abádhí-fɔ́ ɔ̀ná ídzì kàsʉmɨ̀.
11 Quando souberam por que ele tinha vindo, ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro. Então ele começou a procurar uma oportunidade para trair Jesus.
12 Ɨ̀mbǎ ɔ̀ná afi nà mʉ̀gatì tɔ́ mʉ̀hɛndʉ̀ tɔ́ wɛmbɛrɛ̀ tɔ́ ɨdhɔ, yà tàmà-akpá-nzo-zǎ ka kʉbɨ́nà ɔ̀ná ɔ̌, Yěsù bhà ábhàlɨ̌ níivú dhu kà-tsʉ̌ ’àtɨ: «Ádhànga ndɨ nyɨ nyòzè mǒwù Pbàyàhúdí tɔ́ Pásɨ̀ka tɔ́ ɔ̀nyʉ̀ nɔ́bhɔ̀lɔ̀ ɔ̀nà ɨndʉ̀?»
12 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado, os discípulos de Jesus lhe perguntaram: “Onde quer que lhe preparemos a refeição da Páscoa?”.
13 Nɨ́, Yěsù adʉ̀ pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ nzínzì ɔ̌ ɔ́yɔ̌ alɛ nóvì, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Nyòwu kɨgɔ̀ ɔ̀, nɨ́ nyɨ̌ nyɨ́ atdí alɛ nótù ɨdha nànɔ̀ andu ɔ̌ rɔ́. Nɨ́ nyàdʉ̀ nyòwu kǒwù ɔ̌.
13 Então Jesus enviou dois deles a Jerusalém, com as seguintes instruções: “Ao entrarem na cidade, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no.
14 Nɨ́ kà rǎrà òtsù ɨdza rɔ́, nyɨ̌ nyatɨna ndɨ ɨdza-àbadhi nɨ̌: ‹Màlimò nívǔ dhu ndàtɨ: Mǎ mɨ́ Pbàyàhúdí tɔ́ Pásɨ̀ka tɔ́ ɔ̀nyʉ̀ nɔ́nyʉ ɔ̀ná rɔ̀ pbàkà ábhàlɨ̌ mànà kàluga rɨ̌’ɨ̀ ngbɔrɔ́?›
14 Digam ao dono da casa em que ele entrar: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
15 Nɨ́, kǎdʉ̀na ɔrʉ̀nǎ rɔ̀ rɨ́’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ kàluga nɨ́tɛ̀ fʉ̌kʉ̀, yà angyangyɨ ka kɔ̀bhɔ̀lɔ̀ kɔ́rɔ́ dhu ɔ̀nà. Ányɨ̀ nga nɨ́ ndɨ, nyɨ̌ nyɔbhɔlɔna ɔ̀nyʉ̀ àlɛ̌ tɔ̀ nɨ̌.»
15 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
16 Nɨ́, kɔ̌kɔ̀ ɔ́yɔ̌ ábhàlɨ̌ nɨ́ɨvà ɨ̀ ’òwù kɨgɔ̀ ɔ̀. Abádhí náadʉ̀ kɔ́rɔ́ dhu nótù yà Yěsù nʉ́nɔ̀nà ka fɨ̌yɔ̀ dhu bhěyi tɨ́, ’àdʉ̀ Pásɨ̀ka tɔ́ ɔ̀nyʉ̀ nɔ́bhɔ̀lɔ̀.
16 Então os dois discípulos foram à cidade e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
17 Pbɨ́tsɔ̀ngánǎ, Yěsù mà pbɨ̀ndà atdí kumì dɔ̀ná ɔ́yɔ̌ nà ábhàlɨ̌ mànà náawù ùvò wɔ̀ ka kɔ̀bhɔ̀lɔ̀nà ngari ɔ̀.
17 Ao anoitecer, Jesus chegou com os Doze.
18 Nɨ́, yà abádhí òkò ’àmbɛ dhu ɔ̀nyʉ̀ dɔ̌ mɨzà dɔ̌ rɔ̀ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, Yěsù atɨ: «Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀, nzínzìkʉ ɔ̌ atdí alɛ rɨ̌ ɨma nípfǒ ndàbhʉ ma òmvǔ-fɔ́. Ndɨ alɛ nɨ́ yà atdíkpá mǎ mɨ́ dhu ɔ̀nyʉ mànà alɛ.»
18 Quando estavam à mesa, comendo, Jesus disse: ‘Eu lhes digo a verdade: um de vocês que está aqui comendo comigo vai me trair”.
19 Nɨ́, ɨzʉ nʉ́ʉka kɔ̌kɔ̀ ábhàlɨ̌ atdídɔ̌ nyʉ́, ràdʉ̀ ’ɔ̀pɛ̀ ’ɔ̀ngʉ̀ dhu atdátdí-rà ɔ̌ kà-tsʉ̌, ’òwù àtɨ̀nà rɔ̌: «Tɨ́ ɨma ndɨ?»
19 Aflitos, eles protestaram: “Certamente não serei eu!”.
20 Yěsù adʉ̀ dhu àdu abádhí tɔ̀ ndàtɨ: «Ndɨ alɛ nɨ́ nzínzìkʉ ɔ̌ atdí alɛ, yà atdí kumì dɔ̀ná ɔ́yɔ̌ nà nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ rɔ̀, yà atdíkpá mǎ mɨ́ ɔtsʉ́ka ʉ̀fɔ̌ mànà sǎnɨ̀ ɔ̀ alɛ.
20 Jesus respondeu: “É um dos Doze. É alguém que come comigo da mesma tigela.
21 Obhó tɨ́, ìndrǔ t’Ídhùnà rɔ̌vɛ̀ yà Kàgàwà bhà Andítá nʉ́nɔ̀ dɔ̀ná dhu bhěyi. Pbɛ́tʉ̀, ìndrǔ t’Ídhùnà nípfǒ rɨ́ ndàbhʉ òmvǔ-fɔ́ alɛ rɨ̌’ɨ̀ àpbɛ̀ ɔ̌! Dhu akána nzɨ̌ kɔdhɨ̀ ndɨ alɛ mà!»
21 Pois o Filho do Homem deve morrer, como as Escrituras declararam há muito tempo. Mas que terrível será para aquele que o trair! Para esse homem seria melhor não ter nascido”.
22 Yěsù mà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ mànà rɨ̌ dhu ɔ̀nyʉ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, Yěsù níidyi mʉ̀gatì ndàlʉ̌ fɔná. Nɨ́ ɔ̀tsɔ̀ ndɨ̀ ndàbhʉ Kàgàwà tɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kʉ̌kɔ kà-ɔ̌nga, ndàdʉ̀ ʉ̀ndɔ̀nà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌-fɔ́, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Nyàkɔ yà dhu, ngbɔ̌du nɨ́ yà.»
22 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão e o abençoou. Em seguida, partiu-o em pedaços e deu aos discípulos, dizendo: “Tomem, porque este é o meu corpo”.
23 Tdɨ́tdɔ̌ kǐdyi dɨ̀vayì rɨ̌’ɨ̀ ɔ̀nà kɔ́pà ndàlʉ̌ fɔná. Nɨ́ ɔ̀tsɔ̀ ndɨ̀ ndàbhʉ Kàgàwà tɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ kàbhʉ abádhí tɔ̀, abádhí kɔ́rɔ́ ràdʉ̀ ɔ̀mvʉ̀nà.
23 Então tomou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, entregou-o aos discípulos, e todos beberam.
24 Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Yàrɨ́ nɨ́ azùdu, yà ìndrǔ nùngbò Kàgàwà mànà azu, ndɨrɔ̀ yà ábhɔ̌ alɛ-okú dɔ̀ rɔ̀ ndɨ̀ nʉ̀fʉ̀.
24 Então Jesus disse: “Este é o meu sangue, que confirma a aliança. Ele é derramado como sacrifício por muitos.
25 Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ fʉ̌kʉ̀, ma mɨ́ nzɨ̌ dɨ̀vayì nɔ́mvʉ̀ tdɨ́tdɔ̌ akɛkpá màtɨ́, ràrà àhʉ dɨ̀vayì-ɔwʉ́tá nɔ́mvʉ̀ ma maraya ɔ̀rʉ̀-akpà ɔ̌ Ádrʉ̀ngbǎ kamà Kàgàwà bhà Idzi ɔ̌ ɔ̀ná ɨdhɔ ɔ̀.»
25 Eu lhes digo a verdade: não voltarei a beber vinho até aquele dia em que beberei um vinho novo no reino de Deus”.
26 Adyi ɨ̀ ʉ̀yʉ̀ dhu-dzidɔ̌, abádhí náadʉ̀ òwu Mìzèyìtunì tɔ́ pbìrì dɔ̀.
26 Então cantaram um hino e saíram para o monte das Oliveiras.
27 Yěsù atɨ pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ nɨ̌: «Nyɨ̌ kɔ́rɔ́, nyɨ̌ nyɨ́ mʉbha ʉ̀bha. Obhó tɨ́, Kàgàwà bhà Andítá ɔ̀ ka kándǐ dhu katɨ: ‹Ma mohoya tàmà t’ʉ́ndatatálɛ, tàmà ràdʉ̀ ’ɨ̀fàlà kɔ́rɔ́ ngari ɔ̀nǎ.›
27 No caminho, Jesus disse: “Todos vocês me abandonarão, pois as Escrituras dizem: ‘Deus ferirá e as ovelhas serão dispersas’.
28 Pbɛ́tʉ̀, ma mɨ̀ngbɛ̀ ma dhu-dzidɔ̌, ma madʉ̀ya àrà nyɔ̌dɔ̀ Gàlìlayà tɔ́ pbìrì ɔ̀ rɔ̀.»
28 Mas, depois de ressuscitar, irei adiante de vocês à Galileia”.
29 Pbɛ́tʉ̀, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Ngʉ̌kpà alɛ mà rɨ̌ mbǎ nyʉbha, nɨ́ ɨma, ma mɨ́ nzɨ̌ nyʉbha.»
29 Pedro declarou: “Mesmo que todos os outros o abandonem, eu jamais farei isso”.
30 Nɨ́ Yěsù adʉ̀ dhu àdu kà tɔ̀ ndàtɨ: «Ma mɨ́ obhó dhu nʉ́nɔ ɨndʉ̀, indo yàrɨ́ iku ɔ̌ tɨ́, ɨnzá à’ʉ̌-akpà nápɛ̀ ɔ̀ngɔ̀ ɔyɔ-gʉ̀na rɔ́rɔ̀, nyɨ nyɨ’ɨna ɨwà nyɨ nyàtɨ ɨ̀bhʉ-gʉ̀na ɨnzá nyɨ rʉ́nɨ ɨma rɔ́.»
30 Jesus respondeu: “Eu lhe digo a verdade: esta mesma noite, antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes”.
31 Pbɛ́tʉ̀, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ àtɨ̀nà tdɨ́tdɔ̌ ɔbɨ nyʉ́ nà: «Ma matɨna nzɨ̌ akɛkpá màtɨ́ ɨnzá ma rʉ̀nɨ nyɨ, ɨ̀mbǎ dhu ɨ’ɨna atdíkpá àlɛ̌ kʉ́vɛ dhu màtɨ́.» Ndɨrɔ̀ kɔ́rɔ́ ngʉ̌kpà ábhàlɨ̌ náadʉ̀ dhu ʉ̀nɔ̀ ndɨ dhu bhěyi tɨ́ átɔ̀.
31 Pedro, no entanto, insistiu enfaticamente: “Mesmo que eu tenha de morrer ao seu lado, jamais o negarei!”. E todos os outros discípulos disseram o mesmo.
32 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, Yěsù mà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ mànà náawù ùvò atdí ngari Gɛ̀tɛ̀sɛ̀manɨ̀ tɨ́ kátɨna ɔ̀. Nɨ́ Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌ nɨ̌: «Nyòko ɨrɔ́ mɨtsɔ̀ ma márà ɔ̀nanǎ.»
32 Então foram a um lugar chamado Getsêmani, e Jesus disse a seus discípulos: “Sentem-se aqui enquanto vou orar”.
33 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ kǎdʉ̀ Pɛ́tɛrʉ̀ mà, Yàkɔbhɔ̀ mà, Yùwanɨ̀ mànà núgù ’òwù mànà. Nɨ́, kǎpɛ̀ ndɨ̀’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ ɔdɔ nà, ndàdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ábhɔ̌ ɨzʉ nà.
33 Levou consigo Pedro, Tiago e João e começou a sentir grande pavor e angústia.
34 Nɨ́ kǎdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Afídu rɨ̌’ɨ̀ ábhɔ̌ ɨzʉ nyʉ́ nà, akyɛ ma mɔ́vɛ̀ dhu bhěyi. Nɨ́, nyòko ɨrɔ́, ndɨrɔ̀ nyòko ípìrɔ̌ rɔ̀.»
34 “Minha alma está profundamente triste, a ponto de morrer”, disse ele. “Fiquem aqui e vigiem.”
35 Kǎdʉ̀ àrà ɨtsɛta akɛ, ndàdʉ̀ ndìbvu obvò. Nɨ́ kǎdʉ̀ ndɨ̀tsɔ̀ Kàgàwà rɔ̌, ndɨ́nɨ̌ kàkǎ nɨ̌, ndɨ àpbɛ̀ tɔ́ kàsʉmɨ̀ nʉ́ʉdà tɨ́ dɔ̀na nǎ.
35 Ele avançou um pouco e curvou-se até o chão. Então orou para que, se possível, a hora que o esperava fosse afastada dele.
36 Nɨ́ kǎmbɛ́nà àtɨ̀nà dɔ̌: «Ɔ̀ɔ Àbá, lɛ̀mànʉ ɔ̀nzɨ rɨ́ dhu náarɨ́’ɨ̀ mbǎ. Nɨ́ índrǐ wɔ̀ àpbɛ̀ tɔ́ kɔ́pà ɨtsɛ rùdú rɔ̀. Pbɛ́tʉ̀ ndɨ dhu àkǎ nzá ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ̀ ma mòzè ka dhu bhěyi, kàkǎ ndɔ̀nzɨ̀ ndɨ̀ nyɨ nyʉ́ nyɨ nyòzè dhu bhěyi.»
36 E clamou: “Aba, Pai, tudo é possível para ti. Peço que afastes de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
37 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ ndàdu kɔ̌kɔ̀ ɨ̀bhʉ ábhàlɨ̌-tɨ’ɔ̀, ndàdʉ̀ abádhí nótù ɨwà ʉ̀dhɔ rɔ́. Nɨ́ kǎdʉ̀ àtɨ̀nà Pɛ́tɛrʉ̀ nɨ̌: «Sìmonì, nyɨ tɨ́ ɔ̀dhɔ̀ ɔ̀dhɔ̀ tɨ́? Nyɨ nyàdʉ̀ tɨ́ obhó àdɨ ípìrɔ̌ rɔ̀ atdí adyi màtɨ́?
37 Depois, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo. “Simão, você está dormindo?”, disse ele a Pedro. “Não pode vigiar comigo nem por uma hora?
38 Nyòko ípìrɔ̌rɔ̀, ndɨrɔ̀ nyɨ̀tsɔ̀ nyɨ̌, akyɛ nyɨ̌ nyotsúna umvútá ɔ̀ nɨ̌. Alafí nózè wà kɔnzɨ̀ ídzì dhu, pbɛ́tʉ̀ alɛ-ngbɔ̀ rɨ̌’ɨ̀ ivíví.»
38 Vigiem e orem para que não cedam à tentação, pois o espírito está disposto, mas a carne é fraca.”
39 Tdɨ́tdɔ̌, Yěsù indrí ndɨ̀ abádhí tɨ́ rɔ̀, ndàdʉ̀ ndɨ̀tsɔ̀ ndʉ̀nɔ̀ yà angyi ndɨ̀ ndʉ̀nɔ̀nà ɔtɛ kɛ̀lɛ̌.
39 Então os deixou novamente e fez a mesma oração de antes.
40 Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ ndàdu pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌-tɨ’ɔ̀, ndàdʉ̀ abádhí nótù ɨwà ʉ̀dhɔ rɔ́, atdídɔ̌ ɨdhɔ rɨ̌’ɨ̀ nyɨ̀kpɔ́ya ɔ̌ nɨ́dhunɨ̌. Nɨ́ abádhí náadʉ̀ nzá kà tɔ̀ ɨ̀ ádǔna dhu nʉ́nɨ.
40 Quando voltou pela segunda vez, mais uma vez encontrou os discípulos dormindo, pois não conseguiam manter os olhos abertos. Eles não sabiam o que dizer.
41 Ɨ̀bhʉ rɨ́ kìsě nɨ̌, Yěsù adù ndɨ̀ pbɨ̀ndà ábhàlɨ̌-tɨ’ɔ̀, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Nyɨ̌ nyòko tɨ́ òko ɔ̀dhɔ̀ nyɨ̌ nyɔ́dhɔ̀ rɔ́? Nyɨ̌ tɨ́ nyǎsǒ nyɨ̌ nyɨ́ rɔ́? Ɨwà àkǎ wɔ̀ dhu-bvʉ̀tɨ́! Kàsʉmɨ̀ nákǎ wà! Nyàndà, kànɨ̌ ka kɨ́ Ìndrǔ t’ídhùnà nípfǒ kabhʉ nzɛ́rɛngatálɛ-fɔ́.
41 Ao voltar pela terceira vez, disse: “Vocês ainda dormem e descansam? Basta; chegou a hora. O Filho do Homem está para ser entregue nas mãos de pecadores.
42 Nyɨ̀và nyɨ̌, kòwu! Kànɨ̌ ma nípfǒ rɨ́ ndàbhʉ ma òmvǔ-fɔ́ alɛ nɨ́rà wà àhʉ ɨ́kyɛ̀rɔ̌!»
42 Levantem-se e vamos. Meu traidor chegou”.
43 Nɨ́ ányɨ̀rɔ̌ rɔ̀ tɨ́, yà Yěsù rɔ̌tɛ ɔ̀nanǎ, Yudhà, yà ɨdrɛ dɔ̀ná ɔ́yɔ̌ nà ábhàlɨ̌ nzínzì ɔ̌ atdí alɛ, nɨ́ɨtɔ ndɨ̀ ihé-yà mànà owùna ɔ̌. Ɨ alɛ-fɔ́ nɨ’ɨ̀ obhi-akpá, mùgǒ mànà. Abádhí nivi nɨ’ɨ̀ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, Músà bhà Ʉyátá tɔ́ màlímó mà, pbàkʉ̀rʉ̌ mànà.
43 No mesmo instante, enquanto Jesus ainda falava, Judas, um dos Doze, chegou com uma multidão armada de espadas e pedaços de pau. Tinham sido enviados pelos principais sacerdotes, mestres da lei e líderes do povo.
44 Yudhà, yà Yěsù nípfǒ rɨ́ ndàbhʉ òmvǔ-fɔ́ alɛ, nɨ’ɨ̀ ɨwà ndɨ̀ ndɔnzɨna Yěsù ka kʉnɨ tɨ́ rɔ̀ná dhu nʉ̀nɔ̀nà ihé-yà tɔ̀. Kǎtɨ: «Ma mámbǒna alɛ nɨ’ɨna ndɨ yà nyɨ̌ nyɨ́ atdyúna nóho alɛ. Nɨ́ nyɨ̌ nyalʉ́na ka, nyǎdʉ̀ òwu nà mběyi nyɨ̌ nyɔ́dɔna rɔ́rɔ̀.»
44 O traidor havia combinado com eles um sinal: “Vocês saberão a quem devem prender quando eu o cumprimentar com um beijo. Então poderão levá-lo em segurança”.
45 Yudhà níitdègu ndɨ̀tɔ, nɨ́ kǎndrì Yěsù-tɨ’ɔ̀, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà kà nɨ̌: «Màlimò!» Wɔ̀ dhu-dzidɔ̌, kǎdʉ̀ kàmbo.
45 Assim que chegaram, Judas se aproximou de Jesus. “Rabi!”, exclamou ele, e o beijou.
46 Ngʉ̌kpà alɛ náadʉ̀ Yěsù nálʉ, ’àdʉ̀ òsònà.
46 Os outros agarraram Jesus e o prenderam.
47 Nɨ́, ányɨ̀rɔ̌ ɨ̀’ɨ̀ alɛ nzínzì ɔ̌ atdí alɛ nɨ́ɨdhá pbɨ̀ obhi-akpà, ndɨ̀tsà pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà bhà kasʉtálɛ-bɨ̀ nɨ̌.
47 Mas um dos que estavam com Jesus puxou a espada e feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha.
48 Yěsù adʉ̀ àtɨ̀nà abádhí nɨ̌: «Ɨma àlʉ nyɨ̌ nyíwu rɔ̀, nyɨ̌ nyàdʉ̀ tɨ́ ìwu fʉkʉ́ obhi-akpá nà mùgǒ mànà, ogbotálɛ nálʉ ríwu alɛ bhěyi?
48 Jesus perguntou: “Por acaso sou um revolucionário perigoso, para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
49 Bìlǐnganà ma múbhì àdɨ rɔ̌ tɨkʉ́, madʉ̀ àmbɛ dhu núdhe dɔ̌ Kàgàwà bhà ɨdza ɔ̌ rɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ nyǎdʉ̀ malʉ. Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ dhu rɨ̌ ndɔ̀nzɨ ndɨ́nɨ̌ Andítá ʉ́nɔ̀ dhu náaká tɨ́.»
49 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias estive ali, no meio de vocês, ensinando. Mas estas coisas estão acontecendo para que se cumpra o que dizem as Escrituras”.
50 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ ábhàlɨ̌ nʉ́ʉbhà àbadhi, ’àdʉ̀ òtse kɔ́rɔ́.
50 Então todos o abandonaram e fugiram.
51 Atdí kpatsìbhíngba náadɨ̀ ndàmbɛ àrà dɔ̌ Yěsù-owù ɔ̌, atsìta tɔ́ mbɛrʉ̀ kɛ̀lɛ̌ ndɨ̀ ndòbvù rɔ̀ná rɔ́rɔ̀. Nɨ́ ka kadʉ̀ àbadhi nálʉ.
51 Um jovem que os seguia vestia apenas um lençol de linho. Quando a multidão tentou agarrá-lo,
52 Pbɛ́tʉ̀, kǎdʉ̀ ndɨ mbɛrʉ̀ nángɔlɔ rɔ̀ná rɔ̀, ndàdʉ̀ ɔ̀kʉ nzɨ̀nzɨ́ rɔ̀.
52 ele deixou para trás o lençol e escapou nu.
53 Yà Yěsù nòsò alɛ náawù kà nà pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà bhà, yà kɔ́rɔ́ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, pbàkʉ̀rʉ̌ mà, Músà bhà Ʉyátá tɔ́ màlímó mànà núndu ɨ̀ ɨ.
53 Levaram Jesus para a casa do sumo sacerdote, onde estavam reunidos os principais sacerdotes, os líderes do povo e os mestres da lei.
54 Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ àdɨ ɨtsɛta, ndàmbɛ àrà dɔ̌ Yěsù-owù ɔ̌, ndàrà òtsù pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà bhà ɨdza-ngbɔ̀ ka kákpɔ̀rɔ̀ nɨ̌ kàlɨ̀ ɔ̀. Nɨ́ ányɨ̀, abádhí náadʉ̀ òko atdíkpá sàndǐrì mànà, ’àmbɛ kàzʉ nɔ́vɔ̀ dɔ̌.
54 Pedro seguia Jesus de longe e entrou no pátio do sumo sacerdote. Ali, sentou-se com os guardas para se aquecer junto ao fogo.
55 Pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ mà, kɔ́rɔ́ ngʉ̌kpà alɛ yà Pbàyàhúdí bvʉ̌ ádrɔ̀drɔ̌ anya nɨ́tdɨ̀ arɨ́ mànà, náambɛ́nà Yěsù nɔ́bhʉ ka kɨ́ dɔ̀ná dhu nɔ́nɛ̀ dɔ̌, ndɨ́nɨ̌ ’adʉ̀ tɨ́ ànyǎna nɔ́tdɨ̀ kohò. Pbɛ́tʉ̀, abádhí náabà nzá atdí dhu mà.
55 Lá dentro, os principais sacerdotes e todo o conselho dos líderes do povo tentavam, sem sucesso, encontrar provas contra Jesus, para que pudessem condená-lo à morte.
56 Obhó tɨ́, ábhɔ̌ alɛ nóowúnà ìwu rɔ̌, ’àdʉ̀ Yěsù nɔ́bhʉ̀ tɨ̀tɔ̀ dɔ̌, pbɛ́tʉ̀ abádhí-ɔ̀tɛ̌ nóowúnà nzɨ̌ ’àsò rɔ̌.
56 Muitas testemunhas falsas deram depoimentos, mas elas se contradiziam.
57 Ngúfe alɛ nɨ́ɨvà ɨ̀, ’ɔ̀bhʉ̀ ka tɨ̀tɔ̀ dɔ̌, ’àtɨ:
57 Por fim, alguns homens se levantaram e apresentaram o seguinte testemunho falso:
58 «Mǎ mɨ́rɨ̀ kà rǎtɨna: ‹Ma mɨ́ yà ìndrǔ asɨ̀ ɔtsʉ́ya nɨ̌ Kàgàwà bhà ɨdza núgòlǒ, madʉ̀ ngǎtsi-tsí, yà ɨ̀nzɨ̌ ìndrǔ rɨ̌ kàsʉ̌na nɔ́nzɨ ɔtsʉ́ya nɨ̌ nɔ́sɨ̀ ɨ̀bhʉ ɨdhɔ ɔ̌.›»
58 “Nós o ouvimos dizer: ‘Destruirei este templo feito por mãos humanas e em três dias construirei outro, não feito por mãos humanas’”.
59 Nɨ́ wɔ̀ ndɨ ɔbhʉta dɔ̌ màtɨ́, abádhí-ɔ̀tɛ̌ náasò nzá ɨ̀.
59 Mas nem assim seus depoimentos eram coerentes.
60 Nɨ́ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà nɨ́ɨvà ndɨ̀ ndìdè kɔ́rɔ́ alɛ-ɔ̀nzɨ̌, ndàdʉ̀ dhu ìvu Yěsù-tsʉ̌ ndàtɨ: «Nyɨ t’óbhó dhu àdǔ kɔ̌kɔ̀ alɛ rʉ̌nɔna dʉ̀nʉ́ dhu dɔ̌?»
60 Então o sumo sacerdote se levantou diante dos demais e perguntou a Jesus: “Você não vai responder a essas acusações? O que tem a dizer em sua defesa?”.
61 Pbɛ́tʉ̀, Yěsù adʉ́nà àrà ɨ̀nɛ̀ rɔ̀ ɨ̀nɛ̀ tɨ́, ɨ̀nzɨ̌ ndàdu atdí dhu mà. Nɨ́ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà níivú dhu tdɨ́tdɔ̌ kà-tsʉ̌ ndàtɨ: «Nyɨ tɨ́ Krɨ́stɔ̀, yà mǎ márɨ́ ɨ̀fʉ̌na Kàgàwà t’Ídhùnà?»
61 Jesus, no entanto, permaneceu calado e não deu resposta alguma. Então o sumo sacerdote perguntou: “Você é o Cristo, o Filho do Deus Bendito?”.
62 Nɨ́, Yěsù adʉ̀ dhu àdu ndàtɨ: «Obhó, ɨma nɨ́ ndɨ. Ndɨrɔ̀ nyɨ̌ kɔ́rɔ́, nyɨ̌ nyalaya Ìndrǔ t’ídhùnà ádrʉ̀ngbǎnga tɔ́ ɔbɨ nà arɨ́’ɨ̀ Kàgàwà bhà fangà dɔ̀nǎ rɔ̀ àdɨ rɔ́. Ndɨrɔ̀, nyɨ̌ nyalaya ka átɔ̀ ɔ̀rʉ̀-akpà-nyɨ̀ rɔ̌ àpbù ɔ̌ rɨ́rà rɔ́.»
62 “Eu sou”, disse Jesus. “E vocês verão o Filho do Homem sentado à direita do Deus Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.”
63 Nɨ́ wɔ̀ dhu ndɨ̀ ndɨ̀rɨ̀ rɔ̀, pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà nʉ́ʉfà rɔ̀ná mbɛrʉ̀-ɔ̌nga nàwí-okú dɔ̀ rɔ̀, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà: «Ádhu tɔ́ ngàmbì àlɛ̌ kɨ́’ɨ̀ atdyúna nà tdɨ́tdɔ̌!
63 Então o sumo sacerdote rasgou as vestes e disse: “Que necessidade temos de outras testemunhas?
64 Nyɨ̌ nyɨ̀rɨ̀ wà kʉ̀nɔ̀ dhu nzɛ́rɛ nyʉ́ Kàgàwà nɨ̌ dhu. Nɨ́, ádhu nyɨ̌ nyɨ̀rɛ̀ kà dɔ̌?» Nɨ́, kɔ́rɔ́ alɛ adʉ̀ anya ɔ̀tdɨ̀ kà-dɔ̌, ’àtɨ kà ràkǎ kohò.
64 Todos ouviram a blasfêmia. Qual é o veredicto?”. E todos o julgaram culpado e o condenaram à morte.
65 Abádhí nzínzì ɔ̌ atdídhená alɛ náapɛ̀ ’ùso ɨsɔ Yěsù dɔ̀. Abádhí owúnà kà-nyɨ̀ nátsì rɔ̌, ’àdʉ̀ kùdù ɔtsʉ́ya nɨ̌. Ndɨrɔ̀ abádhí owúnà àtɨ̀nà rɔ̌ kà nɨ̌: «Nyɨ nyʉ̀nɨ rɔ̀, átɨ pɛ́ nyɨ nɔ̀pbɨ̀ alɛ fǎkà.» Ndɨrɔ̀ sàndǐrì náalʉ́ Yěsù, ’àdʉ̀ ʉ̀pbɨ̀nà ɔtsʉ́ya nɨ̌.
65 Então alguns deles começaram a cuspir em Jesus. Vendaram seus olhos e lhe deram socos. “Profetize para nós!”, zombavam. E os guardas lhe davam tapas enquanto o levavam.
66 Pɛ́tɛrʉ̀ àdɨ pbàkùhánɨ́ tɔ́ ádrɔ̀drɔ̌ alɛ dɔ̌ kamà bhà ɨdza-lí ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌, ndɨ kamà bhà kasʉ tɔ́ vèbhálɛ nzínzì ɔ̌ atdí tsìbhálɛ nɨ́ɨtɔ ndɨ̀.
66 Enquanto isso, Pedro estava lá embaixo, no pátio. Uma das criadas que trabalhava para o sumo sacerdote passou por ali
67 Nɨ́, kǎla Pɛ́tɛrʉ̀ kàzʉ nɔ́vɔ rɨ́ rɔ́, ndàdʉ̀ nyɨ̀kpɔ́na nɔ́dɨ̀ rɔ̀ná, ndàdʉ̀ àtɨ̀nà nɨ̌: «Ɨnyɨ átɔ̀, nyɨ nyɨ̀’ɨ̀ atdíkpá Yěsù yà Nàzàretì ɔ̌ alɛ mànà.»
67 e viu Pedro se aquecendo junto ao fogo. Olhou bem para ele e disse: “Você é um dos que estavam com Jesus de Nazaré”.
68 Pbɛ́tʉ̀, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ wɔ̀ kʉ̀nɔ̀ dhu nágò ndàtɨ: «Ɨnzá ma mʉ̀nɨ, ndɨrɔ̀ ɨnzá dùdu àlʉ̌ wɔ̀ nyɨ nyʉ̀nɔ̀ dhu.» Nɨ́, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ ndɨ̀và ndɨ ɨdza-lí rɔ̀, ndàrà ɨdza-ngbɔ̀ ka kákpɔ̀rɔ̀ nɨ̌ kàlɨ̀-li’ɔ̀, [à’ʉ̌-akpà ràdʉ̀ ɔ̀ngɔ̀.]
68 Ele, porém, negou. “Não faço a menor ideia do que você está falando!”, disse, e caminhou em direção à saída. Naquele instante, o galo cantou.
69 Pbɛ́tʉ̀, wɔ̀ kasʉ tɔ́ tsìbhálɛ náala àbadhi, ndàdʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndʉ̀nɔ̀ dhu tdɨ́tdɔ̌ ányɨ̀rɔ̌ ɨ̀’ɨ̀ alɛ tɔ̀ ndàtɨ: «Yàrɨ́ alɛ nɨ́ abádhí nzínzì ɔ̌ atdí alɛ!»
69 Quando a criada o viu ali, começou a dizer aos outros: “Este homem com certeza é um deles!”.
70 Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ ndɨ dhu nágò àgò tɨ́ tdɨ́tdɔ̌. Nɨ́ ákɛ̌ kàsʉmɨ̀ dzidɔ̌, ányɨ̀rɔ̌ ɨ̀’ɨ̀ alɛ náatɨ Pɛ́tɛrʉ̀ nɨ̌ tdɨ́tdɔ̌: «Obhó nyʉ́, nyɨ nɨ́ abádhí nzínzì ɔ̌ atdí alɛ, nyɨ nɨ́ Gàlìlayà tɔ́ pbìrì ɔ̌ alɛ átɔ̀ nɨ́dhunɨ̌.»
70 Mas Pedro negou novamente. Um pouco mais tarde, alguns dos que estavam por lá confrontaram Pedro, dizendo: “Você deve ser um deles, pois é galileu”.
71 Nɨ́, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ ɔtɛ ɔ̀pɛ̀ ndàtɨ: «Dhu apɛ́ ɨ̀ tɨ̀tɔ̀ nʉ́nɔ ma mɨ́ dhu tɨ́, nɨ́ Kàgàwà àkǎ ndɔ̀tdɨ̀ ànyǎdu. Ma mɔ̀tsɔ̀ wà dhu nyʉ́, ɨnzá ma mʉ̀nɨ wɔ̀ nyɨ̌ nyʉ́nɔna alɛ.»
71 Ele, porém, começou a praguejar e jurou: “Não conheço esse homem de quem vocês estão falando!”.
72 Wɔ̀ ndɨ kàsʉmɨ̀ ɔ̌ tɨ́, à’ʉ̌-akpà náadʉ̀ ɔ̀ngɔ̀ ɔyɔ rɨ́ kìsě nɨ̌. Nɨ́, Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ yà Yěsù ʉ̀nɔ̀nà fɨ̌ndà dhu nɨ́rɛ̀: «Ɨnzá à’ʉ̌-akpà nápɛ̀ ɔ̀ngɔ̀ ɔyɔ-gʉ̀na rɔ́rɔ̀, nyɨ nyɨ’ɨna ɨwà nyɨ nyàtɨ ɨ̀bhʉ-gʉ̀na ɨnzá nyɨ rʉ́nɨ ma rɔ́.» Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Pɛ́tɛrʉ̀ adʉ̀ ndɔ̀pɛ̀ ndɔ̀dzɨ̀.
72 E, no mesmo instante, o galo cantou pela segunda vez. Então Pedro se lembrou das palavras de Jesus: “Antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes”. E começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.