Mateus 5
Itájto̱l toTe̱ko ipan melaꞌtájto̱l (NHX) vs NAA
1 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ inewi gente yej kitokatinemiáj, tejkaj ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n ompa mota̱lij. Iwá̱n idisci̱polojmej kiyawalojkej.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Iwá̱n Jesús pe̱waꞌ kimachtij idisci̱polojmej, ijkí̱n kijtoj:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 —Pa̱kij yej kimachi̱liáj ipan iya̱lmajmej iga yejéme̱nsan awel te̱ kichi̱waj iwá̱n ijko̱nya iga kite̱mowaj Dios, iga yejéme̱nya kipiaskej Dios iga iTe̱komej.
3 — Bem-aventurados
4 ’Pa̱kij yej cho̱kaj, Dios yawi kiyo̱lchika̱wati ino̱mej.
4 — Bem-aventurados
5 ’Pa̱kij yej moali̱mpamatij, iga yejeme̱n mochi̱waskej itatki inó̱n ta̱jli yej Dios kijtoj iga kimakaskej.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ’Pa̱kij yej kipoxyo̱lmakatokej iga kichi̱wasnekij yej ye̱kti, ino̱mej sí, Dios kipale̱wi̱j.
6 — Bem-aventurados
7 ’Pa̱kij yej ta‑ikne̱liáj, iga Dios yawi no̱ kikne̱li̱tij ino̱mej.
7 — Bem-aventurados
8 ’Pa̱kij yej ipan iya̱lmajmej kejla̱ntokej yej ye̱kti, yejeme̱n sí kitaskej Dios.
8 — Bem-aventurados
9 ’Pa̱kij yej kinekij iga maonolo tamelá̱, iga Dios kijli̱j iga yéj ipilowa̱n.
9 — Bem-aventurados
10 ’Pa̱kij yej kikno̱chi̱waj iga san kichi̱waj yej Dios kineki, iga yejéme̱nya kipiaskej Dios iga iTe̱komej.
10 — Bem-aventurados
11 ’Xipa̱ktoka̱n kua̱ꞌ mitzijijliáj kuajkuantas iwá̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj iwá̱n kua̱ꞌ mitzpantiáj iga ankichi̱waj yej aye̱kti, iga san nej anne̱tokaj.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 ’Xipa̱ktoka̱n iga ipan cielo yawij mitzmakatij yej pox ye̱kti; iga ijkó̱n no̱ kikno̱chijkej profe̱tajmej yej ikya onoyaj.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ’Amejeme̱n ipan iní̱n ta̱jli ken tikita an‑istamej. Eꞌ siga istaꞌ ayoꞌ istawe̱liꞌ, ¿téjasoꞌ iga moneki? Ayoꞌ ye̱kti iga nité̱, sino que motajkáliya iwá̱n mota̱táksaya.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Amejeme̱n no̱ ken anta̱wi̱lmej ipan iní̱n ta̱jli. Se̱ weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ iyi̱xko tepe̱ꞌ awel mi̱ya̱na.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Niga motatiá se̱ cándi̱l iga mamota̱li itampa tejté̱, ma̱jwaꞌ mota̱liá ajko iga makita̱wi yej onokej kalijtiꞌ.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iyi̱xtaj la gente, iwá̱n kua̱ꞌ mitzitaskej iga ankichijtokej yej ye̱kti, kiweyimati̱lti̱skej toTaj Dios yej onoꞌ ajko.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 ’Amo ankijto̱skej iga niwa̱laj iga nikpolo̱ko iley Moisés o ka̱n tamachtijkej profe̱tajmej. Nej ayá̱ꞌ inó̱n nikchi̱wako, ma̱jwaꞌ nikchi̱wako ken iga nokta kajasi iga mamochi̱wa ken tatekimakaj.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Iwá̱n no̱ nimitznojma‑ijliáj, mie̱j iga onos cielo iwá̱n ta̱jli, nisé̱ punto nisé̱ letra awel mopolowa ipan iley Moisés, este que nochi mamochi̱wa yej mochi̱was.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Inó̱n iga yej kiyokakajte̱wa iga kichi̱wa ken tatekimaka se̱ iley Dios, malej iga inó̱n ley né̱sikiꞌ ayá̱ꞌ má̱j te̱ te‑ijliá, wa̱n ijkó̱n matamachti, inó̱n mo‑itas ken yej ayéj te̱ iteki ka̱n reina̱rowa Dios. Eꞌ yej makichi̱wa ken ijkuilijtoꞌ la ley iwá̱n ijko̱nsan no̱ kine̱xtiliá sekin iga makichi̱waka̱n, inó̱n má̱j kiye̱ꞌitaskej ka̱n reina̱rowa Dios.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Iwá̱n no̱ nimitzijliáj, siga ayá̱ꞌ má̱j anye̱ꞌnemij que fariseojmej iwá̱n ken yej tamachtiáj ipan la ley, nike̱man ayá̱ꞌ ankalakiskej ka̱n Dios reina̱rowa.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 ’Ankikakíkeja ken kijlijkej amo‑ikyapatajwa̱n iga: “Amo xitamikti, siga agaj tamiktiá, makimikti̱ka̱n.” Ijkó̱n kijtoj iley Moisés.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Eꞌ iná̱n nimitzijliáj igasan se̱ mamokuejkueso iwá̱n iyikni̱n, Dios yawi kijuzga̱ro̱ti. Iwá̱n yej kijliá iyikni̱n: “Tixe̱toꞌ”, inó̱n kiki̱tzki̱skej yej má̱j manda̱rowaj. Iwá̱n yej kijliá iyikni̱n: “Tipáchto̱l”, ya̱ti ka̱n onoꞌ tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wi.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Siga tia tikmakati iyofre̱ndaj Dios ipan altar iwá̱n tikejla̱nte̱wa iga mitzkuesowilijtoꞌ mokni̱n,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 ómpaoꞌ xikajte̱wa moofre̱ndaj ite̱noj altar iwá̱n xaj achto ximoyo̱lta̱li̱ti iwá̱n mokni̱n. Íkua̱ꞌya sí welja tikta̱li̱ti moofre̱ndaj.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ’Siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzwi̱gaj iyi̱xtaj juez, ipan ójtisan ximotajto̱lti iga ximoyo̱lta̱li íwa̱n. Porque siga mitzwi̱ga iyi̱xtaj juez, juez kitekimakas policiyajmej iga mitzaki̱skej kuákalko.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Nimitzijliá iga atiki̱sas ompa este que xikixta̱wa inewi ke̱ꞌ mitztajtaniliáj.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 ’Moisés este ikyay kijtoj: “Yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Eꞌ nej nimitzijliáj siga se̱ ta̱gaꞌ kitachi̱liá se̱ siwa̱ꞌ iwá̱n ipan iya̱lmaj kinekiskia̱ya maguiꞌ mamásiya íwa̱n, ini̱nwaꞌ taxí̱maꞌya nokta, malej iga kejla̱n ipansan iya̱lmaj.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 ’Siga se̱ moyi̱x mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiki̱xti iwá̱n xiktajkali wejka; má̱j ye̱kti xikpolo se̱ moyi̱x que inochi mocue̱rpoj makaki̱ka̱n pan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Siga moye̱ꞌma̱ꞌ mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiktzonteki iwá̱n xiktajkali wejka; má̱j ye̱kti xikpolo se̱ moma̱ꞌ que inochi mocue̱rpoj makaki̱ka̱n pan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ’Moisés no̱ este ikyay kijtoj: “Siga se̱ ta̱gaꞌ kika̱wa isiwa̱ꞌ, makimaka se̱ a̱maꞌ ka̱n makijto iga mokájkeja.”
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Eꞌ nej nimitzijliáj yej kiyokaka̱wa isiwa̱ꞌ malej iga isiwa̱ꞌ ayá̱ꞌ nemi yawi wa̱n seꞌ, inó̱n ta̱gaꞌ kichi̱wa iga isiwa̱ꞌ mamasi wa̱n seꞌ; iwá̱n inó̱n seꞌ ta̱gaꞌ yej íwa̱n mona̱mikti̱j no̱ taxi̱ma.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 ’No̱ ankimatij iga amo‑ikyapatajwa̱n kijlijkej: “Amo xike̱lka̱wa iga tikchi̱wa yej iyi̱xtaj toTe̱ko tikijtoj nokta iga tikchi̱was.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Eꞌ nej nimitzijliáj iga amo xikta̱li̱ka̱n agaj o tejté̱ iga testigo kua̱ꞌ ankijtowaj iga ankichi̱waskej tejté̱. Niga cielo iga ompa manda̱rowa Dios;
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 niga ta̱jli iga ompa kita̱liá iyikxi Dios; niga Jerusalén iga ino̱nwaꞌ iciudad el Rey yej kipoxweyimatij.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Niga motzontekon, iga tej awel tikchi̱wa iga se̱ motzónkal mamochi̱wa ista̱ꞌ o pi̱stiꞌ.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Má̱j ye̱kti iga xikijto “kena” kua̱ꞌ tikmati iga tia tikchi̱wati, iwá̱n xikijto “ayá̱ꞌ” kua̱ꞌ tikmati iga ayá̱ꞌ tia tikchi̱wati. Yej ayá̱ꞌ ijkó̱n kichi̱wa, kichi̱wa yej aye̱kti.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 ’Moisés este ikyay kijtoj: “Siga agaj mitzi̱xkope̱wa, no̱ xiki̱xkope̱wa, iwá̱n siga agaj mitztankope̱wa, no̱ xiktankope̱wa.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Eꞌ nej nimitzijliáj iga amo ijko̱nsan no̱ xikchi̱wili yej mitzchi̱wiliá yej aye̱kti; ma̱jwaꞌ siga agaj mitzxa̱ygatatzi̱na, xikmaka seꞌ moxa̱yaꞌ iga mamitzmaga.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Iwá̱n siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzkui̱liá mokua̱ch, xikmaka no̱ makiwi̱ga mochama̱rraj.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Iwá̱n siga agaj mitztekimaka iga xikui̱guili tejté̱ yej eti̱ꞌ se̱ kilómetro, tej xikui̱ga o̱me kilómetro.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Siga agaj mitztajtaniliá tejté̱, xikmaka. Agaj yej kineki mitzta̱ke̱wiliá tejté̱, amo xikijli iga ayá̱ꞌ.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 ’Moisés este ikyay kijtoj: “Xikcho̱kili mokni̱n iwá̱n xikijiya yej mitzijiya.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Eꞌ nej nimitzijliáj xikcho̱kili̱ka̱n yej mitzijiyaj, xikye̱ꞌijli̱ka̱n yej mitzma̱lijliáj, xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj, xiktajtanili̱ka̱n Dios iga maye̱ꞌonoka̱n ino̱mej yej mitzpantiáj iwá̱n mitzikno̱chi̱waj.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ijkó̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ipilówa̱mpa amoTaj Dios yej onoꞌ ipan cielo; iga yéj kichi̱wa iga mata̱wi to̱nati̱ꞌ ka̱n onoꞌ yej kichi̱wa yej ye̱kti iwá̱n yej kichi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n kiti̱tani no̱ tiawa̱ꞌ iga yej ye̱ꞌnemij iwá̱n iga yej ayompa nemij.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Eꞌ siga amejeme̱n ankicho̱kiliáj yejsan no̱ mitzcho̱kiliáj, ¿té̱ anmo̱ta̱niliáj iga ijkó̱n ankichi̱waj? Este yej kicobra̱rowaj impuesto iga Roma ijkó̱n no̱ kichi̱waj.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Iwá̱n siga ankisaluda̱rowaj yejsan amokni̱n, ijkó̱n ayá̱ꞌ nemi ankichi̱waj tejté̱ yej sekin no̱ akichi̱waj. Ijkó̱n no̱ kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Xipoxye̱ꞌnemika̱n, ijkó̱n kensan amoTaj Dios yej onoꞌ ipan cielo nochipa kichi̱wa yej ye̱kti.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.