Lucas 6
Ka̱bas Qae-xg'ae sa (NHR) vs NVT
1 C'ẽem Sabatam kam kò Jeso ba maberean dim xháràm koe xóé a ko qõò, ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu gaan di tc'áróan khõá, a ko tshàu q'ooa xu koe ncóbéa tc'õó.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Igaba xu kò c'ẽe xu Farasai xu bìrí Me a máá: “Dùús domka xao ko Sabata dim cáḿ ka x'áèan koe kgoara mááè tama sa kúrúa máá?” témé.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Qanega xao gáé nxárá ta ga hãa x'aigam Dafitem xg'ao kúrú sa, gabá hẽé naka gam ka c'ẽea xu hẽéthẽé kò xàbà hãa ka?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Nqarim dim nquum koem kò tcãà, a ba a ts'ee-ts'eekg'aièa péréan séè, ncẽe peresiti xu ka cúí ko tc'õóè e, a tc'õó a ba a gam ka c'ẽea xu au,” témé.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 A ba a bìrí xu a máá: “Khóèm dim Cóá ba Sabata dim X'aiga Me e,” témé.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 I kúrúse Me c'ẽem cáḿ Sabata dim ka còrè-nquum koe síí tcãà, a xgaa-xgaa. Me kò kg'áò xòè di tshàua ba nqo̱ara hãam khóè ba gaa koe hãa.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Xu kò Farasai xu hẽé naka x'áè xgaa-xgaa-kg'ao xu hẽéthẽé xu xaèa kg'ónò Me, Sabata dim cáḿ kam gha qãèkagu sa xu kò bóò kg'oana khama, nxãasega xu gha chìbi-chibi Me ka.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Igabam ko Jeso ba ẽe xu tc'ẽea hãa zi wèé zi q'ana khamam kò nqo̱ara tshàua hãam khóè ba bìrí a máá: “Tẽe naka tsia wèé ne khóè ne ncẽe koe hãa ne cookg'ai koe téé,” témé. Me tẽe a síí gaa koe téé.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tẽè xao or ko a ko máá: Sabata dim cáḿ ka sa kháé ndaka sa kgoaraèa: qãèan kúrú saa kana cg'ãèan kúrú saa, khóè ba kg'õèkagu saa kana cg'õo me saa?” témé.
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 A ba a wèéa ne ga bóò a gaam khóè ba bìrí a máá: “Tshàua tsi tchoanà,” témé. Me gatà hẽé, i tshàua ba ka̱bise a qãè.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Igaba xu kò kaisase xgóà a xu a tshoa-tshoa a nxàe cgoaku, dùú sa xu gha Jeso ba kúrú sa.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Gaa xu cáḿ xu kam kò Jeso ba xàbìm koe síí, a ko síí còrè, a wèém ntcùú ba hãa a Nqari ba còrè.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Eẽ i ko q'uu kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu Gam koe tciia xg'ae, a ba a 12 xu nxárá tcg'òó, a x'áè úú-kg'ao xu ta ma tcii xu:
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Simonem ncẽe kòo Petere ta ma tciiè ba hẽé, naka gam ka qõesem Anterea ba hẽé, naka Jakobo ba hẽé, naka Johane ba hẽé, naka Filipi ba hẽé, naka Baretolomaio ba hẽé,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 naka Mataio ba hẽé, naka Tomase ba hẽé naka Alefaiom ka cóásem Jakobo ba hẽé, naka Simonem ncẽe kò tòókuan x'ãà máá ta ko ma tciiè ba hẽé,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 naka Jutasem Jakobom ka cóáse ba hẽé, naka Jutasem Isekariotem ncẽe kò khóè ne tshàu q'oo koe tcãà Mea ba hẽéthẽé e.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Me kò xàbìm koe xõa cgoa xu a síí nqáḿan koe téé. Si ko gaa koe kaias xg'aes Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu di sa hẽé, naka khóè ne di sa hẽéthẽé hàna, wèém nqõóm Jutea di ba hẽé, naka Jerusalema di ba hẽé naka tshàam qàe di tsara x'áé-dxoo tsara Ture ba hẽé naka Sitone ba hẽéthẽé tsara koe guua ne khóè ne di sa.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Hàà ne gha komsana Me ka kò hààraa ne, a gataga thẽé tcììa ne koe kg'õèkaguè ka. Ne kò ẽe cg'ãè tc'ẽean ka kòo xgáèè ne thẽé qãèkaguè.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Wèé ne khóè nea kò qgóó Me ne gha sa tc'ẽe, qaria ne kò Gam koe guu a ko wèéa ne ẽe kòo qgóó Me ne qãèkaguè khama.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Xgaa-xgaase-kg'aoa nem téé a ko ntcáà koem kò máá:
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ts'ee-ts'eekg'aièa tua
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Ts'ee-ts'eekg'aièa tua, ncẽè khóèan kò hòre tua hãa ne,
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 “Eẽm cáḿ ka qãè-tcao, naka tua nxàì-nxaise qãè-tcaoan ka, gatu di surutan nqarikg'ai dia kaia hãa ke. Gaxu ka xõò ga xu xg'ao ma porofiti xu ma qgóóa hãa ga a ke.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Igaba haò, cg'ãè i gha ii gatu ncẽe qguùa hãa tu ka,
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Haò, cg'ãè i gha ii gatu ncẽeska qãèse xg'ãà tu ka,
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Haò, cg'ãè i gha ii gatu ncẽe wèé khóèan ga ko qãèse kg'ui gatu ka tu,
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 “Igabar ko bìrí tu u gatu kóḿ Te ko tu a ko máá: Gatu di cg'õo-kg'aoan méé tu ncàm̀, naka qãèan kúrúa máá ẽe hòre tua ne.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Ts'ee-ts'eekg'ai ẽe ko cgúí tu u ne, naka ẽe ko xgàra tu u ne còrèa máá.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ncẽè c'ẽem khóèm kò kg'áò xòè di góóa tsi x'ábú ne, nxãa ba c'ẽem góó ba máà thẽé nakam x'ábú. A ncẽè c'ẽem khóèm kòo tc'amaka tsi ha̱na qgáían nxõ̱o cgae tsi, ne táá c'ẽean nxõ̱o cgaea tsi cara me guu.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Máà dìím wèém ẽe ko dtcàrà tsi ba, naka khóèm kò q'õòa tsi hãas gúù sa séè cgae tsia hãa ne táá séèa ka̱bi si guu.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Eẽ tu ko tc'ẽe, khóè ne méé ne gatu koe kúrú, nxãa zi méé tu thẽé gane koe kúrú.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 “Eẽ ncàm̀ tua hãa ne tu kò ncàm̀a hãa ne sa gha dùú sa ka̱bisea máá tu u? Ncẽe chìbi-kg'ao ne ne ko thẽé gatà hẽé a ko ẽe ncàm̀ nea hãa ne thẽé ncàm̀ ka.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 A ncẽè ẽe ko qãèan kúrúa máá tu u ne tu kòo qãèan kúrúa máá, ne sa gha dùú sa ka̱bisea máá tu u? Ncẽe chìbi-kg'ao ne ne ko thẽé gataga hẽé ka.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 A ncẽè nxãakamaga tu q'ana hãa suruta tu u gha ne tu kòo cgóbè, ne ba gha Nqari ba gaan domka qãè-tcaoa máá tu u? Ncẽe chìbi-kg'ao ne ne ko thẽé gane ka c'ẽe ne chìbi-kg'ao ne cgóbè, nxãasega ne gha surutaè domka ka.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Igaba méé tu gatu di cg'õo-kg'aoan ncàm̀, naka tua qãèan kúrú máá a, naka cgóbè e, surutakuan qaa tamase. Nxãaska i gha gatu di surutan kaisa ii, tu gha gataga Kaisase Tc'amaka hãam di tu cóá tu ii, ẽe qãè-tcaoa máákuan úú tama ne hẽé naka ẽe cg'ãè cau ne hẽéthẽé koem qãè Me e khama.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Thõò-xama-mááku di méé tu ii, ncẽem ma gatu ka Xõò ba ma thõò-xama-mááku di ii khamaga ma.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 “Táá xgàra guu naka tua gha nxãasega táá xgàraè. Gataga táá chìbi-chibi naka xgàra guu, naka tua gha nxãasega táá chìbi-chibi naka xgàraè. Qgóóa máá, naka tua gha nxãasega chìbia tu qgóóa mááè.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Máà naka tua gha nxãasega Nqarim ka máàè. Qãès tc'ãò-tc'ãos, qãea ntcòoèa, a khõò-khõoèa sa, a cg'oè a ko ntcã̱a sa gha cookg'aia tsi koe tòóè. Eẽ tsi ko tcg'òós tc'ãò-tc'ão sa gha ẽe tsi gha hòòs tc'ãò-tc'ãos ga si i ke,” tam méé.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Gatagam kò thẽé sere-sere sa bìrí xu a máá: “A káà tcgáím khóè ba ga c'ẽem khóèm káà tcgáí ba tcéè tcuì? A wèéa tsara ga ha̱ém q'oo koe cg'áéa tcãà tite?
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Xgaa-xgaase-kg'ao ba gam dim xgaa-xgaa-kg'aom ka tc'amaka hãa tama, igaba wèém ẽe qãèse xgaa-xgaasea xg'ara ba gha gam dim xgaa-xgaa-kg'aom khama ii.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “Dùús domka tsi ko tsáá ka c'ẽem tcgáí q'oo koe hãam tcg'óbé ba hòòa máá, igaba tsi tsáá tcgáí q'oo koe hãam hìi-dxoo ba hòò tama?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Nta tsi gha ma tsáá ka c'ẽe ba bìrí a máá: ‘Tíí tcáràè, hàà nakar tcgáí q'ooa tsi koe tcg'óbé ba tcg'òó,’ témé, ncẽe tsáá tcgáí q'oo koe hãam hìi-dxoo ba tsi hòò tama koe. Tsáá qãè khóèan khama ko ma kúrúse tseè! Kg'áíka tcgáí q'ooa tsi koe hànam hìi-dxoo ba tcg'òó, naka tsia qãèse bóò naka nxãwa tsáá ka c'ẽem tcgáí q'oo koe hàna tcg'óbéan tcg'òó,” tam méé.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 A ba a máá: “Qãès hìi sa cuiskaga tshúù tc'áróan kúrúa hãa tite, si gataga tshúùs hìi sa qãè tc'áróan kúrúa hãa tite khama.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Wèés hìi sa tc'áróa sa ka q'ãaèa khama. Dxàman úúa zi hìi-coa zi koe i faia di tc'áróan tcuùè tama, kana i xg'óà di zi hìi zi koe kg'oman tcuùè tama khama.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Qãèm khóè ba ko gam di tcáóan di qãèan koe guu a qãè zi gúù zi tcg'òó, me ko cg'ãè caum khóè ba gam di cg'ãè cauan koe guu a cg'ãè zi gúù zi tcg'òó. Kg'áḿ sa ko tcáós koe cg'oèa a ko ntcã̱a zi gúù zi nxàe khama,” tam méé.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 A ba a máá: “Dùús domka tu ko ‘X'aigaè, X'aigaè,’ ta ma tcii Te, igaba tu bìrí tu ur ko sa kúrú tama?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 “Dìím wèém ẽe ko Tíí koe hàà, a Tiri kg'uian kóḿ, a i ko méé sa kúrú bar gha x'áí tu u ntam ii sa.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Khóèm ncẽe gam dim nquu ba ko tshoa-tshoa a tshàom khamam ii, ncẽe ko kaisase nqãaka tshào, a tshoa-tshoa sa nxõ̱án koe tshào ba. A ẽe i ko tòèko tshàan hàà, a ko hàà ẽem nquu ba tcãò igabam ko̱ri tite ba, qãèsem tshàoèa hãa khama.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 “Igaba dìím wèém ẽe ko Tiri kg'uian kóḿ, igaba kúrú u tama baà khóèm ncẽe ko gam dim nquu ba tshoa-tshoa úú tamase góḿankg'ai koe tshàom khama ii; tòèko tshàan kò gaam nquu ba tcãò ne kò gaa x'aè kaga cg'áé ba - si kò ẽem nquum dis cg'áé sa cg'ãè ii,” tam méé.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.