Mateus 26
Huasteca Oriental Nahuatl NT 2009 (NHE_WBT) vs ARC
1 Quema Jesús tlanqui quiijtohua nochi ni tlajtoli, techilhui tiimomachtijcahua:
1 E aconteceu que, quando Jesus concluiu todos esses discursos, disse aos seus discípulos:
2 ―Inquimatij san polihui ome tonali para nopa ilhuitl tlen itoca Pascua campa nechtemactilise na tlen niMocuepqui Tlacatl para ma nechcuamapeloltica.
2 Bem sabeis que, daqui a dois dias, é a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Huan ipan nopa tonal nojquiya nopa tlayacanca totajtzitzi huan nopa huehue tlacame tlen israelitame mosentilijque ipan ichaj Caifás, nopa hueyi totajtzi.
3 Depois, os príncipes dos sacerdotes, e os escribas, e os anciãos do povo reuniram-se na sala do sumo sacerdote, o qual se chamava Caifás,
4 Huan san sejco quisencajque quejatza huelis quicajcayahuase huan quiitzquise Jesús para quimictise.
4 e consultaram-se mutuamente para prenderem Jesus com dolo e o matarem.
5 Pero quiijtohuayayaj: ―Ma ax tiquitzquica ipan ni ilhuitl pampa huelis moajcomanase nopa miyac tlacame huan techtehuise.
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja alvoroço entre o povo.
6 Huan Jesús mocajtoya ipan altepetl Betania ipan ichaj Simón tlen achtohuiya tlacayo palantoya.
6 E, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 Huan Jesús tlacuayaya campa mesa huan ajsico se sihuatl tlen quihualicayaya se tlaajhuiyacayotl tlen tlahuel patiyo ipan se lemete tlen quicoyonijtoya tlen se tetl itoca alabastro. Huan quitequili ipan itzonteco Jesús.
7 aproximou-se dele uma mulher com um vaso de alabastro, com unguento de grande valor, e derramou-lho sobre a cabeça, quando ele estava assentado à mesa.
8 Huan quema tiimomachtijcahua tiquitaque, ticualanque huan tiquijtojque: ―¿Para tlen quinenpolohua ne tlaajhuiyacayotl tlen tlahuel patiyo?
8 E os seus discípulos, vendo isso, indignaram-se, dizendo: Por que este desperdício?
9 Hueltosquía tijnamacatosquíaj para miyac tomi huan tiquinmacatosquíaj tlen teicneltzitzi.
9 Pois este unguento podia vender-se por grande preço e dar-se o dinheiro aos pobres.
10 Huan Jesús quimatqui tlen tiquijtojque, huajca techilhui: ―Amo xijcuatotonica ni sihuatl pampa nechchihuilijtoc se cuali tlamantli.
10 Jesus, porém, conhecendo isso, disse-lhes: Por que afligis esta mulher? Pois praticou
11 Mojmostla itztose tlen teicneltzitzi imohuaya, pero na axtle. Ayoc huejcahuas niitztos imohuaya.
11 Porquanto sempre tendes convosco os pobres, mas a mim não me haveis de ter sempre.
12 Ni sihuatl nechtequili ni tlaajhuiyacayotl pampa queja nopa quisencahua notlacayo para quema nechtlalpachose.
12 Ora, derramando ela este unguento sobre o meu corpo, fê-lo preparando-me para o meu sepultamento.
13 Nelía nimechilhuía, campa hueli ipan tlaltepactli campa tlacame tlacamanalose itlajtol Toteco, nojquiya teilhuise tlen ni sihuatl nechchihuilijtoc para nochi quiilnamiquise.
13 Em verdade vos digo que, onde quer que este evangelho for pregado, em todo o mundo, também será referido o que ela fez para memória sua.
14 Huan se tlen tojuanti tiimomachtijcahua Jesús tlen quitocaxtiyayaj Judas Iscariote, yajqui quinitato nopa tlayacanca totajtzitzi.
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi ter com os príncipes dos sacerdotes
15 Huan quintlajtlani: ―¿Quesqui innechmacase intla nimechmactilis Jesús? Huan nopa tlayacanani quimacaque Judas treinta plata tomi.
15 e disse: Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E eles lhe pesaram trinta moedas de prata.
16 Huan ipan nopa hora Judas pejqui quitemolía quema huelis quitemactilis Jesús.
16 E, desde então, buscava oportunidade para o entregar.
17 Ipan nopa achtohui tonal tlen nopa ilhuitl, quema nochi quicuaj pantzi tlen ax quipiya tlasonejcayotl, tiimomachtijcahua tihualajque campa Jesús itztoya huan tijtlajtlanijque: ―¿Canque tijnequi ma tijsencahuaca nopa Pascua tlacualistli para nochi tijcuase?
17 E, no primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, chegaram os discípulos junto de Jesus, dizendo: Onde queres que preparemos a comida da Páscoa?
18 Huan Jesús techilhui: ―Xiyaca ne altepetl huan inquipantise se tlacatl huan inquiilhuise para niimotlamachtijca niquijtohua ya monechcahuía nohora. Xiquilhuica monequi nijcuas nopa Pascua tlacualistli nepa ichaj ihuaya nomomachtijcahua.
18 E ele disse: Ide à cidade a
19 Huan tiimomachtijcahua Jesús tiyajque campa Jesús techilhui huan tijsencajque nopa Pascua tlacualistli.
19 E os discípulos fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 Huan quema tlayohuac, Jesús mosehui campa mesa tohuaya timajtlacme huan ome tiimomachtijcahua.
20 E, chegada a tarde, assentou-se à mesa com os doze.
21 Huan quema titlacuayayaj, yajaya techilhui: ―Nelía nimechilhuía, se tlen imojuanti nechtemactilis.
21 E, enquanto eles comiam, disse: Em verdade vos digo que um de vós me há de trair.
22 Huan nochi tojuanti tlahuel timocuesojque huan pejqui tijtlajtlaníaj: ―¿Huelis na, noTeco?
22 E eles, entristecendo-se muito, começaram um por um a dizer-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Huan Jesús technanquili: ―Nechtemactilis yajaya tlen nohuaya quixolonía ipantzi ipan noplato.
23 E ele, respondendo, disse: O que mete comigo a mão no prato, esse me há de trair.
24 Melahuac monequi na tlen niMocuepqui Tlacatl nimiquis queja ijcuilijtoc ipan Itlajtol Toteco, pero teicnelti yajaya tlen nechtemactilis. Tlahuel hueyi nopa tlatzacuiltilistli tlen quiselis. Más cuali eltosquía para nopa tlacatl ax tlacajtosquía.
24 Em verdade o Filho do Homem vai, como acerca dele está escrito, mas ai daquele homem por quem o Filho do Homem é traído! Bom seria para esse homem se não houvera nascido.
25 Huan Judas tlen quitemactilisquía quitlajtlani Jesús: ―¿Huelis na, Tlamachtijquetl? Huan Jesús quinanquili: ―Quena, ta.
25 E, respondendo Judas, o que o traía, disse: Porventura, sou eu, Rabi? Ele disse: Tu o disseste.
26 Huan quema titlacuayayaj, Jesús quiitzqui se pantzi huan quitlascamatqui Itata huan quitlapanqui, huan techmajmacac tiimomachtijcahua huan techilhui: ―Xijcuica ni pantzi huan xijcuaca. Ni notlacayo.
26 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão, e, abençoando- o, o partiu, e o deu aos discípulos, e disse: Tomai, comei, isto é o meu corpo.
27 Teipa quicuic se taza ica xocomecatl iayo huan quitlascamatqui Itata huan techmajmacac, techilhui: ―Nochi imojuanti xiquica ipan ni taza,
27 E, tomando o cálice e dando graças, deu-lho, dizendo: Bebei dele todos.
28 pampa ni noeso tlen nijtoyahuas para nijpehualtis nopa yancuic tlajtolsencahuali tlen Toteco quichihua ica tlacame.
28 Porque isto é o meu sangue, o Novo Testamento, que é derramado por muitos, para remissão dos pecados.
29 Huan nimechilhuía, ayoc niquis xocomecatl iayo hasta nopa tonal quema san sejco yancuic tiquise nepa campa noTata tlanahuatía.
29 E digo-vos que, desde agora, não beberei deste fruto da vide até àquele Dia em que o beba de novo convosco no Reino de meu Pai.
30 Teipa quema titlanque tihuicaj se tiohuicatl, tiquisque huan tiyajque campa nopa tepetl tlen itoca Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Huan Jesús techilhui: ―Nochi innechcajtehuase ni tlayohua pampa ijcuilijtoc ipan Itlajtol Toteco campa noTata quiijto: ‘Nijmictis nopa tlamocuitlahuijquetl huan iborregojhua mosemanase.’ Quej nopa quiijtohua.
31 Então, Jesus lhes disse: Todos vós esta noite vos escandalizareis em mim, porque está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas do rebanho se dispersarão.
32 Pero teipa quema ya nimoyolcuitos, nimechtlayacancuilis hasta estado Galilea.
32 Mas, depois de eu ressuscitar, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Huan Pedro quinanquili huan quiilhui: ―Yonque nochi sequinoc mitzcajtehuase, na ax quema nimitzcajtehuas.
33 Mas Pedro, respondendo, disse-lhe: Ainda que todos se escandalizem em ti, eu nunca me escandalizarei.
34 Huan Jesús quiilhui: ―Nelía nimitzilhuía, ni yohuali quema aya tzajtzi se cuapelech, tiquinilhuis tlacame expa para ax tinechixmati.
34 Disse-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
35 Huan Pedro sampa quiilhui: ―Yonque monequi nimiquis mohuaya, ax quema niquijtos para ax nimitzixmati. Huan nochi tiimomachtijcahua no ya nopa tiquilhuijque.
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, não te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Huan Jesús techhuicac hasta campa itoca Getsemaní huan techilhui tiimomachtijcahua: ―Ximosehuica nica huan na niya nimomaijtoti.
36 Então, chegou Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto vou além orar.
37 Huan Jesús quinhuicac Pedro huan nopa ome imomachtijcahua tlen eliyayaj itelpocahua Zebedeo. Huan yajaya pejqui tlahuel miyac mocuesohua.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se muito.
38 Huan quinilhui nopa eyi: ―Tlahuel nimoyolcuesohua hasta nijmachilía huelis nimiquis amantzi san ica cuesoli. Ximocahuaca nica. Xitlachixtoca nohuaya.
38 Então, lhes disse: A minha alma está cheia de tristeza até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Huan Jesús yajqui se quentzi iniixmelac huan motlancuaixtlapacho tlalchi huan pejqui momaijtohua huan quiijto: “Papá, intla tihuelisquía, xinechquixtilis ni tlaijiyohuilistli tlen hualas para ma ax nechajsi. Pero amo xijchihua tlen na nijnequi, san xijchihua tlen ta mopaquilis.”
39 E, indo um pouco adiante, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se é possível, passa de mim este cálice; todavia, não seja como eu quero, mas como tu
40 Huan quema tlanqui momaijtohua ica Itata, mocuepqui campa itztoyaj nopa eyi imomachtijcahua huan quinpanti cochtoque. Huajca Jesús quiilhui Pedro: ―¿Ax inhuelque intlachixque nohuaya para se hora?
40 E, voltando para os seus discípulos, achou-os adormecidos; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudeste vigiar comigo?
41 Xitlachixtoca huan ximomaijtoca para ma ax inmechyoltilana tlajtlacoli. Imotonal quinequi quichihuas tlen nimechnahuatía, pero imotlacayo ax quipiya tetili.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; na verdade, o espírito
42 Huan Jesús sampa yajqui se quentzi. Huan momaijto huan quiijto: “Papá, intla ax tihueli tinechijcuenilis ni tlaijiyohuilistli huan monequi nitlaijiyohuis, xijchihua tlen ta mopaquilis.”
42 E, indo segunda vez, orou, dizendo: Meu Pai, se este cálice não pode passar de mim sem eu o beber, faça-se a tua vontade.
43 Huan sampa mocuepqui Jesús campa nopa eyi imomachtijcahua huan quinpanti cochtoque pampa nelía cochisnequiyayaj.
43 E, voltando, achou-os outra vez adormecidos, porque os seus olhos estavam carregados.
44 Huan sampa quincajtejqui huan sampa yajqui momaijtoto ica expa. Huan sampa quiilhui Itata tlen quiilhui achtohuiya.
44 E, deixando-os de novo, foi orar pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Huan sampa mocuepqui campa imomachtijcahua, huan quinilhui: ―¿Noja incochtoque huan inmosiyajcahuaj? Xiquitaca, ya ajsic hora para tlacame nechtemactilise na tlen niMocuepqui Tlacatl ininmaco ax cuajcualme.
45 Então, chegou junto dos seus discípulos e disse-lhes: Dormi, agora, e repousai; eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem será entregue nas mãos dos pecadores.
46 Ximoquetzaca huan ma tiyacajya. Xiquitaca, ya huala yajaya tlen nechtemactilía.
46 Levantai-vos, partamos; eis que é chegado o que me trai.
47 Huan quema Jesús noja camatiyaya, ajsico Judas se tlen timajtlacme huan ome tiimomachtijcahua. Yajaya hualajqui ininhuaya miyac tlacame tlen quihualicayayaj machetes huan cuahuitl tlen quintitlantoyaj nopa tlayacanca totajtzitzi huan nopa huehue tlacame tlen israelitame.
47 E, estando ele ainda a falar, eis que chegou Judas, um dos doze, e com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos príncipes dos sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Huan Judas tlen quitemactiliyaya Jesús, ya quinmacatoya nopa tlacame se tlanextili para ajqueya quitzoponisquía, yajaya elisquía Jesús tlen quitemohuayayaj, huajca ma quiitzquica.
48 E o traidor tinha-lhes dado um sinal, dizendo: O que eu beijar é esse; prendei-o.
49 Huajca Judas nimantzi monechcahuico campa Jesús huan quiilhui: ―Ya tlapoyahui, Tlamachtijquetl. Huan quitzoponi.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, disse: Eu te saúdo, Rabi. E beijou-o.
50 Huan Jesús quiilhui: ―Nohuampo, xijchihua tlen tihualajtoc para tijchihuas. Huan nopa tlacame monechcahuijque huan quiitzquijque Jesús, huan quihuicaque.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, a que vieste? Então, aproximando-se eles, lançaram mão de Jesus e o prenderam.
51 Huan se imomachtijca Jesús tlen itztoya ihuaya quiquixti imachete, huan quimaquili itlatequipanojca nopa hueyi totajtzi huan quitzontequili inacas.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, puxou da espada e, ferindo o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe uma orelha.
52 Huajca Jesús quiilhui: ―Xijcalaqui momachete ipan icuetlaxo pampa tlen tlatehuíaj ica machete, nojquiya quinmictise ica machete.
52 Então, Jesus disse-lhe: Mete no seu lugar a tua espada, porque todos os que lançarem mão da espada à espada morrerão.
53 ¡Huelis ax inquimatij! Na nihuelisquía nimomaijtosquía ica noTata huan yajaya nimantzi nechtitlanilisquía pano setenta mil ielhuicac ejcahua para nechmanahuise.
53 Ou pensas tu que eu não poderia, agora, orar a meu Pai e que ele não me daria mais de doze legiões de anjos?
54 Pero intla queja nopa nijchihuas, ax panos queja ijcuilijtoc ipan Itlajtol Toteco. Huan monequi ma pano tlen quiijtohua.
54 Como,
55 Huan teipa Jesús quinilhui nopa tlacame tlen hualajtoyaj: ―¿Para tlen inhualajtoque nica para innechitzquise ica machetes huan ica cuahuitl queja nielisquía se tlaxtejquetl? Mojmostla nitlamachtiyaya ipan nopa hueyi tiopamitl huan ax quema innechitzquijque.
55 Então, disse Jesus à multidão: Saístes, como para um salteador, com espadas e porretes, para me prender? Todos os dias me assentava junto de vós, ensinando no templo, e não me prendestes.
56 Yonque ax inquimatij pano nochi ni tlamantli tlen inquichihuaj ipan ni tonali para ma motlamichihua tlen itiocamanalojcahua Toteco quiijcuilojque huejcajquiya ipan Itlajtol Toteco para panos. Huan nochi tiimomachtijcahua tijcajtejque huan ticholojque.
56 Mas tudo isso aconteceu para que se cumpram as Escrituras dos profetas. Então, todos os discípulos, deixando-o, fugiram.
57 Huan nopa tlacame tlen quiitzquijque Jesús quihuicaque ichaj Caifás, nopa hueyi totajtzi. Huan mosentilijtoyaj nopano nopa tlamachtiani tlen itlanahuatil Moisés huan nopa huehue tlacame tlen israelitame.
57 E os que prenderam Jesus o conduziram à casa do sumo sacerdote Caifás, onde os escribas e os anciãos estavam reunidos.
58 Huan Pedro nojquiya quinhuejcatoquilijtiyajqui hasta ajsitoj campa puerta tlen calaqui ipan icalixpa Caifás. Huan Pedro nojquiya calajqui, mosehuito ininhuaya tlatequipanohuani para quiitas tlachque panosquía.
58 E Pedro o seguiu de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, entrando, assentou-se entre os criados, para ver o fim.
59 Huan nopa tlayacanca totajtzitzi huan huehue tlacame tlen israelitame huan nochi nopa tlasentilistli tlen tequihuejme tlen más hueyi quitemohuayayaj se para tlatestigojquetzas ica se istlacaticayotl para ica huelis quiteilhuisquíaj Jesús. Huan queja nopa huelisquía quitemactilisquíaj para ma miqui.
59 Ora, os príncipes dos sacerdotes, e os anciãos, e todo o conselho buscavam falso testemunho contra Jesus, para poderem dar-lhe a morte,
60 Huan ax tleno quipantijque tlen ica huelis quiteilhuisquíaj yonque miyac testigos quiijtojque para quiistlacahuisquíaj, pero ax san se elqui inintlajtol huajca ax ipati eliyaya. Pero teipa ome tlacame moquetzque,
60 e não o achavam, apesar de se apresentarem muitas testemunhas falsas, mas, por fim, chegaram duas
61 huan quiijtojque: ―Ni tlacatl Jesús quiijto para huelis quixolehuas itiopa Toteco huan sampa quichihuas ica eyi tonali.
61 e disseram: Este disse: Eu posso derribar o templo de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Huan nopa hueyi totajtzi moquetzqui huan quitlajtlani Jesús: ―¿Ax tleno titlananquilía? ¿Tiquijto tlen ica mitzteilhuíaj o ax tiquijto?
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, disse-lhe: Não respondes coisa alguma ao que estes depõem contra ti?
63 Huan Jesús ax molini. Huan nopa hueyi totajtzi quiilhui: ―Nimitznahuatía xijtestigojquetza Toteco Dios tlen itztoc. Huan xitechilhui intla tiIcone Toteco huan intla tiCristo tlen Toteco quiijto techtitlanilisquía.
63 E Jesus, porém, guardava silêncio. E, insistindo o sumo sacerdote, disse-lhe: Conjuro-te pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 Huan Jesús quiilhui: ―Quena, na niCristo. Huan nojquiya nimitzilhuía, teipa innechitase na tlen niMocuepqui Tlacatl quema nimosehuijtos inejmatl Toteco Dios tlen quipiya nochi chicahualistli. Huan innechitase quema nihualasoc ipan mixtli tlen elhuicac.
64 Disse-lhes Jesus: Tu em breve o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Huajca nopa hueyi totajtzi quitzayanqui iyoyo para quinextilis para tlahuel temajmati ica tlen Jesús quiijto. Huajca quinilhui nopa sequinoc: ―Xijcaquica, yajaya mochihua queja Toteco Dios pampa niyon quentzi ax quipatiita. ¿Para tlen monequi más testigos? Inquicactoque para mochihua yajaya Toteco Dios.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou; para que precisamos ainda de testemunhas? Eis que bem ouvistes, agora, a sua blasfêmia.
66 ¿Tlachque tlatzacuiltilistli inmoilhuíaj quinamiqui para quiselis? Huan quinanquilijque: ―Monequi ma miqui.
66 Que vos parece? E eles, respondendo, disseram: É réu de morte.
67 Huajca quiixchajchaque, huan quimaquilijque ica ininmaolol. Huan sequinoc quiixtlajtlatzinijque
67 Então, cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam,
68 huan quiilhuijque: ―Intla nelía ta tiCristo, xicamati queja se tiocamanalojquetl huan xitechilhui ajqueya mitzmaquilía.
68 dizendo: Profetiza-nos, Cristo, quem é o que te bateu?
69 Huan Pedro noja mosehuijtoya calixpa huan se ichpoca tlatequipanojquetl quinechcahuico huan quiilhui: ―Ta nojquiya tiitztoya ihuaya Jesús nopa estado Galilea ejquetl.
69 Ora, Pedro estava assentado fora, no pátio; e, aproximando-se dele uma criada, disse: Tu também estavas com Jesus, o galileu.
70 Huan Pedro istlacatqui iniixtla nochi tlen itztoyaj nepa. Quiijto: ―Axtle, ax nijmati tlachque tiquijtohua.
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Huan Pedro yajqui calteno campa puerta huan seyoc ichpoca tlatequipanojquetl quiitac huan quinilhui nochi tlen mosehuijtoyaj nopano: ―Nojquiya ni tlacatl itztoya ihuaya Jesús, nopa altepetl Nazaret ejquetl.
71 E, saindo para o vestíbulo, outra criada o viu e disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Huan Pedro sampa quiijto para axtle, huan quitestigojquetzqui Toteco huan quiijto: ―Ax niquixmati ne tlacatl.
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Huan quentzi teipa monechcahuicoj campa Pedro nopa tlacame tlen itztoyaj nopano huan quiilhuijque: ―Nelía ta tiitztoya se tiimomachtijca pampa queja ticamati mitznextía canque tiehua.
73 E, logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, também tu és deles, pois a tua fala te denuncia.
74 Huan Pedro pejqui tlatelchihua huan quitestigojquetza Toteco huan quiijto: ―Ax niquixmati ne tlacatl. Huan nimantzi tzajtzic se cuapelech.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar, dizendo: Não conheço esse homem. E imediatamente o galo cantou.
75 Huajca Pedro quiilnamijqui tlen Jesús quiilhui para quema aya tzajtzi se cuapelech, Pedro quinilhuisquíaj tlacame expa para ax quiixmati. Huajca Pedro quisqui huan tlahuel chocac.
75 E lembrou-se Pedro das palavras de Jesus, que lhe dissera: Antes que o galo cante, três vezes me negarás. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.