Mateus 26

Guerrero Nahuatl NT (NGU_TBL) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Ijcuac Jesús otlan tlajtlajtohua, oquimijlij on inomachtijcahuan:
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 ―Nemejhuamej nenquimatztoquej ica polihui ocse ome tonajli para onyas on ilhuitl pascua. Ipan on tiempo, nejhua yejhuan oninochiu Tlacatl, nechtemactilisquej para nechmajmasohualtisquejipan cojnepanojli.
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Quemaj intlayecancahuan on tiopixquej inhuan on temachtijquej ican tlanahuatijli, niman on tlajtlajmatquej intech on hebreos onosentlalijquej ne iquiahuac on ipalacio Caifás. Yejhua on más hueyi intlayecancau on tiopixquej.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Ompa san secan oquinojlijquej para san ichtacatzincajsisquej Jesús niman quimictisquej.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Pero quijtohuayaj: ―Ma ca ijcon ticchihuasquej ipan on ilhuitl para ma ca najcomanasquej on tlacamej.
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Jesús nemiya ne Betania ichan Simón, on yejhuan oquipatijca ijcuac palaniya inacayo.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Niman chica Jesús yehuaticatca ne itech on mesa, oquinisihuij se sihuatl. Yejhua quitquiya se botella tlachijchiutli ican on tetl yejhuan fino. On botella tentiaya ican ajhuiyalistli yejhuan sanoyejpatioj. Niman on sihuatl oquitoyau on ajhuiyalistli ipan itzontecon Jesús.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Niman ijcuac on nomachtijquej oquitaquej tlinon quichihua on sihuatl, ocualanquej niman opeu ijquin quijtohuaj: ―¿Tlicaoixpoliu yejhua on?
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Yejhua on huelisquia patioj nonamacasquia, niman ica on tomin nopalehuisquiaj on mayanquej.
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Jesús ocac on tlen quijtohuayaj, niman oquimijlij: ―¿Tlica nenquipajsolohuaj yejhua in sihuatl? Yejhua in tlen yejhua nechchihuilia sanoyej cuajli.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Nemejhuamej nochipa nemotzajlan nenquimpiasquej on mayanquej, pero nejhua xnochipa nican nennechpiasquej nemohuan.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 On ica in sihuatl oquitoyau on aceite ajhuiyalistli ipan notlalnacayo, oquichiu para nechpalehuis ijcuac nechtocasquej ipan notlalcon.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Ica tlen melahuac nemechijlia, ica ne imanyan in tlalticpactli campa noteijlis on temachtilistli yejhuan quitemaca temaquixtilistli, no noteijlis on tlen oquichiu in sihuatl para yejhua no quelnamiquisquej.
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Quemaj semej yejhuamej on majtlactli huan ome nomachtijquej, itoca Judas Iscariote, oyaj oquinnotzato intlayecancahuan on tiopixquej.
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 Niman oquimijlij: ―¿Quech nennechtlaxtlahuilisquej tla nemechmactilis Jesús? Ijcuacon yejhuamej oquitlaxtlahuilijquej sempoajlihuan majtlactli piezas de tomin tlachijchiutin ican plata.
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Niman desde ijcuacon, Judas quipiaya cuidado on cuajli tiempo para quinmactilis Jesús.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Ipan on achtoj tonajli de on ilhuitl ijcuac nocuaya on pan yejhuan xquipia tlaxocolilistli, on nomachtijquej oquinisihuijquej Jesús niman oquijlijquej: ―¿Canon ticnequi ma timitzcuectlalilitij on tlacuajli yejhuan ticuas ipan in ilhuitl pascua?
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Yejhua oquimijlij: ―Xhuiyan ne ipan on hueyican, ipan ichan se tlacatl yejhuan niquixmati, niman xquijlican: “On temachtijquetl quijtohua: Ye nisiu para nitlajyohuis, niman ica oncaj mochan nicuas on tlacuajli inhuan nonomachtijcahuan ipan in ilhuitl pascua.”
18 E ele lhes respondeu:
19 On nomachtijquej oquichijquej on tlen Jesús oquinnahuatij, niman otlatlajtlalijquej on tlacuajli para nocuas ipan on ilhuitl pascua.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Ijcuac otlayohuac, Jesús nemiya ne itech mesa inhuan on majtlactli huan ome nomachtijquej.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Niman chica tlacuayaj, oquimijlij: ―Ica tlen melahuac nemechijlia, ica semej nemejhuamej nechtemactilis.
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Ijcuac yejhuamej ijcon ocacquej, sanoyej onajmanquej, niman quemaj cada sesentemej opeu quitlajtoltiaj: ―NoTeco, ¿tlen manin nejhua?
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Niman Jesús oquimijlij: ―On yejhuan nohuan tlapalohua ipan noplato, yejhua nechtemactilis.
23 Jesus respondeu:
24 Nejhua yejhuan oninochiu Tlacatl nimiquis quen quijtohua on Yectlajcuilojli, pero ¡lástima para on tlacatl yejhuan nechtemactilis! Más cuajli yesquia tla xqueman tlacatisquia.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Quemaj otlajtoj Judas, on yejhuan quitemactilis, niman oquijlij: ―Temachtijquetl, ¿tlen manin nejhua? Jesús oquijlij: ―Quemaj. Melahuac on tlen yotiquijtoj.
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Chica tlacuajticatcaj, Jesús ocontilan on pan, niman oquimacac tlaxtlahuijli Dios. Ijcuac yoquitlatlapan, oquinmacac on inomachtijcahuan, niman ijquin oquimijlij: ―Nochimej nemejhuamej xcuacan yejhua in pan. In pan quixnescayotianotlalnacayo.
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Quemaj ocontilan on copa, oquimacac tlaxtlahuijli Dios, niman oquimpanoltilij on inomachtijcahuan. Yejhua ijquin oquimijlij: ―Nochimej nemejhuamej xconican yejhua in.
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 Yejhua in tlen aman nenconisquej ica in copa quixnescayotia noyesyo yejhuan ica notzimpehualtia on yencuic pacto, niman in noyesyo toyahuis para miyequej tlapojpolhuilos intlajtlacol.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Niman no nemechijlia ica aman tzimpehua ica xoc niconis iyayo in uvas, yej hasta ipan on tonajli ijcuac nemohuan niconis on yencuic iyayo uvas ne campa toTajtzin tlamandarohua.
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Niman ijcuac yoquinocuicatijquej se tlacuicajli, oyajquej ne ipan on tepetl itoca Olivos.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Niman ompa Jesús oquimijlij: ―Ipan in tlayohua, nochimej nemejhuamej nennechtlalcahuisquej, pampa on Yectlajcuilojli ijquin quijtohua: “Nicmictis on tlajpixqui, niman on borregos nopojpolosquej.”
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Pero ijcuac nejhua yoniyoliuniman yoninoquetzteu ne ipan notlalcon, nias ne Galilea nemoyecapan.
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Ijcuacon Pedro oquinanquilij: ―Masqui nochimej mitztlalcahuisquej, nejhua ca.
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Niman Jesús oquijlij: ―Ica tlen melahuac nimitzijlia, ica ipan sa no in tlayohua, ijcuac xe tzajtzi on caxtil, tejhua tiquijtos yexpa ica xtinechixmati.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Pedro oquijlij: ―Masqui hasta mohuan nimiquis, nejhua xnimitznenequis. Niman nochimej on nomachtijquej sa no ijqui oquijtojquej.
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Quemaj Jesús oajsic ihuan on inomachtijcahuan campa itoca Getsemaní. Niman sequimej inomachtijcahuan ijquin oquimijlij: ―Chica nicchihua oración, nican xmotlajtlalican.
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Quemaj Jesús más neca ocuicac Pedro niman on omemej iconehuan Zebedeo, niman opeu sanoyej najmana niman noyolcocohua.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Quemaj oquimijlij: ―Sanoyej ninajmana. Machixti niajmancamiquis. Nemejhuamej nican xmocahuacan, niman xtlachixtiacan.
38 Então lhes disse:
39 Quemaj Jesús oyaj achijtzin más tlayecapan niman, ijcuac onotlacuenquetz niman oquitlalij ixayac ipan tlajli, oquichiu oración itech Dios, niman oquijlij: ―NoTajtzin, tla huelisquia, xnechcahuili ma ca niquijyohuis yejhua in tlajyohuilistli, pero ma ca ma nochihua quen nejhua nicnequi, yej ma nochihua quen tejhua ticnequi.
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Quemaj oyaj ne campa nemiyaj on yeyimej inomachtijcahuan, niman oquinnextito cochtoquej. Niman oquijlij Pedro: ―¿Nemejhuamej nion se hora xnenhuelij nohuan nentlachixtoquej?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Xtlachixtiacan niman xchihuacan oración para xmechtlatlatas on diablo. Melahuac, tej, on nemoespíritu quinequi quichihuas cuajli, pero nemonacayo xcojtic.
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Ica ocpa oyaj, niman ijquin oquichiu oración: ―NoTajtzin, tla xhuelis para tejhua ticchihuas para ma ca niquijyohuis in tlajyohuilistli, tla ijcon ma nochihua tlen tejhua ticnequi.
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Niman ijcuac ocsejpa oyaj itech inomachtijcahuan, ocsejpa oquinnextito cochij, pampa sanoyej ocochisnequej.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Yejhua xoquinnotz, yej oyaj para ica yexpa oquichiu oración, niman sa no yejhua tlajtojli oquijtoto.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Quemaj oyaj ne campa nemiyaj on inomachtijcahuan, niman oquimijlij: ―¿Hasta aman nencochij niman nenmosehuitoquej? Yoyejcoc on hora ijcuac nechtemactilisquej nejhua yejhuan oninochiu Tlacatl ipan inmahuan on tlajtlacojquej.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Xmotelquetzacan. Tiahuij. Ye huajlau on yejhuan nechtemactilis.
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Jesús octlajtojticatca ijcuac oyejcoc Judas, on yejhuan inhuan on majtlactli huan ome nomachtijquej tlapohuajli catca. Niman yejhua cuajhuicaya sanoyej miyec tlacatl yejhuan cuajquiyaj inespadas, niman sequimej cuajquiyaj cojtin. Yejhuamej huajlayaj ican intlanahuatil on hebreos.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Niman Judas, on yejhuan quitemactiliaya Jesús, ijquin oquimijlijca on tlacamej: ―On yejhuan nictencuas, yejhua Jesús. Xcajsican. In, tej, yejhua señal oquinmacac Judas on tlacamej.
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Quemaj Judas nimantzin oquinisihuij Jesús, niman oquijlij: ―¡Yahuilij, temachtijquetl! Niman oquitencuaj.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Jesús oquijlij: ―Notetlajsojcau, ¿tlinon ica tihuajlau? Quemaj on tlacamej oquinisihuijquej Jesús, niman ocajsiquej.
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Pero semej on yejhuan nemiyaj ihuan Jesús oquixicopintiaj iespada, niman oquinacastzontec se tlacatl itlaquehual on más hueyi intlayecancau on tiopixquej.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Ijcuacon Jesús oquijlij: ―Xquejehua moespada campa oticxicopin, pampa nochimej yejhuan temictiaj ican espada, no yejhua ica miquisquej.
52 Então Jesus lhe disse:
53 ¿Tlen xticmati ica nejhua nihuelisquia nictlajtlanilisquia noTajtzin más de majtlactli huan ome tlatecpantli iilhuicactequitcahuan, niman yejhua amantzin nechinhuajtitlanilisquia?
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Pero tla ijcon nochihuas, ¿quen ijqui nochihuas on tlen quijtohua on Yectlajcuilojli campa quijtohua ica ye ijqui oncaj para ijquin nochihuas?
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Quemaj Jesús oquimijlij on tlacamej: ―¿Nemejhuamej onenhualajquej ican espadas niman cojtinpara nennechajsisquej quen yacaj nitlachtequetl yesquia? Nejhua mojmostla nemohuan ninotlaliaya para nemechmachtiaya ne ipan ihueyitiopan Dios, niman xqueman onennechajsiquej.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Pero nochi yejhua in nochihua para tenquisa on tlen oquijtojquej on tiotlajtojquej ipan on Yectlajcuilojli. Quemaj nochimej on nomachtijquej ontlatlacsaquej, niman sa iselti ocajtejquej Jesús.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 On yejhuan ocajsiquej Jesús ocuicaquej itech Caifás, on yejhuan más hueyi intlayecancau on tiopixquej. Ompa on temachtijquej ican tlanahuatijli niman on tlajmatquej san secan nemiyaj.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pero Pedro san huejca oquitocac hasta queman oajsic ne iquiahuac on cajli yejhuan ical on yejhuan más hueyi tlayecanquetl intech on tiopixquej. Ijcuac ompa ocalac, onotlalij inhuan on policías yejhuan tlajpiaj ipan ihueyi tiopan Dios para quitas quen ijqui tlamis on tlen nochijticatca.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Intlayecancahuan on tiopixquej, niman nochimej on tetlacanojnotzquej quitejtemohuayaj quen ijqui quiteixpanhuisquej Jesús para ijqui huelis quimictisquej.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Pero masqui miyequej tlacajcayajquej teixpantiliquej oyajquej niman oquijtojquej miyec tlen xmelahuac itechica Jesús, xohuel oquitlajtlacolmacaquej. Pero quemaj oyajquej omemej xcuajcualtin teixpantiliquej
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 yejhuan oquijtojquej: ―Yejhua in tlacatl oquijtoj: “Nejhua huelis nicxoxotonis ihueyi tiopan Dios, niman ipan yeyi tonajli nitlamis ocsejpa nicchijchihuas.”
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Quemaj on más hueyixticaj tlayecanquetl intech on tiopixquej ohuajnotelquetz, niman oquijlij Jesús: ―¿Xitlaj ica titlananquilis? ¿Tlinon in quiteixpantilijtoquej yejhuamej in moca tejhua?
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Pero Jesús xonahuat. Quemaj ocsejpa on más hueyixticaj tlayecanquetl intech on tiopixquej oquijlij: ―Ican itocatzin Dios yejhuan nochipa nemi, xtechijli ican tlajtolpalehuilistli tla tejhua tiCristo, on iConeu Dios.
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Jesús oquijlij: ―Quemaj, melahuac on tlen otiquijtoj. Niman no nemechijlia ica nennechitasquej nejhua yejhuan oninochiu Tlacatl, ninotlalis iyecmacopa Dios yejhuan quipia nochi poder. Niman no nennechitasquej nihuajlas ipan on moxtli yejhuan ne ilhuicac quisticaj.
64 Jesus respondeu:
65 Ijcuacon on más hueyi tlayecanquetl intech on tiopixquej sanoyej ocualan niman onotlaquencocotontiaj, niman oquijtoj: ―Yejhua in tlacatl yocuijhuicaltij Dios ican itlajtol. Tej, ¿tlinon para tiquinnequij más teixpantiliquej? Nemejhuamej yonencaquej quen yocuijhuicaltij Dios.
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 ¿Quen nenquinemiliaj? Yejhuamej oquijtojquej: ―Yejhua tlajtlacolej, niman nonequi miquis.
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Quemaj oquixayacachijchatiajquej, niman oquihuihuitequej. Niman sequimej oquixayacatetlatzinijquej,
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 niman oquijlijquej: ―Xtlajto, tiotlajtojquetl. Tejhua Cristo, xtechijli aquinon omitzmailij.
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Pedro yehuaticatca ne quiahuac, niman se sihuatl tequichihuilijquetl oquinisihuij niman oquijlij: ―Tejhua no tiquistinemiya ihuan Jesús, on yejhuan hualehua ne Galilea.
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Niman Pedro imixpan nochimej oquinenec, niman oquijtoj: ―Nejhua xnicmati on tlen tiquijtohua.
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Pedro ye yajtiaya itechica on tlatzacuilyotlijcuac ocse sihuatl tequichihuilijquetl oquitac. Niman on sihuatl oquimijlij on yejhuan ompa nemiyaj: ―Yejhua in tlacatl no quistinemiya ihuan Jesús on yejhuan hualehua ne Nazaret.
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Niman Pedro ocsejpa oquinenec niman onocalactij ican itlajtol. Oquijtoj: ―Nemechyolmelajcaila ica nejhua xniquixmati yejhua on tlacatl.
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Achijtzin más saquin, on yejhuan ompa nemiyaj oquinisihuijquej Pedro niman oquijlijquej: ―Melahuac, tejhua no tehuan titlapoajli, pampa tixmachyoj hasta ica titlajtlajtohua.
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Ijcuacon Pedro oquijtoj ican itlajtolpalehuilis: ―¡Ma nimiqui tla xniquijtohua on tlen melahuac! Nejhua xniquixmati yejhua on tlacatl. Quemaj nimantzin otzajtzic se caxtil.
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Ijcuac Pedro ocac ica otzajtzic on caxtil, oquelnamic on tlin Jesús oquijlijca: “Ijcuac xe tzajtzi on caxtil, tejhua yexpa tinechnenequis.” Niman quemaj Pedro oquis ompa niman sanoyej oajmancachocac.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.