Lucas 12
Ndagano mp'ya kwa wanth'u wose (NGP) vs NAA
1 Mo wingi wa want'hu wamzungulukaga Yesu, niyo want'hu wata kujatana, Yesu niyo akonga kuwagambila wanamp'hina wakwe, “Indeni na wengele mkeamile no ugwadu wa mafalisayo.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Mna haihali mbuli ya kifiso heize imanyike naho hata diya difisigwe nedize dimanyike.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Kwa ivo yadya yose myalongele mwo lwiza nayeze yevike kungaile, na yadya mtile kutakamizana kwe chumba kundani, nayeze yabilikizwe kulanga kwe zinyumba.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 “Nawagambilani nyuwe wambuya zangu, mse kuwogoha wadya wakudaha kukoma umwili niyo hawakudaha kudamanya chochose kiihile,
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 mna neniwalagise yudya mkuungigwa mmogohe, mwogoheni Mnungu yehe akudaha kukoma mnt'hu na kumgela mwo moto houkuzima wa ulo na ulo, namigambilani mwogoheni uyo!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 “Watolondo waidi hawakutagigwa kwa matundu mageke? Naho hakakujaligwa hata kamwenga mwa meso ya Mnungu.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Mna hata fili zimwe imitwi yenyu zoseni ziwazwa, msekogoha nyuwe wedi vitendese, kujink'ha madege.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 “Nawagambilani ikindedi yudya akuunga ana nzumile mwa meso ya want'hu, mwana wa Mnt'hu naye naamzumile hameso ya mtumigwa ywa Mnungu.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Mna yoyose akuunga anilemele, kwa want'hu, name nenimlemele mwa meso ya mtumigwa ywa kwe Mbingu ywa Mnungu.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Yeyose akumlongela mbuli yeyose iihile mwana wa mnt'hu, naausilwe wavu wakwe, mna akumhomola Muye ywa Mnungu haausilwe wavu wakwe.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Wanamigalani mwe nyumba za Mnungu, hamwenga na kwa maliwali na wata udahi, msekogoha mkafanyanya viya mkunga muwahitule na kulonga.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Kwaviya Muye ywa Mnungu naawahinizize yadya mkuunga mlonge.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Mnt'hu yumwenga mdya mwo diya difyo, niyo amgambila Yesu, “Mhinizi, mgambile ngugu ywangu anink'he kipe changu mwo udya chasilwe ni tati yetu.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu niyo ahitula, “Mbuyangu, ni ani anitendile miye ninde mlamuzi mwa nyuwe?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Niyo awagamba, “Hangi nyuwe wenye, msekunda na ugubaguba wi hengi, Kwaviya, ugima wa, mnt'hu haumuli mwe wingi we vint'hu vakwe ananavo.”
15 Então lhes recomendou:
16 Yesu niyo awagambila mliganyizo, “Mgunda wa mnt'hu yumwenga mgoli na welekesaga,
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Mnt'hu yudya niyo akonga kubanikanyanya ko umoyo wakwe, na kugamba, ‘Nenitende vivihi Kwaviya hina hant'hu ho kuikila ulozo uno?
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Niyo agamba, nenidamanye ivi,’ nenimole magulu yangu yose niyo nazenga matuhu makulu, ‘mwa magulu ayo neniike nk'hande yangu yose na vint'hu vangu.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Aho, neniugambe umoyo wangu, haluse hikwiikila nk'hande ye myaka yose, kehumuile, udye, unywe, unde ne kinyemi!’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Mna Mnungu niyo amgamba, ‘Weye u mhezi, kilo iki cha dyelo waunga umoyo wako, ivint'hu vose wiikile ne vinde vaani?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yesu niyo abindiliza kwa kugamba, “Nivo vili kwa mnt'hu akukeikila ugoli mna hakukeika lumwe kwe mbuli ya Mnungu.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Niyo Yesu awagamba wanamp'hina wakwe, “Kwa mbuli iyo nawagambilani, msekufanyanya nomdyei, hegu nomvalei.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Kwaviya ugima wajink'ha nk'hande, umwili nao wajink'ha suke.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Hake kauleni amakungulu, hayakuhanda, hayakuvuna naho hayana magulu, mna Mnungu ayenk'ha nk'hande. Nyuwe mwi wedi vitendese kujink'ha wadege.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ni yuhi mwa nyuwe akudaha kukeongezela utali wakwe hata mkono umwenga?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Uneva hamkudaha dodo sa idyo, ni kugoha izimbuli zint'huhu?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Kauleni mabwali ivo yakuhota, haya kudamanya ndima naho hayakukedamanyila suke, namigambilani, hata zumbe Sulemani no uwedi utendese wakwe akei kuvaligwa vedi enga bwali dyodyose mwa aya.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Uneva Mnungu ayavala vedi mani ya kwe mbago, yoho dielo yeaho mna luvi yaduulwa kwe mbago, ivo haawadamanyileni nyuwe vitendese, nyuwe mhungukilwe ni mhuwi?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 “Nyuwe msekwangadika kwa kiya mkuunga mdye na kiya mkuunga mnywe, naho msekunda na kituletule,
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 kwaviya ayo yose want'hu we isi, wangadika wakayazungula. Mna Tati yenyu wa kwe mbingu kamanya kugamba mwayaunga ayo.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Kongeni kuuzungula Useuta wa Mnungu ayo yose namwongezelwe.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Nyuwe bunga dodo, msekogoha, kwaviya Tati yenyu kelelwa kuwenk'hani Kiseuta.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Tageni ivint'hu venyu vose mkawenk'he wakiwa, kedamanyileni nk'hoba hezikusakala, kindolo heikuhunguka ukwo kwe mbingu hant'hu hahakubuligwa ni mbavi naho hezidingwe ni vuvu.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Kwaviya vindolo venyu hadya vikuunga vinde naaho imioyo yenyu ikuunga ikale.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 “Keikeni lumwe kwa mbuli yoyose idya ikuunga ilaile, naho vimuli venyu vinde vakweela.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Nanywe indeni enga want'hu wakumgojela zumbe ywawe akuunga auye kulawa kwe ndoza, vileke aneza na kugamba kuno, wamkomwoele.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Wavikilwa wadya wandima zumbe ywawe uneva akauya naawabwiile we meso. Nawagambilani ikindedi, naahambule dikoti dyakwe niyo awagamba wahumule hasi niyo awaikila nk'hande.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Wavikilwa uneva aneza mwe kilo gati niyo awabwiila we meso.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Mna mmanye kugamba, mta nyumba amanyize lupisi akwizila mbavi hegu nakekala meso, seka nyumba yakwe ikamoligwa.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Nyuwe nanywe keikeni lumwe, kwaviya mwana Mnt'hu neeze mwo lupisi ludya hemwilumanyize.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Petulo niyo amgamba, “Zumbe mliganyizo uno wetu suwe, hegu wa want'hu wose?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Zumbe niyo amhitula, “Ni ani elo mndima mhuwilwa mbala, akuunga aikigwe ni zumbe ywakwe kunda mkimalizi mwo undima wakwe wose, akuwenk'ha nk'hande mwo lupisi ludya lukuungwa?
42 O Senhor respondeu:
43 Kavikilwa mtumwa uyo, umwo zumbe ywakwe akauya ambwiila akadamanya enga ivo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ikindedi nawagambilani, naamwiike ande mkimalizi we vint'hu vakwe vose.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Mna uneva mtumwa yudya analonga mwo moyo wakwe kugamba, mkulu ywakwe hakusunguza kuuya niyo akonga kuwatoa wandima watuhu, we kigosi na we kivele, hamwenga na kukonga kudya na kunywa no kukolwa,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 mkulu ywakwe mtumwa uyo naauye zuwa hedikumanyika naho mwo lupisi helukumanyika. Uyo mkulu ywakwe naamsengele niyo amwiika hamwenga na wadya hi wahuwilwa.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Mna mtumwa yudya amanyize ivo akuunga mkulu ywakwe, mna hadamanye viya akuunga uyo mkulu nywakwe naamsulumizise.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Mna yudya hemmanyize mna kadamanya vikuungwa naatoigwe ludodo. Naho kila enk'higwe vingi kulawa kwakwe neviungwe vingi, naho yudya amwikile ukulu we vint'hu vingi kulawa kwakwe awaunge vingi.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Hiza vileke isi inde mwo moto, naho ivi naluse moto ukimp'huka!
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Mna nnanawo ubatizo nikuungigwa nibatizwe, name nna makunt'ho yatendese mpaka niyakint'hize.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Togoleni mwagamba hiza kwigala utondowazi mwe isi? Hiyo ivo hiza vileke kunde na kupangana.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Kukongela ivi haluse, nyumba ya want'hu washano ne inde ikepanga, watatu kwa waidi, waidi kwa watatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Watate hawaivane na wana wawe wana nawo hawaivane na watati zawe. Wamnala nao hawaivane na wana wawe we kike, wana kike nawo hawaivane na wamamizawe. Wamnala hawaivane na wake wana wawe, wake wana nawo hawaivane na wamamizawe vyala.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yesu alonga na want'hu naho kugamba, “Mnaona vunde ditandala kwo uswelo wa zuwa, mwagamba fula yeza naho yanda ivo,
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Mnaona mp'heho nk'hali yavuguta, mwagamba nokubwikane, naho vanda iivo.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Nyuwe watondwe Mwamanya kubunk'hula hali ye isi no ulanga, yanda vihi kunda hammanyize kuvumbula zimbuli zo lupisi ulu?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Nii hamkudaha kulamula nyuwe wenye mbuli zo wedi zo kudamanya?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Kwaviya unatimilana na yudya akukulogeleza mkaita kwa mlamuzi, kombeka mwivane umwo mwe sila, mnase kukwigala mlamuzi, yudya mlamuzi naakwigale mtowani akuunga akugele mwa masa naho naakuvugaile mwe divugailo.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Nakugambila, houfose umwo mpaka ulihe pele tundu ukutigizwa.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.