Marcos 14
Northern Puebla Nahuatl NT (NCJ_TBL) vs NVT
1 Opolihuiyaya ome tonali ic pehua in iluitl maquilnamiquican quen oquinmaquixtiloc in judeahtecos den tlali Egipto. Inon iluitl itoca pascua. Huan in achtohque tiopixcamen huan in tlamachtiyanimen den itlanahuatil in Moisés quitemohuahque quen teichtacaquitzquisque in Jesús ic matemictican.
1 Faltavam dois dias para a Páscoa e para a Festa dos Pães sem Fermento. Os principais sacerdotes e mestres da lei ainda procuravam uma oportunidade de prender Jesus em segredo e matá-lo.
2 Huan oquihtohuayahque: ―Ocachi cuali ahmo ticchihuasque ihtech in iluitl, huan ahmo mamochihua in netehuilistli den tlacamen.
2 “Mas não durante a festa da Páscoa, para não haver tumulto entre o povo”, concordaram entre eles.
3 Jesús oilohuaya ipan in altepetl Betania ichan Simón aquin opapalanticatca itlacayo. Ihcuac otlacualotoya, oahsito se sihuatl quihuica in pahtli molui patiyo itoca nardo, tlen quipiya iahhueyaca. Huan oquitlapan inon tehuilotl huan otetlalili in pahtli ipan tetzonteco in Jesús.
3 Enquanto isso, Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso. Quando ele estava à mesa, uma mulher entrou com um frasco de alabastro contendo um perfume caro, feito de essência de nardo. Ela quebrou o frasco e derramou o perfume sobre a cabeça dele.
4 Huan ocatcahque sequin ompa yehhuan ocualanque huan omoluihque: ―¿Tleca ijcon quitlasohchihua in pahtli?
4 Alguns dos que estavam à mesa ficaram indignados. “Por que desperdiçar um perfume tão caro?”, perguntaram.
5 Cuali quinemacani ica cana yiyi ciento denario huan quinmacani in prohues. Huan oquitlacahualtihque in sihuatl.
5 “Poderia ter sido vendido por trezentas moedas de prata, e o dinheiro, dado aos pobres!” E repreenderam a mulher severamente.
6 Huan Jesús oquiniluiloc: ―Xicahuacan. ¿Tleca nanquimohsihuihticaten? Se cualtzin tlamantli onechchihuili.
6 Jesus, porém, disse: “Deixem-na em paz. Por que a criticam por ter feito algo tão bom para mim?
7 Tleca nochipa ompayes namohuan in prohues, huan queman nanquinequisque, cuali nanquimpalehuisque. Huan nehhuatl ahmo nochipa nannechpiyasque.
7 Vocês sempre terão os pobres em seu meio e poderão ajudá-los sempre que desejarem, mas nem sempre terão a mim.
8 Yehhuatl oquichiu tlen cuali yeni. Masque ayamo nimijqui, onechtlalilic inon pahtli ihtech notlacayo quen quichihuasque ic tetocasque.
8 Ela fez o que podia e ungiu meu corpo de antemão para o sepultamento.
9 Ic nele namechiluiya, san canic matlanonotzacan ica in cuali itlahtoltzin Dios ic nohuiyan ipan in tlalticpactli, noyojqui tlen oquichiu inin sihuatl quitematiltis ic maquilnamiquican.
9 “Eu lhes digo a verdade: onde quer que as boas-novas sejam anunciadas pelo mundo, o que esta mulher fez será contado, e dela se lembrarão”.
10 Huan ihcuac inon, Judas Iscariote, seya den mahtlactli huan ome tetlamachticahuan, oya quinita in achtohque tiopixcamen ic tetemactis in Jesús.
10 Então Judas Iscariotes, um dos Doze, foi aos principais sacerdotes para combinar de lhes entregar Jesus.
11 Queman yehhuan oquicajque tlen oquiniluihto, yehhuan opajque huan oquiluihque quimacasque tomin ic inon. Huan Judas oquitemoc quen cuali tetemactis.
11 Quando souberam por que ele tinha vindo, ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro. Então ele começou a procurar uma oportunidade para trair Jesus.
12 Huan ocatca in achto tonali den iluitl queman in judeahtecos quicuahque in pantzin tlen ahmo semautoc, ihcuac quimictiyahque in calnelo den pascuahiluitl. Huan in tetlamachticahuan otetlahtlanihque in Jesús: ―¿Canin monequi matiyacan ticyectlalisque in tlacuali den pascua?
12 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado, os discípulos de Jesus lhe perguntaram: “Onde quer que lhe preparemos a refeição da Páscoa?”.
13 Oncan oquinnotzaloc inehuan tetlamachticahuan huan oquiniluiloc: ―Xiyacan ihtech in altepetl huan ompa nanquinamiquisque se tlacatl aquin quihuicatas se tzotzocoli den atl huan xicuitlapanuican.
13 Então Jesus enviou dois deles a Jerusalém, com as seguintes instruções: “Ao entrarem na cidade, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no.
14 Huan ipan tlen cali calaquis, xiquiluican iteco inon cali: “In tlamachtiyani otechualtitlaniloc matitlanahuatican: Nihualas ihuan in notlamachticahuan huan ticuasque in tlacuali den pascua. Huan axan matechnextililo in cuarto campa ticuasque.”
14 Digam ao dono da casa em que ele entrar: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
15 Huan yehhuatl mechnextilis se hueyi cuarto tlayectlalili ipan omepiso. Xicyectlalican in tlacuali ompa ica tehhuanten.
15 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
16 Huan in tetlamachticahuan oyahque ihtech in altepetl huan ocahsique quen oquiniluiloc, huan oquiyectlalihque in tlacuali den pascua.
16 Então os dois discípulos foram à cidade e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
17 Huan inon tiotlac in Jesús inuan ohualuilohuac in tetlamachticahuan.
17 Ao anoitecer, Jesus chegou com os Doze.
18 Ihcuac omotlalihque tlacuahque, Jesús oquiniluiloc: ―Ic nele namechiluiya, seya de namehhuanten aquin nohuan tlacuas, yeh in aquin nechtemactis.
18 Quando estavam à mesa, comendo, Jesus disse: ‘Eu lhes digo a verdade: um de vocês que está aqui comendo comigo vai me trair”.
19 Yehhuan otlocoxque huan oquiteluihque se huan oc seya: ―Cox, ¿nehhua yes?
19 Aflitos, eles protestaram: “Certamente não serei eu!”.
20 Huan Jesús oquinnanquililoc: ―Yeh in seya de inin mahtlactli huan ome aquin quipolactiya in pantzin nohuan.
20 Jesus respondeu: “É um dos Doze. É alguém que come comigo da mesma tigela.
21 Tleca nehhuatl aquin Nitetiachicau ica nochin tlacatl nimiquis quen quihtohua ihtech Itlahcuiloltzin Dios, huan tetlocoltiya in tlacatl aquin yau nechtemactiya. Ocachi cuali inon tlacatl ahmo tlacatisquiyani tleca molui motlapanoltis.
21 Pois o Filho do Homem deve morrer, como as Escrituras declararam há muito tempo. Mas que terrível será para aquele que o trair! Para esse homem seria melhor não ter nascido”.
22 Ihcuac yehhuanten tlacuahticaten, Jesús omoan in pantzin huan omotlasohcamatiloc ica in Dios. Omocohcoton huan oquinmahmacaloc huan oquiniluiloc: ―Xicuacan, inin pantzin notlacayo.
22 Enquanto comiam, Jesus tomou o pão e o abençoou. Em seguida, partiu-o em pedaços e deu aos discípulos, dizendo: “Tomem, porque este é o meu corpo”.
23 Huan omoan noyojqui se vaso ica vino. Omotlasohcamatiloc ica in Dios, huan oquinxehxeluiloc huan omoyecoltihque nochten.
23 Então tomou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, entregou-o aos discípulos, e todos beberam.
24 Huan oquiniluiloc: ―Inin noyes. Nechmictisque huan niyesquisas. Inin noyes tlen ic quilnamiquisque in yancuic mononotzalistli tlen mochihua Notahtzin Dios ica nochin aquin tehuaxca. Quintlapohpoluilos intlahtlacol in Dios tleca nimiquis impampa.
24 Então Jesus disse: “Este é o meu sangue, que confirma a aliança. Ele é derramado como sacrifício por muitos.
25 Ic nele namechiluiya, ayacmo niconis den iyayo den uva hasta in tonali queman niconis in yancuic ipan in tetlatequiutilistzin Dios.
25 Eu lhes digo a verdade: não voltarei a beber vinho até aquele dia em que beberei um vinho novo no reino de Deus”.
26 Huan ocuihcuicaque se tlamahuestilistli huan oquisque den cali huan oyahque ipan in tepetl Olivos.
26 Então cantaram um hino e saíram para o monte das Oliveiras.
27 Oncan Jesús oquiniluiloc in tetlamachticahuan: ―Nochten namehhuan nanmopinautisque huan ic inon nanmochayahuahque ipan inin tlayohua. Tleca ijcon omihto in Dios ihtech Itlahcuiloltzin: “Queman nicmictis in paxtol, in icalnelohuan mochayahuasque.” Ijcon ca tlahcuiloli tlen panos queman nimiquis.
27 No caminho, Jesus disse: “Todos vocês me abandonarão, pois as Escrituras dizem: ‘Deus ferirá e as ovelhas serão dispersas’.
28 Huan satepa de inon niihsas, huan namechyecanas ipan in tlali Galilea.
28 Mas, depois de ressuscitar, irei adiante de vocês à Galileia”.
29 Oncan Pedro oteiluic: ―Masque nochten mapinahuican, nehhuatl ahmo.
29 Pedro declarou: “Mesmo que todos os outros o abandonem, eu jamais farei isso”.
30 Huan Jesús omoluic: ―Ic nele nimitziluiya, inin tlayohua achto ic tzahtzis oupa in pachilel, tehhuatl tinechixtlatis yexpa.
30 Jesus respondeu: “Eu lhe digo a verdade: esta mesma noite, antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes”.
31 Huan otlixnamic in Pedro huan oquiteluic: ―Masque nechmictisquiyanihque tehuan, ahmo niteixtlatis. Huan ijcon nochten oquihtohque.
31 Pedro, no entanto, insistiu enfaticamente: “Mesmo que eu tenha de morrer ao seu lado, jamais o negarei!”. E todos os outros discípulos disseram o mesmo.
32 Huan oahsique canin itocahyan Getsemaní huan oquiniluiloc in tetlamachticahuan in Jesús: ―Ximotlalican nican huan niyau nimoyolmachti.
32 Então foram a um lugar chamado Getsêmani, e Jesus disse a seus discípulos: “Sentem-se aqui enquanto vou orar”.
33 Huan oquinuicaloc in Pedro huan Jacobo huan Juan. Huan opehualoc motlocoltilo, huan omomohsihuiloc.
33 Levou consigo Pedro, Tiago e João e começou a sentir grande pavor e angústia.
34 Huan oquiniluiloc: ―Tlahuel nimotlocoltihtica nicmachilihtica ayacmo nicxicos. Ximocahuacan nican huan xitlamautiyecan.
34 “Minha alma está profundamente triste, a ponto de morrer”, disse ele. “Fiquem aqui e vigiem.”
35 Huan Jesús otlicanaloc oc chihton, huan otlaltenamiquiloc huan opehualoc moyolmachtilo huan otetlatlautiloc tla cuali, ahmo mopanoni inon tlapanolistli.
35 Ele avançou um pouco e curvou-se até o chão. Então orou para que, se possível, a hora que o esperava fosse afastada dele.
36 Huan omihtohuaya: ―Notahtzin, nochin tlamantli cuali mochihuas. Manechpanahui ahmo nictlapanoltis. Masque ahmo manechpano quen nicnequi, tlahmo quen Tehhuatzin ticmonequiltiya.
36 E clamou: “Aba, Pai, tudo é possível para ti. Peço que afastes de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
37 Huan omocuepaloc inahuac in yiyi tetlamachticahuan huan oquinahsiloto cochticaten. Huan oquiluiloc in Pedro: ―Simón, cox, ¿ticochtoc? ¿Ahhuel titlamautiyes niyan se hora?
37 Depois, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo. “Simão, você está dormindo?”, disse ele a Pedro. “Não pode vigiar comigo nem por uma hora?
38 Xitlamautiyecan huan ximoyolmachtican, ic ahmo mechyoltilanas. Ic nele iyolo in tlacatl quinequi quitlacamatis in Dios huan in itlacayo ahhuel quichihua.
38 Vigiem e orem para que não cedam à tentação, pois o espírito está disposto, mas a carne é fraca.”
39 Oc sepa ohuilohuac huan omoyolmachtiloc, huan omihto ijcon quen achto.
39 Então os deixou novamente e fez a mesma oração de antes.
40 Oc sepa omocuepaloc huan oquinahsiloco cochticaten inon yiyinten, tleca molui ocochmicticatcahque, huan ahmo oquimatiyayahque tlen tenanquilisque queman oquinihxitiloc.
40 Quando voltou pela segunda vez, mais uma vez encontrou os discípulos dormindo, pois não conseguiam manter os olhos abertos. Eles não sabiam o que dizer.
41 Queman omocuepaloc ic yexpa, oquiniluiloc: ―Axan queme, xicochican huan ximosehuican, huan ayacuel; yopanoc in hora para cochis. Xiquitacan, yoahsic in hora queman nechtemactisque nehhuatl aquin Nitetiachicau ica nochin tlacatl inmajco in tlahtlacolyohque. Xiquitacan in aquin nechtemactis yohualahsic.
41 Ao voltar pela terceira vez, disse: “Vocês ainda dormem e descansam? Basta; chegou a hora. O Filho do Homem está para ser entregue nas mãos de pecadores.
42 Ximehuacan huan tiyohue.
42 Levantem-se e vamos. Meu traidor chegou”.
43 Huan ihcuac otlahtoloticatca in Jesús, oahsico in Judas, inon se den mahtlactli huan ome. Ihuan ohualaya miyac tlacatl ica espadas huan cohuitl. Oquinualtitlanque in achtohque tiopixcamen huan in tlamachtiyanimen den tlanahuatilten huan in tetecten.
43 No mesmo instante, enquanto Jesus ainda falava, Judas, um dos Doze, chegou com uma multidão armada de espadas e pedaços de pau. Tinham sido enviados pelos principais sacerdotes, mestres da lei e líderes do povo.
44 In Judas, yeh in aquin otetemacti, yoquinnahuati: ―In aquin nictlahpalos, yehhuatl yes. Xiquitzquican huan xicuicacan ahmo xicmaquixtican.
44 O traidor havia combinado com eles um sinal: “Vocês saberão a quem devem prender quando eu o cumprimentar com um beijo. Então poderão levá-lo em segurança”.
45 Huan queman Judas oteahsito, saniman omopacho tenahuac in Jesús huan oteiluic: ―¡Tlamachtiyani! Ijcon otetlahpaloc.
45 Assim que chegaram, Judas se aproximou de Jesus. “Rabi!”, exclamou ele, e o beijou.
46 Huan in tlacamen otequitzquihque in Jesús huan otehuicaque yitlatemactili.
46 Os outros agarraram Jesus e o prenderam.
47 Huan seya den tetlamachticahuan oquiquixti in espada huan oquinacastzontec se itlaquehual in hueyixtoc den tiopixcamen.
47 Mas um dos que estavam com Jesus puxou a espada e feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha.
48 Huan Jesús oquiniluiloc: ―Tel, ¿ijcon onanualahque nannechquitzquiyahque quen se tlachtejqui ica espadas huan ica cohuitl?
48 Jesus perguntou: “Por acaso sou um revolucionário perigoso, para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
49 Mostli onicatca namohuan onamechnonotztoya ihtech in hueyi tiopantli. ¿Tleca ahmo onannechquitzquihque ompa? Huan axan ijquin nannechchiuticaten ica tlen nanquilnamiquihque in tlen yihuehcau ihcuiliutoc ipan Itlahcuiloltzin Dios ica nochin tlen nechpanos. Huan ijcon nannechchihuilihticaten axan.
49 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias estive ali, no meio de vocês, ensinando. Mas estas coisas estão acontecendo para que se cumpra o que dizem as Escrituras”.
50 Oncan otecautejque huan ocholohque nochten in tetlamachticahuan.
50 Então todos o abandonaram e fugiram.
51 Huan se telpochtli opanpictoya san ica se itatapa huan otecuitlapanui in Jesús. Huan oquiquitzquihque in soldados itatapa.
51 Um jovem que os seguia vestia apenas um lençol de linho. Quando a multidão tentou agarrá-lo,
52 Huan yehhua oquicautehuac in itatapa huan ocholo xipetz.
52 ele deixou para trás o lençol e escapou nu.
53 Otehuicaque in Jesús iixpa in hueyixtoc den tiopixcamen huan omosentlalihque nochten in tiopixcamen huan in tetecten huan in tlamachtiyanimen den itlanahuatil in Moisés.
53 Levaram Jesus para a casa do sumo sacerdote, onde estavam reunidos os principais sacerdotes, os líderes do povo e os mestres da lei.
54 Huan Pedro otehuehcapantocayaya hasta ipan iquiahuac in hueyixtoc den tiopixcamen huan ompa oyehuatoya inuan in topilten omoscohtoyahque inahuac in tletl.
54 Pedro seguia Jesus de longe e entrou no pátio do sumo sacerdote. Ali, sentou-se com os guardas para se aquecer junto ao fogo.
55 Huan in achtohque tiopixcamen huan nochin tequihuahmen den tiopantli oquitemohuayahque aquin quichipahuas tlenon ica tetlahtlacoltisque in Jesús ica tlen temictisque, huan ahmo tlen oteahxilihque.
55 Lá dentro, os principais sacerdotes e todo o conselho dos líderes do povo tentavam, sem sucesso, encontrar provas contra Jesus, para que pudessem condená-lo à morte.
56 Tleca miyacten oteistlacahuihtoyahque huan san omotlatlaxiliyayahque tlen oquihtohuayahque se huan oc seya.
56 Muitas testemunhas falsas deram depoimentos, mas elas se contradiziam.
57 Huan ohualahque sequin aquin oteistlacahuihtoyahque huan ijcon oquihtohque:
57 Por fim, alguns homens se levantaram e apresentaram o seguinte testemunho falso:
58 ―Oticajque quen oquihto: “Nicxitinis inin hueyi tiopantli tlen tlamachihchiutli huan ipan yiyi tonali nicchihchihuas oc seya tlen ahmo tlamachihchiutli.”
58 “Nós o ouvimos dizer: ‘Destruirei este templo feito por mãos humanas e em três dias construirei outro, não feito por mãos humanas’”.
59 Huan niyan ijcon omoixnamictitoya ica tlen oteistlacahuiyayahque.
59 Mas nem assim seus depoimentos eram coerentes.
60 Huan in hueyixtoc den tiopixcamen omotelquetz tlanepantla huan otetlahtlani in Jesús: ―Tel, ¿ahmo titlananquilis ica tlen mitzchipahuilisque tehhuatl?
60 Então o sumo sacerdote se levantou diante dos demais e perguntou a Jesus: “Você não vai responder a essas acusações? O que tem a dizer em sua defesa?”.
61 Huan Jesús san omocahualoc huan ahmo tlen omonanquilic. In hueyixtoc den tiopixcamen oncan oc sepa otetlahtlani: ―Tel, ¿tehhuatl in Cristo, Iconetzin in aquin titemahuestiliyahque?
61 Jesus, no entanto, permaneceu calado e não deu resposta alguma. Então o sumo sacerdote perguntou: “Você é o Cristo, o Filho do Deus Bendito?”.
62 Huan Jesús omonanquilic: ―Queme, nehhuatl niCristo. Huan nannechitasque nehhuatl aquin Nitetiachicau ica nochin tlacatl nimoyectlalihtos ic teyejcan in Dios aquin mopiya nochin chicahualistli. Huan nannechitasque quen nihualtemos den neluicac ihtech in mextli.
62 “Eu sou”, disse Jesus. “E vocês verão o Filho do Homem sentado à direita do Deus Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.”
63 Ihcuac oquicajque inon, in hueyixtoc den tiopixcamen oquitzomon itlaquen tlen ihuaxca tleca oquinehnehuili inon Jesús otecamanaluic in Dios. Huan ic inon oquihto: ―Tequin onechcualantic. Namehhuan noyojqui onanquicajque quen otecamanaluic in Dios. Ahmo ticnequisque oc sequin tlachipaucamen. ¿Axan tlen nanquinehnehuiliyahque? Huan nochten otetlahtlacoltihque in Jesús huan oquihtohque: ―Quipiya tlen ticmictisque.
63 Então o sumo sacerdote rasgou as vestes e disse: “Que necessidade temos de outras testemunhas?
64 — ausente —
64 Todos ouviram a blasfêmia. Qual é o veredicto?”. E todos o julgaram culpado e o condenaram à morte.
65 Oncan sequin opeuque teixchihchahuiyahque, huan oc sequin oteixpiquiyayahque huan oteixtlatziniyayahque. Huan otetlahtlanihque: ―Tel, ¿cuali titechiluis aquin mitztehuiya? Huan in topilihten otehuihhuitequiyayahque.
65 Então alguns deles começaram a cuspir em Jesus. Vendaram seus olhos e lhe deram socos. “Profetize para nós!”, zombavam. E os guardas lhe davam tapas enquanto o levavam.
66 Ihcuac oteyoluihtihque in Jesús ipan in ome piso den cali, in Pedro omocau tlatzintla ihtech in quiahuactli, huan ohuala quiahsi seya den itescahuan in hueyixtoc den tiopixcamen.
66 Enquanto isso, Pedro estava lá embaixo, no pátio. Uma das criadas que trabalhava para o sumo sacerdote passou por ali
67 Huan oquitztehuac in Pedro moscohtica huan oquiyequitac maquixmati. Huan oquiluic: ―Tehhuatl noyojqui otinemiyaya ihuan in Jesús den Nazaret.
67 e viu Pedro se aquecendo junto ao fogo. Olhou bem para ele e disse: “Você é um dos que estavam com Jesus de Nazaré”.
68 Huan oteixtlatic in Pedro, huan oquihto: ―Ahmo niquixmati, niyan nicnehnehuiliya tlen tinechiluiya. Huan oquis quiahuac. Huan otzahtzic in pachilel.
68 Ele, porém, negou. “Não faço a menor ideia do que você está falando!”, disse, e caminhou em direção à saída. Naquele instante, o galo cantou.
69 Huan inon tesqui oc sepa oquitac in Pedro huan opeu quiniluiya in aquin ompa ocatcahque: ―Inin tlacatl seya de yehhuan.
69 Quando a criada o viu ali, começou a dizer aos outros: “Este homem com certeza é um deles!”.
70 Huan Pedro oc sepa oteixtlatic. Huan oc chihton yehhuanten aquin ompa ocatcahque oc sepa oquiluihque: ―Melahuac tehhuatl seya de yehhuanten, tleca tehhuatl de Galilea huan ijcon titlahtohua.
70 Mas Pedro negou novamente. Um pouco mais tarde, alguns dos que estavam por lá confrontaram Pedro, dizendo: “Você deve ser um deles, pois é galileu”.
71 Huan oquinanquilic in Pedro ic quitlapachos itlahtol: ―Nele Dios ahmo niquixmati inon tlacatl aquin nanquihtohticaten. Manicuicatinemi nochipa in tlahmo melahuac.
71 Ele, porém, começou a praguejar e jurou: “Não conheço esse homem de quem vocês estão falando!”.
72 Huan niman otzahtzic in pachilel ic oupa huan Pedro oquilnamic quen Jesús omoluic: “Achto ic tzahtzis oupa in pachilel tinechixtlatis yexpa.” Huan opeu tlocolchoca.
72 E, no mesmo instante, o galo cantou pela segunda vez. Então Pedro se lembrou das palavras de Jesus: “Antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes”. E começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.