Lucas 12

Icamanal toteco; Santa Biblia (NCHBL) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Quema Jesús quiijtohuayaya nochi ni camanali, mosentilijtoyaj miyac miles ten masehualme huan tahuel mocuatetzopayayaj. Huan Jesús quincamanalhui imomachtijcahua iniixpa nopa miyaqui masehualme huan quinilhui: “Ximotachilica para amo anquiselise inintasonejcayo fariseos pampa inijuanti san quipiyaj ome inixayac huan huelis amechchihualtise nojquiya anquipiyase ome amoxayac.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Nochi cati masehualme quichihuaj ixtacatzi ama, teipa monextis. Huan nochi cati ama amo nesi, teipa nochi quimatise.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Huan nochi cati anquiijtojtoque quema tayohua, nochi quicaquise tonaya. Huan cati ixtacatzi anmoilhuijtoque ipan amocalijtic, teipa masehualme moquetzase inintzonixco calme huan chicahuac tayolmelahuase.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Nohuampoyohua ya ni nimechilhuía. Amo xiquinimacasica masehualme. Inijuanti san hueli amechmictise, pero amo teno más hueli amechchihuilise.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Pero nimechilhuis ajquiya monequi xiquimacasica. Xiquimacasica Toteco, pampa yaya huelis amechmictis huan nojquiya quipiya tanahuatili para quititanis amoalma nepa micta. Quena, nimechilhuía, yaya cati monequi anquiimacasise.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Masque quinamacaj macuilti piltototzitzi para ome centavos, Toteco amo quielcahua yon se ten inijuanti.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Huan ica amojuanti más miyac Toteco amechmocuitahuía hasta quimati quesqui amotzoncal anquipiyaj. Huajca amo ximomajmatica. Tahuel más amopati iixpa Toteco que miyac totome.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Huan nimechilhuía, nochi masehualme cati nechneltocaj huan tepohuilíaj para nechneltocaj, na cati niMocuetqui Masehuali, niquinilhuis iilhuicac ejcahua Toteco para nopa masehualme noaxcahua.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero sinta se teilhuía para amo nechneltoca, huajca na nojquiya niquinilhuis iilhuicac ehuani Toteco para yaya amo noaxca.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Sinta se nechtaijilhuía na cati niMocuetqui Masehuali ica cati amo cuali, Toteco huelis quitapojpolhuis. Pero sinta se quitaijilhuis Itonal Toteco, amo quema oncas tapojpolhuili.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Huan quema masehualme amechhuicase iniixpa tayacanani ipan toisraelita tiopahua huan iniixpa sequinoc tanahuatiani huan tequichihuani, amo ximotequipachoca taya anquiijtose huan quenicatza anmomanahuise,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 pampa Itonal Toteco amechnextilis ipan nopa talojtzi taya monequi anquiijtose.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Huan se ten nopa miyaqui masehualme quiilhui Jesús:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Huan Jesús quiilhui:
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Huan teipa Jesús quinilhui nopa miyaqui masehualme:
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Huan Jesús quinilhui se tatenpohualisti: “Ital se tacat cati tominpixqui nelnelía temacac miyac itajca.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Huan nopa tacat moilhui: ‘¿Taya nijchihuas?, pampa amo nijpiya más cuacalme para ipan nicajocuis ni pixquisti.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Huan teipa quiijto: ‘Nijmati taya nijchihuas. Niquinsosolos nopilcuacalhua huan nijchihuas cati más huejhueyi huan ipan nicajocuis nochi ni pixquisti huan nochi cati nijpiya.’
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Huan teipa nimoyolilhuis: ‘Nijpiya miyac tomi huan tacualisti cati nechaxilis para miyac xihuit, huajca san nimosiyajquetzas, huan nitacuas huan nitais quej na nijnequis huan nitamahuisos.’ Quej nopa moilhuiyaya nopa tacat cati tominpixqui.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Pero Toteco Dios quiilhui: ‘Tacat ta tihuihuitic. Ama ni yohuali monequi timiquis, huan ¿ajquiya quiselis nochi cati timoajocuilijtoc?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Huihuitique masehualme cati quiajocuij miyac tamanti para iniaxca ipan ni taltipacti, pero mocahuaj teicneltzitzi iixpa Toteco.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Huan Jesús quinilhui imomachtijcahua: “Yeca nimechilhuía, amo ximotequipachoca ica cati amechmonequilía. Amo ximocuesoca ten taya anquicuase huan anquiise huan ica taya anmoyoyontise.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Toteco amechmacatoc nemilisti huan ya nopa más ipati huan amechmacas tacualisti nojquiya. Yaya amechmacatoc amotacayo cati más ipati huan amechmacas nojquiya cati ica anmoyoyontise.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Xiquintachilica totome. Amo momiltíaj, huan amo pixcaj huan amo quipiyaj inincuacalhua para ipan quitemase inintacualis, pero Toteco quintamaca. Huan Toteco nojquiya amechtamacas pampa tahuel más amopati iixpa que totome.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 San tapic para anmotequipachohuaj. Sinta anmotequipachohuaj pampa amo anhuejcapantique, ¿huelis anmoscaltise seyoc ome mistit san pampa miyac anmotequipachohuaj? Amo huelis.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Huan sinta amo anhuelij anquichihuaj se tamanti pilquentzi, ¿para ten anmotequipachohuaj ica sequinoc tamanti?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Xijtachilica nopa xochit cati moscaltía campa hueli. Amo tequitij huan amo tajtzomaj, pero nimechilhuía, nopa hueyi Tanahuatijquet Salomón ica nochi iricojyo amo quipixqui iyejyejca quej se xochit.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Toteco quinmacatoc xochime iniyejyejca masque san yoltoque se talojtzi, huan quema tonilis pilinise huan quintatise. Huan más miyac Toteco amechyoyontis masque pilquentzi anquineltocaj.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Huajca amo ximocuesoca ten taya anquicuase huan taya anquiise,
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 pampa quej nopa motequipachohuaj masehualme cati amo quiixmatij Toteco, pero Toteco amoTata quimati monequi nochi ni tamanti para anmopanoltise.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Achtohui xijtemoca para ancalaquise ipan itanahuatilis Toteco huan yaya amechmacas nochi ni tamanti cati monequi.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Amo ximomajmatica masque amo anmiyaqui cati antechneltocaj na, pampa ica paquilisti Toteco amechcalaquis campa yaya tanahuatía.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Huajca xijnamacaca cati amoaxca huan xiquinmajmacaca teicneltzitzi para anquiajocuise cati ipati nepa ilhuicac. Cati anquiajocuise nepa amo sosolihuis huan amo quicuase mejtolime, yon tachtequini amo huelis quihuicase.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Huan sinta anquimatij cati yejyectzi amechchiya ipan ilhuicac, huajca ipan amoyolo anquinequise anitztose nepa.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Xiitztoca ximocualtalijtoca huan xijpixtoca amotaahuilhua tatatoque para quema nihualas masque niajsis tonaya o tayohua.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Xiitztoca quej tetequipanohuani cati quichiyaj ininteco ma tacuepili ten itacualis ten nenamictili. Inijuanti amo cochij para huelis quicaltapose nimantzi quema yaya ajsis huan quinnojnotzas. Huan quej nopa nijnequi ximocualtalijtoca huan xitachixtoca para quema nihualas.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Cuali quipantise nopa tetequipanohuani cati tachixtoque quema tacuepilis ininteco. Nelía nimechilhuía, ininteco moyoyontis quej se tetequipanojquet huan quinsehuis campa mesa huan quintamacas.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Huan masque ininteco tacuepilis tajcoyohual o ya tanestihuala, sinta nopa tetequipanohuani tachixtoque, cuali ininpantis.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Anquimatij sinta se masehuali quimatisquía ipan taya hora ajsisquía se tachtejquet, quichixtosquía huan amo quicahuilisquía ma calaqui para tachtequis ipan ichaj.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Huajca amojuanti nojquiya ximocualtalijtoca pampa na cati niMocuetqui Masehuali nihualas ipan se hora quema amo antechchiyaj.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Huan Pedro quitatzintoquili Jesús:
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Huan Tohueyiteco quiilhui: “Nijcamanalhuía cati hueli tayacanca tequipanojquet cati temachti huan talnamiqui cati se caltanahuatijquet quitali para quinmocuitahuis itequipanojcahua huan quintamacas cati itztoque ipan ichaj.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Cuali ipantis nopa tequipanojquet sinta quema iteco hualas, quipantis ya quitamichijtoc nochi cati quiilhui.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nimechilhuía iteco quitequitalis ma quimocuitahuis hasta nochi cati iaxca.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero sinta se tayacanquet quiijtohua: ‘Noteco huejcahuas.’ Huan sinta pehuas quinhuitequis nopa sequinoc tetequipanohuani, huan pehuas neltacuas huan neltais huan ihuintis,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 huajca iteco nimantzi hualas ipan se tonali quema nopa tayacanca tetequipanojquet amo quichiya, huan ipan se hora quema amo quimati. Huan chicahuac quitatzacuiltis itayacanca tequipanojca huan quitahuelcahuas campa quinamiqui para cati amo taneltocaj.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Huan se tayacanca tetequipanojquet cati quimatqui cati iteco quinequiyaya huan amo mocualtali huan amo quineltoquili, iteco quihuitequis nelchicahuac.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Pero seyoc tetequipanojquet cati amo quimatqui cati iteco quinequiyaya, huan quichijqui cati amo cuali, iteco amo más chicahuac quihuitequis. Pampa nochi cati Toteco miyac quintamajmaca, quintajtanía ma quichihuaca miyac cati cuali. Huan sinta Toteco quicahua miyac tequit imaco se itequipanojca, miyac tequit monequi quichihuas.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Nihualajtoc ipan ni taltipacti para nijlemenaltis se tit. Huan nijnequisquía ya tantosquía notequi.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Nijpiya se taijyohuilisti cati monequi niquijyohuis huan nitaijyohuis hasta panos.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Amo ximoilhuica nihualajtoc para ma onca tasehuilisti ipan ni taltipacti. ¡Amo neli! Por na, moxexelose masehualme.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Para ama huan teipa campa itztoque macuilti masehualme ipan se cali, moxexelose. Eyi mocualanise ica nopa ome, huan nopa ome ica nopa eyi.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Moxexelose tetajme ica inintelpocahua huan tename ica iniichpocahua. Yexme moxexelose ica iniyexnahua, huan yexname ica iniyexhua.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Huan Jesús nojquiya quinilhui nopa miyaqui masehualme: “Quema anquiitaj se mixti cati tejcos campa temo tonati, huajca nimantzi anquiijtohuaj: ‘Huetzis at’, huan quej nopa eli.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Huan quema anquimachilíaj huala se ajacat ten sur, huajca anquiijtohuaj: ‘Nelía tatotoniyas ama.’ Huan quej nopa eli.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Amojuanti san anquipiyaj ome amoxayac. Anquimatij taya quiijtosnequi cati nesi ipan taltipacti huan ilhuicacti, huajca ¿para ten amo anquimachilíaj taya quinequi quiijtos cati pano ipan ni tonali?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Huan, ¿para ten amo anquiitaj cati xitahuac amoselti huan xijchihuaca?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Quema mocualancaitaca mitztelhuisnequi ica se tequitiquet huan noja anitztoque ipan ojti para anajsitij, achi cuali xijcamanalhui para anquisencahuase nopa tamanti san amojuanti. Pampa sinta amo, yaya mitzhuicas iixpa tequitiquet huan nopa tequitiquet mitztemactilis ica policías, huan nopa policías mitztalise ipan tatzacti.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Huan sinta quej nopa panos, amo tiquisas hasta titaxtahuas sesen centavo.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.