Daniel 2
Icamanal toteco; Santa Biblia (NCHBL) vs NTLH
1 Quema Tanahuatijquet Nabucodonosor yahuiyaya para ome xihuit tanahuatis, pejqui quitemiqui miyac tamanti huan cati quitemiquiyaya tahuel quitequipacholmacayaya huan teipa ayecmo hueliyaya cochi. Huan tonaya amo hueliyaya quielnamiqui itemic.
1 No segundo ano de Nabucodonosor como rei da Babilônia, ele teve uns sonhos que o deixaram tão preocupado, que não podia dormir.
2 Huajca tanahuati ma quinnotzatij nopa tacame cati momachtíaj sitalime, huan cati tetonalitaj, huan cati tenahualhuíaj inihuaya nochi talnamijca tacame. Quinejqui quiitas sinta se ten inijuanti huelis quiixtomilis itemic. Huajca nochi yajque monextitoj iixpa.
2 Então mandou chamar os sábios, os adivinhos, os feiticeiros e os astrólogos, para que eles explicassem os sonhos. Quando chegaram e se apresentaram diante do rei,
3 Huan ne tanahuatijquet quinilhui:
3 ele lhes disse: — Tive um sonho que me deixou muito preocupado e não vou ficar sossegado enquanto não souber o que ele quer dizer.
4 Huan nopa talnamijca tacame quiilhuijque nopa tanahuatijquet:
4 Eles disseram ao rei na língua aramaica : — Que o rei viva para sempre! Pedimos que o senhor nos conte o sonho e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
5 Huan nopa tanahuatijquet quinnanquili:
5 Mas o rei respondeu: — Eu já resolvi que vocês têm de me contar o sonho e também explicar o que ele quer dizer. Se não puderem fazer isso, vocês serão todos cortados em pedaços, e as suas casas serão completamente arrasadas.
6 Pero sinta antechilhuise taya nijtemijqui huan taya quinequi quiijtos, nimechmacas miyac nemacti cati cuali. Nojquiya nimechhueyitalis huan anquipiyase más tequiticayot. Huajca techilhuica taya nijtemijqui huan taya quinequi quiijtos.
6 Mas, se me contarem o sonho e explicarem o que ele quer dizer, eu lhes darei presentes, prêmios e muitas honras. Portanto, digam o que foi que eu sonhei e o que o sonho quer dizer.
7 Huan nopa talnamijca tacame sempa quinanquilijque:
7 E todos os sábios disseram de novo: — Conte o senhor o sonho, e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
8 Huan nopa tanahuatijquet quinilhui:
8 Mas o rei insistiu: — Eu sei o que vocês estão fazendo. Estão é procurando ganhar tempo porque sabem que já resolvi
9 Sinta amo antechilhuise taya nijtemijqui, san se tatzacuiltilisti amopantis huan ya nopa miquilisti. Pampa niquita anmoilhuijtoque san sejco quenicatza antechnanquilise ica istacatili hasta ajsis nopa tamanti. Huajca techilhuica nopa temicti huan nijmatis para temachti anhuelij antechixtomilise cati quiijtosnequi.
9 que, se vocês não me contarem o sonho, vou dar a todos o mesmo castigo. Vocês já combinaram me enganar com mentiras e falsidades, esperando que a situação mude. Contem-me o sonho, e então eu saberei que também poderão explicar o que ele quer dizer.
10 Huan nopa talnamijca tacame quiilhuijque nopa tanahuatijquet:
10 Os sábios deram ao rei esta resposta: — Não há ninguém no mundo que seja capaz de fazer o que o senhor quer. Nunca houve nenhum rei, por mais forte e poderoso que fosse, que tivesse exigido uma coisa dessas dos seus sábios, adivinhos ou astrólogos.
11 Pampa cati ta techtajtanía nelía ohui. Amo aqui ipan taltipacti huelis mitzilhuis. Huelis se dios mitzilhuisquía, pero inijuanti amo itztoque campa timasehualme.
11 O que o senhor está querendo é impossível. Não existe quem possa atender o seu pedido, a não ser os deuses, e eles não moram com a gente aqui na terra.
12 Huan quema nopa tanahuatijquet quicajqui ya ni, nelía cualanqui huan tanahuati ma quinmictica nochi talnamijca tacame ipan tali Babilonia.
12 O rei ficou tão furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 Huan quema itayolmelajcahua nopa tanahuatijquet teilhuiyayaj nopa tanahuatili, quitemotoj Daniel inihuaya ihuampoyohua para quinhuicase quinmictitij.
13 A ordem foi publicada, e então foram buscar Daniel e os seus companheiros para que eles também fossem mortos.
14 Huan ajsito campa Daniel nopa tayacanquet ten soldados cati itoca Arioc cati quipixqui itequi para temictis quema nopa tanahuatijquet quinequiyaya. Huan Daniel moilhui quenicatza quichihuasquía huan teipa quicamanalhui Arioc ica miyac talnamiquilisti.
14 Daniel foi procurar Arioque, o chefe da guarda do rei, que tinha recebido ordem para matar todos os sábios da Babilônia. Com muito jeito e cuidado,
15 Huan Daniel quitatzintoquili nopa tayacanquet:
15 Daniel perguntou a Arioque: — Por que foi que o rei deu uma ordem tão dura assim? Arioque explicou o que havia acontecido.
16 Huan Daniel yajqui nimantzi campa itztoya nopa tanahuatijquet huan quiilhui ma quimaca se ome tonati para huelis quipohuilisquía itemic. Huan nopa tanahuatijquet quiseli cati quiijto.
16 Então Daniel foi falar com o rei, e este concordou em esperar, a fim de dar tempo a Daniel para explicar o sonho.
17 Huan teipa Daniel yajqui ichaj huan quinitato ihuampoyohua, Ananías, Misael huan Azarías.
17 Depois, Daniel foi para casa e contou tudo aos seus amigos Ananias, Misael e Azarias.
18 Quinilhui ma quitajtanica Toteco Dios cati itztoc ilhuicac para ma quintasojta huan ma quinnextili ni tamanti cati amo aqui quimati para ma amo quinmictica inihuaya ne sequij talnamijca tacame ipan tali Babilonia.
18 Daniel disse que orassem ao Deus do céu, pedindo que tivesse pena deles e lhes mostrasse o que aquele sonho misterioso queria dizer, a fim de que Daniel e os seus amigos não morressem junto com os outros sábios da Babilônia.
19 Huajca ipan nopa tayohua Toteco Dios cati itztoc ilhuicac quimacac Daniel se tanextili huan quinextili nopa tamanti cati amo aqui quimatiyaya.
19 Naquela noite, Daniel teve uma visão, e nela Deus mostrou o que o sonho queria dizer. Então Daniel agradeceu a Deus,
20 ica ni camanali:
20 dizendo: “Que o nome de Deus seja louvado para sempre, pois dele são a sabedoria e o poder!
21 Ta tijpata tonali huan xihuit. Tiquinijcuenía huan tiquintalía tanahuatiani. Ta cati tiquinmaca inintalnamiquilis cati talnamiquij huan cati tamachilíaj.
21 É ele quem faz mudar os tempos e as estações; é ele quem põe os reis no poder e os derruba; é ele quem dá sabedoria aos sábios e inteligência aos inteligentes.
22 Ta cati titenextilía tamanti cati ohui huan cati motatijtoc para quimachilise. Tijmati cati eltoc ipan tzintayohuilot. Taahuili pehua ipan ta.
22 Ele explica mistérios e segredos e conhece o que está escondido na escuridão, pois com ele mora a luz.
23 Nimitztascamati, ta tiToteco Dios, cati notatahua mitzhueyichijque. Nimitztascamati huan nimitzhueyichihua pampa techmacatoc talnamiquilisti huan chicahualisti. Huan ama techmatiltijtoc cati timitztajtanijque. Technextilijtoc cati quimacayaya hueyi tequipacholi nopa tanahuatijquet.”
23 Ó Deus dos meus antepassados, eu te agradeço e te louvo, pois me deste sabedoria e poder. Tu respondeste à nossa oração, nos mostrando o que o rei quer saber.”
24 Huan teipa Daniel yajqui quiitato Arioc cati nopa tanahuatijquet quitequimacatoya para ma quinmicti nochi talnamijca tacame ipan tali Babilonia. Huan Daniel quiilhui:
24 Aí Daniel foi procurar Arioque, o oficial que tinha recebido ordem do rei para matar os sábios da Babilônia. Daniel disse: — Arioque, não mate os sábios. Leve-me para falar com o rei, e eu explicarei o sonho que ele teve.
25 Huan Arioc moisihuilti para quihuicas iixpa Tanahuatijquet Nabucodonosor huan quiilhui:
25 Arioque levou Daniel depressa para o lugar onde o rei estava e lhe disse: — Está aqui comigo um dos judeus que trouxemos como prisioneiros e ele vai explicar o sonho que o senhor teve.
26 Huajca nopa tanahuatijquet quinotzqui Daniel cati nojquiya itoca Beltsasar huan quiijto:
26 O rei perguntou a Daniel, que também era chamado de Beltessazar: — Você pode contar o meu sonho e explicar o que ele quer dizer?
27 Huan Daniel quinanquili:
27 Daniel respondeu: — Não há sábios, adivinhos, feiticeiros nem astrólogos que possam dar a explicação que o senhor está exigindo.
28 Pero, quena, itztoc se Dios nepa ilhuicac cati tenextilía tamanti cati masehualme amo quimachilíaj. Huan Tanahuatijquet Nabucodonosor, yaya mitzilhuijtoc cati panos teipa. Huajca ama nimitzpohuilis nopa temicti cati tijpixqui huan nochi nopa tanextili cati tiquitac quema ticochtoya.
28 Mas há um Deus no céu, que explica mistérios. Foi por meio do sonho que ele fez o senhor saber o que vai acontecer no futuro. E agora, ó rei, eu vou explicar o sonho e as visões que o senhor teve enquanto dormia.
29 Quema timotectoya, pejqui timoilhuía cati panosquía teipa. Huan yaya cati tematiltía ten motatijtoc mitzmatiltijtoc cati panotiyas teipa.
29 — O senhor estava deitado na sua cama e começou a pensar a respeito do futuro. E aquele que explica mistérios mostrou ao senhor o que vai acontecer.
30 Amo techmachiltijtoc na nopa tamanti pampa más nitalnamiqui que ne sequinoc tacame. Technextilijtoc para huelis nimitzixtomilis taya quiijtosnequi motemic, huan para quej nopa huelis tijmachilis cati timoyolilhuiyaya.
30 E eu recebi a explicação do mistério, não porque seja o mais sábio de todos os homens, mas a fim de que o senhor saiba o sentido do sonho que teve e o que querem dizer os pensamentos que passaram pela sua mente, ó rei.
31 “Totanahuatijca, ipan motemic tiquitayaya moquetztoya moixpa se teteyot nelhueyi huan nelía huejcapantic. Huan cahuaniyaya nopa teteyot huan mitzmajmati.
31 — O senhor teve uma visão na qual viu uma estátua enorme, de pé, bem na sua frente. A estátua era brilhante, mas metia medo.
32 Itzonteco nopa teteyot eliyaya senquisa oro. Huan iyolixco huan imax eliyaya plata. Huan iijti huan imetztomahuiya eliyaya bronce.
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 Huan icotzta eliyaya ten hierro. Huan iicxi canactzi eliyaya hierro huan canactzi eliyaya soquit.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram metade de ferro e metade de barro.
34 Huan quema noja tijtachiliyaya, se tet quisqui iselti ten campa eltoya ipan se tepet. Huan hualajqui nopa tet huan quiajsic ipan imetz nopa teteyot campa eliyaya hierro huan soquit, huan quitamisosolo.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra se soltou de uma montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado. A pedra caiu em cima dos pés da estátua e os despedaçou.
35 Huan san ipan se talojtzi huetzqui nochi nopa hierro, soquit, bronce, plata huan oro. Huan mochijqui quej taltepocti quej quema tiquita ipan verano quema se quihuitequi trigo huan se ajacat quihuica itasolo. Huan amo teno mocajqui ten nopa teteyot. Pero nopa tet cati quimaquili nopa teteyot, mohueyili hasta mochijqui se hueyi tepet huan quitemiti nochi taltipacti.
35 Imediatamente, o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro viraram pó, como o pó que se vê no verão quando se bate o trigo para separá-lo da palha. O vento levou tudo embora, sem deixar nenhum sinal. Mas a pedra cresceu e se tornou uma grande montanha, que cobriu o mundo inteiro.
36 “Huajca ya nopa eliyaya motemic. Huan ama nimitzpohuilis taya quiijtosnequi.
36 — Foi este o sonho, e agora vou explicá-lo para o senhor.
37 Ta titotanahuatijca, tiitztoc nopa tanahuatijquet cati más hueyi que nochi tanahuatiani. Toteco Dios cati itztoc ilhuicac mitzmacatoc ni tanahuatilisti huan miyac chicahualisti. Yaya quichijtoc para nochi masehualme ma mitztepanitaca huan mitzmacatoc nochi mohueyitilis.
37 Ó rei, o senhor é o mais poderoso de todos os reis, e foi o Deus do céu quem o fez rei; ele lhe deu poder, autoridade e honra.
38 Yaya mitzcahuilijtoc xiquinnahuati talme campa hueli campa itztoque masehualme, tapiyalme huan totome. Yaya cati quintalijtoc momaco nochi para xiquinnahuati. Nopa teteyot itzonteco mitzixnextía ta, totanahuatijca. Ta nopa titzontecomit ten oro.
38 Ele deu ao senhor o domínio em todo o mundo sobre os seres humanos, os animais e as aves. O senhor é a cabeça feita de ouro.
39 “Huan teipa quema tamis titanahuatis, pehuas seyoc tanahuatilisti cati quiixnextía iyolixco ten plata nopa teteyot, pero nopa tanahuatilisti amo quipiyas chicahualisti quej ta tijpiya.
39 Depois do seu reino haverá outro, que não será tão poderoso como o seu; e depois desse reino haverá ainda outro, um reino de bronze, que dominará o mundo inteiro.
40 “Pero teipa pehuas nopa najpa hueyi tanahuatilisti cati quiixnextía nopa hierro ipan ne teteyot. Ni tanahuatilisti quipiyas miyac fuerza. San quej hierro hueli tasosolohua, ni tanahuatijquet quitamiltis huan quisosolos nochi sequinoc tanahuatilisti huan quintanis nochi talme.
40 Depois, virá um quarto reino, e este será forte como o ferro, que quebra e despedaça tudo. E assim como o ferro quebra tudo, esse reino destruirá completamente todos os outros reinos do mundo.
41 Nojquiya tiquitac iicxi huan ixocpilhua canactzi eliyaya hierro huan canactzi eliyaya soquit icsitoc. Nopa tanahuatilisti cati quiixnextía nopa hierro huan soquit elis se tanahuatilisti cati teipa sosolihuis. Elis tetic huan quipiyas chicahualisti pampa tiquitac canactzi hierro, pero nojquiya tiquitac maneltic ica soquit.
41 Na estátua que o senhor viu, os pés e os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro. Isso quer dizer que esse reino será dividido, mas terá alguma coisa da força do ferro; pois, como o senhor viu, o ferro estava misturado com barro.
42 Huan pampa tiquitac ixocpilhua canactzi hierro huan canactzi san soquit icsitoc, quiijtosnequi para canactzi quipiyas chicahualisti, pero nojquiya canactzi amo. Nimantzi mososolos quej tapani se soqui chachapali.
42 Os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro; isso quer dizer que o reino, por um lado, será forte, mas, por outro, será fraco.
43 Huan cati tayacanaj ipan nopa najpa tanahuatilisti quinequise quinsejcotilise inimasehualhua para itztose san se. Pero quej hierro amo hueli momanelohua ica soquit, quej nopa amo huelis quinsejcotilise.
43 O senhor, ó rei, viu que o ferro estava misturado com barro, e isso quer dizer que os reis procurarão unir os seus reinos por meio de casamentos. Mas como o ferro e o barro não se unem, assim também esses reinos não ficarão unidos.
44 “Huan ipan nopa tonali quema tanahuatijtose nopa tanahuatiani cati quinixnextía ixocpilhua nopa teteyot, Toteco Dios cati itztoc ilhuicac quiquetzas se tanahuatilisti campa imasehualhua cati amo aqui huelis quisosolos, yon amo aqui huelis quitanis. Huan nopa tanahuatilisti amo aqui huelis quitanis pampa nopa tanahuatijcayot quintamiltis nochi sequinoc tanahuatiani huan inintanahuatijcayo, huan ayecmo teno mocahuas ten ne sequinoc. Nopa tanahuatilisti huan nopa tanahuatijquet cati Toteco quitalijtos huejcahuas para nochipa.
44 No tempo desses reis, o Deus do céu fará aparecer um reino que nunca será destruído, nem será conquistado por outro reino. Pelo contrário, esse reino acabará com todos os outros e durará para sempre.
45 Ya ni nopa tanahuatilisti cati quiixnextía nopa tet cati tiquitac cati quisqui ica iselti huan temoc ten nopa tepet, huan quixacualo huan quichijqui quej taltepocti nopa hierro, bronce huan soquit. Huajca totanahuatijca, ipan motemic Toteco Dios cati más hueyi mitznextilijtoc cati panos teipa ipan ni taltipacti. Huan ni temicti cati Toteco mitzmacatoc nelía melahuac. Huan nojquiya senquisa temachti cati nimitzpohuilijtoc cati quiijtosnequi.”
45 É isso o que quer dizer a pedra que o rei viu soltar-se da montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado, e que despedaçou a estátua feita de ferro, bronze, prata, barro e ouro. O Grande Deus está revelando ao senhor o que vai acontecer no futuro. Foi este o sonho que o senhor teve, e esta é a explicação certa.
46 Huajca Tanahuatijquet Nabucodonosor motancuaquetzqui iixpa Daniel huan mohuijtzonqui talchi para quihueyichihuas Daniel. Huan nojquiya quinnahuati imasehualhua ma quimacaca se tacajcahualisti huan ma quipopochhuica ica copali cati ajhuiyac.
46 Então o rei Nabucodonosor se ajoelhou diante de Daniel, e encostou o rosto no chão, e depois ordenou que fossem apresentados a Daniel sacrifícios e incenso.
47 Huan Nabucodonosor quiilhui Daniel:
47 E ele disse a Daniel: — O Deus que vocês adoram é, de fato, o mais poderoso de todos os deuses e é o Senhor de todos os reis. Eu sei que é ele quem explica mistérios, pois você me explicou este sonho misterioso.
48 Huan teipa nopa tanahuatijquet quihueyitali Daniel huan quitequimacac para ma quihuica más tequiticayot huan quimacac miyac tamanti cati pajpatiyo. Nojquiya quitali ma eli gobernador ipan nopa estado campa mocajqui altepet Babilonia. Huan quitali ma eli nopa tayacanquet cati más hueyi que nochi talnamijca tacame ipan tali Babilonia.
48 Em seguida, o rei colocou Daniel como alta autoridade do reino e lhe deu também muitos presentes de valor. Ele pôs Daniel como governador da província da Babilônia e o fez chefe de todos os sábios do país.
49 Nojquiya Daniel quitajtani nopa tanahuatijquet para ma quintequimaca ihuampoyohua, Sadrac, Mesac huan Abed Nego. Huan quinmacac tequiticayot ipan tequicali ipan nopa estado campa eltoya altepet Babilonia, huan Daniel mocajqui ichaj nopa tanahuatijquet ica se tequiticayot cati más hueyi.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel ficou na corte real.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.