Mateus 5
Iyo New Testament (NCA_WBT) vs ARIB
1 Yesuko unipare qambu ŋu yiyoro mira purímo oro kunditiní iŋo-iŋo rewero unipareyó taŋgímo maheŋgurí.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Mahiqo, ŋandiro mande rondaqe yunaró,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 — ausente —
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 — ausente —
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 — ausente —
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 — ausente —
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 — ausente —
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 — ausente —
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 — ausente —
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 — ausente —
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Unipareto ye wininemo qene iŋoro mande piyimi yero quhurí yunoro mande kota-kota piyimi yero saŋga yiriqo, ye puriŋo ka reteŋgo.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Ŋunde tiqo, niŋgu-niŋgu parámi ti, dokoro kimoye parámi samboko rewaŋgo. Hamó, ŋundiro naŋge komo uni ŋunde qundo ye-ye uniŋu o piyimi te yunaŋgurí.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Yeko noko koro nembo ŋunde qembe. Quko nembo ŋuro nuŋgurí ŋu kini tiníqo, nore date tero nuŋgurí ŋu pitu ko rewato? Nembo ŋunde ŋuko khoyó kini taró. Unindo ŋu meté raŋi kheyembo khete rumuniŋoyoteŋgo.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Yeko noko koro hiyó ŋunde qembe. Yendé ka mira purí saŋano ŋuno sóqewero mepémo kini.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Unindo suru tupuŋoro kondómo rukukuwoyoteŋgo, peka? Kini. Ene rero koreko pikoyi unindo ya quroko hiyó yunoweya.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Ŋundiro naŋge hiyó ŋunde qembe unipare hiyó yuni qembe. Ŋunde tiqo, enendo yeŋo oteteye meté qenero awaye samboko yorote ŋu seré te inowaŋgo.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “No Hutuŋo Mande koya Ye-ye Unindoro mandeye ŋuse rotowero quro kama mahenowó. Kini. Ŋunde ma iŋowero. Ŋu soso rewe hamó tunoqewero quro mahenowó.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Nondo mande hamó ye yimirowe, noko sambo yoroníqo, hutuŋo mande tomó ta-ta ŋuya parámi ta-ta soso ŋuya yoroweya.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Ŋunde ŋuro uni kato Anutu koro mande kondé tomó ta ka re rotoroqo, unipare witú yiriní rotoyoteŋgo, ŋuko piyimi. Uni ŋuko sambo simburímbo unipareyó wiri yereyote naruyómoŋuno owé tomó ta naŋge reweya. Quko uni ka hutuŋo mande howeroqo, unipare witú yiriní howeyoteŋgo, ŋundo sambo simburímbo unipareyó wiri yereyote naruyómo ŋuno owé parámi horé reweya.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Ŋunde yeteno, dokoro Farisi unindoya hutuŋo mande ŋuro iŋo-iŋo unindoya, nore otete roneneŋowíhamó howeyoteto, ŋunde ye iŋoyoteŋgo. Quko yeŋo oteteye roneneŋowí muko eneŋo oteteye kama takaweya tiníqo, yendo sambo simburímbo unipareyó wiri yereyote naruyómo ŋuno kama owaŋgo.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Usisambayembo mande ka iŋaŋgurí, asa ‘ma uroyi khumowero.’Ye ŋunde iŋomukoteŋgo, ko uni kato uroní khumoweya ŋuko mande khono kaŋeweya.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Quko nondo ŋande ye yimiroteno, uni kato topémboya saŋgirí tiníqo, ene ŋuya mande khono kaŋeweya. Ko uni kato topémboya mande piyimi yeweya tiníqo, ene uni pará-parámboro toŋeyemo kaŋeweya. Ko uni kato ŋande miroweya, ‘Keko kape-kape uni horé,’ ene meté kewá piyimiquno ŋuno uweya.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Ŋunde ŋuroko ke oka Anutu te inowero qu rero wondo yakutímooroqo, ŋande ye iŋoweya, toponembo o tanowó ŋuro saŋgirí tete, ye iŋoweya tiníqo,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 o ŋu ŋuno rotoro rohoréŋoro topokepoya mande roŋgaruworoqota mahero Anutu o ŋu te ino qembe.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Ko uni kato korero mande khono korotowero khewore uyaroqo, asa yari waka ta mande roŋgaruwori qembe. Ŋunde kini tiníqo, asa uni ŋundo ronda-ronda unindoro kandímo korotoní ronda-ronda uni ŋundo sopo-sopo unindoro kandímo korotoní sopo-sopo unindo kusi-kusi yano korotoweya.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Nondo hamó kimiroteno, ke kusi-kusi yano yate wondo yaŋgurí ŋu kanaramimo kimo teroqota.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Ye mande ŋa iŋaŋgurí, ‘Ye se simbururu ma tewero.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Quko nondo ŋande ye yimiroteno, uni kato pare ka qenero qene nuŋguwote tiníqo, newondímo pare ŋuya se simbururu titiri ŋunde qembe.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Ko keŋo toŋeŋge kandeke tesina ŋundo korero kowosoro o piyimi tewero tiníqo, kumo raŋoka uní. Hamó, kowekeporo sombé ŋu piyo teweya. Quko koweke soso kewá piyimimoŋuno kama uweya.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ko keŋo kandeke kondésina ŋundo kowosoro o piyimi tewero tiníqo, wesaŋe raŋoka uní. Hamó kowekeporo sombé ŋu piyo teweya. Quko koweke soso kewá piyimimo ŋuno kama uweya.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Ye mande ŋa iŋaŋgurí, ‘Uni kato ene parí howeweya tiníqo, kamímbo epe re-re tariyó rotowero ŋuro sokome ka parí inoweya.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Quko nondo ŋande ye yimiroteno, uni kato parímbo se simbururu kama teyoní rotaró tiníqo, kamímbo pare ŋu riní se simbururu pare ka tunoqeweya. Ko danimbo pare ŋu reweya qundo se simbururu uni tunoqeweya.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Usisambeyembo mande kaŋuya ŋande iŋaŋgurí, ŋuko ŋandiro, ‘Ke mande ka Uni Parámi mitoro ri kondéraró ŋu ma wendaqewero.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Quko nondo ŋande ye yimiroteno, mandeye ka ŋundiro ri ma kondérewero.Kini horé. Ye sambo nekoro mandeye ka ri ma kondérewero, dokoro, sambo ŋuko Anutu koro kundite-kundite yakutíŋo.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Ko ye noko nekoro mandeye ka ri ma kondérewero, dokoro, noko ŋuko Anutuko khí re ŋuro saŋano imaqeyote. Ko ye Yerusalem nekoro mandeye ka ri ma kondérewero, dokoro, Yerusalem ŋuko wiri yerete uni parámi ŋuro yendé parámi horé ŋu.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Ko yeŋo kembaye nekoro mandeye ka ri ma kondérewero, dokoro, keŋombo kembakeporo huŋge ka ri sarape ma iriyó kama teweya.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Ye meté ‘Iyo’ naŋge yi qembe, ko ‘Kini’ naŋge. Koro ŋu. Ye mande kaŋuya yewaŋgo tiníqo, mande ŋuko Monimbu koro qu naŋge.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Ye komo mande ka ŋande yi iŋaŋgurí, ‘Ko uni kato topémboro toŋí ka rambaruruwoweya ŋuko, asa yendo uni ŋu ŋuya toŋí rambaruruwoyi qembe. Ko uni kato uni ka mití utoriníqo, asa yepa naŋge ene mití utori qembe.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Quko nondo ye ŋande yimirowe, uni piyimimbo yeno o piyimi tewaŋgo ŋu topé ma tewero. Kini. Ko uni kato kakíŋge kawore tamoníqo, kawore ŋuya rohoréŋoka uroweya.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Ko uni kato korero kowe punu-punuke quroyómo qu rewero yero mande khono korotoníqo, meté tuwike saŋanímoŋu ŋuya re ino qembe.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Ko uni kato korero, neneŋo onoŋone korowoya kutaqemo u, yeweyatiníqo, asa kho ŋu sowe teya kapiyamo ŋuya korowo u qembe.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Uni kato o karo kira kereweya tiníqo, o ŋu ino qembe, ko uni kato keya utatá tewero yiníqo, ma huwóŋowero.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Ye komo mande ka ŋande yi iŋaŋgurí, ‘Ke topokeporo hamó-hamó iŋo qembe,ko saŋgiríŋgepoya newonde piyimi te qembe.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Quko nondo ye ŋande yimirowe, yeŋo saŋgiríye newonde meté yunoyi qembe, ko yeno o piyimi teyoteŋgo ŋuro hariri tika Anutuko ene samaka yiriní.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Ŋunde tero ye awaye samboko yote ŋuro simó yowaŋgo. Enendo uni piyimimboya uni metémboya saŋayemo kosa riní hiyóqeyote. Ko enendo uni roneneŋowímboyauni piyimimboya sono riní umbuní yunoyote.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Ko ye uni topoyemboro naŋge hamó iŋo yunoteŋgo tiníqo, do kimo ka rewaŋgo? Qeni, ŋu takis re-re uniŋuya murí ŋu teyoteŋgo.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ko ye uni topoye naŋge topo te yunoyoteŋgo tiníqo, yeŋo muríyembo uni wini meyowomboro muríye ŋu takatepe ma kini? Kini. Ŋu kape uniŋuya ŋunde teyoteŋgo.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ŋunde ŋuroko awaye samboko yote ŋuro kiraró howi qembe. Eneko meté horé; ye ŋuya meté horé yuri qembe.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.