Lucas 8
Iyo New Testament (NCA_WBT) vs AAI
1 Asa imemoŋgo ta Yesu yate-yate yendé pará-paráwore ko yendé tomó-tomówore ŋuno uro Anutuko unipareyó wiri yereyote naruyóŋuro miti mande ŋu yesowo yimitoyaró. Ko eneŋo iŋo-iŋo rewero uniyómboyaene ŋuya uyareŋgurí.
1 Veya bai’ab na’atube sasawar ufunamaim, Jesu ana bai’ufununayah nah 12 bairi hin bar awan, awan hirun hitit God ana aiwob isan Tur Gewasin binan hiremor.
2 Ko pare kumi ŋuya eneya uyareyaŋgurí. Ŋu pare kumi ŋuko yuqa piyimiene quroko yoraŋgo qu yohowaró, ko kumi ŋuko se khumo ti yoriní meté taŋgurí. Kako owí Maria, Maktala yendé moŋgo qu, ŋu Yesuko yuqa piyimi kande saŋiyoro irisa ŋunde yoraŋgo qu yohowaró.
2 Hinan wanawanahimaim, i baibin afa sawow yumatah ta ta hibow hima’am, naatu demon kakafih hitar gubih hima’am Jesu biyawasih auman bairi hin. Mary wabin ta Magdalin biyanamaim demon seven Jesu nunih hititit auman bairi hin.
3 Ko kako owí Joana, ŋuko Kusa koro parí (Kusa ŋuko Herotkoro yayómboro sopo-sopo), ko kako owí Susana, ko pare kumi ŋuya eneya uyareyaŋgurí. Ŋu pare ŋuko Yesu koya eneŋo iŋo-iŋo rewero uniyó samaka yerero onoŋoye kumi yunaŋgurí.
3 Naatu Herod ana bowayan orot ukwarin wabin Chuza i aawan Joanna, Susanna, naatu baibin afa auman bairi hin. Naatu iti baibin hai kabayamaim Jesu ana bai’ufununayah bairi hibaisih hai bowabow wanawananamaim.
4 Asa unipare qambu horé yendé enesó-enesó rotoro mahe huruwoyi tapara mandeka ŋande yimiraró:
4 Sabuw rou’ay gagamin maiyow bar awan ta ta’ane hinan tafaram awan karatan, naatu Jesu oroubonamaim sabuw iuwih eo,
5 “Uni kato o yuwoyó khono se kuriyoní kumi kheko umburó. Ŋuno umbuní unindo kheteyaŋgo, ko númbo mahero neyaŋgurí.
5 “Ana veya ta orot ana ub tanumamih bow in ana me bifufubiy yanamaim tit, naatu ana ub ta ta asi’asiy ana veya ub afa i ef yanamaim hire, sabuw hina tafan hibat hiwas tatanen hin, naatu mamu hire hibow hi’aa.
6 Ko kumi noko wondo seqemo yote quno ŋuno umburó. Ŋuno umburo wotero asáqero khumaró. Dokoro sonoyó moré kini.
6 Ub afa i to yanamaim hire, baise hikuboubunih hiyey ana maramaim veya re rarih etei himorob, anayabin me owasasin.
7 Kumi kakari keweroko umburo wotaŋgurí, ko kakari ŋuko noko kiruwó wosoro kosa saki riní eŋgé kama taŋgurí.
7 Ub afa i kokor ro’oh wanawanahimaim hire, naatu hikuboubunih bairi hiyen, baise kokor hiyen sasa hai fafa’amaim ub gewasih hirouw.
8 Ko kumi noko metémo umburó. Ŋuno umburo wotero eŋgé parámi horé 100 ŋunde taró. Asa uni ka kusumbí moré tiníqo, mande ŋa iŋoní.”
8 Naatu ub afa i me gewasin yanamaim hire, hikuboubunih hiyen gewas hiw ai ta’ita’imon afe’eh ro’oro’oh etei 100 na’atube hiya.” Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “O yait tain nama’am na’at iti tur inanowar.”
9 Asa iŋo-iŋo rewero uniyómbotapara mande ŋuro murí iŋowero oseseyaŋgurí.
9 Jesu ana bai’ufununayah hikok oroubon anayabin so’ob isan hina hibatiy.
10 Oseseyi ŋande yimiraró, “Anutuko unipareyó wiri yereyote naruyóŋuro mande tapuŋowí mu.Itaka yepa naŋge mande ŋu tunomo rondaqe yunoyoteno. Unipare meyowo ŋundo tapara mande naŋge iŋoyoteŋgo. Ŋunde tero
10 Baise Jesu iyafutih eo, “So’ob wa’iwa’irin God ana aiwob isan i God kwa it, baise sabuw afa isah i oroubonamaim ao, saise abisa bukamaim hikikirum niturobe, ‘Matah hinakubar hinanuw, baise boro men hina’itin, tainih nawayay tur hinanowar, baise boro men naniyan hinab.’”
11 “Tapara mande ŋuro murí muko ŋandiro. O yuwoyó ŋuko Anutu koro mande quro rokó tete.
11 “Oroubon anayabin i iti. Ub i God ana tur gewasin.
12 O yuwoyó kheko umburó, ŋuko unipareto Anutu koro mande qu iŋoyiqo, waka ta Monimbuko mahero mande ŋu newondeyemo se ta yere rotoyote. Ŋande yero iŋote, enendo kama iŋondutu tewaŋgotiníqo, Anutuko rambaruru koŋgo kama yoreweya.
12 Ub ef yanamaim hire’ere i sabuw God ana tur hinowar hibai, baise Demon Mowan na tur gewasin sabuw dogorohimaim bosair, anayabin Demon Mowan men ekokok sabuw tur gewasin hinanowar hinitumatum naatu yawas hinab.
13 O yuwoyó noko wondo seqemo yote quno ŋuno umbuŋgurí ŋuko ŋandiro: unipareto mandí ŋu iŋoro rero niŋgu-niŋgu teyoteŋgo, quko hurí noko quroko kama uyote. Naru tukuni ta iŋondutu teyoteŋgo, quko quhurímbo towo yereyote quno ŋuno sorero Anutu rotoyoteŋgo.
13 Ub afa to yan hire’ere, i sabuw God ana tur tenonowar ana maramaim i tibiyasisir, baise aurin an wairoron en, anayabin tur tenonowar ana veya boro hinitumitum naatu routobon nan nabubuwih ana veya boro mar ta’imon hinara’iy.
14 O yuwoyó kakari keweroko umbuŋgurí ŋuko ŋandiro: unipareto mandí ŋu iŋoteŋgo. Quko o noko koro quro iŋaŋawí tero onoŋoye parámi siyoro o niŋgu-niŋgu tewero qu seqayoteŋgo. O soso ŋundo iŋondutuye wiriyoní kama woteyote.
14 Ub afa kokor ro’on wanawanah hire’ere, i sabuw God ana tur tenonowar, baise iti tafaram ana yasisir, tafaram ana yababan, naatu tafaram ana sawar isah tenotanot kwanekwan; imih ro’oh etei tekokokor naatu men ta ebiyamur.
15 O yuwo musiyó noko meté muno umbuŋgurí ŋuko ŋandiro: unipareto mande iŋoro toworo kondé kaŋeyuriqo, eŋgé parámi tunoqeyote.
15 Baise ub me gewasin yan hire’ere, i sabuw iyab God ana Tur Gewasin hinowar dogoroh tutufin etei hibai, naatu nati tur isan hiten nowanowar tebowabow boro niw.
16 “Uni kato suru tupuŋoro kumbe quroko kama rukukuwoyoweya, ko yakutí etewero quro kusuŋoyómo kama reweya. Kini, rero koreko pikoyi unindo ya quroko arero hiyó ŋu qenewaŋgo.
16 “Orot men yait ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut in, o gem babanamaim yai in to’abamih. Baise ana efanamaim sikof, saise sabuw boro ana marakawin hina’itin naatu kawin hinan bar hinarun.”
17 Hamó, o soso sóqeyote ŋuko imemoŋgo tunomo tunoqeweya. Ko o soso unindo weyoŋoyoteŋgo ŋuko imemoŋgo tunomo tunoqiní unipareto ŋu qene iŋowaŋgo.
17 “Anayabin abisa baibunuwenamaim inu’in, God boro nabotait nirerereb, naatu abisa hisakirafut inu’in, sum boro natakweb nan bebeyan marakawamaim natit.”
18 Ŋunde ŋuroko mande ŋa hamó iŋoyi. Uni ka o kumi towoyote tiníqo, Anutuko o kumi kaŋuya saŋanímo rero inoweya. Uni ka oyó moré kini quko, oka siyoteno, yero iŋoyote ŋuko Anutuko siyoní kini teweya.”
18 Imih tur iti kwanonowar i kwananowar gewas, anayabin orot yait isnubanub tur enonowar gewagewas, God boro dogoron nabotawiy tur moumurih na’in naniyah boro naso’ob. Baise orot yait tur isan men isnubanub enonowar, dogoron boro nahirafut naatu abisa kikimin ana notamaim ma enotanot auman God boro nabosair.”
19 Ŋu naruko ŋuno Yesu koro nimímboya kone-topémboya, Yesu qeneto, yero maheŋgurí. Quko unipare qambu horé ya ŋu maŋgori ene Yesu taŋgímo owero mepémo kini.
19 Jesu hinah naatu taitin itinamih hina, baise men karam boro hita run biyan hitatit, anayabin sabuw rou’ay gagamin na’in ef hifut.
20 Kowe uni kumimbo Yesu ŋande miraŋgurí, “Náŋge, kone-topoke mirako kaŋero ke kiyowero yeteŋgo amu,” yaŋgurí.
20 Orot ta na Jesu biyan tit eo, “O hinat naatu taitit hina ufun tebatabat tekokok o hina’iti.”
21 Quko yi mande topé ŋande yimiraró, “Unipare Anutu koro mande qu iŋoro howeyoteŋgo ŋundo ta neneŋo náme one-topone,” yaró.
21 Jesu sabuw etei nati hibatabat iuwih eo, “Sabuw iyab God ana tur hinowar tebobosiyasiyar, nati sabuw i ayu hinai naatu taitu.”
22 Asa naru kano Yesu koya iŋo-iŋo rewero uniyómboyawaŋgo kano oro ŋande yimiraró, “Nore sono towokaróŋoro andusina uyato.” Yero uyareŋgurí.
22 Ana veya ta Jesu ana bai’ufununayah bairi wa afe’en hiyen naatu iuwih, “Kwana boy tana rabon tanan harew kukuf rewan raunane tanayen.” Basit wa hinatait hitit,
23 Asa uyareyate Yesu waŋgo quroko eteyoní matú parámi mahero waŋgo kikíŋoní sono waŋgo quroko uní windoroŋowero taró.
23 rar hikutatar hirabon hin. Nati ana veya’amaim Jesu matan fot wa wanawanan inure inu’in naniyan meyemeye wowog batabat tafair tit kukuf yan re rabih, wa harew iwan hisiwisiw men karam.
24 Ŋunde tiní uyaro Yesu okokoworo miraŋgurí, “Awa, awa, nore piyo tewe teteto ŋa!” Ŋunde yi otoqoro matú koya sono koya qene yiní imaqero pitu ko kama okoko tariyó.
24 Basit bai’ufununayah hina Jesu hibunibun hio, “Regah, Regah! Wa iu’unun tana morob!” Jesu misir wowog, yabat hairi kwararih iuwih, mar ta’imonamo nuwarob e’afuw.
25 Asa enendo ŋande osese yereró, “Date koro? Yeŋo iŋondutuye ŋu dano yote?” Yiníqo, iŋondata parámi tero sasaro tero ŋande epe mito-mito taŋgurí, “Uni ŋako dani horé? Enendo matú koya sono koya yiní iŋoro ene maŋgó howetiri!”
25 Imaibo ana bai’ufununayah ibatiyih, “Kwa a baitumatum i menamaim kwayai?”
26 Yate-yate Galili mira andusina quno Gerasa mirako ŋuno sono towotapémo uyareŋgurí.
26 Jesu ana bai’ufununayah bairi hiboy hirabon hin tafaram Gerasa imaim hitit, Galilee harew kukuf rewan raunane.
27 Uyariqo, yendé uni kato kheko kopo yereró. Uni ŋu yuqa piyimiene quroko yoraŋgo, ko naru rokóŋoro kowe punu-punuyó kama punuwaró, yano kama eteyaró. Kini, uni tapu yendémo ŋuno naŋge yora.
27 Jesu wa afe’enane dones yan bisure auman, orot ta nati bar merarane demon koun hiyen hiforatoun kwamur manin maiyow ana bar itumar, segar rah yahimaim, watu’umaim in ma reremor tit nan hairi hitar.
28 Asa Yesuko qenero yuqa pusú ŋu ŋande yimiraró, “Ye toŋi,” yaró. Ŋunde yiní Yesu qenero kiwero Yesu khímo nokono umbu raŋoro ki parámi ŋande taró, “Yesu, Anutu Koreko Horé yote ŋuro Naŋuní, ke do nereweya?” (Komo naru piru yuqa ŋundo uni ŋu kondé sopoyaŋgo. Uni kumimbo utó kondémbo khí kandí kusiyoro sopoyaŋgo, quko yuqa ŋundo wimbu inoyi utó kondé ŋu soso romboŋero yuqa piyimi ŋundo ene ri mira wimbímo toŋeró.)
28 Naatu nuw Jesu i’itin ana veya nanamaim ra’iy rerey fanan aumetawat na’in iwow eo, “Jesu God auyomtoro’ot Natun, ayu isau boro abisa inasinafumih kunan? Abifefeyani men baimakiy initu!”
29 — ausente —
29 Iti na’atube eo, anayabin demon mowan orot baihamiyin titamih Jesu kwarartatab iu. Mar maumurih maiyow demon kakafih iti orot ana yawas etei hibi’a’afiy, an uman seinimaim ti’utan dibur baremaim tekaif tema’am, baise itukwar chain tituru’uru’um, tebonawiy ten arar yan imaim ema ereremor.
30 Asa Yesuko ŋande oseseyaró, “Owéŋge neko.” Ŋunde yiní ŋande nekaró, “No owéne Lekiyon.” Ŋunde yaró, dokoro yuqa piyimi qambu ŋu ene quroko uro maŋgoreyaŋgo.
30 Jesu ibatiy eo, “O wab i mi’itube?” Orot iya’afut eo, “Ayu wabu i ‘Burut.’” Anayabin demon maumurih na’in iti orot wanawanan hirun hiforatoun hima’am.
31 Yuqa piyimi ŋundo Yesu kondé ŋande oseseyaŋgurí, “Keto nore nohowiqo, meré piyimi horé mu ŋuno kama uwato.”
31 Demon Jesu hifefeyan men hikok boro tiyafarih hitan Sou Awan Wanu’umin hitama.
32 Po wata mira purímo kutaqemo ŋuno yoraŋgo. Asa kondé oseseyaŋgurí, “Norotoka po quroko uto.” Yi Yesuko, “Meté,” yaró.
32 Naatu nati oyaw sisibinamaim i for burut hima hi’u’ufar, imih demon na for wanawanah run isan Jesu hifefeyan, naatu Jesu ana baibasit itih, iuwih hibihir hitit.
33 Yiní yuqa piyimi ŋu uni ŋu rotoro po quroko uŋgurí. Uyi po ŋu kheŋgeŋo purí titiní moŋgo rokaráŋoro sono towo quroko uro sono nero khumomukaŋgurí.
33 Demon orot biyanane hitit i hinunuw hin for wanawanah hirun, naatu for burut hibatabat fan naiwan hinunuw hire hin harew kukuf yan hire etei hi’atomatom himorob.
34 Asa po sopo-sopo unindo qenero sore toŋero yendé parámimo ŋuya mira soso ŋuno mande piŋa ŋu yimiraŋgurí.
34 Naatu orot nati for hima’uten hima’am, abisa matar hi’itin, himisir hinunuw hin bar merar hitit, sabuw etei hai tur hi’owen. Naatu tur tasasar in sabuw afa bar merar gidigidihimaim hima’am auman hinowar.
35 Yimiroyi unipareto o tunoqaró ŋu qenewero maheŋgurí. Mahero Yesuko mahi uni yuqa piyimi ŋu quro koŋgo yohowaró muko tuwi kowí punuworo iŋo-iŋoyó hiyóqiní Yesu khí rorowo kunditeyaró. Ŋu qenero sasaro parámi horé taŋgurí.
35 Sabuw abisa mamatar itinamih hitit hina Jesu biyan hititit, orot demon hiforatoun hima’am Jesu biyawas, i Jesu sisibinamaim mare, ukwarin ruboun ar bai us ma’am hi’itin hai bir ra’at.
36 Uni o tunoqaró ŋu qeneŋgurí ŋundo uni ŋundo date tero meté taró ŋuro unipareno yesowo yaŋgurí.
36 Naatu sabuw afa orot demon hiforatoun hima’am Jesu mi’itube iyawas hi’i’itin sabuw afa hai tur hi’owen.
37 Ko uni soso Gerasa mira koŋgo qundo sasaro parámi horé tero kondé miraŋgurí, nore noroto toŋe, yaŋgurí. Ŋunde yi Yesu waŋgo saŋano oro toŋeró.
37 Naatu sabuw nati tafaram Gerasa wanawanan hima’ama, Jesu hiu tafaram itumar, anayabin hai bir ra’at, naatu Jesu re wa bai matabir maiye rabon.
38 Quko koretero uni yuqa piyimi ene koŋgo toŋeŋgurí ŋundo Yesu koya toŋewero koro kondé oseseyaró. Quko Yesuko soréŋoro ŋande miraró,
38 Naatu Orot nati demon biyanamaim hititit Jesu ifefeyan hairi namih, baise Jesu eo, “O i abiyafari
39 “Ke yendéŋgemo uyareya o soso Anutuko o te samaka kere ŋuro yimito.” Ŋunde yiní toŋero yendéyómo ŋuno Yesuko o tero samakaŋaró ŋuro unipare yesoworo yimiraró.
39 ina’intabir maiye a bar, abisa God isa sisinaf, i sabuw hai tur ina’owen.” Basit orot in bar merar run remor Jesu isan mi’itube sisinaf sabuw etei hai tur eowen.
40 Asa Yesu pitu ko sono towotapé andusina uyareyoní unipare qambu soporo, mahete, yero niŋgu-niŋgu taŋgurí.
40 Jesu matabir rabon na harew kukuf rewan raunane yey ana maramaim, sabuw rou’ay gagamin na’in hitit ana merar hiyi, anayabin isan hima hikakaif natit.
41 Uni ka Juda koro huru-huru yasopoyara qu, owí muko Jairus, ŋundo Yesu khímo umbu raŋoro enendo yayómo owero quro kondé oseseyaró.
41 Naatu Jew hai Kou’ay Bar kaifenayan orot wabin Jairus na Jesu nanamaim sun yowen ifefeyan, ana kok i mi’itube Jesu hairi hitan ana bar.
42 Dokoro nambuní kanata na, kumima naruyó 12 ŋunde qu, wambaka khumaró. Asa Yesu uyareyoní unipare qambu ŋuya uyaro eneya epe ki-ki taŋgurí.
42 Anayabin i natun babitai ta’imonamo ana kwamur 12 na’atube i ana sawow ra’at momorob.
43 Ŋunde tiqo, pare ka ŋuya yora, pare ŋu kombo khumo naru rokóŋo teyara. Kumima naru 12 ŋunde rotaró, quko dotako se khumoyó ŋu riní meté tewero mepémo kini.
43 Nati sabuw wanawanahimaim i babin ta ana faifuwamaim rara kakafin bota’ar ma’am kwamur etei 12 na’atube sawar, yawas isan kabay gagamin maiyow doket tubunih baiyawasin isan sinaf, baise men yait ta iyawasimih.
44 Asa pare ŋu Yesu huwósina mahero tuwiyó piru ŋu tapémo pekáŋaró. Ŋunde pekáŋoní sitú ŋu waka ta kini taró.
44 Nati ana veya’amaim sabuw rau’ay hinan wanawanan babin na Jesu ufunane tit eof ana faifuw tainin butubun, naatu mar ta’imonamo rara kakafin nununuw nutanub.
45 Ko Yesuko osese ŋande taró, “Danimbo peka nerete?” Yiní uni soso, norendo kini, yiqo, Pitako yaró, “Awa, unipare qambu ke wuriri kerero kaŋero keya epe womo-womo teteŋgo ŋu.”
45 Jesu naniyan tatam eo, “Yait ayu butubunu?”
46 Quko Yesuko yaró, “Wimbune kumi norotoní iŋoteno, ŋunde ŋuro no ŋande iŋoteno, kato peka nerete.”
46 Baise Jesu eo, “Sabuw afa ayu hibutubunu. Anayabin hibubutubunu ana veya’amaim au fair titit naniyan atatam.”
47 Asa pare ŋu iŋaró, ene sóqewero mepémo kini. Ŋunde ŋuro yukuworo khímo umbu raŋaró. Ko enendo unipare toŋeyemo do murí karo Yesu towaró, ko se khumo ŋu waka ta kini taró, ŋuro yaró.
47 Babin naniyan baib i yawas naatu men karam boro tibun, imih Jesu nanamaim an uman hi’oror auman tit sun yowen, sabuw etei matahimaim ana tur eowen aisim butubun, naatu bubutubun ana veya’amaim marta’imon yayawas auman ana tur eowen.
48 Yiní Yesuko miraró, “Nambone, keŋo iŋondutukepokoriní meté tete. Ke toŋe, newondeke ime yoní.”
48 Imaibo, Jesu babin isan eo, “Natu a baitumatumamaim iyawas. Tufuwamaim ina remor inan.”
49 Yesu mande yeyoní naŋge huru-huru ya ŋuro sopo-sopo unindoro kho uni ka maheró. Mahero sopo-sopo uni ŋu ŋande miraró, “Namboke khuma. Rondaqe-rondaqe uni roto quhurí watí ma inowero.”
49 Jesu iti na’at bat eo auman, Kou’ay Bar ana bonawiyen orot ana barene kob hina hitit hio, “Jairus o natu babitai i morob, imih men bai’obaiyenayan nawiyin airi na isan inanotamih.”
50 Yesuko mande ŋu iŋoro sopo-sopo uni ŋu ŋande miraró, “Ma sorewero. Ke iŋondutu hamó qu naŋge teka simóŋge meté teweya.”
50 Iti na’at hibat hio Jesu nowar, naatu Jairus isan eo, “Men inabir, baise initumatum natu babitai boro nayawas.”
51 Asa yano mahero Yesuko unipare qambu yano owero yero soré yereró, ko Pita, Jon, Jems, ko simó ŋuro iwí-nimí ŋu naŋge yorero ya quroko oŋgurí.
51 Naatu hina bar hititit ana veya’amaim, sabuw etei eotanih ufun hibat, i Peter, John, James, naatu kek hinah tamah akisihimo iuwih bairi bar wanawanan hirun.
52 Unipare soso yendémo yoraŋgo qundo simó ta ŋuro sikíqero tendo parámi teyaŋgo. Quko Yesuko ŋande yimiraró, “Ye ma tendowero, dokoro simó ŋu kama khuma. Kinaŋge eteyote.”
52 Sabuw etei kek momorob isan hiyababan hima hirererey, Jesu iuwih eo, “Men kwanarerey, kek i matan fot inu’in, men morobomih.”
53 Unipareto, komo khuma, yero iŋaŋgurí, asa ko ene qene yomaŋgurí.
53 Sabuw etei Jesu eo i bai’iyab na’atube imih himarib. Anayabin i matah yan kek morob hi’itin hiso’ob.
54 Quko Yesuko pare ta ŋu kandímo toworo ŋande yaró, “Pare ta, otoqo,” yaró.
54 Baise Jesu na kek uman bai, eaf eo, “Babitai, kumisir!”
55 Yiní eneŋo yuqayó pitu ko quroyómo uní waka ta otoqaró. Ŋunde tiní Yesuko, o qímboro roŋgaruwo, yimiraró.
55 Babitai ayubin matabir na wanawanan run, mar ta’imon yawas misir mare ma. Imaibo Jesu kek bay baitin aa isan hinah tamah iuwih.
56 Pare ta ŋu otoqoní iwí-nimí qenero newondeyari uroní niŋgu-niŋgu tariyó. Quko Yesuko ŋande yimiraró, “Yari o tunoqete ŋaro unipare ma yimirowero.”
56 Kek hinah tamah hifofofor men kafaita, baise Jesu eofafarih eo, “Abis matar kwa’i’itin men orot babin ta ana tur kwana’owenamih.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.