Mateus 5
mxv (MXV) vs VC
1 Ra te xini Jesús ña kuaꞌa ni yuvi xaa, ra saa nandaa ra iin koꞌndo ndakunduꞌu ra, ra kuyachin ndia itaꞌan xiꞌin ra nuu ra.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Ra saa xaꞌa ra sañaꞌa ra na kachi ra saa:
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 ―Vaꞌa ni kee ndoꞌo, na nda̱ꞌví, na xini ñuꞌu ndiee Ndioxi nuu vichin, chi kuenda ndoꞌo va ke kuu ndivi nuu xanꞌdia ra chiñu.
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 Ra vaꞌa ni kee ndoꞌo, na xáku vichin, chi vaxi kii ra ndoꞌo kuvi ndo kusii ni ini sa Ndioxi va.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 Ra vaꞌa ni kee tu ndoꞌo, na vita ni ini vichin, chi ndoꞌo kuvi na ndakiꞌin ñuꞌú ña ndikaꞌan Ndioxi taxi ra.
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 Ra vaꞌa ni kee tu ndoꞌo, na kaꞌun ini nima vichin, ra ndachi ini ndo ña kuni ndo kuni soꞌo ndo ña kaꞌan Ndioxi, chi vaxi kii ra kuni va soꞌo ndo tuꞌun ra.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 Ra vaꞌa ni kee ndoꞌo, na ndaꞌvi ni ini vichin, chi ndoꞌo kuvi ndo kundaꞌvi ni ini Ndioxi kuni ra.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 Ra vaꞌa ni kee ndoꞌo, na ndakú nima, chi ndoꞌo kuvi ndo kuni nuu Ndioxi.
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 Ra vaꞌa ni kee tu ndoꞌo, na ndachutaꞌan mani yuvi na kanitaꞌan va, saa chi ndoꞌo kuvi ndo kunani seꞌe Ndioxi va.
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 Ra vaꞌa ni kee tu ndoꞌo, na kundivaꞌa na xiꞌin xaꞌa ña xa ndo ña vaꞌa ña kuni Ndioxi, chi ndoꞌo kuvi ndo niꞌi taꞌvi koo xiꞌin Ndioxi nuu xaꞌndia ra chiñu.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 Ra vaꞌa ni kee ndo, te kañaꞌa na xiꞌin ndo, ra kani taꞌan na xiꞌin ndo, ra xavaꞌa ini na tuꞌun chiꞌña xaꞌa ndo, xaꞌa ña ndikun ndo yuꞌu.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Ra te xá na suꞌva xiꞌin ndo, ra na kusii ni ini ndo, chi ndivi ninu iyoo iin ña chee ni niꞌi ndo sa Ndioxi; ra na kuayüꞌvi ndo, chi saa xa tu na xiꞌin na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa va ―kachi Jesús xiꞌin na.
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Ra xa kundaa va ini ndo chi köo na ndatuun ñùꞌù, ra te ndiꞌi tu nandasi na xikoꞌo nuu ña, chi nuu sukun va chinduꞌu na ña, ra saa ke vaꞌa ^tuun ña nuu takundiꞌi va na ndee veꞌe kan.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Ra saa ke na koo tu ndoꞌo va, ña kuyeꞌe ndo nuu na yuuvi yoꞌo, ra kuni na takundiꞌi ña vaꞌa ña xa ndo, ra ndasakaꞌnu na Tata yo Ndioxi ra iyoo ndivi ―kachi Jesús xiꞌin na.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Ra ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, ra na kundaa ini ndo: chi ndia nii tuꞌun loꞌo xiꞌin ndia nii letra loꞌo ña kuu ndiayu Ndioxi ña tiaa ra Moisés xinaꞌa, ra ndïꞌi xaꞌa ña, ra nii na ndiꞌi va xaꞌa ña yuuvi yoꞌo, ndi su xiniñuꞌu xinu ndiꞌi va ña kaꞌan tuꞌun Ndioxi.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 Ra ndia ndia ka yuvi na xïin kandixa sava chiñu loꞌo ña xaꞌndia ndiayu Ndioxi nuu na, ra nii sañäꞌa tu na inka yuvi ña na kandixa na ña kaꞌan ña, ra na xa ña yoꞌo ra na loꞌo vaꞌa va kuu na nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu. Ndi su yuvi na kandixa takundiꞌi chiñu ña xaꞌndia ndiayu Ndioxi, ra sañaꞌa tu na inka yuvi ña na kandixa na ña, ra na kan kuvi na kuu na kunaꞌnu vaꞌa ka va nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndoꞌo vichin, ra na kundaa vaꞌa ini ndo, chi küvi kiꞌvi ndo ndivi nuu xaꞌndia Ndioxi chiñu, tu na kandïxa ndinuni vaꞌa ka ndo Ndioxi nuu na maestro na sañaꞌa ndiayu Ndioxi xiꞌin na fariseo ―kachi Jesús xiꞌin na.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Ndi su yuꞌu tu kaꞌan xiꞌin ndo vichin, chi ndia ndia ka yuvi na sáa̱ ini xini ñani taꞌan, ra kixi va tundoꞌo sata na kan; ra saa tu yuvi na kandivaꞌa xiꞌin taꞌan va, chi ku̱ꞌu̱n tu na kan va nuu na chiñu naꞌnu ña kundaku kuachi xiꞌin na; ra yuvi na kaꞌan, “na kiꞌvi” xiꞌin ñani taꞌan, ra ndia ndiaya nuu xixi ñuꞌu ke ku̱ꞌu̱n na kan kuꞌun na xaꞌa tuꞌun kan.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 ’Ra ña kan ke kaꞌan yu xiꞌin ndo vichin, chi tu kuaꞌan ndo ña soko ndo ñaꞌa nuu Ndioxi ra te ndixaa ndo nuu arta yii veꞌe ñuꞌu kaꞌnu kan, ra ikan na ndakaꞌan ndo ña väꞌa iyoo ini iin ñani ndo xini na ndoꞌo,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 saa ra, vaꞌa ka va na ndakoo ñaꞌa ndo, ñaꞌa ña niꞌi ndo kuaꞌan ndo nuu arta yii kan, ra xiꞌna ka va na kuꞌun ndo ña ndakaꞌan mani ndo xiꞌin na, ña na koo kaꞌnu ini na xaꞌa ndo, ra saa vi ke kuvi nandiko ndo kuꞌun ndo ña soko ndo ñaꞌa ña kuaꞌan xiꞌin ndo nuu Ndioxi.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 ’Ra tu ndia na taxi kuachi xaꞌa ndo nuu na chiñu, ra vaꞌa ka va yachi na ndakaꞌan mani ndo xiꞌin na, ña vaꞌa na küꞌun ndo veꞌe chiñu, chi tu na kuꞌun ndo nuu ra juez ña sandaku ra kuachi xiꞌin ndo, saa ra ndataxi va ra kan ndoꞌo ndaꞌa ndia kumisio, ra chikaa va ndia ndoꞌo veꞌe kàà.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Ra ña ndixa ke kaꞌan yu xiꞌin ndo, chi këe yachi vi ndo veꞌe kàà tu na taan ndia ndoꞌo, chi xiniñuꞌu ndiakua chaꞌvi ndiꞌi va ndo xuꞌun ña nduku ra juez nuu ndo, ra saa vi kee ndo veꞌe kàà ―kachi Jesús xiꞌin na.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Ndi su yuꞌu tu kaꞌan xiꞌin ndo vichin: tu ndia iin tiaa ra ixtoꞌni ra nuu iin ñaꞌa, ra ndikun kuni ra kusun ra xiꞌin ña, saa ra xa kuachi va ke xa nima ra xiꞌin ña.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 ’Ña kan ke tu iin xiyo nduchi nuu kuaꞌa kun, ra kuni ña sandakava ña yoꞌo, ña sa kun kuachi, saa ra vaꞌa ka va na tava kun ña, ra sakana kun ña; chi vaꞌa ka va ke na sandiꞌi kun xaꞌa iin xiyo nduchi nuu kun, nuu ña kuꞌun iinii saa kun ndiaya.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Ra tu ndaꞌa kuaꞌa kun ke kuni sandakava yoꞌo ña sa kun kuachi, saa ra vaꞌa ka va ke na kaꞌndia kun ña, ra sakana kun ña, chi vaꞌa ka va ke na sandoñuꞌu kun iin xiyo iki kuñu kun, nuu ña kuꞌun iinii saa kun ndiaya ―kachi Jesús xiꞌin na.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 Ra saa ndikaꞌan ka ra xiꞌin na kachi ra saa:
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ndi su yuꞌu tu kaꞌan xiꞌin ndo vichin: ra tu ndia iin tiaa ra na ndakoo ra yasiꞌi ra, ra ndi su süvi xaꞌa ña ña xika ña xiꞌin inka tiaa ke ndakoo ra ña, chi ña kuni mii va ra ke sa ra saa, saa ra, kuachi ra kan va ke tu na ndakiꞌin ña inka tiaa, saa chi taꞌan kuachi ña xa na ndiaka taꞌan ke xa tu ña kan va. Ra tiaa ra tandaꞌa tu xiꞌin iin ñaꞌa ña nindoo nuu yii, ra iin kuvi va kuachi ra kan xiꞌin na ndiaka taꞌan, na kanduu ndiayu Ndioxi ―kachi Jesús xiꞌin na.
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 Ra saa ndikaꞌan ka ra kachi ra saa xiꞌin na:
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ndi su yuꞌu tu kaꞌan xiꞌin ndo vichin, ndia nii ñaꞌa chunäꞌa ndo, ni ndivi ninu küvi chunaꞌa ndo, chi ikan kuu nuu nduꞌu Ndioxi va.
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Ra nii ñuꞌu yoꞌo küvi chunaꞌa ndo, chi nuu xañu Ndioxi va kuvi ña; ra nii ñuu Jerusalén küvi chunaꞌa ndo chi ñuu Ndioxi, ra kuu rey ra kaꞌnu, va kuvi ña.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ra nii xini tu ndo küvi chunaꞌa ndo, chi ndia nii ixi loꞌo xini ndo ra küvi ndanama ndo ña, ña nduu ña, ña yaa a ña ndiaa.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Ña kan ke te kaꞌan ndo ndia ndia ka va ña, ra tu kuvi sa ndo ña, ra “kuvi”, kachi va ndo, ra tu küvi sa ndo ña, ra “küvi”, kachi va ndo. Chi takundiꞌi ka tuꞌun ña ndakunuu kaꞌan ndo, ra xa kuenda ña väꞌa va kuvi ña kan ―kachi Jesús xiꞌin na.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 Ra saa ndikaꞌan ka ra kachi ra saa xiꞌin na:
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ndi su yuꞌu kaꞌan tu xiꞌin ndoꞌo vichin: Tu ndia na ^xa ña väꞌa xiꞌin ndo, ra na sä ndoꞌo ña väꞌa xiꞌin na, ra tu ndia na xakin xaꞌndia iin xiyo nuu ndo, ra na taxi ndo inka xiyo nuu ndo na kani va na.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Ra tu ndia na xakin kuachi xiꞌin ndo ña kuni na kindiaa na tikachi ña niꞌnu ndo, ra na taxi ndo ña ndaꞌa va na, ra ndia koto ña ndixi va ndo na taxi ndo kuꞌun xiꞌin na.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Ra tu ndia na xa nduxa xiꞌin ndo ña kuiso ndo ñaꞌa xiꞌin na, iin mil metro, saa ra ndia uvi mil metro va na kuꞌun ndiaka ndo ña xiꞌin na.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Ra na nduku ñaꞌa nuu ndo, ra taxi ndo ña ndaꞌa va na, ra na tatu ñaꞌa nuu ndo, ra na kuxïꞌndia ndo ña nuu na ―kachi Jesús xiꞌin na.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 Saa ndikaꞌan ka ra kachi ra saa:
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Ndi su yuꞌu tu kachi saa xiꞌin ndo vichin: Kuꞌvi ini ndo kuni ndo na sáa̱̱ ini xini ndoꞌo, ra na kaꞌan tu ndo xiꞌin Ndioxi xaꞌa na kanitaꞌan xiꞌin va ndo.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 Ra saa ke ndañaꞌa ndo mii ndo ña ndixa ke kuu ndo seꞌe Ndioxi ra iyoo ndivi, chi ra kan kuvi ra ^taxi kanata ñuꞌu ra tuun ña sata na vaꞌa xiꞌin na väꞌa va, ra ^taxi tu ra kuun savi sata na vaꞌa xiꞌin na väꞌa va.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Ra tu kuꞌvi ini ndo xini ndo takua na kuꞌvi ini xini ndoꞌo va, saa ra köo yaꞌvi ndiaa vi ña nuu Ndioxi, chi saa xa tu na yuvi na kuëe kandixa Ndioxi va.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Ra tu xatoꞌo ndo takua na ndikun Ndioxi xiꞌin va ndo, saa ra köo yaꞌvi ndiaa vi ña nuu Ndioxi, chi saa xa tu yuvi na xïni ichi Ndioxi va.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Ña kan ke ndakú ni na koo nima ndo, ra ndia ta kuꞌva iyoo mii Tata yo Ndioxi ra nduꞌu ndiví ninu va ke, na koo ndo; chi ra kan ra vaꞌa ni ra; ra niña ña ndakú va ^xa ra ―kachi Jesús xiꞌin na.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.