Lucas 22
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVT
1 Ta cha nyañaa yatyin quɨvɨ cha coo vico pascua vico nu tuhva ñu chachi pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́ chihin.
1 A Festa dos Pães sem Fermento, também chamada de Páscoa, se aproximava.
2 Ta ra cacuví nuu chi tata sutu chihin ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu, nducú xaan ra cuhva yoso caa ta cacahñi ra chi ra Jesús. Soco cayuhví ra chi ñáyɨvɨ.
2 Os principais sacerdotes e mestres da lei tramavam uma forma de matar Jesus, mas tinham medo da reação do povo.
3 Tyicuan ta quɨhvɨ̱ cuihna chi ra Judas cha catyí ñáyɨvɨ Iscariote chi. Ta maa ra cuvi noo ra cha uchi uvi tahan ra cha nacachi̱ ra Jesús.
3 Então Satanás entrou em Judas Iscariotes, um dos Doze,
4 Ta ra cuan, chaha̱n ra chi cahan ra chihin ra cuví nuu chi tata sutu, ta chihin ra cuví nuu chi ra sahá cuenda vehe ñuhu cahnu. Ta candatuhu̱n tahan ra yoso caa cunacuhva cuenda ra chi ra Jesús.
4 e ele foi aos principais sacerdotes e aos capitães da guarda do templo para combinar a melhor maneira de lhes entregar Jesus.
5 Ta ra cuan sɨɨ xaan cacuví chi ra. Ta tyaa̱ ra cuhva vatyi cuhva ra xuhun chi ra Judas.
5 Eles ficaram muito satisfeitos e lhe prometeram dinheiro.
6 Ta ra Judas ndoo ra vaha. Ta quichaha nducu ra cuhva yoso caa cuhva cuenda ra chi ra Jesús chi tata sutu cuan, cuhva cha yori ñáyɨvɨ nyicú chihin ra.
6 Judas concordou e começou a procurar uma oportunidade de trair Jesus, para que o prendessem quando as multidões não estivessem por perto.
7 Ta chaa̱ quɨvɨ cha cuví vico nu chachí ñu pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́. Ta suri quɨvɨ cuan tuhvá ñu chahñi ñu noo mbee luhlu cha vico pascua cuan. Vatyi cachi ñu chi tɨ.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando o cordeiro pascal era sacrificado.
8 Ta ra Jesús tachi̱ ra chi ra Pedro chihin ra Juan, ta catyí ra chi ra:
8 Jesus mandou Pedro e João na frente e disse: “Vão e preparem a refeição da Páscoa, para que a comamos juntos”.
9 Tyicuan ta quichaha ndaca tuhun ra chi ra:
9 “Onde o senhor quer que a preparemos?”, perguntaram.
10 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
10 Ele respondeu: “Logo que vocês entrarem em Jerusalém, um homem carregando uma vasilha de água virá ao seu encontro. Sigam-no. Na casa onde ele entrar,
11 Ta ca̱tyi ndo chi chitoho vehe cuan: “Ra Sacuaha, cuñí ra coto ra nya nyaá cuartu nu sanduvaha ra cha cuxiñi ra chihin ra cachicá noo chihin ra, vatyi casanducahnu ra vico pascua.” Tyicuan caa ca̱tyi ndo chi ra.
11 digam ao dono: ‘O Mestre pergunta: Onde fica o aposento no qual comerei a refeição da Páscoa com meus discípulos?’.
12 Tyicuan ta maa ra cuan cusañaha ra cuartu cahnu ityi sɨquɨ nu cu uvi piso chi ndo. Ta cha yaha̱ nduvii. Ta yucuan sa̱nduvaha ndo cha cuxiñi yo ―catyí ra chi ra.
12 Ele os levará a uma sala grande no andar superior, que já estará arrumada. Preparem ali a refeição”.
13 Tyicuan ta cuahan coyo ra. Ta nañihi̱ ra tandɨhɨ tari cuhva catyi̱ ra Jesús. Tyicuan ta casanduvaha̱ ra cha cuxiñi ra cha vico pascua cuan.
13 Eles foram e encontraram tudo como Jesus tinha dito, e ali prepararam a refeição da Páscoa.
14 Yucuan ta cha chaa̱ cuhva cha cuxiñi ra Jesús ta tandɨhɨ apóstol ra, cachicunyicu̱ ra yuhu mesa.
14 Quando chegou a hora, Jesus e seus apóstolos tomaram lugar à mesa.
15 Tyicuan ta ra Jesús quichaha catyí ra:
15 Jesus disse: “Estava ansioso para comer a refeição da Páscoa com vocês antes do meu sofrimento.
16 Vatyi nya ri ca ihya cua cachi ta cucúvi. Yucuan ta cachi tiqui soco nya nu nyacá ñaha Nyoo ―catyí ra.
16 Pois eu lhes digo agora que não voltarei a comê-la até que ela se cumpra no reino de Deus”.
17 Tyicuan ta quehe̱n ra noo vasu vinu. Ta nacuhva̱ ra tyiyahvi nyoo chi Nyoo, ta sayaha̱ ra chi tandɨhɨ ra nyicú chihin ra. Ta quichaha catyi ra:
17 Então tomou um cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois, disse: “Tomem isto e partilhem entre vocês.
18 Vatyi catyí chi ndo vatyi ma coho que vinu tɨchaha ndɨvɨ nyacua nya quichi cha nyacá ñaha Nyoo ñayɨvɨ̱ ihya ―catyí ra.
18 Pois não beberei vinho outra vez até que venha o reino de Deus”.
19 Ta yaha̱ cuan ta quehe̱n ra pan. Ta nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo. Ta tahvi̱ sava ra. Ta chaha̱ ra chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha catyí ra:
19 Tomou o pão e agradeceu a Deus. Depois, partiu-o e o deu aos discípulos, dizendo: “Este é o meu corpo, entregue por vocês. Façam isto em memória de mim”.
20 Ta cha yaha̱ cuxiñi ra, tyicuan ta quehe̱n tucu ra vaso vinu tɨchaha ndɨvɨ, ta quichaha catyí ra:
20 Depois da ceia, Jesus tomou o cálice de vinho e disse: “Este é o cálice da nova aliança, confirmada com o meu sangue, que é derramado como sacrifício por vocês.
21 ’Soco vityin, ra cha cua nacuhva cuenda chii chi ra xaan iñi chii, ɨɨn ri yoso ndaha ra chihin ndahi nu mesa ihya.
21 “Mas aqui, partilhando da mesa conosco, está o homem que vai me trair.
22 Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cua cuvi chii tari cuhva cha nyaá maa tyi cuvi chii. Soco ¡ndahvi ra ndahvi, ra cha cunacuhva cuenda chii! ―catyí ra Jesús.
22 Pois foi determinado que o Filho do Homem deve morrer. Mas que aflição espera aquele que o trair!”
23 Tyicuan ta ra cachicá noo chihin ra Jesús quichaha candaca tuhun ra chi tahan ra, nya ra cuví ra cua nacuhva cuenda chi ra chi ra xaan iñi chi ra.
23 Os discípulos perguntavam uns aos outros qual deles faria uma coisa dessas.
24 Yaha̱ cuan ta quichaha candatuhun ra cachicá noo chihin ra Jesús nya ra cahnu ca cuví.
24 Depois, começaram a discutir entre si qual deles era o mais importante.
25 Soco ra Jesús catyí ra:
25 Jesus lhes disse: “Neste mundo, os reis e os grandes homens exercem poder sobre o povo e, no entanto, são chamados de seus benfeitores.
26 Soco nyoho ña tahán chi sacuvi ndo tari sacuví ra cuan. Vatyi tatu cuñí ndo cuvi ndo ra cuví nuu, tahán chi sacuvi ndo tyiño nuu ñáyɨvɨ. Vatyi tatu sacuví ndo tyiño nuu ñáyɨvɨ, ican ndo cuví ra cuví nuu.
26 Entre vocês, porém, será diferente. Que o maior entre vocês ocupe a posição inferior, e o líder seja o servo.
27 Vatyi ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ra cuví nuu cuví ra cha ña sahá tyiño. Ta nyaá ra yuhu mesa ta musu ra sacuví ra tyiño nuu ra. Soco yuhu ra cuví nuu cuví, ta sacuví tyiño nuu ndo.
27 Quem é mais importante, o que está à mesa ou o que serve? Não é aquele que está à mesa? Mas não aqui! Pois eu estou entre vocês como quem serve.
28 ’Soco nyoho tyicuan ri ndɨhɨ ndo chihin, tandɨhɨ chaha cha nyehí tundoho.
28 “Vocês permaneceram comigo durante meu tempo de provação.
29 Yucuan chaha, yuhu chahí noo nu cunyaca ñaha ndo tari cha chaha̱ Suti chii cha cunyaca ñahi.
29 E, assim como meu Pai me concedeu um reino, eu agora lhes concedo o direito de
30 Vatyi cucachi ndo cucoho ndo yuhu mesa chihin nya nu nyacá ñahi. Ta yucuan cunyaa ndo nu tyayu tyaquɨ. Ta cunyaca ñaha ndo chi ndɨ uchi uvi tahan ityi ñáyɨvɨ vachi tata ra Israel.
30 comer e beber à minha mesa, em meu reino. Vocês se sentarão em tronos e julgarão as doze tribos de Israel”.
31 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra Pedro:
31 Então o Senhor disse: “Simão, Simão, Satanás pediu para peneirar cada um de vocês como trigo.
32 Soco chicán xain chi Nyoo cha catyun, vatyi ma ndɨhɨ cha chinó iñun chi ra. Ta quɨvɨ ndu uvi iñun cuatyun ta na chino vaha iñun chii cutyinyeun chi ra tahun cha ma sandɨhɨ ra cha cachino iñi ra chii ―catyí ra Jesús chi ra Simón.
32 Contudo, supliquei em oração por você, Simão, para que sua fé não vacile. Portanto, quando tiver se arrependido e voltado para mim, fortaleça seus irmãos”.
33 Ta ra Simón catyí ra chi ra:
33 Pedro disse: “Senhor, estou pronto a ir para a prisão, e até a morrer ao seu lado”.
34 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
34 Jesus, porém, respondeu: “Pedro, vou lhe dizer uma coisa: hoje, antes que o galo cante, você negará três vezes que me conhece”.
35 Tyicuan ta ndaca̱ tuhun ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra:
35 Em seguida, Jesus lhes perguntou: “Quando eu os enviei para anunciar as boas-novas sem dinheiro, sem bolsa de viagem e sem sandálias extras, alguma coisa lhes faltou?”. “Não”, responderam eles.
36 Tyicuan ta quichaha catyí ra Jesús chi ra:
36 Então ele disse: “Agora, porém, peguem dinheiro e uma bolsa de viagem. E, se não tiverem uma espada, vendam sua capa e comprem uma.
37 Vatyi catyí chi ndo, vatyi tandɨhɨ tuhin cha nyaá nu tutu Nyoo cuchino cava vatyi tyehe caa catyí chi: “Sahá ñu tuhun tyi cuví ra noo ra quiñi iyó.” Tyicuan caa catyí tuhin nu tutu Nyoo. Ta tandɨhɨ cuan cuchino cava ―catyí ra.
37 Pois é necessário que se cumpra esta profecia a meu respeito: ‘Ele foi contado entre os rebeldes’. Sim, tudo que os profetas escreveram a meu respeito se cumprirá”.
38 Tyicuan ta quichaha catyi ra cachicá noo chihin ra:
38 Eles responderam: “Senhor, temos aqui duas espadas”. “É suficiente”, disse ele.
39 Tyicuan ta quita̱ ra Jesús vehe cuan. Ta cuahan ra nya yucu Olivo. Tari cuhva tuhvá maa ra chahan. Ta ra cachicá noo chihin ra cuahan coyo ra chata ra.
39 Então, acompanhado de seus discípulos, Jesus foi, como de costume, ao monte das Oliveiras.
40 Ta cuhva cha chaa ra yucuan, quichaha catyi ra chi ra cachicá noo chihin ra:
40 Ao chegar, disse: “Orem para que vocês não cedam à tentação”.
41 Tyicuan ta cuahan ra Jesús cha cañi ca, tari cuhva cha chaa noo yuu tatu tuchi yo. Yucuan ta chicuɨñɨ chɨtɨ ra. Ta quichaha cahan ra chihin Nyoo,
41 Afastou-se a uma distância como de um arremesso de pedra, ajoelhou-se e orou:
42 ta catyí ra:
42 “Pai, se queres, afasta de mim este cálice. Contudo, que seja feita a tua vontade, e não a minha”.
43 Tyicuan ta tuvi̱ noo ángel, vatyi cuhva ca ra tunyee iñi chi ra.
43 Então apareceu um anjo do céu, que o fortalecia.
44 Ta cha nɨ ri ca cha nyehé xaan ra Jesús tundoho vatyi cuihya vavaha iñi ra, ta ñihi ca chicán tahvi ra chi Nyoo. Ta cuaha xaan tyeen ra quitá ta canacoyó nu ñuhú, ta tari caa nɨñɨ caa.
44 Ele orou com ainda mais fervor, e sua angústia era tanta que seu suor caía na terra como gotas de sangue.
45 Yucuan ta nducuita̱ ra cha ndɨhɨ̱ cahan ra chihin Nyoo. Ta cuanuhu ra nu canyicu tandɨhɨ ra cachicá noo chihin ra. Ta nyehe̱ ra vatyi caquixí ra, cha cuenda vatyi cacuihya xaan iñi ra, ña cacunyee̱ ra ñumahna ta caquixi ra.
45 Por fim, ele se levantou, voltou aos discípulos e os encontrou dormindo, exaustos de tristeza.
46 Tyicuan ta quichaha catyi ra Jesús chi ra:
46 “Por que vocês dormem?”, perguntou ele. “Levantem-se e orem para que não cedam à tentação.”
47 Nɨ cahán ca ra Jesús tuhun ihya, ta cuaha xaan ra cachaa̱ coyo. Ta ityi nuu vachi ra Judas, noo ra chicá noo chihin ra Jesús cuví ra. Ta tuhva̱ ra chi ra Jesús vatyi cua tyayuhu ra xɨtɨn ra.
47 Enquanto Jesus ainda falava, chegou uma multidão conduzida por Judas, um dos Doze. Ele se aproximou de Jesus e o cumprimentou com um beijo.
48 Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra:
48 Jesus, porém, lhe disse: “Judas, com um beijo você trai o Filho do Homem?”.
49 Ta ra canyicú chihin ra Jesús quichaha ndaca tuhun ra chi ra:
49 Quando aqueles que estavam com Jesus viram o que ia acontecer, disseram: “Senhor, devemos lutar? Trouxemos as espadas!”.
50 Yucuan ta noo ra, chahnya̱ ra soho chiyo vaha noo ra cha cuví musu ra cuví nuu chi tata sutu.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, cortando-lhe a orelha direita.
51 Soco ra Jesús catyí ra chi ra:
51 Mas Jesus disse: “Basta!”. E, tocando a orelha do homem, curou-o.
52 Ta ra cacuví nuu chi tata sutu chihin ra cacuví nuu chi ra sahá cuenda vehe ñuhu, chihin ra cacuví mandoñi, ican ra cuví ra quichi coyo vatyi catɨɨn ra chi ra Jesús. Ta quichaha catyí ra Jesús chi ra:
52 Então Jesus se dirigiu aos principais sacerdotes, aos capitães da guarda do templo e aos líderes do povo que tinham vindo buscá-lo: “Por acaso sou um revolucionário perigoso para que venham me prender com espadas e pedaços de pau?
53 Ndɨquɨvɨ chinyai̱ chichi vehe ñuhu cahnu, ¿ñáá tuhun ña cuví tɨɨn ndo chii? Soco vityin chaa̱ cuhva cha ñaa iñi vatyi ra ña vaha nyacá ñaha. Yucuan chaha vachi tɨɨn ndo chii.
53 Por que não me prenderam no templo? Todos os dias eu estava ali, ensinando. Mas esta é a hora de vocês, o tempo em que reina o poder das trevas”.
54 Tyicuan ta catɨɨn ra chi ra Jesús. Ta cua nyaca ra chi ra nya vehe ra cuví nuu chi tata sutu. Ta ra Pedro nyasava ri cuahan ra chata ra.
54 Então eles o prenderam e o levaram à casa do sumo sacerdote. Pedro o seguiu de longe.
55 Ta cha chaa̱ coyo ra vehe ra cuví nuu chi tata sutu cuan, casanataha̱n ra ñuhu̱ nuquehe. Ta chicunyicú cutya ra nɨcachico ri nu cayú ñuhu̱ cuan. Ta chicunyaa̱ tucu ra Pedro mahñu ñáyɨvɨ cuan.
55 Os guardas acenderam uma fogueira no meio do pátio e sentaram-se em volta, e Pedro sentou-se com eles.
56 Ta cuhva cha ndundichin cha cayu ñuhu̱ cuan, tyicuan ta noo ñaha cha cuví musu tata sutu cuan nanyehe̱ ña chi ra. Ta quichaha catyí ña:
56 Uma criada o notou à luz da fogueira e começou a olhar fixamente para ele. Por fim, disse: “Este homem era um dos seguidores de Jesus!”.
57 Soco ra Pedro catyí ra:
57 Mas Pedro negou, dizendo: “Mulher, eu nem o conheço!”.
58 Tañi ri cuan ta nyehe̱ tucu inga ra chi ra, ta catyí ra:
58 Pouco depois, um homem olhou para ele e disse: “Você também é um deles!”. “Não sou!”, retrucou Pedro.
59 Ta cha yaha̱ noo ora, ta nanyehe̱ tucu inga ra chi ra ta catyí ra chi ra tahan ra:
59 Cerca de uma hora mais tarde, outro homem afirmou: “Com certeza esse aí também estava com ele, pois também é galileu!”.
60 Tyicuan ta catyí ra Pedro:
60 Pedro, porém, respondeu: “Homem, eu não sei do que você está falando”. E, no mesmo instante, o galo cantou.
61 Tyicuan ta ra Jesús nanyehe̱ ra nuu ra Pedro. Ta ra Pedro nɨcoho̱n iñi ra tuhun cha catyi̱ ra Jesús chi ra: “Cuhva cha nɨ cumañi ca cuacu chaa loho, yoho cha catyun tyi ña ñohó nuun chii uñi tahan chaha.”
61 Então o Senhor se voltou e olhou para Pedro. E Pedro se lembrou das palavras dele: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes”.
62 Tyicuan ta quita̱ ra Pedro ityi chata vehe. Ta chacu̱ vavaha ra cha cuihya iñi ra.
62 E Pedro saiu dali, chorando amargamente.
63 Tyicuan ta ra casahá cuenda chi ra Jesús, quichaha chacu nyaa ra chi ra. Ta cacañí ra chi ra.
63 Os guardas encarregados de Jesus começaram a zombar dele e a bater nele.
64 Cachahñi̱ ra sahma nuu ra, ta quichaha cacatu ra nuu ra. Ta cacatyí ra chi ra:
64 Vendaram seus olhos e diziam: “Profetize para nós! Quem foi que lhe bateu desta vez?”.
65 Ta cuaha vavaha ca cha cacahan ra chi ra.
65 E o insultavam de muitas outras maneiras.
66 Ta cha cundichi̱n inga quɨvɨ cuan. Ta candu ɨɨ̱n ri ra chahnu ñuu cuan chihin ra cuví nuu chi tata sutu, ta ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu. Ta caquehe̱n ra chi ra Jesús. Ta cuahan coyo ra chihin ra nya nu cuví junta cahnu. Ta quichaha candaca tuhun ra chi ra:
66 Ao amanhecer, todos os líderes do povo se reuniram, incluindo os principais sacerdotes e os mestres da lei. Jesus foi conduzido à presença desse conselho,
67 ―Ca̱tyi chi ndi ¿atu ra Cristo ra cha saquichi̱ Nyoo cuvún? ―catyí ra chi ra.
67 e eles perguntaram: “Diga-nos, você é o Cristo?”. Jesus respondeu: “Se eu lhes disser, de modo algum acreditarão em mim.
68 O tatu ndaca tuhin ñáá cha ndaca tuhin chi ndo, ma nacahan ndo ni ma saña ndo chii.
68 E, se eu lhes fizer uma pergunta, não responderão.
69 Soco vityin ta ityi nuu ca yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cucunyai chiyo vaha Nyoo ra cha iyó tandɨhɨ tunyee iñi chi ―catyí ra.
69 Mas, de agora em diante, o Filho do Homem se sentará à direita do Deus Poderoso”.
70 Tyicuan ta tandɨhɨ ra quichaha ndaca tuhun ra chi ra:
70 Todos gritaram: “Então você afirma que é o Filho de Deus?”. E ele respondeu: “Vocês dizem que eu sou”.
71 Tyicuan ta quichaha cacatyí ra cuan chi ra tahan ra:
71 “Que necessidade temos de outras testemunhas?”, disseram eles. “Nós mesmos o ouvimos de sua boca!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.