Lucas 1
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NAA
1 — ausente —
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Vatyi coto vahun tyi ndicha cha sacoto̱ ñáyɨvɨ chuun.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Quɨvɨ cha cuví ra Herodes rey nɨcahnu Judea, chiyo̱ noo tata sutu, chinañi̱ ra Zacarías. Ta yɨhɨ̱ ra cuenda ityi tata sutu cha chinañi̱ Abías. Ta ñasɨhɨ ra chinañi̱ ña Elisabet. Ta vachi ñu tata ra Aarón, ra chiyo̱ ta cha naha.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ta ñahri maa cuatyi ñu iyó nuu Nyoo. Vatyi vaha xaan quichahá ñu tuhun cahán Nyoo. Ta yori maa cuví tyaa cuatyi sɨquɨ ñu.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Soco yori maa sehe ñu chicoo̱. Vatyi cu Elisabet, ña cuví coo sehe ña. Ta sɨɨn ri nɨnduvi tahan ñu chahnu xaan ñu.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Ta noo quɨvɨ taha̱n chi ityi cuenda ra Zacarías cha sacuvi ra tyiño nuu Nyoo.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Tari cuhva costumbre maa tata sutu, nyehe̱ ra nya ra taha̱n chi nyatu chi. Ta taha̱n chi nyatu chi ra Zacarías cha quɨhvɨ ra chichi vehe ñuhu, vatyi cahmi ra cutu.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Cha nɨ ri ca cha ñohó ra chahmí ra cutu cuan, cuaha xaan ñáyɨvɨ chicán tahvi ñu ityi chata vehe.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Yucuan ta tuvi̱ noo ángel cuenda Nyoo nuu ra Zacarías. Ta chicuinanyaa̱ ra chiyo vaha arta nu chahmí ra cutu.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ta cha nanyehe̱ ra Zacarías chi ángel cuan, iyo xaan cuñí ra. Ta yuhví xaan ra.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Soco ángel cuan catyí ra chi ra:
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Sɨɨ xaan cucuvi chuun. Ta cuaha xaan ñu, cusɨɨ cuñi quɨvɨ cacu cue.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Vatyi sehun, cahnu xaan ra cucuví ra nuu Nyoo. Ma coho ra vinu ta ni ndixi. Ta ñihi xaan cuquɨhɨ Tatyi Ii Nyoo chi ra nyata cumañi cacu ra ta tandɨhɨ tyembu cha coo ra.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ Israel cunyicon chi Sutu yo Nyoo cha cuenda ra.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Ta cucoo tunyee iñi Nyoo chi ra. Ta cuquɨhɨ xaan Tatyi Ii Nyoo chi ra. Vatyi cucuvi ra tari ra Elías, ra cuvi̱ profeta Nyoo ta cha naha. Ta cusanɨcoo vaha ra chi ñáyɨvɨ chihin sehe ñu. Ta cusañaha ra chi ñáyɨvɨ quiñi iyó na quichaha ñu tuhun cahán Nyoo. Tyicuan caa cusanduvaha ra chi ñáyɨvɨ ta cuatu tuhva ñu chi Nyoo ―catyí ángel chi ra Zacarías.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Ta ndaca tuhun ra Zacarías chi ángel, ta catyí ra:
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Ta ángel cuan quichaha̱ catyi ra:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Ta vityin nduñɨhun. Vatyi ña chinó iñun tuhun cahín. Ta ma cuvi cahun nyacua nya chino cava tuhun cahi̱n chuhun ―catyí ángel cuan chi ra.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Ta ñáyɨvɨ cha nyatú chi ra Zacarías ityi chata vehe, iyo xaan cuñí ñu ñáá tuhun cha cucuee xaan ra chichi vehe ñuhu.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Soco cuhva cha quita̱ ra Zacarías, ña cuví maa cahan ra chihin ñu. Tyicuan ta tuvi̱ iñi ñu vatyi iyó cha nyehe̱ ra chichi vehe ñuhu cuan. Ta quichaha̱ cahan ra chihin ñu chihin seña ri. Vatyi ña cuví cahan ra.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Ta quɨvɨ cha ndɨhɨ̱ tyiño saha ra Zacarías vehe ñuhu cuan, ta cuanuhu ra nya vehe ra.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 Ta cha yaha̱ tuhun cuan chicoho̱n sehe ñasɨhɨ ra, cu Elisabet. Ta ña quita̱ maa ña chata vehe cha nɨ ri ca cha ohon yoo. Ta chicá xiñi ña:
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 “Tyehe caa sacuví Sutu Mañi yuhu chihin, tacuhva ma cahan cuehe ca ñáyɨvɨ chii”, chicá xiñi ña.
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 Nu cu iñu yoo cha ñohó sehe cu Elisabet, tachi̱ Nyoo chi ángel Gabriel ñuu Nazaret ityi Galilea.
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Vatyi cucahan ra chihin noo ñaha tyivaa cha nañí María. Ta cha nyañaa cha tandaha ña chihin noo ra nañí José. Ta ra José cuan vachi ra tata rey David.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Ta tuvi̱ ángel cuan nu nyaá ña. Ta quichaha̱ catyi ra chi ña:
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Ta cuhva cha chiñi̱ ña cha caha̱n ra, iyo xaan cuñi ña tuhun caha̱n ra. Ta ndichí xiñi ña: “¿Ñáá tuhun cha chaha̱ ra ihya nocumi chi yo tyicuan caa?” ndichí xiñi ña.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Ta catyí ángel cuan:
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Vatyi cuacohon noo sehun. Ta sacunañun Jesús chi ra.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Cahnu xaan ra cuacuvi ra. Ta cunañi ra Sehe Nyoo ra cuvi nuu. Ta Nyoo Sutu Mañi yo cusacuvi ra rey chi ra. Tari cuvi̱ ra David, ra vachi ra tata.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Vatyi cunyaca ñaha ra chi ñáyɨvɨ Israel tandɨhɨ maa tyembu. Ta ma ndɨhɨ maa cha cunyaca ñaha ra ―catyí ángel cuan chi ña.
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Yucuan ta ndaca̱ tuhun cu María chi ángel, ta catyí ña:
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Ta nacaha̱n ángel ta catyí ra:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Tyicuan caa tucu cu Elisabet ñáyɨvɨ chuun. Cucacu noo sehe ña vasɨ cha chahnu ña. Ñaha cha catyí ñáyɨvɨ vatyi ña cuví maa coo sehe. Soco vityin cha ñohó sehe ña. Cha iñu yoo ñohó.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 Vatyi Nyoo ñahri cha ma cuvi sacuvi ra ―catyí ángel chi ña.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 Ta quichaha catyí cu María:
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Cuví noo quɨvɨ cuan, numi xaan cuahan cu María noo ñuu ityi Judea nu maa ri maa yucu cuví.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Ta quɨhvɨ̱ ña chichi vehe ra Zacarías. Ta chaha̱ ña nocumi chi cu Elisabet.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Cuhva cha chiñi̱ cu Elisabet tuhun caha̱n cu María, natyoño̱ cha lee cha ñohó chichi ña. Ta chitu ña chihin Tatyi Ii Nyoo.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Ta chaa nacaha̱n ña, ta catyí ña:
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 ¿Ta yóó ñaha cuví yuhu? Vatyi quichi sɨhɨ Sutu Mañi yo quichi̱ nyehe ña nu nyai.
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Cuhva cha chiñi̱ tuhun cahu̱n, ta natyoño̱ sehi cha ñohó chichi. Vatyi sɨɨ xaan cuví chi ra.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Ta sɨɨ xaan cuñí añimon vatyi chinó iñun cha cuacuvi tuhun cahán Nyoo chuhun ―catyí cu Elisabet.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Ta quichaha̱ catyi cu María:
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ta sɨɨ xaan cuví chii vatyi sacacú Nyoo añime.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Vatyi cuví yuhu noo ñaha ndahvi ta Nyoo tɨɨn cuenda ra chii. Ta vityin tandɨhɨ quɨvɨ cucatyi ñáyɨvɨ chii vatyi cahnu xaan tumañi iñi ñihi̱.
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Vatyi Nyoo, cahnu xaan cuví ra. Ta cahnu cha sacuví ra chihin. Ta ii xaan sɨvɨ ra.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Ta tyicuan ri ndahvi cuñí ra chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha sahá ñáyɨvɨ chi ra.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Cahnu xaan cha sacuví ra chihin tunyee iñi iyó chi ra.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Sanocueé ra chi ñu sacahnú chii. Ta ra cha ña cahnu sahá chii, sacucahnú ra chi ra.
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Chahá Nyoo cha vaha chi ñu cuñí coto cha vaha,
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Tyinyeé ra chi ñáyɨvɨ Israel cha cuví musu ra.
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Tari cuhva catyí Nyoo chi ra Abraham, sutu yo, ta chi sehe ra, tyicuan caa sacuví Nyoo tyicuan ri maa ―catyí cu María.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Ta cu María ndoo̱ ña chihin cu Elisabet uñi yoo. Ta cha yaha̱ uñi yoo cuan ta cuanuhu̱ ña nya vehe ña.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Ta chaa̱ quɨvɨ cha cuacacu cha lee sehe cu Elisabet. Cacu̱ cue ta rayɨɨ cuví cue.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Ta cha chiñi̱ ñáyɨvɨ cha nyicú yatyin yuvehe ña ta ñáyɨvɨ chi ña cha tyicuan caa, sɨɨ xaan cuví chi ñu. Ta sɨɨ xaan cuñí tucu maa ña. Vatyi vaha xaan cha sacuvi̱ Nyoo chihin ña.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Ta nu cu uña quɨvɨ cha cacu̱ cue, chaha̱n ñu chihin cue vehe ñuhu. Vatyi cuhva cuenda ñu chi cue chi Nyoo. Ta saha̱ ñu circuncidar chi cue tari cuhva iyó maa ñu. Chahnya̱ ñu chiin ñɨɨ cue nu cuví cue rayɨɨ. Ta cuñí ñu sacunañi ñu Zacarías chi cue tari sutu cue.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Soco sɨhɨ cue catyí ña:
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Ta quichaha catyí ñu:
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Ta quichaha ndaca tuhun ñu chihin seña ri chi sutu cue. Vatyi coto ñu ñáá sɨvɨ cuñí ra cha cunañi cue.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Ta chica̱n sutu cue noo vitu, ta nuu vitu cuan tyaa̱ ra tyehe caa: “Juan cuví sɨvɨ cue”, tyaa̱ ra.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Ta nacaha̱n ra Zacarías caa cuhva ri cuan. Ta quichaha̱ sacahnu ra chi Nyoo.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Tandɨhɨ maa ñu iyó yatyin ri yuvehe ñu, yuhví xaan ñu tuhun ihya. Ta tandɨhɨ maa ñáyɨvɨ cha iyó yucu ityi Judea cuan nacatyí ñu chi tahan ñu tuhun ihya.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Ta tandɨhɨ maa ñáyɨvɨ cha chitó tuhun cuan, ndichi̱ xiñi ñu, ta ndaca̱ tuhun ñu chi tahan ñu:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Sutu cue, ra Zacarías, tyitú ra chihin Tatyi Ii Nyoo. Tyicuan ta quichaha̱ cahan ra tuhun cha chahá Nyoo chi ra, ta catyí ra:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 ―Cahnu xaan ra cuví Sutu Mañi yo Nyoo cuenda yo ñu Israel.
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Ta chaha̱ ra noo ra cahnu chi yo, cha cusacacu chi yo.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Tyicuan caa caha̱n Nyoo chihin yuhu ra cacuví profeta cuenda ra ta cha naha.
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Vatyi tyicuan caa cusacacu ra chi yo ndaha ra xaan iñi chi yo, ra cha tasɨ cuñí nyehé chi yo.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Tyicuan caa cundahvi cuñí nyehé ra chi ñáyɨvɨ chi yo ta cha naha.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Ican ihya tuhun caha̱n Nyoo chihin ra Abraham sutu yo.
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 Catyí ra vatyi cusacacu ra chi yo ndaha ra xaan iñi chi yo.
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Ta maa ra sanducachi ra iyó yo nuu ra.
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 Ta catyí ra Zacarías chi cha lee cuan tyehe caa:
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Ta cusacoton chi ñáyɨvɨ vatyi cunasaha Nyoo tucahnu iñi cuatyi ñu.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 Vatyi Sutu yo Nyoo cuñí ra chi yo. Ta cundahvi cuñí ra chi yo.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Vatyi chihin cha sañahá ra chi yo sacundichín ra nu nyicú yo nu ñaa iñi cha catyi cuatyi yo.
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Ta cha luhlu cuan cuahan chahnu ra. Nyee cuñí ra chihin Tatyi Ii Nyoo. Ta chicoo̱ ra noo chiqui ndɨɨ nyacua nya quɨvɨ cha chicoho̱n nuu ñáyɨvɨ Israel chi ra.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.