Atos 19
Tuhun cha sañahá ra Jesucristo chi yo (MXTNT) vs NVI
1 Cha nɨ ri ca cha ñohó ra Apolos ñuu Corinto, ra Pablo yaha̱ ra ityi yucu ta chaa̱ ra nya ñuu Éfeso. Ta yucuan nañihi̱ ra chi cuaha ri ra yɨhɨ́ cuenda Nyoo.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 Ta ndaca̱ tuhun ra chi ra:
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Tyicuan ta ra Pablo ndaca̱ tuhun ra chi ra:
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Tyicuan ta catyí ra Pablo chi ra:
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 Cuhva cha cachiñi̱ ra cha catyi̱ ra Pablo tuhun ihya, tyicuan ta nacondutya̱ ra inga chaha chihin sɨvɨ Sutu Mañi yo Jesús.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Ta cuhva cha tyiso̱ ra Pablo ndaha ra sɨquɨ ra, quichi̱ Tatyi Ii sɨquɨ ra. Ta quichaha caha̱n ra inga sahan. Ta saha̱ ra profetizar, o chaha̱ cuenda ra tuhun chaha̱ Tatyi Ii Nyoo chi ra cuví cuan.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 Ta uchi uvi tahan ra cha tandɨhɨ ra.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Tyicuan ri chica̱ ra Pablo vehe ñuhu ñuu cuan chichi cha uñi yoo. Ta caha̱n ra tuhun Nyoo chihin cha nɨɨ iñi ra. Ta ñihi cahán ra chihin ñu yoso caa nyacá ñaha Nyoo añima yo.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Soco yɨhɨ́ ñu sandava̱ ñu añima ñu. Ta ña cuñí ñu chino iñi ñu. Ta cahán ña vaha ñu sɨquɨ tuhun ra Cristo nuu ñáyɨvɨ, ta catyí ñu vatyi ña vaha ityi Sutu Mañi yo. Tyicuan ta ra Pablo canyaha̱ ra nu nyicú ñu. Ta chinyaca̱ ra chi ñu chinó iñi chi ra Cristo noo sɨcuela ra cha nañí Tiranno. Ta yucuan cahán ra tuhun ra Cristo chihin ñáyɨvɨ ndɨquɨvɨ ri.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 Ta tyicuan caa chinyacuvi̱ ra chichi cha uvi cuiya. Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ nɨcahnu ityi Asia cuan chiñi̱ ñu tuhun Sutu Mañi yo Jesús, tari ñu Israel ta ñu cha ñima ñu Israel cuvi ñándɨhɨ.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Ta nahnu milagru sacuvi̱ Nyoo chihin ndaha ra Pablo.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Vatyi nyacua nya pañitu ta sahma cha tɨɨn ra Pablo, ta chinyaca̱ ñu chi ñu cuhví ta nduvaha̱ ñu. Ta ñu yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, quita̱ chi chi ñu.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 Ta iyó suhva ra Israel cha cachica̱ noo tahan tahan ñuu. Catava̱ ra tatyi ña vaha chi ñáyɨvɨ. Ta cacuñí ra cotyiño ra sɨvɨ Sutu Mañi yo Jesús vatyi tava̱ ra chi tatyi ña vaha. Ta catyí ra chi tatyi ña vaha cuan:
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Tyehe caa chinyacuvi̱ ndɨ ucha tahan sehe noo ra Israel cha nañí Esceva. Ta ra Esceva cuan cuví ra noo ra cuví nuu chi tata sutu.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Ta cha cacahaṉ ra cuan chihin tatyi ña vaha cuan, nacaha̱n tatyi ña vaha cuan chihin ra ta catyí chi tyehe caa:
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Tyicuan ta ra cha yɨhɨ́ tatyi ña vaha cuan chii, ndava̱ ra sɨquɨ ra cuan. Ta chihin cha cuaha fuerza ra cuvi̱ chasaha ra chi tandɨhɨ ra. Ta chahnya̱ cuatyi ra sahma ra. Ta sanduvityaa̱ ra chi ra. Ta sañicuehe̱ ra chi ra. Yucuan ta chihin cha cayuhvi ra ta cachino̱ ra ta cuaha̱n coyo ra.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Tyicuan ta tandɨhɨ ñu Éfeso, ñu Israel, ta ñu cha ñima ñu Israel cuví ñandɨhɨ, chito̱ ñu tuhun cuan. Ta yuhvi̱ xaan ñu cuvi̱. Ta sacahnú ñu sɨvɨ Sutu Mañi yo Jesús.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ta cuaha xaan ñu chinó iñi ñu chi ra. Ta chaa̱ coyo ñu ta nahma̱ ñu cuatyi ñu, tandɨhɨ cha ña vaha cha chinyacuvi̱ ñu ta ityi chata ca.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Ta cuaha ñu cha sacuaha̱ tuhun tasɨ, quichi̱ nyaca ñu libru ñu. Ta chahmi̱ ñu libru cuan nuu tandɨhɨ ñáyɨvɨ. Ta natava̱ ñu cuenda yoso yahvi libru cuan. Cha tandɨhɨ quita̱ ta cha uvi xico uchi mil xuhun cuichin.
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Ta tyicuan ri ta cuahan chitya ca tuhun Sutu Mañi yo. Ta nducuaha̱ ca ñu yɨhɨ́ cuenda ra. Ta tyicuan caa nyehé ñáyɨvɨ yoso cha cahnu tunyee iñi iyó chi ra.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Ta cha yaha̱ tuhun ihya, ra Pablo natyaa̱ ra cuhva cha cuhun ra ityi Macedonia, ta ityi Acaya. Yaha̱ cuan ta cunuhu̱ ra nya Jerusalén tyaá ra cuhva. Ta catyí ra vatyi yaha̱ cuan ta cuñi chi cha cuhun ra nya ñuu Roma.
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Tyicuan ta tachi̱ ra chi uvi tahan ra tyinyeé chi ra nya Macedonia, ra Timoteo ta ra Erasto. Soco ndoo̱ maa ra suhva ca quɨvɨ ityi Asia cuan.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Ta suri quɨvɨ cuan naquɨquɨ̱ ñáyɨvɨ ñuu Éfeso sɨquɨ tuhun Nyoo,
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 vatyi noo ra cha nañí Demetrio sanaquɨquɨ́. Vatyi maa ra tuhvá ra saha tyiño chihin xuhun cuichin. Savahá ra vehe ñuhu nyihi nyoo Diana chihin xuhun cuichin cuan. Ta cuaha sahá ganaa ra chihin ra casahá tyiño chihin ra.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ta cana̱ ra Demetrio cuan chi ra cha sahá tyiño chihin ra. Ta cana̱ tucu ra chi ra cha casahá tyiño ɨɨn ri tyiño cuan. Ta catyí ra chi ra:
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 Soco nyoho nyehé ndo ta chiñí ndo yoso caa sacuví ra Pablo ñuu yo Éfeso ihya, ta nɨcahnu ityi Asia. Vatyi catyí ra tyi nyoo cha savahá ñáyɨvɨ ñima Nyoo cuví. Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ nachino iñi sahá ra.
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Ta ña vaha cha sacuví ra vatyi ma quiyahvi ca xitohyo cha savahá yo. Ta sɨɨn ri ma sacahnu ca ñáyɨvɨ chi nyoo Diana ta ma saha ca ñu ñáyɨvɨ vehe ñuhu ña, ta ña vaha tyicuan caa, vatyi ñaha cuan cahnu xaan cuví ña. Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ ityi Asia chihin ñu nɨcahnu ñayɨvɨ̱ sacahnú ñu chi ña. Ta nu cuahan ca chi quɨvɨ ma sacahnu ca ñáyɨvɨ chi ña tatu chino iñi ñu cha cahán ra Pablo ―catyí ra Demetrio.
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 Ta cuhva cha cachiñi̱ ra cha catyí ra, Xaan xaan cacuñí ra. Ta quichaha cacana̱ chaa ra ta cacatyí ra:
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Ta cutondo̱ xiñi tandɨhɨ ñu ñuu cuan. Ta catɨɨ̱n ñu chi ra Gayo, ta chi ra Aristarco, uvi ra Macedonia cha chicá noo chihin ra Pablo. Ta caxita̱ quiñoho ra chi ra nyacua nya nu tuhva ñu candu ɨɨn ri ñu.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Ta ra Pablo cuñí ra quɨhvɨ ra nu nataca ñáyɨvɨ vatyi cahan ra chihin ñu. Soco ra hermano, ña chaha̱ ra.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Ta tyicuan caa tucu suhva ra cuví tyiño ityi Asia, ra cuví amigo ra Pablo, tachi̱ ra tyiño vatyi ña tahán chi tyihi ra chi ra yucuan.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Ta nu ndu ɨɨn ri ñu yucuan, suhva ñu caná chaa noo tuhun. Ta inga ñu caná chaa ñu inga tuhun. Vatyi naquɨquɨ́ ñu. Ta cuaha xaan ñu cha ni ña chitó ñu ñáá tuhun cha natacá ñu.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 Tyicuan ta ñu Israel, tyatyiño̱ ñu chi noo ra cha nañí Alejandro na quita ra ityi nuu. Ta suhva ñu tayucú yucuan nacatyi̱ ñu chi ra yoso caa cucahan ra. Tyicuan ta sacuvi̱ ra seña chihin ndaha ra vatyi na taxi ri cuvi ñu vatyi cuñí ra catyi ra vatyi ñahri cuatyi ñu Israel.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Soco cuhva cha chito̱ ñu vatyi ra Israel cuví ra, tandɨhɨ maa ñu cana̱ chaa ñu. Ta chichi cha uvi hora caná chaa ñu, ta catyí ñu:
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Tyicuan ta secretario ñuu cuan cuhva cha cuvi̱ sacutaxin ra ñáyɨvɨ, ta catyí ra:
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 Ta yori cuvi catyí tyi ña ndicha. Taxi ri ndo, ta ma cunyacuvi ri maa ndo tatu ña chitó ndo ñáá cha cuacunyacuvi ndo.
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Vatyi ra cha quichi̱ nyaca ndo ihya ñahri cha suhu̱ ra vehe ñuhu ndo. Ta ni ña cahán ña vaha ra sɨquɨ nyoo cuenda ndo.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Tatu ra Demetrio ta ra cha sahá tyiño chihin ra chicán ra cuatyi chaha noo ra, na cuhun ra nu nyaá juez. Cuví cacan ra cuatyi nuu ra cuan, ta maa ra cusandaa ra cuatyi cuan.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 Ta tatu inga tuhun chicán ndo, cuñí chi sacuví ndo nu nyicu ra cuví tyiño, tari cuhva catyí ley.
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Vatyi tatu coto gobiernu ta cana ra chi yo cha cuenda cha cuvi̱ ihya, ta ma ñihi yo tuhun cahan yo tatu ndacá tuhun ra chi yo ñáá cuenda naquɨquɨ̱ yo ―catyí ra cuví secretario cuan.
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Ta cha yaha̱ catyi̱ ra tuhun cuan catyí ra vatyi na cunuhu ñu nya vehe ñu.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.