Marcos 12
Ja øgyajpxy ja ømyadya̱ʼa̱ky midi xukpa̱a̱jtɨmp ja nɨtsoʼokʼajtɨn (MXPNT) vs AAI
1 Wɨnets ja Jesús tmɨga̱jpxøjkɨyɨɨꞌñ ja ja̱a̱ꞌy ejxpajtɨn madya̱ꞌa̱kyøjxp, yɨdeꞌen ja wya̱a̱ñ:
1 Imaibo Jesu oroubonamaim sabuw i’obaiyih eo, “Orot ana masaw bo ai ro’on tanum fur ear ituwafut, naatu wine bunubunuw ana hub bai, kaifenayan ana bar wowab sawar naatu sabuw afa tubunih hima masaw hikaif, masaw matuwan bainanawanamih in.
2 Xjats ku ja tiempɨ tpa̱a̱jty juunɨ cha̱ꞌa̱my ja uvɨ tsa̱ꞌa̱m, wɨnets ja wɨndsøn tkejxy tuꞌuk ja tyumbɨ jam ma̱ ja ja̱a̱ꞌy ja tsa̱ꞌa̱mga̱m jam wyɨnaty tø tmɨda̱ndɨ jøts ja jam tꞌatstukꞌamɨdoowa̱ꞌa̱ñ ja tsa̱ꞌa̱m kɨkujkp midi jam wyɨnaty ejtp kya̱mjotp.
2 Grape iyamur bairuhin ana veya, ana akir orot iyafar na masaw kaifenayah biyah tit ibo aunowan bairuhin isan.
3 Xjats ku ja tumbɨ jam yja̱ꞌjty, wɨnets ja jatyɨ yikma̱jch jøts ja ka̱m ejxꞌetpɨ ja ojts chiigyɨyɨ, kaꞌap ja ti yikmøøy, jadiꞌiñɨ ja jam wyɨmbijty.
3 Baise masaw kaifenayah akir orot hibai hirab uman en hiyafar matabir in.
4 Wɨnets ja kuga̱m tkejxy jaduꞌuk tyumbɨ nay jam; ojts ja ñijkxy jøts ja jam nayɨdeꞌen yiktuuñ, yikxon ja jam ojts tyika̱ꞌa̱ch, ojts ja chaachɨ kyuba̱jkɨjxpy, janchiktsepmɨga̱jpx ja jam.
4 Naatu masaw matuwan ibanak akir orot ta iyafar maiye na. Masaw kaifenayah akir orot hibai ukwarin hitut hi’a’afiy erebiya’ohow matabir.
5 Xjats ku ja nay jadiꞌiñɨ wyɨmbijty, wɨnets ja kuga̱m tja̱a̱kejxy jaduꞌuk tyumbɨ pøn ja ka̱m ejxꞌetpɨ ojts tyikꞌooktɨ. Janch namay ja tumbɨ tmøøtꞌaty jøts ja xyumɨkexy tuꞌuk jaty ja tsa̱ꞌa̱m tsømbɨ; jaꞌats jam ojts ja ka̱m ejxꞌetpɨ kyaꞌødyuñɨdɨ, pømbɨ yikwojp yikojx, jøts pømbɨ wɨna̱a̱gɨn ooꞌktøø.
5 Masaw matuwan akir orot tabo iyafar maiye nan hibai hirab morob, naatu akir wairafih moumurih maiyow biyafarih afa hibow hirouw afa hibow hi’asbunubunuw himorob.
6 ’Jamts ja kuga̱m mya̱jnkuꞌnk wyɨnaty tø tmøøtañ, tuꞌugyɨ ja tꞌuꞌnkꞌaty, jaꞌats ja jam køꞌøm myøøta̱a̱n, jaꞌayɨ ja yjanchøjkpy; xjats ja ojts ɨxꞌoojk tkexñɨm, yɨdeꞌen ja wya̱a̱ñ: “Yikwɨndsøꞌøgɨp yø kumɨ øts nꞌuꞌnk yøꞌ.”
6 “Orot ta’imonamo ihamiy ma’am i masaw matuwan natun ana yabow akisinamo, uftoro’ot iyafar not eo, ‘Natu boro hinakakafiy.’
7 Jøts ja tumbɨtøjk pøn jam wyɨnaty tꞌejxꞌejttɨp ja tsa̱ꞌa̱mga̱m, kaꞌap ja jadeꞌen wya̱ndøø jøts ja twɨndsøꞌøgɨdɨt, tꞌɨxwɨbejpɨdsøjmɨdøø neꞌegɨ jɨnaxy ja ñawya̱ꞌa̱ñɨdøø: “Ya̱ꞌa̱t ɨnet jaꞌ pøn kuga̱mꞌa̱tp; wan tyikpaꞌøꞌjkyɨmp jøts adøm yø tsa̱ꞌa̱mga̱m njaꞌbøjknaꞌant.”
7 “Baise masaw kaifenayah orot natun nan hi’itin taiyuwih hio, ‘Masaw matuwan natunaban iti, kwana ta’asabun, saise sawar tanab it ninowat.’
8 Xjats ja jadeꞌen tma̱jtstøø, jøts ja tyikꞌooꞌktøø, ojts ja ñɨneꞌkx ja tꞌɨxwɨbejpɨdsøjmɨdøø jam tsa̱ꞌa̱mga̱mjotp.
8 Imih himisir kek hibai hirab morob naatu biyan hibai hisaroun masaw ufunane ra’iy.
9 ꞌJøts, ¿ti tyuꞌump ja kuga̱m køꞌøm ku ja yꞌuꞌnk jadeꞌen yꞌøꞌjky? Kuwa̱nɨ ja køꞌøm tnɨmeꞌent, wɨnets ja tyikudɨgøøgyøxt ja ka̱m ejxꞌetpɨ, jøts ja abikyja̱a̱ꞌy ja tꞌɨxa̱ꞌa̱tt, jaꞌats ja myoꞌop ja cha̱ꞌa̱mga̱m.
9 “Masaw matuwan iti tur nanonowar boro mi’itube nasinaf? Orot boro nan masaw kaifenayah nabow narouw hinamorob naatu masaw boro nab sabuw afa nitih hinama hinakaif.
10 ’¿Kaꞌanɨm ja nøky xka̱jpxɨdɨ ma̱ yɨdeꞌen wya̱ꞌa̱ñ?
10 Buk iti na’atube hikikirum kwaiyab kwa’itin,
11 Ja Dios Teety ɨdøꞌøn jadeꞌen tø ttuñ, øy yø nɨgyuma̱a̱p njaja̱ꞌwandɨ.
11 Iti i Regah sinaf matar
12 Wɨnet et ja israelɨt tyeetywɨndsøn tma̱jtswa̱ndøø ja Jesús, jaꞌagøjxp ku ja wyɨnaty tø myɨgajpxyɨdɨ jadeꞌen. Jøts kumɨ chøꞌjkɨdɨp ja mayja̱a̱ꞌy ja wyɨnaty, paty ja ojts jadiꞌiñɨ tmajtstuꞌuttɨ, jøts ja jadeꞌen chooꞌnɨdøø.
12 Basit Jew ukwarih hikok Jesu hitab hitarab, anayabin iti oroubon eo’o ana naniyan hibaib i isah eo, baise rou’ay gagamin isan hibir, imih Jesu hihamiy in.
13 Waanɨ yꞌijty, xjats ja Jesús wɨna̱a̱gɨn yiktanɨguejxy ja fariseotøjk møøt ja Herodes myɨguꞌuk, jøts ja nugo yjotꞌejxwa̱ꞌa̱ñɨ, jaꞌ ja nugo chojktɨp jøts ja kya̱jpxɨgøꞌøty, jaꞌats ja yiktanɨꞌøønɨp.
13 Pharisee afa naatu Herod ana kou’ay sabuw afa auman hiyafarih hin Jesu biyan hitit baibatemaim baikubibiruwin isan.
14 Ojts ɨdøꞌøn ja Jesús jam yiknɨmiñ, jøts ja yiknɨma̱a̱y:
14 Hina biyan hitit naatu hio, “Bai’obaiyenayan aki aso’ob o abisa kuo’o i turobe, sabuw abisa tisisinaf isan men kunotanot, naatu sabuw hai not o men kui’itin, baise turobe God ana kok abisa sabuw kubi’obaiyih. Kuo anowar Caesar isan kabay ana bibaiyan boro ata ofafar ana astu’ub ai en?
15 Xjats kumɨ ñɨja̱ꞌwɨp ja Jesús wyɨnaty jøts ku nugo yjotꞌejxwa̱ꞌa̱ñɨdɨ, wɨnets ja tnɨma̱a̱y:
15 Imih kabay anayai ai en?” Baise Jesu hai baifuwen itin naatu eo, “Aisim ayu kwabikubibiruwu? Kabay kwabai kwana kwai’obaiyu aitin.”
16 Xjats ja ojts tmoꞌodɨ, xjats ku Jesús ja twɨnꞌixy wɨnets ja ojts tyiktɨy, jøts ja wya̱a̱ñ:
16 Kabay hibai hina hitin naatu ibatiyih, “Yait ana yumat naatu wabin?”
17 Wɨnets Jesús ja tnɨma̱a̱y:
17 Imaibo Jesu iuwih eo, “Abisa Caesar nowan Caesar kwanitin, abisa God nowan God kwanitin.”
18 Xjats ja Jesús ja saduceotøjk ojts ñɨmiñɨyɨ. Jaꞌ ñɨmejnɨyɨ pøn nømdɨp jøts ku ooꞌkpɨ nɨjuunɨ kyaꞌukpɨdsømnɨdɨt jap ooꞌkpɨ jutjøtpy; jaꞌats ja ojts yiktɨyɨ jøts ja ojts ñɨɨꞌmxyɨ:
18 Imaibo Sadducee morobone misir maiye isan men tibitumatum hina Jesu biyan hitit hibatiy.
19 ―Wɨndsøn, yɨdeꞌen ja Moisés ojts tjaadyañ tuꞌuk ja kutujk pønɨ pønɨk tkuꞌooꞌkp ja ñɨdøꞌøxy, jøts ku ja yꞌuꞌnk ja nɨ tuꞌuk tkayiktañ, wɨnets ja kuꞌøktyøꞌøxy tmøøtꞌamajtskɨt ja ñɨya̱a̱ꞌy ooꞌkpɨ myɨguꞌuk midi nadyuꞌuk jøts ja jadeꞌen yikaꞌaxɨyɨt.
19 “Bai’obaiyenayan Moses aki isai ofafar iti kirum, ‘Orot natabin natun en namomorob na’at, kwafur i boro orot ta ni’aawan saise kek hinatufuw tuwah momorob efanin.’
20 Jøts ja døꞌøn ja ja̱a̱ꞌy wyɨnaty nɨwɨxujktɨ, jadeꞌen ja tyukja̱a̱ꞌyꞌa̱ttɨ. Xjats ja myøjpɨ jawyeen yꞌamajtskɨyɨɨꞌñ, jøts ja jatyɨ tkuꞌøꞌjky ja ñɨdøꞌøxy, kaꞌanɨm ja yꞌuꞌnk ja wyɨnaty tpa̱a̱tɨnɨm.
20 Imih marasika orot ain uf nah etei seven hima’am, basit orot ain tabin natun en morob.
21 Ku døꞌøn ja jadeꞌen yꞌøꞌjky, wɨnets ja mutskpɨ midi ja ooꞌkpɨ wyɨnaty myɨjɨdsimyꞌajtpy, jaꞌ ojts tmøøtꞌamajtskɨ ja kuꞌøktyøꞌøxy, jøts ja nayɨdeꞌen yꞌooꞌknɨmøø, nɨ tuꞌugɨn ja yꞌuꞌnk ja tkayikta̱a̱ñ; nayɨdeꞌen ja myɨdɨgøøkpɨ ya̱a̱ꞌy yja̱jty.
21 Naatu orot ufunamaim tuwah ana kwafur i’aawan, ibo na’atube kek en morob. Ef ta’imon matar orot founamaim,
22 Nɨdukɨꞌɨyɨ ja tøꞌøxy ja tyikna̱jxkɨjxy ja ya̱a̱ꞌdyøjk nɨwɨxujk ya̱a̱ꞌy, jøts nɨpøn ja yꞌuꞌnk ja ojts kyadukpa̱a̱dyɨ, nɨpøn ja yꞌuꞌnk tkayikta̱a̱ñ. Xjats ja tøꞌøxyøjk nayɨdeꞌen yꞌooꞌknɨmøø.
22 naatu etei’imak nah seven babin hi’aawan aurih kek en himumurub, uftoro’ot babin morob.
23 Jøts ku ja jadɨgojk pyɨdsøꞌømdɨt jap ooꞌkpɨ jutjøtpy, ¿pømbɨ ja tøꞌøxy nøjkx jadɨgojk tnɨdøꞌøxyꞌaty, kumɨ tø ja nɨdukɨꞌɨyɨ tꞌatsnɨdøꞌøxyꞌa̱jtkøxtɨ?
23 Morobone hina mimisir ana veya babin i boro orot menatan ni’aawan? Anayabin nah seven etei babin ta’imon hi’aawan.”
24 Xjats ja Jesús yꞌadsøøy jøts ja wya̱a̱ñ:
24 Jesu iyafutih eo, “Kwa i anot hikwaris! Anayabin kwa Buk Atamanin hikikirum men kwaiyab naatu God ana fair auman men kwaso’ob?
25 Ku døꞌøn ja ooꞌkpɨ nøjkx pyɨdsømdɨ jadɨgojk jap ooꞌkpɨ jutjøtpy, nɨpøn nøjkx kyaꞌukꞌamajtskɨñɨ, nɨpøn nøjkx kyaꞌuktøꞌøxmyɨyøꞌøñɨ, nɨpøn yꞌuꞌnk tkaꞌukyikꞌamajtskɨñɨt. Jadeꞌen ja tsɨna̱a̱ꞌyɨn ja nøjkx tyikna̱xtɨ ejxɨm a̱nkɨlɨs pøn tsɨnaadyɨp jap tsa̱jpjøtpy.
25 Morobone misir maiye ufunamaim tabin men ema’am, sabuw etei boro mar ana tounamatar na’atube hinama.
26 ¿Kaꞌap meets xnɨja̱wɨ, jøts ku ja Dios kyajpxy wya̱ꞌa̱ñ ku ja ooꞌkpɨ pyɨdsøꞌømt jadɨgojk jap ooꞌkpɨ jutjøtpy? ¿Kaꞌanɨm ja nøky xꞌɨxpøktɨ midi ja Moisés ojts tja̱ꞌa̱y, ma̱ ja tnɨgajpxy sudso Dios ja ojts myɨgajpxyɨ jam ujts a̱a̱yjotp? Ku ja ojts ñɨɨꞌmxyɨ: “Tum øts xdiosꞌa̱jttɨp ja Abraham, ja Isaac jøts ja Jacob.”
26 Naatu morobone misir maiye isan Moses ana buk kutor wairaf ea’arah isan nati’imaim kikirum kwaiyab kwa’itin? God iti na’atube eo, ‘Ayu i Abraham ana God, Isaac ana God naatu Jacob ana God.’
27 Kidi ooꞌkpɨpts ja ñɨdiosꞌajtpy, pø jaꞌaxɨ ja ñɨdiosꞌajtpy jøts ja tyikjujkyꞌa̱tt øy pøn. Jøts mgaꞌøwyɨnmaapy meets ɨdøꞌøn ku xkajanchja̱wɨdɨ.
27 I men murubih hai Godamih, baise yawasih hai God, kwa i anababatun ef kwasa’ir!”
28 Xjats wɨnet yja̱ꞌjty tuꞌuk ja ka̱jpxwejpɨtøjk ja myɨguꞌuk midi wyɨnaty tø tmadøy ku ja Jesús jam jadeꞌen tmɨnagyajpxyɨ ja saduceotøjktɨ, jøts kumɨ ja wyɨnaty tnɨja̱wɨ ku ja Jesús wyɨnaty øy tø yꞌadsøy, wɨnets ja tyiktɨɨy, yɨdeꞌen ja tnɨma̱a̱y:
28 Ofafar bai’ubaiyenayan ta nati’imaim ma tur nonowar Jesu tur gewasin Sadducee biya’afut itin, na Jesu ibatiy. “Ofafar tur etei wanawanahimaim tur menatan i gagamin?”
29 Xjats ja Jesús yꞌadsøøy jøts ja wya̱a̱ñ:
29 Jesu iya’afut eo, “Ofafar tur gagamin i iti, kwananowar Israel sabuw, Regah ata God akisinamo ata Regah.
30 Jøts tsoktɨ ja jawaanɨ ejxɨm nɨti jadeꞌen xkatsoktɨ, amumjoojt ja xwɨndsøꞌøgɨdɨt, jaꞌ tuꞌugyɨ mjotmayꞌa̱ttɨp, jaꞌ tuꞌugyɨ møk mꞌajotꞌa̱ttɨp.” Ya̱ꞌa̱t ɨdøꞌøn øgyutujkꞌa̱jtp.
30 Regah a God isan iniyabow, dogor tutufin etei, ayub tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei.
31 Jøts jap jaduꞌuk midi ñɨñayjadeꞌen møj, yɨdeꞌen ja wya̱ꞌa̱ñ: “Tsok mmɨguꞌuktøjk, wɨndsøꞌøgɨ mmɨguꞌuktøjk, jadeꞌen xtsokt jøts jadeꞌen xwɨndsøꞌøgɨt sa̱ køꞌøm mnachøkyɨ, jøts sa̱ køꞌøm mnawyɨndsøꞌøgɨyɨ.” Kaꞌap jaduꞌuk kutujk te midi jawaanɨ møj sa̱ ya̱ꞌa̱dɨndɨ.
31 Naatu ofafar gagamin bairou’abin i iti, ‘taituwa isah iniyabow o taiyuw isa kubiyabow na’atube.’ Ofafar iti rou’ab i gagamih ofafar etei hinatabirih.”
32 Xjats ja ka̱jpxwejpɨtøjk wya̱a̱ñ:
32 Orot eo, “Abisa kuo i turobe bai’obaiyenayan, Regah akisinamo i God men god afa.
33 Janch me mwa̱ꞌa̱ñ jøts ku Dios amumjoojt ndsojkɨnt, jøts ku ja amumjoojt nwɨndsøꞌjkɨnt, jøts ku ja tuꞌugyɨ møk nꞌajotꞌa̱jtɨnt, tyimdyɨɨgyajpxy jadeꞌen ku nmɨguꞌuk ndsojkɨnt jadeꞌen sa̱ køꞌøm nnachøjkyɨꞌɨmp. Neꞌegɨ tyimyꞌøy yø jadeꞌen neꞌegɨ Dios chøjkpy, jøts kaꞌap jadɨneꞌen yiktsøky ku jɨyujk ku ja ti ndawɨndsøꞌjkɨꞌɨnt, ku ja ti ndamɨyojxɨn jam alta̱jrkøjxp.
33 Imih dogor tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei a God isan iniyabow naatu taituwa isah inabiyabow o isa kubiyabow na’atube, iti ofafar rou’ab i gagamih men for kwarouw sibor kwa’a’afusar na’atube naatu men sibor afa God isan kwaya’ay na’atube’emih.”
34 Xjats ku ja Jesús ojts tꞌixy ja ja̱a̱ꞌy ku ja Dios kyajpxy twɨnmadoojɨ, ku ja yikxon øy tsuj yꞌadsoojɨyøø, wɨnets ja tnɨma̱a̱y:
34 Jesu orot ana baiya’afot i’itin i so’ob, iti orot i not wairafin, imih eo, “God ana aiwobomaim o men yokaika kuma’am.” Nati ufunamaim men yait ta Jesu isan baibat afa bow na ibaitiyimih.
35 Jam ja Jesús wyɨnaty yikꞌɨxpiky tsa̱ptøjkjotp, jamts ja yɨdeꞌen wya̱a̱ñ:
35 Jesu Tafaror Baremaim ma bi’obaibiyih basit ibatiyih, “Aisim Ofafar bai’obaiyenayah Keriso isan i David ana agirane na hirouw teo’o?
36 Janch jadeꞌen wya̱ꞌa̱ndɨ, kaꞌap ɨdøꞌøn ja kyaꞌpxyɨ kumɨ køꞌøm ja David wya̱a̱ñ ku Espíritu Santo ja ojts yꞌaga̱jpxɨyɨ, wɨnets ja Dios kyajpxy ja ojts tja̱a̱jyɨ ma̱ wya̱a̱ñ yɨdeꞌen:
36 David Anun Kakafiyin biwan ana veya iti na’atube eorereb,
37 ¿Pønɨ yøꞌ wyɨndsønꞌa̱jtɨm, sudso yø ndejɨnt nugo tꞌa̱pꞌa̱tt?
37 David taiyuwin Keriso isan i ana ‘Regah’ rouw eo, naatu mi’itube boro Keriso David ana agirane nan?”
38 Yɨdeꞌen ja Jesús wya̱a̱ñ ku ja jam wyɨnaty yikꞌɨxpiky:
38 Jesu ma bi’obaibiyih eo, “Mata toniwa’an Ofafar bai’obaiyenayah isah, i hai kok faifuw manimanih hina’osen hinaremor naatu ahar efanamaim sabuw merarayow hinitih,
39 pøn ja øybɨ tsɨnaabyajt ttsojktɨp jap tsa̱ptøjkjøtpy, pøn ja tsɨnaabyajt twɨꞌejxtɨp ku kyaawya̱ꞌa̱ndɨ,
39 Kou’ay Baremaim urama’ama yayasairen i tebowabow naatu hiyuw ana veya efan gewasih tebowabow.
40 jøts jaꞌ ja kuꞌøktyøꞌøxyøjk pyøjkɨdɨp ja myeeñ, jøts ja jatyɨ tkuꞌøøꞌndɨ, ñadyijyɨ ja øy Diosꞌajotꞌa̱ttɨ. Janch møk ja nøjkx tkuꞌayowɨdɨ ku jadeꞌen yꞌadøꞌøtstɨ.
40 Kwafukwafur baibin tifufuwih hai sawar tebowabow naatu hai itinin baigewasin isan yoyoban manimanih teyoyoyoban, imih hai baimakiy kakafin anababatun boro hinab!”
41 Tukꞌojk ja Jesús yꞌɨxa̱a̱jky jap møj tsa̱ptøjkjøtpy, jap ja wyɨnaty chøønɨ jap kajuun wɨndujpy ma̱ ja ja̱a̱ꞌy ja myeeñ tpɨkta̱ꞌa̱ktɨ midi ja yojxtɨp, jap ja tꞌaꞌejxuky ja ja̱a̱ꞌy sa̱ jaty jap pøn myeeñ wyɨnaty tpɨkta̱ꞌa̱ktɨ, namay ɨdøꞌøn jaꞌadɨ.
41 Jesu Tafaror Bar ana kabay teya’ay sisibinamaim mare ma sabuw itih hai siwar hiya’ay. Sabuw totobuyoy wairafih kabay gagaminaka hiya.
42 Wɨnets yja̱ꞌjty tuꞌuk ja kuꞌøktyøꞌøxy pøn wyɨnaty janch ayoop, pøn wyɨnaty nɨti kaꞌejtxɨp. Jaꞌats pyujxmeeñuꞌnk majtsk tkugoꞌonɨyɨɨꞌñ jap meeñ abøjkꞌɨɨꞌñjøtpy, tukɨꞌɨyɨ døꞌøn ja tpɨkta̱a̱jky midi ja wyɨnaty myøøtꞌajtpy.
42 Baise kwafur babin yababan wairafin na ana kabay gidigidih rou’ab tew wanawanan iwan ana fofonin one toea na’atube.
43 Wɨnets ja Jesús tya̱a̱jxɨyɨɨꞌñ ja pyabøjkpɨtøjk, jøts ja tnɨma̱a̱y:
43 Jesu ana bai’ufununayah eaf ayuwih hina hai tur eowen eo, “Anababatun a tur ao’owen, iti kwafur babin ana siwar tew biwan i gagamin na’in sabuw etei hiya’iy natabirih.
44 kumɨ ja myeeñ wɨnda̱nk yø jap nugo tø tpɨkta̱ꞌa̱ktɨ; jøts yø tøꞌøxyøjk øy ɨdøꞌøn yø ayøy, neꞌegɨ tø yø tpɨkta̱kixy ja ñɨdsɨna̱a̱jyɨk midi yø jam myøøtꞌajtpy.
44 Afa hiya’aya i aurih karam turin hiyai turin hibotan, baise kwafur babin yababan wairafin abisa biyan ma’am etei’imak bai na yai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.