Mateus 12
Tuti yó'o kúú to̱'on Ndios, ta xí'o ña kuendá sa'a̱ Jesús (MXBNT) vs NAA
1 Tiempo daá ñóó chíkaꞌanda Jesús kuaꞌa̱n na̱ no̱ñóꞌo̱ noo̱ káa tirió tein iin kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ na̱ Israel. Ta kuíko nda̱ꞌo ta̱ xíonoo xíꞌín ná. Sa̱ꞌá ño̱ó ni̱ ka̱sáꞌá rá taó ra̱ yoko tirió, ta seí ra̱ noni̱án kuaꞌa̱n ra̱.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Dá ni̱ xini dao ta̱ fariseo ña̱ kée ra dión, dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín Jesús:
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Chi̱ kaáa̱n ña̱ ni̱ ku̱ꞌu na̱ ini veꞌe Ndios, ta ni̱ seí na̱ pan, ña̱ dóko̱ ta̱ duti̱ noo̱ Ndios, chi̱ ni ko̱ kánian keí mií ná ña̱, ni ta̱a xíonoo xíꞌín ná. Sa̱va̱ꞌa ta̱ duti̱ va kuu keí ñá.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 O, ¿á ko̱ óon taꞌon kaꞌi ndó noo̱ ley ña̱ ni̱ ya̱ꞌa ta̱ duti̱ ni̱ ke̱chóon ra ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌano yó kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ yo̱? Tído ko̱ ta̱ꞌón kua̱chi kíán ña̱ kée ra dión.
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Ta káꞌi̱n xíꞌín ndó ña̱ ndáya̱ꞌi cháá ka̱ na̱ íin noo̱ ndo̱ o̱ du̱ú veꞌe ño̱ꞌo ñoó.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Diꞌa kaá to̱ꞌon Ndios: “Kóni̱i̱ ña̱ kuꞌu̱ ini ndo̱ saꞌa̱ dao ka̱ ña̱yuu, ta o̱ du̱ú ña̱ doko̱ ndo̱ ña̱ꞌa noo̱í.” Tá ni̱ ka̱ndaa̱ ini ndo̱ to̱ꞌon yóꞌo, dá kía̱n o̱ dátai̱ kua̱chi taꞌon ndó na̱ ko̱ ña̱ꞌa kée.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Chi̱ ió choon noo̱ ndáꞌa̱ na̱ ni̱ nduu ta̱a ñayuú yóꞌo ña̱ dándáki na tein kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ yo̱ ―kaá na̱.
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Dá ni̱ na̱kiꞌin Jesús kuaꞌa̱n na̱. Ta ni̱ saa̱ na̱ ni̱ ku̱ꞌu na ini veꞌe noo̱ nátaka na̱ ñoo ñoó.
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 Ta ñoó nákaa̱ iin ta̱a ni̱ na̱tií iin xoo ndáꞌa̱. Ta kóni̱ ta̱ fariseo niꞌi̱ rá ndi koo dátai̱ kua̱chi ra Jesús no̱ó ta̱ néꞌe choon, sa̱ꞌá ño̱ó ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá rá:
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:
11 Ao que lhes respondeu:
12 Ta kanaꞌá ndó ña̱ ndáya̱ꞌi cháá ka̱ iin ña̱yuu o̱ du̱ú iin léko. Sa̱ꞌá ño̱ó kaá yuꞌu̱ ña̱ kuu va kee yó ña̱ va̱ꞌa tein kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ yo̱.
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín ta̱ kúꞌu̱ ndáꞌa̱ ñoó:
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Dá ni̱ ka̱nkuei ta̱ fariseo ñoó kuaꞌa̱n ra̱. Dá ni̱ ka̱sáꞌá rá ndátóꞌón kueꞌé ra̱ ndi kee ra, dá kaꞌání rá Jesús.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Tá ni̱ ka̱ndaa̱ ini Jesús ña̱ kóni̱ ra̱ kaꞌání ñaá rá, dá ni̱ kee na kuaꞌa̱n na̱ iin ka̱ xíán, ta kua̱ꞌá nda̱ꞌo ña̱yuu tákuei ñaá kuaꞌa̱n na̱. Ta ni̱ ndu̱va̱ꞌa Jesús ndidaá na̱ kúꞌu̱.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Ta ni̱ saꞌanda na̱ choon no̱ó ña̱yuu ñoó ña̱ ná dáꞌa ni kasto̱ꞌon na xíꞌín dao ka̱ ña̱yuu sa̱ꞌá ña̱ ndato ni̱ kee na.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Dión, dá ni̱ xi̱nko̱o to̱ꞌon ni̱ taa profeta Isaías, chi̱ diꞌa kaáa̱n:
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 Yóꞌo íin ta xínkuáchí no̱ói̱, ta mií yuꞌu̱ ni̱ ka̱xi xi,
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ta o̱ na̱á táꞌan taꞌon xi xíꞌín ni iin tóꞌón ña̱yuu, ta o̱ káyuꞌú ni̱ꞌi taꞌon xi,
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Ta o̱ káꞌa̱no̱ taꞌon xi ta̱yo̱ó, kirá sa̱ ni̱ taꞌa̱no̱.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ta mií xí kúú ta̱ndeé iní no̱ó na̱ ko̱ kúú na̱ Israel.
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Dá ndáka ña̱yuu ñoó iin ta̱a nákaa̱ iin espíritu kini ni̱ ka̱sáa̱ na̱ noo̱ Jesús, ta ko̱ túu noo̱ rá, ta ni ko̱ ku̱ú kaꞌa̱n ra̱ kée espíritu kini ñoó. Dá ni̱ ndu̱va̱ꞌa ñaá ná. Ta kúú ni̱ na̱kaꞌa̱n ra̱, ta ni̱ na̱tu̱u noo̱ rá.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Ta kúú ni̱ naá vá ini ña̱yuu kuáꞌa̱ ñoó ni̱ xini na̱ ña̱ ni̱ kee Jesús, ta kaá na̱:
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Tá ni̱ seídóꞌo ta̱ fariseo ña̱ dión ndátóꞌón ña̱yuu ñoó, dá ni̱ kaa ra̱:
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Kúú ni̱ ka̱ndaa̱ va ini Jesús ña̱ dión nákani ini ra̱, dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín rá:
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Tá ná taó ña̱ uꞌu̱ kúú no̱ó ña̱ kini kéchóon noo̱án, dá kía̱n taꞌa̱nda̱ táꞌan vaan. Ta, ¿ndi koo kaka choon néꞌan?
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Sa̱ꞌá ño̱ó tá taó yuꞌu̱ espíritu kini xíꞌín choon ni̱ xi̱ꞌo Beelzebú noo̱í, dá kía̱n, ¿ndá yoo ni̱ xi̱ꞌo choon noo̱ ndáꞌa̱ dao ka̱ na̱ ñoo mií ndó ña̱ taó ná espíritu kini, tá dáá? Mií vá na̱ yóꞌo kúú na̱ náꞌa̱ ña̱ o̱ du̱ú ña̱ ndaa̱ káꞌa̱n ndo̱.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Tído tá taó yuꞌu̱ espíritu kini xíꞌín ndée̱ Espíritu ii̱ Ndios, dá kía̱n kanaꞌá ndó ña̱ sa̱ ni̱ kasa̱ndaá va kuu̱ ndu̱ꞌu ña̱yuu ti̱xi ndáꞌa̱ Ndios.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 ’Chi̱, ¿ndi kee ví iin ta̱a ku̱ꞌu ra veꞌe iin ta̱a to̱ndó kiꞌin kuíꞌíná rá ña̱ ñóꞌo veꞌe ra tá ná o̱ koꞌóní ñaá rá dinñóꞌó ka̱? Dión kanian kee ra, dá kandeé rá taó ndíꞌi ra ña̱ꞌa ñóꞌo veꞌe ra.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 ’Ta na̱ ko̱ ndíta xoo yuꞌu̱, no̱ón kúú na̱ xiní uꞌu̱ ñaá, ta na̱ ko̱ chíndeé yuꞌu̱ noo̱ chóon kéei, no̱ón kúú na̱ dátu̱ú choon kéei.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Sa̱ꞌá ño̱ó káꞌi̱n xíꞌín ndó ña̱ kuu va kuꞌu̱ káꞌano ini Ndios saꞌa̱ ndidaá kúú kua̱chi kée ña̱yuu, xíꞌín saꞌa̱ ndidaá kúú ña̱ꞌa kini káꞌa̱n na̱. Tído ndi ndáa na̱ yáꞌa káꞌa̱n ndava̱ꞌa saꞌa̱ Espíritu ii̱ Ndios, no̱ón kúú na̱ ni iin kuu̱ ta̱ꞌón o̱ kúꞌu̱ káꞌano ini Ndios sa̱ꞌá kua̱chi ni̱ kee na.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Ta ndi ndáa na̱ yáꞌa káꞌa̱n ndava̱ꞌa sa̱ꞌá na̱ ni̱ nduu ta̱a ñayuú yóꞌo, kuu va kuꞌu̱ káꞌano ini Ndios saꞌa̱ ná. Tído ndi ndáa na̱ yáꞌa káꞌa̱n ndava̱ꞌa saꞌa̱ Espíritu ii̱ Ndios, no̱ón kúú na̱ ni iin kuu̱ ta̱ꞌón o̱ kúꞌu̱ káꞌano ini Ndios sa̱ꞌá kua̱chi ni̱ kee na, ni ñayuú yóꞌo ni ñayuú ve̱i chí noo̱ o̱ kúꞌu̱ káꞌano ini Ndios saꞌa̱ ná.
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 ’Dá chi̱ iin yíto̱ va̱ꞌa, kui̱ꞌi va̱ꞌa va xíꞌo rá. Ta iin yíto̱ ko̱ váꞌa, nda̱ kui̱ꞌi xíꞌo va rá ko̱ váꞌa. Ta xíꞌín kui̱ꞌi xíꞌo va rá kándaa̱ inio̱ ndá yíto̱ kúú rá.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 ¡Ndoꞌó kúú kuendá de̱ꞌe koo̱! ¿Ndi kee ví ndó kaꞌa̱n ndo̱ iin to̱ꞌon va̱ꞌa tá ña̱yuu kíni va kúú ndó? Dá chi̱ to̱ꞌon ni̱ chití ñóꞌo ini nío̱ iin ña̱yuu kía̱n kánkuei yúꞌu̱ ná, dá káꞌa̱n na̱.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Dá chi̱ iin ta̱a va̱ꞌa, to̱ꞌon va̱ꞌa ñóꞌo ini nío̱ rá taó ra̱ káꞌa̱n ra̱. Tído iin ta̱a kini, to̱ꞌon kini ñóꞌo ini nío̱ rá taó ra̱ káꞌa̱n ra̱.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 Tído yuꞌu̱ káꞌi̱n xíꞌín ndó ña̱ naki̱ꞌo ndó kuendá saꞌa̱ ndidaá to̱ꞌon ko̱ chóon ni̱ ka̱nkuei yúꞌu̱ ndo̱ ni̱ kaꞌa̱n ndo̱ tá ná kasandaá kuu̱ keyíko̱ Ndios saꞌa̱ ndidaá ña̱yuu.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Dá chi̱ xíꞌín to̱ꞌon káꞌa̱n ndo̱, kédaá xíꞌín ndó, dá kando̱o va̱ꞌa ndó noo̱ Ndios. Ta xíꞌín to̱ꞌon káꞌa̱n taꞌani ndó kédaá xíꞌín ndó, dá kando̱o ndó kakuu ndó ña̱yuu ió kua̱chi noo̱ ná.
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Dá ni̱ ka̱sáa̱ dao ta̱ dánaꞌa̱ ley xíꞌín dao ta̱ fariseo, dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín Jesús:
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:
39 Mas ele respondeu:
40 Chi̱ táto̱ꞌon oni̱ nduú, oni̱ ñoó ni̱ sa̱ káa̱ Jonás ti̱i ti̱yaká káꞌano, ki̱ꞌo dión taꞌani koni ndo̱ kakaa̱ na̱ ni̱ nduu ta̱a ñayuú yóꞌo ti̱xi ñóꞌo̱ oni̱ nduú, oni̱ ñoó.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ta nakui̱ta ndichi ña̱yuu ni̱ sa̱ ndei ñoo Nínive tá ná kasandaá kuu̱ keyíko̱ Ndios saꞌa̱ ndidaá ña̱yuu, ta kaꞌa̱n kua̱chi na sa̱ꞌá ña̱yuu ndéi tiempo viti. Dá chi̱ ni̱ na̱ndikó iní na̱ sa̱ꞌá kua̱chi ni̱ sa̱ kee na tá ni̱ da̱náꞌa̱ Jonás noo̱ ná. Ta iin ta̱a ndáya̱ꞌi cháá ka̱ o̱ du̱ú Jonás íin noo̱ ndo̱ viti.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Ta nakuii̱n ndichi taꞌani ñáꞌa̱ sa̱ dándáki chí Sur diꞌa tá ná kasandaá kuu̱ keyíko̱ Ndios saꞌa̱ ndidaá ña̱yuu, dá kaꞌa̱n kua̱chián saꞌa̱ ña̱yuu ndéi tiempo viti, dá chi̱ nda̱ noo̱ xíká cháá ka̱ ñayuú yóꞌo ni̱ kixián ni̱ seídóꞌán ña̱ ndi̱chí ni̱ kaꞌa̱n rey Salomón. Ta iin ta̱a ndáya̱ꞌi cháá ka̱ kúú na̱ íin káꞌa̱n xíꞌín ndó vitíꞌón o̱ du̱ú rey Salomón ñoó.
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 ’Tá kéta iin espíritu kini iin ta̱a, dá kía̱n kuaꞌa̱n iin xíán no̱ó i̱chí ndúkúán noo̱ naniꞌi̱ ndée̱án. Tído ko̱ nániꞌán noo̱ naniꞌi̱ ndée̱án.
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Dá kásáꞌán nákani inia̱n: “Nandió ko̱o tukui noꞌi̱ veꞌe no̱ó ni̱ ketai ve̱ii”, kaáa̱n. Tá ni̱ na̱sáa̱a̱n ni̱ ndu̱ꞌan ini ta̱a no̱ó ni̱ sa̱ ioa̱n, ko̱ íin taꞌon nákaa̱ ñoó, ta ndato ni̱ na̱tuꞌán, ta ñóchí vii káaan.
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Dá kuaꞌa̱n kuakaan usa̱ ka̱ espíritu kini cháá ka̱ o̱ du̱ú miíán. Dá násaa̱a̱n ndu̱ꞌan kañoꞌan ini ta̱a ñoó. Ta kúú kaꞌí ka̱ ví kásáꞌá ndóꞌo nío̱ rá o̱ du̱ú táto̱ꞌon ki̱ꞌo ni̱ sa̱ ndoꞌo nío̱ rá ni̱ sa̱ kee espíritu kini mií no̱ó ñoó. Dión taꞌani ndóꞌo ña̱yuu ndéi tiempo viti ―kaá Jesús.
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Xía̱n nani nákaa̱ na̱ dánaꞌa̱ na̱ no̱ó ña̱yuu kuáꞌa̱ ñoó, kúú ni̱ ka̱sáa̱ naná na̱ xíꞌín ñani na̱. Ta kúú ni̱ sa̱ kui̱ta na sata̱ véꞌe, chi̱ kóni̱ na̱ kaꞌa̱n na̱ xíꞌín Jesús.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Dá ni̱ ka̱sto̱ꞌon iin ta̱a íin ñoó xíꞌín Jesús:
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Dá ni̱ kaa Jesús:
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Ta kúú ni̱ da̱náꞌa̱ ndáꞌa̱ ná ndidaá ta̱a xíonoo xíꞌín ná, dá ni̱ kaa na̱:
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Chi̱ ndidaá na̱ kée ña̱ kóni̱ tatái̱ Ndios, na̱ ió induú, no̱ón kúú ñanii̱, kúú ki̱ꞌoi, kúú nanái̱ ―kaá na̱.
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.