Lucas 2

Tuti yó'o kúú to̱'on Ndios, ta xí'o ña kuendá sa'a̱ Jesús (MXBNT) vs AAI

Sair da comparação
AAI TUR GEWASIN O BAIBASIT BOUBUN
1 Ta mií tein kuu̱ dáá ñóó ni̱ saꞌanda ta̱ néꞌe choon káꞌano naní Augusto choon noo̱ ndidaá ña̱yuu dándáki ra ña̱ ná noꞌo̱ na̱ nachikodó ná kuu̱ ná noo̱ tuti ta̱a néꞌe choon ñoo no̱ó ni̱ kaki na.
1 Nati ana veya, sabuw iyab Roman gawan babanamaim hima’am wabih bukamaim kirum isan Caesar Augustus iuwih.
2 Ta ña̱ yóꞌo ni̱ sa̱ kuu taꞌándá mií no̱ó ni̱ na̱chi̱kodó ña̱yuu kuu̱ ná noo̱ tuti ta̱ néꞌe choon tá nákaa̱ ta̱a naní Cirenio néꞌe ra choon chí kuendá Siria.
2 Sabuw baiyab isan marasika i men hiyab, baise Quirinius tafaram Syria isan bigawan ana veya imaibo hibusuruf sabuw hiyab wabih bukamaim hikirum.
3 Sa̱ꞌá ño̱ó ndidaá kúú ña̱yuu ni̱ kee na kuaꞌa̱n nóꞌo̱ ná ñoo no̱ó ni̱ kaki na, dá nachikodó ná kuu̱ ná noo̱ tuti ta̱a néꞌe choon.
3 Nati baiyab ana veya’amaim sabuw etei hin hai bar merar gagamihimaim hitit wabih bukamaim hikirum.
4 Dá ni̱ keta iin ta̱a naní José ñoo Nazaret, ña̱ nákaa̱ chí kuendá Galilea, kuaꞌa̱n nóꞌo̱ rá chí kuendá Judea noo̱ kúú ñoo no̱ó ni̱ kaki rey David, ta naníán Belén. Chi̱ kuendá na̱ veꞌe rey David kúú rá,
4 Joseph auman tafaram Galilee wanawanan bar merar ta wabin Nazareth imaim ma’am yen na Judea wanawanan bar merar ta wabin Bethlehem imaim tit, aiwob orot David ana tutufuw efan. Joseph na nati’imaim tit, anayabin i David uwan ta.
5 chi̱ kuaꞌa̱n ra̱ nachinóo ra kuu̱ rá noo̱ tuti ta̱ néꞌe choon xíꞌín María, ta ni̱ xi̱ꞌo to̱ꞌon koo xíꞌín rá. Ta sa̱ yati va kaki de̱ꞌe xi.
5 Naatu Joseph nati’imaim in titit ana’an ta i Mary hairi tabin isan hi’omatanih hima’am, imih hairi wabih bukamaim kirumin isan hiyen hin. Nati ana veya Mary i yan auman,
6 Ta xía̱n tein ndéi na ñoó, kúú ni̱ kasa̱ndaá va kuu̱ kaki de̱ꞌe xi.
6 hiyen hina Bethlehem hima’am, Mary ana toub ana veya na tit.
7 Ta ñoó ni̱ kaki de̱ꞌe no̱ó xi̱, ta tayií kúú xí. Dá ni̱ chi̱tuú ñaá ná dáꞌo̱n. Dá ni̱ chi̱ndúꞌu̱ ñaá ná ini noo̱ sásáꞌan kíti̱, chi̱ sa̱ ni̱ chití nda̱ꞌo veꞌe noo̱ nániꞌi̱ ndée̱ ña̱yuu.
7 Naatu toub ana kek orot ain yai, faifuw ta bai e’armetan for hai bay te’aau ana efanamaim i’inuw in, anayabin nanawan bar etei sabuw hirun hibai karam.
8 Ta ndéi dao ta̱a ndáka léko yati noo̱ nákaa̱ ñoo ñoó, ta ndidaá sa̱kuaá ndéi ra ndaá ra̱ léko ra̱.
8 Nati gugumin bobaituw kaifenayah afa Bethlehem sisibinamaim hima hai bobaituw hikakaifen,
9 Kúú iin kuití vá ni̱ naꞌa̱ noo̱ iin ángel ni̱ kii noo̱ satoꞌo yo̱ Ndios noo̱ rá. Kúú ni̱ na̱yeꞌe̱ ndaa iin níí kúú noo̱ ndéi ra ni̱ kee satoꞌo yo̱. Kúú ni̱ yu̱ꞌú nda̱ꞌo ra.
9 basit Regah ana tounamatar isah irerereb, naatu Regah ana marakaw tafahimaim kusisiar re biyah etei marakaw hi’itin hai bir ra’at.
10 Dá ni̱ kaa ángel ñoó xíꞌín rá:
10 Baise tounamatar iuwih eo, “Men kwanabir! Ayu tur gewasin abai a tur owenamih ana, iti tur gewasin sabuw hinanonowar boro etei hiniyasisir.
11 Kuu̱ víti ni̱ kaki iin na̱ ni̱ ka̱sáa̱ dáka̱ki ña̱yuu. Ta ni̱ kaki na ñoo rey David. Na̱ yóꞌo kúú Cristo, na̱ dáka̱ki ñaá, ta na̱ yóꞌo kúú satoꞌo yo̱.
11 Anayabin iti boun gugumin David ana bar meraramaim, kwa a baiyawasenayan Regah Keriso i tufuw.
12 Ta ki̱ꞌo diꞌa, dá kandaa̱ ini ndo̱ ña̱ ndaa̱ va kía̱n ni̱ kaꞌi̱n xíꞌín ndó. Chi̱ naniꞌi̱ ndo̱ taleé yóꞌo kátuú xi̱ iin táꞌí dáꞌo̱n, ta kánduꞌu̱ xí ini noo̱ sásáꞌan kíti̱ ―kaá na̱.
12 Naatu ana i’inan, i boro iti na’atube kwana’itin, kwananan kek boro faifuw boubunamaim hisum bobaituw hai bay te’aa ana efanamaim hi’inuw inu’in kwana’itin.”
13 Kúú iin kuití vá ni̱ naꞌa̱ noo̱ iin tuꞌu káꞌano ángel ni̱ kii chí induú noo̱ íin iin ka̱ ángel ñoó, ta kékáꞌano na Ndios, ta kaá na̱ diꞌa:
13 Iti na’at eo marta’imon, maramaim tounamatar hai kou’ay gagamin na’in hitit, ana merar hiyi hibora’ara’ah hio,
14 Ná natiin Ndios ndidaá kúú ña̱ñóꞌó nda̱ noo̱ ió na̱ induú.
14 “Marakaw bonamanamarin etei God auyomtoro’ot
15 Tá ni̱ ndiꞌi ni̱ nana ángel kuaꞌa̱n nóꞌo̱ ná induú, dá ni̱ ka̱sáꞌá ndátóꞌón táꞌan ta̱a ndáka léko ñoó:
15 Tounamatar himatabir maiye hin mar wanawanan hirur ufunamaim, bobaituw kaifenayah himisir hio, “It boro tanan Bethlehem tanatit, sawar abisa himatar Regah eo tanonowar i tana’itah.”
16 Ta kúú ni̱ ndi̱ꞌi nda̱ꞌo ini ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Tá ni̱ saa̱ ra̱, kúú ni̱ na̱níꞌi̱ rá María xíꞌín José xíꞌín taleé ñoó kánduꞌu̱ xí ini noo̱ sásáꞌan kíti̱.
16 Basit matah kabiy himisir hin Mary Joseph hairi hinuwihih hinan hitita’urih, naatu kek bobaituw hai bay te’aa hai efanamaim hi’inuw inu’in hi’itin.
17 Tá ni̱ xini ra̱ xí, kúú ni̱ ka̱sáꞌá rá nákani ra xíꞌín ná táto̱ꞌon ki̱ꞌo ni̱ kaa ángel ñoó xíꞌín rá saꞌa̱ taleé ñoó.
17 Bobaituw kaifenayah kek hi’i’itin ufunamaim, kek isan tounamatar mi’itube hio hinonowar hai tur hi’owen.
18 Tá ni̱ sei̱do̱ꞌo ndidaá ña̱yuu ndéi ñoó ña̱ ni̱ na̱kani ta̱a ndáka léko ñoó dión, kúú ni̱ naá vá iní na̱.
18 Sabuw iyabowat nati’imaim hima’am bobaituw kaifenayah iti kek isan hio hinonowar hifofofor men kafaita.
19 Tído sa̱ ndidaá kúú vá ña̱ yóꞌo ni̱ taxi va̱ꞌa María nío̱ xí, ta daá kuití ñóꞌo ini xi̱ sa̱ꞌán.
19 Baise Mary iti tur nonowar i dogoronamaim ya hima inotanot.
20 Dá ni̱ na̱ndió kuéi ta̱a ndáka léko ñoó kuaꞌa̱n ra̱. Ta kékáꞌano ra Ndios kuaꞌa̱n ra̱ sa̱ꞌá ña̱ ni̱ xini ra̱ xíꞌín sa̱ꞌá ña̱ ni̱ seídóꞌo ra. Dá chi̱ ni̱ xini ra̱ táto̱ꞌon káa rá ió ña̱ ni̱ na̱kani ángel ñoó xíꞌín rá.
20 Bobaituw kaifenayah himatabir hinan efamaim, abisa tounamatar hio hinonowar na’atube hi’i’itin isan, God ana merar hiyi hibora’ara’ah auman hin.
21 Tá ni̱ xi̱no ona̱ kuu̱ ni̱ kaki taleé ñoó, dá ni̱ taꞌa̱nda̱ ñíi̱ xí táto̱ꞌon kée na̱ Israel. Dá ni̱ chi̱naní ná xi̱ Jesús, chi̱ ki̱ꞌo dión kananí xí kaá ángel nda̱ rá ko̱ ñáꞌa̱ kakaa̱ xi̱ ti̱xi naná xi̱.
21 Fur ta’imon sasawar ufunamaim, Kek hibai hina ana ar kanabin hi’afuw, wabin Jesu hiwab. Wabin marasika Mary yan matara’e ma’am ana veya, tounamatar na eo na’atube.
22 Tá ni̱ kasa̱ndaá kuu̱ kánian koꞌo̱n na̱ nduvií ná mií ná noo̱ Ndios, táto̱ꞌon saꞌándá ley Moisés choon ña̱ kánian kee na, dá néꞌe na taleé ñoó ni̱ saa̱ na̱ ñoo Jerusalén, dá naki̱ꞌo na kuendá saꞌa̱ xí noo̱ Ndios.
22 Kousouwih isan Moses ana ofafaramaim bi’obaiyih na’atube, ana veya na tit hibisawar ufunamaim, Mary Joseph hairi Jesu hibai hina Jerusalem hitit, Tafaror Bar hirun Regah ana siwaramih hitin.
23 Chi̱ diꞌa kaá ley satoꞌo yo̱ Ndios: “Ndidaá kúú tayií kuálí kúú no̱ó ni̱ kaki ti̱xi naná xi̱ kananí xí kakuu xi tayií kechóon sa̱va̱ꞌa noo̱ satoꞌo yo̱ Ndios.”
23 Anayabin Regah ana ofafaramaim eo na’atube, “Kek orot ain i kwanaya’asair Regah kwanitin.”
24 Ta ña̱ kánian doko̱ ná noo̱ Ndios kúú uu̱ kúku̱ o uu̱ paloma táto̱ꞌon ki̱ꞌo kaá ley satoꞌo yo̱ Ndios.
24 Naatu Regah ana ofafaramaim eo na’atube sibor ya’inamih auman hin, mamu imak rou’ab naatu ma’ufor rou’ab hibow auman hina hitit.
25 Ta ñoo Jerusalén ñoó ni̱ sa̱ io iin ta̱a ni̱ sa̱ naní Simeón. Ta ni̱ sa̱ kuu ra iin ta̱a ndaa̱ noo̱ Ndios, ta sa̱ kee ra ña̱ kóni̱ Ndios. Ta ndáti ra kasaa̱ na̱ tandaꞌá Ndios ki̱ꞌo ta̱ndeé iní no̱ó na̱ ñoo Israel. Ta ió va Espíritu ii̱ Ndios xíꞌín rá.
25 nati ana veya’amaim, regah ta wabin Simeon i Jerusalem ma’am, iti regah ana yawas i mutufurin naatu yoyoban wairafin. God Anunin tar gabuw ana ofafar eo na’atube ma bow God ana sabuw Israel baiyawasih isan eomatanih i ma kakaif.
26 Ta ni̱ ka̱sto̱ꞌon Espíritu ii̱ Ndios xíꞌín rá ña̱ o̱ ku̱ú taꞌon ra nda̱ ná koni xíꞌín noo̱ rá na̱ ni̱ ta̱ndaꞌá Ndios kasaa̱ dáka̱ki ñaá.
26 Anun Kakafiyin God ana buriburih isan irerereb eo, “O boro yawas inama’am Regah God ana Roubininenayan natufuw ina’itin imaibo inamorob.”
27 Ta mií Espíritu ii̱ Ndios ni̱ kedaá xíꞌín rá, dá ni̱ saa̱ ra̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌano ñoó. Ta kúú ñoó taꞌani néꞌe ñaá na̱ kúú tatá taleé naní Jesús ni̱ ka̱sáa̱ na̱, dá kee na xíꞌín xí táto̱ꞌon ki̱ꞌo saꞌándá ley Moisés choon.
27 Nati ana veya’amaim Jesu hinah tamah hibai hina hirun, hai binanakwaramaim ofafar eo na’atube sinaf isan. Naatu God Anun Kakafiyin auman Simeon bonawiy na Tafaror Bar run.
28 Dá ni̱ tiin Simeón taleé ñoó ni̱ sa̱ neꞌe ndaa ra̱. Dá ni̱ ka̱sáꞌá rá kékáꞌano ra Ndios, ta kaá ra̱:
28 Simeon kek bai irurubun hiyaf God ana merar yi eo,
29 Satoꞌo miíi̱, viti kía̱n konó ní ná kuui̱,
29 “Regah i’o na’atube a’omatanen ikaif,
30 dá chi̱ sa̱ ni̱ xinii̱ xíꞌín noo̱í na̱ ni̱ ta̱ndaꞌá ní ni̱ ka̱sáa̱ dáka̱ki ñaá.
30 Taiyuwu matau’umaim a baiyawasenayan tafaramamaim ibiyafar aitin.
31 Ta sa̱ ni̱ ka̱sáꞌá ní náꞌa̱ ní na̱ noo̱ ndidaá kúú ña̱yuu.
31 Iti baiyawasenayan i ibogaigiwas sabuw etei matahimaim kubitih boro hina’itin.
32 Ta dátoo̱n na̱ noo̱ ndidaá kúú ña̱yuu ko̱ kúú na̱ Israel.
32 Naatu yawas ana marakaw boro nab natit Ufun Sabuw isah nirerereb hina’itin, naatu Israel sabuw nahimaim o ayawas ana marakaw boro nama.”
33 Kúú ni̱ naá vá iní José xíꞌín María tá ni̱ sei̱do̱ꞌo na ña̱ ni̱ kaꞌa̱n Simeón dión saꞌa̱ xí.
33 Kek hinah tamah Simeon kek isan abisa eo hinonowar i hifofofor men kafaita.
34 Dá ni̱ xika̱ ra̱ ña̱ mani̱ noo̱ Ndios saꞌa̱ ná. Dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín naná xi̱ naní María:
34 Simeon baigegewasin itih sawar, basit kek hinah Mary isan eo “Iti kek i God rubin sabuw moumurih na’in Israel wanawanan boro nagurusih naatu moumurih na’in boro niyawasih. Hai kirikirifot etei boro niwa’an hinirerereb, ina’i’inan nati isan sabuw boro ana tur hinakwahir.
35 Dión koo, dá ná natu̱u ña̱ nákani ini iin rá iin ña̱yuu. Tído ndaꞌí nda̱ꞌo ndoꞌo yoꞌó, chi̱ kakian táto̱ꞌon iin yúchi̱ karnee nímo̱n ―kaá ra̱ xíꞌín María.
35 Naatu yababan o dogor wanawanan boro ahay na’atube nay.”
36 Ta ñoó taꞌani ni̱ sa̱ io iin ñáꞌa̱ naní Ana. Ta ñáꞌa̱ yóꞌo sa̱ ka̱sto̱ꞌon xíꞌín ña̱yuu to̱ꞌon ni̱ na̱tiián noo̱ mií Ndios. Ta kíán de̱ꞌe ta̱a ni̱ sa̱ naní Fanuel, ra̱ kuendá na̱ veꞌe Aser. Ta kíán iin ñáꞌa̱ sa̱va̱ꞌa. Tído tá ni̱ sa̱ kíán tadiꞌí tákí, dá ni̱ ta̱rndáꞌa̱n xíꞌín yíi̱a̱n, tído usa̱ va kuia̱ ni̱ sa̱ ioa̱n xíꞌín rá, kúú ni̱ xiꞌi̱ va ra.
36 Nati’imaim dinab babine ta Asher ana bigane ma’am, wabin Anna Fanuel natun, Anna tabin kwamur etei seven ma naatu aawan morob.
37 Sa̱ ió komi̱ díko komi̱ kuia̱ kíán ñaꞌá kuáa̱n, ta ni iin kuu̱ ko̱ ní kéxooán veꞌe ño̱ꞌo káꞌano ñoó. Nduú ñoó sa̱ káa̱a̱n xíno kuáchíán noo̱ Ndios, chi̱ sa̱ neꞌe ii̱a̱n, ta káꞌa̱n xíꞌín Ndios.
37 Kwamur etei 84 i kwafur ma naatu Tafaror Bar men kafa’imo ihamiy. Fai mar i yohar, ma yoyoban God bobora’ara’ah.
38 Ta mií hora daá ñóó ni̱ ka̱sáa̱a̱n noo̱ ndíta na̱ veꞌe Jesús. Dá ni̱ ka̱sáꞌán náki̱ꞌoán ndivéꞌe noo̱ Ndios. Ta ni̱ ka̱sáꞌán káꞌa̱n saꞌa̱ taleé ñoó xíꞌín ña̱yuu, na̱ ndáti kuu̱ taó xóo Ndios na̱ Jerusalén no̱ó ña̱ ndóꞌo nío̱ ná.
38 Nati ana veya’amaim babine na run God ana merar yi. Jerusalem wanawanan sabuw iyab baiyawasenayan isan hima hikakaif hai tur eowen eo, “Roubininenayan natit.”
39 Tá ni̱ ndiꞌi ni̱ kee na ndidaá choon saꞌándá ley satoꞌo yo̱ Ndios, dá ni̱ na̱ndió kuéi na kuaꞌa̱n nóꞌo̱ ná ñoo Nazaret, ña̱ nákaa̱ chí kuendá Galilea.
39 Joseph, Mary hairi Regah ana ofafaramaim abisa eo na’atube hisisinaf ufunamaim, himatabir maiye hin hai bar merar wabin Nazareth imaim hitit, tafaram Galilee wanawananamaim.
40 Ta sá sáꞌano tayií ñoó, ta sá kúndakí xí, ta sá níꞌi̱ xí ña̱xintóni̱ xí kuaꞌa̱n xi̱. Ta chíndeé nda̱ꞌo ñaá Ndios.
40 Naatu God ana bosiyasiyar wanawananamaim Kek ra’at yen ana fair bai fudirin rerekab naatu ana not ra’at taseseb.
41 Ta ndidaá kuia̱ vá sá sáꞌa̱n na̱ veꞌe xi ñoo Jerusalén kekáꞌano na víko̱ pascua.
41 Kwamur ta ta wanawanahimaim Jesu hinah tamah mar etei Tar Nowaten Hiyuw isan au Jerusalem tenan.
42 Tá ni̱ xi̱no xi uxi̱ uu̱ kuia̱, dá ni̱ kee na ko̱kaa na kuaꞌa̱n na̱ xíꞌín xí ñoo Jerusalén kekáꞌano na víko̱ ñoó, táto̱ꞌon ki̱ꞌo sá kée na.
42 Ana veya ta Jesu ana kwamur 12 na’atube basit hiyen hin hiyuw ta isan hai binanakwar eo na’atube.
43 Tá ni̱ ndiꞌi víko̱ ñoó, dá ni̱ na̱ndió kuéi na kuaꞌa̱n nóꞌo̱ ná, tído ni̱ ka̱ndo̱o va Jesús ñoo Jerusalén. Tído ko̱ ní kándaa̱ taꞌon ini José xíꞌín María ña̱ ni̱ ka̱ndo̱o xi.
43 Hiyuw ufunamaim hai ubar himatabir maiye, baise kek Jesu i Jerusalem ma. Hinah tamah men kafa’imo hiso’ob.
44 Chi̱ ni̱ kaꞌán ná ña̱ ndá ndi kuu ve̱i xi xíꞌín dao ka̱ táꞌan na. Ta sa̱ iin níí vá kuu̱ ni̱ xika na. Dá ni̱ ka̱sáꞌá ná nándukú ñaá ná tein na̱ kúú táꞌan na xíꞌín na̱ ndéi yati xíꞌín ná.
44 Hinotanot kek i nati sabuw wanawanamaim bairi hinan hirouw, imih nati veya ta’imon i nuhih fot hiremor hin, baise veya re birabirab, hibusuruf kek hinuwih, hai ofonah naatu taituwah hibabatiyih hinunuwet,
45 Ta sa̱ꞌá ña̱ ko̱ ta̱ꞌón xi̱ nániꞌi̱ ná, sa̱ꞌá ño̱ó ni̱ na̱ndió kuéi na kuaꞌa̱n na̱ ñoo Jerusalén nandukú ñaá ná.
45 men hitita’ur, basit himatabir maiye hin Jerusalem hitit hinuwih.
46 Tá ni̱ xi̱no oni̱ kuu̱, dá ni̱ na̱níꞌi̱ ná xi̱ nákaa̱ xi̱ ini veꞌe ño̱ꞌo káꞌano, ta ió xi̱ tein ta̱ dánaꞌa̱ ley Moisés seídóꞌo xi ra̱, ta kúú ndáto̱ꞌón xí ra̱.
46 Veya baitounin Tafaror Bar wanawanan Ofafar Bai’obaiyenayah wanawanah mare tur hi’o nowar ma bibabatiyih hitita’ur.
47 Ta ña̱yuu ndéi seídóꞌo ñaá ñóó, kúú ni̱ naá vá iní na̱, chi̱ ndi̱chí nda̱ꞌo xi, ta va̱ꞌa nda̱ꞌo nándió néꞌe xi ña̱ ndáto̱ꞌón ñaá ta̱a ñoó.
47 Sabuw etei Jesu tur buriburih eo, naatu iyafutih hinonowar isan, hifofofor men kafaita.
48 Tá ni̱ xini ñaá na̱ veꞌe xi, kúú ni̱ naá vá iní na̱. Dá ni̱ kaa naná xi̱ xíꞌín xí:
48 Hinah tamah kek hitita’ur ana veya hiororsa’irih Mary Natun iu, “Aro aisim iti na’atube isinaf? Tamat airi ai yababan ra’at, o anuwihi men kikimin ta.”
49 Dá ni̱ kaa xi̱ xíꞌín ná:
49 Iyafutih eo, “Aisim ayu kwanunuwuhu? Kwa men kwaso’ob ayu i Tamai ana baremaim ama’am?”
50 Tído ko̱ ní kándaa̱ taꞌon ini na̱ ndiva̱ꞌa ni̱ kaꞌa̱n xi̱ dión.
50 Baise Kek abisa eo hinah tamah ana tur naniyan men hibai.
51 Dá ni̱ kee Jesús kuaꞌa̱n nóꞌo̱ xí xíꞌín ná ñoo Nazaret. Ta daá sa̱ seídóꞌo va xi na̱. Ta ni̱ taxi va̱ꞌa naná xi̱ ndidaá ña̱ yóꞌo ini nío̱ ná.
51 Basit Jesu misir bairi himatabir maiye hire hin Nazareth hitit, imaim hinah tamah fanah bosiyasiyar bairi hima naatu hinah iti sawar etei ana notamaim ya ma inotanot.
52 Ta sá níꞌi̱ Jesús cháá ka̱ ña̱xintóni̱ xí, ta sá sáꞌano dikó cháá ka̱ xi̱ kuaꞌa̱n xi̱. Ta nátaꞌan ini Ndios xiní ñaá ná, ta nátaꞌan taꞌani ini ña̱yuu xiní ñaá ná.
52 Jesu ra’at yen orot matar ana not auman ra’at yen God itin yan sisir na’atube sabuw auman.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.