Atos 19
Tuti yó'o kúú to̱'on Ndios, ta xí'o ña kuendá sa'a̱ Jesús (MXBNT) vs NAA
1 Ta xía̱n nani nákaa̱ ii̱ Apolos ñoo Corinto, kúú ni̱ ya̱ꞌa Pablo iin xíán noo̱ ndíta yukú ñóꞌó kuaꞌa̱n na̱. Dá ni̱ saa̱ na̱ ñoo Éfeso. Ta kúú ñoó ni̱ na̱kiꞌin táꞌan na xíꞌín dao ta̱a kúú kuendá Jesús.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá Pablo:
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón tuku ñaá Pablo:
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Dá ni̱ kaa Pablo:
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Tá ni̱ seídóꞌo ra to̱ꞌon yóꞌo, dá ni̱ sodo̱ ndúta̱ rá xíꞌín kuu̱ satoꞌo yo̱ Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Dá tá ni̱ chi̱nóo Pablo ndáꞌa̱ ná dini̱ rá, kúú ni̱ na̱tiin ra Espíritu ii̱ Ndios ini ra̱. Kúú ni̱ ka̱sáꞌá vá káꞌa̱n ra̱ dao ka̱ yúꞌu̱, táꞌa̱n ña̱ ko̱ ní dákuáꞌa ra. Dá ni̱ ka̱sáꞌá taꞌani ra kásto̱ꞌon ra to̱ꞌon ni̱ niꞌi̱ rá noo̱ mií Ndios.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ta kúú rá táto̱ꞌon uxi̱ uu̱.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Dá ni̱ ku̱ꞌu Pablo ini veꞌe noo̱ nátaka na̱ Israel ndéi ñoo ñoó. Ta no̱ó oni̱ yoo̱ ko̱ ní yu̱ꞌú taꞌon na kaꞌa̱n na̱ saꞌa̱ Jesús. Ta ni̱ da̱ndíchi̱ táꞌan na xíꞌín ña̱yuu ndéi ñoó, dá ná xino̱ ini na̱ ndu̱ꞌu na ti̱xi ndáꞌa̱ Ndios.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Tído ni̱ ndu̱káxí nda̱ꞌo nío̱ dao na, sa̱ꞌá ño̱ó ko̱ ní xíin taꞌon na kandísa na to̱ꞌon ni̱ da̱náꞌa̱ Pablo. Ta no̱ón kúú na̱ ni̱ ka̱sáꞌá káꞌa̱n ndava̱ꞌa na saꞌa̱ íchi̱ ndaa̱ Jesús no̱ó ña̱yuu ndéi ñoó. Dá ni̱ da̱nkoo ñaá Pablo. Dá ni̱ kee na ndáka na na̱ ni̱ nduu kuendá Jesús kuaꞌa̱n na̱. Ta ndidaá kuu̱ vá sa̱ nda̱tóꞌón ná xíꞌín ña̱yuu ñoó sa̱ꞌá to̱ꞌon Jesús ini iin veꞌe ta̱a naní Tirano, ta kíán iin veꞌe noo̱ nátaka ña̱yuu ndátóꞌón ná.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ta dión ni̱ sa̱ kee na tein uu̱ kuia̱. Sa̱ꞌá ño̱ó kua̱ꞌá nda̱ꞌo na̱ Israel xíꞌín na̱ ko̱ kúú na̱ Israel ndéi chí Asia diꞌa ni̱ seídóꞌo to̱ꞌon va̱ꞌa saꞌa̱ satoꞌo yo̱ Jesús.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ta xíꞌín ndáꞌa̱ Pablo sa̱ kee Ndios ña̱ꞌa náꞌano,
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 chi̱ va̱ꞌará peñito Pablo o táꞌí dáꞌo̱n ná néꞌe ña̱yuu kuaꞌa̱n na̱ chinóo naa̱n sata̱ na̱ kúꞌu̱, ta kúú nduva̱ꞌa va na. Ta kánkuei taꞌani espíritu kini ini na̱ kuaꞌa̱n.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Sa̱ xi̱onoo dao ta̱ Israel sa̱ taó rá espíritu kini ñóꞌo ini ña̱yuu. Tído iin kuu̱ ni̱ kaꞌán rá kaꞌanda ra̱ choon xíꞌín kuu̱ satoꞌo yo̱ Jesús, dá taó rá espíritu kini, chi̱ diꞌa ni̱ kaa ra̱ xíꞌán:
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Ta ta̱a káꞌa̱n dión kúú ndin usa̱ de̱ꞌe iin ta̱ Israel naní Esceva, táꞌa̱n ra̱ kúú iin duti̱ kúú no̱ó.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Tído ni̱ kaꞌa̱n espíritu kini ñoó xíꞌín rá:
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ta kúú ni̱ ndao niꞌini ta̱a yíꞌi espíritu kini ñoó ni̱ tiin ñaá rá, chi̱ ni̱ ndu̱ndakí nda̱ꞌo ra ni̱ kee espíritu kini ñoó. Kúú ni̱ kendava̱ꞌa ra xíꞌín ndin usa̱ ta̱a ñoó, ta ni̱ ndatá ndíꞌi ra dáꞌo̱n rá. Ta kúú nda̱ ndáa vichí vá rá ni̱ ka̱nkuei ra veꞌe ñoó kuaꞌa̱n ra̱, ta ni̱ ta̱rkueꞌe̱ nda̱ꞌo ra ni̱ keean.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ta kúú ndidaá kúú na̱ Israel xíꞌín na̱ ko̱ kúú na̱ Israel ndéi ñoo Éfeso ñoó ni̱ ka̱ndaa̱ ini ña̱ dión ni̱ kuu. Ta kúú ni̱ yu̱ꞌú nda̱ꞌo na. Dá ni̱ ka̱sáꞌá kékáꞌano na kuu̱ satoꞌo yo̱ Jesús.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Kúú kua̱ꞌá nda̱ꞌo na̱ du̱ú ni̱ ka̱ndísa Jesús ni̱ ka̱sáꞌá náꞌo̱ na̱ kua̱chi na̱, ta xíꞌo na kuendá sa̱ꞌá ña̱ kini sa̱ kee na.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ta kua̱ꞌá ña̱yuu kétádí néꞌe na libro na̱ ni̱ ka̱sáa̱ na̱. Dá ni̱ da̱kéi̱ na̱án noo̱ ndidaá kúú ña̱yuu ñoó. Ta ni̱ kekuendá na̱ ndidaá ya̱ꞌi libro ñoó. Dá ni̱ ka̱ndaa̱ ini na̱ ña̱ ya̱ꞌi ña táto̱ꞌon uu̱ diko uxi̱ mil di̱ꞌón plata.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Dión ni̱ kuu, dá ni̱ na̱ka̱ꞌani cháá ka̱ to̱ꞌon va̱ꞌa saꞌa̱ satoꞌo yo̱ Jesús, ta kúú kua̱ꞌá ka̱ ña̱yuu ni̱ ka̱ndísa ñaá.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Tá ni̱ ndiꞌi ñoó, dá ni̱ chi̱kaa̱ ini Pablo koꞌo̱n na̱ korniꞌini na ña̱yuu ndéi chí kuendá Macedonia xíꞌín Acaya, dá koꞌo̱n na̱ ñoo Jerusalén. Ta ni̱ kaa na̱:
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Dá ni̱ ta̱ndaꞌá Pablo uu̱ ka̱ ta̱ xíonoo xíꞌín ná koꞌo̱n na̱ chí kuendá Macedonia. Ta na̱ yóꞌo kúú Timoteo xíꞌín Erasto. Tído ni̱ ka̱ndo̱o i̱ó Pablo ni̱ sa̱ io na̱ cháá ka̱ kuu̱ chí kuendá Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Tiempo daá ñóó ni̱ ka̱sáꞌá káryíí nda̱ꞌo ña̱yuu ndéi ñoo Éfeso saꞌa̱ íchi̱ sa̱á ña̱ káꞌa̱n saꞌa̱ Jesús.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Chi̱ ió iin ta̱a kéchóon xíꞌín plata naní Demetrio ñoo ñoó. Ta kúú rá iin ta̱a káva̱ꞌa yoko̱ xíꞌín plata, ña̱ ndáa táto̱ꞌon ki̱ꞌo káa veꞌe ño̱ꞌo iin ndios diꞌí naní Diana. Ta kua̱ꞌá nda̱ꞌo di̱ꞌón sa̱ níꞌi̱ rá sa̱ꞌá sa̱ kee ra choon yóꞌo, xíꞌín ta̱a kéchóon xíꞌín rá.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Kúú ni̱ na̱da̱taká ra̱ ta̱a kéchóon xíꞌín rá, xíꞌín dao ka̱ ta̱a kéchóon xíꞌín plata. Dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín rá:
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Tído sa̱ ni̱ xini va mií ndó, ta ni̱ sei̱do̱ꞌo ndó saꞌa̱ iin ta̱a naní Pablo. Ta o̱ du̱ú iin tóꞌón ñoo Éfeso yóꞌo xíonoo ra, chi̱ iin níí kúú vá kuendá Asia yóꞌo xíonoo ra. Ta sa̱ ni̱ ka̱ndeé rá ni̱ xino̱ ini kua̱ꞌá nda̱ꞌo ña̱yuu kandísa na noo̱ káꞌa̱n ra̱, chi̱ kaá ra̱ ña̱ ko̱ ta̱ꞌón ndios kíán káva̱ꞌa ndáꞌa̱ ta̱a.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ta o̱ du̱ú sa̱va̱ꞌa choon kée ni yó i̱o ió ña̱ naá, chi̱ i̱o taꞌani nda̱ꞌo ió ña̱ kasáꞌá kenóo ña̱yuu veꞌe ño̱ꞌo ndios diꞌí yo̱ Diana, dá o̱ kíꞌo ka̱ na̱ ña̱ñóꞌó noo̱ ná, táꞌa̱n na̱ ndáño̱ꞌo taꞌani ndidaá na̱ ndéi chí kuendá Asia diꞌa, xíꞌín na̱ ndéi iin níí kúú ñayuú ―kaá ra̱.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Tá ni̱ seídóꞌo ta̱a ñoó no̱ó ni̱ kaꞌa̱n Demetrio, kúú ni̱ xido̱ nda̱ꞌo ini ra̱. Dá ni̱ ka̱yuꞌú rá:
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Ta kúú ndidaá vá ña̱yuu ndéi ñoo ñoó ni̱ na̱kui̱na vaa̱. Kúú ni̱ tiin na iin ta̱a naní Gayo xíꞌín ta̱ naní Aristarco. Ta ndi nduú ta̱a yóꞌo ni̱ kii chí kuendá Macedonia, ta xíonoo ra xíꞌín Pablo. Ta ñóꞌo ñaá ná ni̱ ku̱ꞌu na ini iin veꞌe káꞌano noo̱ nátaka na̱ ñoo ñoó ndátóꞌón ná saꞌa̱ ña̱ꞌa ndóꞌo na.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Dá ni̱ kaꞌán Pablo koꞌo̱n na̱ ku̱ꞌu na veꞌe ñoó kaꞌa̱n na̱ xíꞌín ña̱yuu ñóꞌo ñoó. Tído dao ka̱ na̱ kúú kuendá Jesús ko̱ ní sónó taꞌon na ña̱ ku̱ꞌu na.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Ta ndéi taꞌani dao ta̱ néꞌe choon kuendá Asia ñoó, táꞌa̱n ra̱ néꞌe táꞌan va̱ꞌa xíꞌín Pablo. Dá ni̱ chi̱ndaꞌá rá choon kuaꞌa̱n ña̱ seí ndaꞌí ra̱ noo̱ ná ña̱ ná dáꞌa ni ku̱ꞌu na veꞌe ñoó.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Kúú ni̱ na̱taka kua̱ꞌá nda̱ꞌo ña̱yuu. Dao na káyuꞌú iin ña̱ꞌa, ta dao ka̱ na̱ káyuꞌú saꞌa̱ iin ka̱ ña̱ꞌa sa̱ꞌá ña̱ ni̱ naá iní na̱. Chi̱ kuaꞌa̱ vá ña̱yuu ñoó ko̱ kándaa̱ ini nda̱ saꞌa̱ kíán ña̱ ni̱ na̱taka na̱.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Dá ni̱ ta̱ndaꞌá niꞌini dao ta̱a Israel iin ta̱a naní Alejandro noo̱ ndidaá ña̱yuu ñoó, dá ná kaꞌa̱n ra̱ xíꞌín ná, káꞌán rá. Dá ni̱ da̱kúu Alejandro ndáꞌa̱ rá xíka̱ ra̱ ña̱ ná kandei tádi̱ ña̱yuu ñoó, dá ná chindeé rá na̱ ñoo ra̱ no̱ó ña̱yuu kuáꞌa̱ ñoó.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Tído tá ni̱ ka̱ndaa̱ ini ña̱yuu ñoó ña̱ ta̱ Israel kúú Alejandro ñoó, dá ni̱ ka̱sáꞌá káyuꞌú ndidaá kúú ná táto̱ꞌon uu̱ ka̱ hora, dá kaá na̱:
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Nda̱ daá ví ni̱ ka̱ndeé ra̱ kúú secretario ni̱ kutádi̱ ña̱yuu ñoó. Dá ni̱ kaa ra̱:
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Ta ni iin tóꞌón ña̱yuu o̱ kúu kaá ña̱ ko̱ó. Sa̱ꞌá ño̱ó kandei tádi̱ ndo̱. Ná dáꞌa ni kee ndó iin ña̱ꞌa kini.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Chi̱ ni iin ta̱a ndáka ndó ni̱ ka̱sáa̱ ndo̱ yóꞌo ko̱ ní xiní xíxi ra veꞌe ño̱ꞌo ndo̱, ta ni ko̱ káꞌa̱n ndava̱ꞌa ra saꞌa̱ ndios diꞌí ndáño̱ꞌo ndó.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Sa̱ꞌá ño̱ó tá kóni̱ Demetrio xíꞌín ta̱a kéchóon xíꞌín rá kaꞌa̱n kua̱chi ra saꞌa̱ dao ta̱a, dá kía̱n kuu koꞌo̱n ra̱ veꞌe chóon, dá chi̱ ñoó ndéi ta̱a néꞌe choon keyíko̱ saꞌa̱ ña̱ ndóꞌo ndó. Ta ñoó kánian kaꞌa̱n kua̱chi táꞌan iin rá iin ndó sa̱ꞌá ña̱ ndóꞌo ndó.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Ta tá kóni̱ ndo̱ keyíko̱ ndo̱ dao ka̱ ña̱ꞌa, dá kía̱n kánian nataka ndo̱ no̱ó ta̱ néꞌe choon táto̱ꞌon ki̱ꞌo saꞌándá ley choon, dá keyíko̱ ra̱ saꞌa̱ ndo̱.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Chi̱ i̱o va ió ña̱ chinóo kua̱chi ta̱ néꞌe choon yó sa̱ꞌá ña̱ ni̱ na̱kui̱na vaa̱ yo̱ viti. Chi̱ o̱ níꞌi̱ taꞌon yó ndí ki̱án kaꞌa̱n yo̱ xíꞌín rá sa̱ꞌá ña̱ kéeá diꞌa ―kaá ra̱.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Tá ni̱ ndiꞌi ni̱ kaꞌa̱n ra̱ to̱ꞌon yóꞌo, dá ni̱ saꞌanda ra̱ choon no̱ó ña̱yuu ni̱ na̱taka ñoó ña̱ ná noꞌo̱ na̱ veꞌe na.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.